Ciemne plamy pod pachami a nowotwór — kiedy to rogowacenie ciemne, przebarwienie po goleniu, a kiedy objaw choroby

Ciemne plamy pod pachami budzą lęk przed nowotworem, bo w internecie łatwo trafić na opisy skórnych objawów raka. Warto więc od razu uporządkować proporcje. Ciemnienie skóry pod pachami prawie zawsze ma łagodną przyczynę: najczęściej jest to rogowacenie ciemne związane z insulinoopornością i nadwagą, przebarwienie po goleniu i podrażnieniu albo zakażenie bakteryjne fałdów skóry. Rogowacenie ciemne jako objaw nowotworu narządów wewnętrznych jest bardzo rzadkie. Jednocześnie ciemne plamy pod pachami są sygnałem, którego nie warto ignorować, bo mogą wskazywać na stan przedcukrzycowy i cukrzycę, które lepiej wykryć wcześnie.

W tym artykule wyjaśniamy, co oznaczają ciemne plamy pod pachami i w pachwinach, jak odróżnić rogowacenie ciemne od przebarwienia po goleniu i od innych zmian, kiedy ciemnienie skóry może być objawem choroby wewnętrznej, jak wyglądają prawdziwe nowotwory skóry pod pachą, jakie są objawy skórne białaczki i jak pozbyć się ciemnych plam. Rogowacenie ciemne opisujemy szczegółowo w artykule rogowacenie ciemne, a przegląd wszystkich zmian skórnych w tej okolicy w tekście zmiana skórna pod pachą.

Ciemne plamy pod pachami w skrócie

• Najczęściej: rogowacenie ciemne, czyli aksamitne, brązowe pogrubienie skóry fałdów, związane z insulinoopornością, nadwagą i cukrzycą typu 2.
• Często: przebarwienie po goleniu, depilacji, antyperspirantach i tarciu, czyli przebarwienie pozapalne.
• Rzadziej: łupież rumieniowy, brodawki łojotokowe i włókniaki miękkie, leki, choroba Addisona.
• Bardzo rzadko: złośliwe rogowacenie ciemne, które pojawia się nagle u osób szczupłych, z silnym świądem i zajęciem błon śluzowych, najczęściej przy raku żołądka.
• Nowotwory skóry pod pachą wyglądają inaczej: to pojedyncza, zmieniająca się plama lub guzek, nie rozlane ciemnienie fałdu.

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Rogowacenie ciemne — najczęstsza przyczyna ciemnych plam pod pachami i w pachwinach

Rogowacenie ciemne (łac. acanthosis nigricans) to symetryczne, brązowe, aksamitne pogrubienie skóry w fałdach: pod pachami, w pachwinach, na karku i bokach szyi, pod piersiami, czasem na sutkach i w okolicy intymnej. Skóra wygląda jak brudna lub nieumyta, ale nie daje się domyć. Zmianom często towarzyszą włókniaki miękkie, a w cieplejszych miesiącach skóra może macerować się i nieprzyjemnie pachnieć.

Przyczyną jest w zdecydowanej większości przypadków insulinooporność. Wysoki poziom insuliny pobudza komórki naskórka do wzrostu, dlatego rogowacenie ciemne towarzyszy otyłości, cukrzycy typu 2, zespołowi metabolicznemu i zespołowi policystycznych jajników. W amerykańskim badaniu przekrojowym z udziałem 1730 osób rogowacenie ciemne stwierdzono u 18,2% dzieci i 19,5% dorosłych, a osoby z tą zmianą dwa razy częściej miały cukrzycę typu 2. U osób o jasnej skórze występuje rzadziej, u mniej niż 1% populacji, ale wśród osób z nadwagą jest częste. Mogą je też wywołać leki: doustne środki antykoncepcyjne, glikokortykosteroidy, kwas nikotynowy i insulina.

Dlatego ciemne plamy pod pachami i w pachwinach to przede wszystkim powód, by zbadać gospodarkę cukrową. Przegląd systematyczny 34 badań wykazał związek rogowacenia ciemnego i włókniaków miękkich z cukrzycą i stanem przedcukrzycowym, a jego autorzy zalecają u osób z takimi zmianami oznaczenie hemoglobiny glikowanej. Skórne objawy insulinooporności, takie jak rogowacenie ciemne i włókniaki, są prostym i tanim sygnałem, który pozwala wcześnie rozpocząć leczenie. Brytyjska służba zdrowia zaleca wizytę u lekarza przy każdych nowych ciemnych plamach na skórze.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Przebarwienie po goleniu i podrażnieniu

Druga częsta przyczyna ciemnych plam pod pachami to przebarwienie pozapalne: ślad po przewlekłym drażnieniu skóry przez golenie, depilację, tarcie ubrania, antyperspiranty i zapalenie mieszków włosowych. Każdy stan zapalny naskórka pobudza komórki barwnikowe, a barwnik zostaje w skórze po ustąpieniu zapalenia. Plamy mają kolor od jasnobrązowego do niemal czarnego, utrzymują się miesiącami i ciemnieją pod wpływem słońca; wyraźniejsze i trwalsze są u osób o ciemniejszej karnacji.

Jak odróżnić je od rogowacenia ciemnego? Przebarwienie po goleniu jest płaskie i gładkie, a skóra zachowuje prawidłową fakturę. Rogowacenie ciemne jest pogrubione, aksamitne, z pogłębionymi liniami skóry i często z włókniakami. Oba mogą występować jednocześnie.

Inne przyczyny brązowych i czarnych plam pod pachami

• Łupież rumieniowy to zakażenie bakterią Corynebacterium minutissimum. Daje dobrze odgraniczone, różowe lub brązowe plamy z drobnym łuszczeniem pod pachami, w pachwinach i między palcami stóp, częstsze przy nadmiernej potliwości, cukrzycy i otyłości. W lampie Wooda świeci koralowo-różowo i leczy się go antybiotykiem miejscowym.
• Wyprzenie i jego powikłania: przewlekłe zapalenie fałdów skóry przy otyłości i potliwości, często z nadkażeniem drożdżakami, zostawia przebarwienia. Zapalenie mieszków włosowych prowokuje golenie i depilacja, a alergia kontaktowa na składniki dezodorantu daje nawracające zaczerwienienie i przebarwienie.
• Brodawki łojotokowe to brązowe, „naklejone”, woskowe lub szorstkie narośle, których przybywa z wiekiem; w fałdach skóry sprzyja im tarcie. Pod pachą tworzą skupiska ciemnych grudek, które z daleka wyglądają jak plamy. Piszemy o nich w artykule brodawki pod pachami.
• Włókniaki miękkie to cieliste lub ciemniejsze, miękkie wyrośla, liczniejsze przy otyłości i cukrzycy typu 2. Nie są plamami, ale często towarzyszą rogowaceniu ciemnemu.
• Pieprzyki i znamiona pod pachą zachowują się jak w innych miejscach; opisujemy je w artykule pieprzyki pod pachami.
• Choroba Addisona, czyli niedoczynność kory nadnerczy, daje uogólnione ciemnienie skóry przypominające nieuzasadnioną opaleniznę, najbardziej nasilone w fałdach, miejscach ucisku, na sutkach, pod pachami i na dziąsłach, z osłabieniem, chudnięciem i nudnościami.
• Leki: poza lekami wywołującymi rogowacenie ciemne, przebarwienia nasilają między innymi leki przeciwmalaryczne, tetracykliny i niektóre leki przeciwnowotworowe.

Leczenie łupieżu rumieniowego, wyprzeń, zapaleń mieszków i alergii kontaktowej prowadzi lekarz rodzinny lub nasz serwis siostrzany twojadermatologia.pl.

Kiedy ciemne plamy pod pachami mogą świadczyć o nowotworze?

Istnieje rzadka postać rogowacenia ciemnego, która rzeczywiście jest objawem nowotworu narządów wewnętrznych: złośliwe rogowacenie ciemne. To zespół paranowotworowy, w którym czynniki wzrostu uwalniane przez guz pobudzają naskórek. Różni się od zwykłego rogowacenia ciemnego kilkoma cechami:

• pojawia się nagle i szybko się nasila,
• dotyczy zwykle osób w średnim wieku bez otyłości, u których nie ma powodu do insulinooporności,
• towarzyszy mu silny świąd,
• częściej i rozleglej zajmuje błony śluzowe: jamę ustną, nos, krtań, przełyk,
• może mu towarzyszyć pogrubienie i uwydatnienie linii skóry dłoni, czyli tak zwane dłonie flakowate, które w 90% przypadków wiążą się z nowotworem.

Najczęściej związany jest z nowotworami przewodu pokarmowego, zwłaszcza rakiem żołądka, który odpowiada za około 60% przypadków; rzadziej z rakiem dróg żółciowych, rakiem płaskonabłonkowym, czerniakiem i innymi. Brytyjska służba zdrowia również wymienia nowotwór, zwykle raka żołądka, jako rzadką przyczynę rogowacenia ciemnego.

Podobny mechanizm ma objaw Lesera-Trélata: nagły wysyp wielu brodawek łojotokowych, które szybko rosną i których szybko przybywa, często z silnym świądem, nierzadko razem ze złośliwym rogowaceniem ciemnym. Najczęściej wiąże się z gruczolakorakiem żołądka lub jelita grubego. Jego wartość jako objawu bywa dyskutowana, bo i brodawki, i nowotwory są częste u osób starszych; nagły wysyp brodawek łojotokowych u młodej osoby jest jednak sygnałem, który wymaga poszukiwania nowotworu.

Podsumowując: ciemne plamy pod pachami, które rozwijały się powoli przez lata u osoby z nadwagą, nie są objawem raka. Nagłe, swędzące, szybko postępujące ciemnienie i pogrubienie skóry fałdów u osoby szczupłej, zwłaszcza z chudnięciem, zmianami w jamie ustnej lub pogrubieniem dłoni, wymaga pilnej diagnostyki.

Jak wyglądają plamy nowotworowe na skórze pod pachą?

Nowotwory skóry nie wyglądają jak rozlane ciemnienie całego fałdu. To pojedyncza zmiana, która różni się od otoczenia i zmienia się w czasie:

• Czerniak to asymetryczna plama lub guzek o nierównych, postrzępionych brzegach, kilku kolorach, zwykle większy niż 6 mm, który rośnie, zmienia się, swędzi lub krwawi. Większość czerniaków powstaje na skórze bez wcześniejszego pieprzyka. Pod pachą czerniak jest łatwy do przeoczenia, bo rzadko tam patrzymy; piszemy o tym w artykule czerniak pod pachą.
• Rak podstawnokomórkowy to wolno rosnący, perłowy guzek z naczyniami na powierzchni albo łuszcząca się różowa plama, która krwawi i nie goi się; jak wygląda, pokazujemy w artykule jak wygląda rak podstawnokomórkowy — zdjęcia.
• Rak kolczystokomórkowy to twarda, łuszcząca się lub pokryta strupem narośl, która rośnie przez tygodnie i może owrzodzieć.

Różnica jest prosta do zapamiętania: nowotwór skóry to jedna zmiana, która się zmienia. Rogowacenie ciemne i przebarwienia to symetryczne, rozlane ciemnienie obu pach bez wyraźnej granicy.

Jakie są objawy skórne raka krwi?

Osoby z ciemnymi plamami pod pachami często pytają o białaczkę. Białaczka zwykle nie daje ciemnych plam skóry; rzadkie nacieki białaczkowe skóry wyglądają jak guzki lub grudki, a nie jak rozlane ciemnienie fałdu. Jej typowe objawy to bladość, łatwe siniaczenie i krwawienia bez przyczyny, drobne wybroczyny, zmęczenie i osłabienie, duszność, nawracające infekcje, gorączka, bóle kości i stawów oraz powiększone węzły chłonne na szyi, pod pachami i w pachwinach. Pod pachą białaczka i chłoniaki objawiają się więc guzkiem pod skórą, a nie plamą na skórze. Powiększony węzeł chłonny pod pachą, który nie zmniejsza się w ciągu dwóch tygodni, wymaga wizyty u lekarza rodzinnego i badań krwi.

Kiedy z ciemnymi plamami pod pachami iść do lekarza?

Do lekarza rodzinnego warto iść z każdymi nowymi ciemnymi plamami pod pachami, bo najczęściej są powodem do zbadania poziomu cukru. Pilnie, jeśli:

• ciemnienie i pogrubienie skóry pojawiło się nagle i szybko postępuje, zwłaszcza u osoby szczupłej,
• towarzyszy mu silny świąd, zmiany w jamie ustnej, pogrubienie skóry dłoni, chudnięcie lub osłabienie,
• w krótkim czasie wysypało się wiele brodawek łojotokowych,
• pod pachą pojawił się guzek lub powiększony węzeł chłonny,
• pojawiły się siniaki, wybroczyny lub krwawienia bez przyczyny.

Do oceny zmiany skórnej w dermatoskopie, jeśli pod pachą jest pojedyncza plama lub guzek, który różni się od otoczenia, rośnie, zmienia kolor, swędzi, krwawi lub nie goi się.

Jak lekarz ustala przyczynę ciemnych plam pod pachami?

Lekarz ogląda skórę fałdów, kark, pachwiny, dłonie i jamę ustną, pyta o masę ciała, leki, cukrzycę w rodzinie, cykle miesiączkowe, potliwość i sposób depilacji. Rogowacenie ciemne rozpoznaje się na podstawie wyglądu skóry; potem zwykle zleca się badania krwi: glukozę, hemoglobinę glikowaną, czasem lipidy i hormony. Łupież rumieniowy potwierdza lampa Wooda. Pojedynczą plamę lub grudkę lekarz ogląda w dermatoskopie, a zmianę nietypową wycina do badania histopatologicznego.

Jak pozbyć się ciemnych plam pod pachami?

Nie ma jednego sposobu, bo nie ma jednej przyczyny.

• Rogowacenie ciemne blednie, gdy leczy się przyczynę: po znaczącej redukcji masy ciała skóra u wielu osób wyraźnie się rozjaśnia, podobnie po wyrównaniu stanu przedcukrzycowego, leczeniu zaburzeń hormonalnych lub zmianie leku, który je wywołał. Nie ma leku na same plamy; preparaty poprawiające wygląd skóry można rozważyć po opanowaniu przyczyny.
• Przebarwienie po goleniu wymaga przede wszystkim usunięcia źródła podrażnienia: łagodniejszej metody depilacji, zmiany antyperspirantu, luźniejszych ubrań. Na przebarwienie naskórkowe stosuje się kremy rozjaśniające, na przykład z kwasem azelainowym, witaminą C, retinoidami lub niacynamidem, oraz ochronę przed słońcem; zabiegi złuszczające i laserowe mogą pomóc, ale też nasilić przebarwienie, a na barwnik położony głęboko w skórze nie działają. Laserów na przebarwienia i IPL nie wykonujemy.
• Łupież rumieniowy leczy się kremem z kwasem fusydowym, klindamycyną lub nadtlenkiem benzoilu, a rozległy antybiotykiem doustnym; nawroty są częste, więc pomaga mydło antybakteryjne.
• Brodawki łojotokowe i włókniaki miękkie pod pachą można usunąć zabiegowo, gdy przeszkadzają. W Twoich Znamionach zmiany takie usuwamy po ocenie lekarza: w większości naszych ośrodków laserem CO2, a nietypowe chirurgicznie z badaniem histopatologicznym; pacha to lokalizacja standardowa. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku.

Czego nie robić: nie szorować skóry, nie stosować kwasów i wybielaczy na własną rękę, nie golić „na sucho” i nie przypalać ani nie podwiązywać narośli. Każde podrażnienie pogłębia przebarwienie.

Co możemy zrobić w Twoich Znamionach?

W Twoich Znamionach pachy, pachwiny i inne fałdy skóry oglądamy podczas wideodermatoskopii, czyli badania wszystkich znamion na ciele w powiększeniu. Lekarz odróżni rozlane przebarwienie od pojedynczej zmiany, która wymaga obserwacji lub usunięcia, i powie, czy ciemnienie skóry warto skonsultować z lekarzem rodzinnym pod kątem cukrzycy. Badanie kosztuje 480 zł u dorosłych i 380 zł u dzieci. Pojedynczą niepokojącą zmianę pod pachą można pokazać w ramach oceny zmiany skórnej; zmianę budzącą wątpliwości wycinamy z badaniem histopatologicznym. Diagnostykę i leczenie samego rogowacenia ciemnego, łupieżu rumieniowego i przebarwień prowadzi lekarz rodzinny lub serwis siostrzany twojadermatologia.pl.

Najczęstsze pytania

O czym świadczą ciemne plamy pod pachami?

Najczęściej o insulinooporności, nadwadze lub cukrzycy typu 2, które dają aksamitne, brązowe pogrubienie skóry pod pachami, na karku i w pachwinach, nazywane rogowaceniem ciemnym. Druga częsta przyczyna to przebarwienie po goleniu, depilacji i podrażnieniu antyperspirantem. Rzadziej są to łupież rumieniowy, brodawki łojotokowe, leki lub choroba Addisona. Nowotwór jest bardzo rzadką przyczyną.

Czy ciemne plamy pod pachami mogą być objawem nowotworu?

Bardzo rzadko. Tak zwane złośliwe rogowacenie ciemne to rzadki zespół paranowotworowy, który pojawia się nagle, zwykle u osób w średnim wieku bez otyłości, z nasilonym świądem, zajęciem błon śluzowych i czasem pogrubieniem skóry dłoni. Najczęściej towarzyszy rakowi żołądka. Typowe rogowacenie ciemne rozwija się powoli u osób z nadwagą i nie ma związku z nowotworem.

Jak wyglądają plamy nowotworowe na skórze?

Nowotwory skóry nie wyglądają jak rozlane ciemnienie skóry fałdów. Czerniak to pojedyncza, asymetryczna plama lub guzek o nierównych brzegach i kilku kolorach, która rośnie i zmienia się. Rak podstawnokomórkowy to perłowy guzek lub plama, która krwawi i nie goi się. Rak kolczystokomórkowy to twarda, łuszcząca się narośl. Każda pojedyncza, zmieniająca się zmiana pod pachą wymaga oceny w dermatoskopie.

Po czym poznać, że w ciele rozwija się rak?

Skóra rzadko jest pierwszym objawem nowotworu narządów wewnętrznych. Sygnały, które powinny skłonić do wizyty u lekarza, to nagłe, gwałtowne ciemnienie i pogrubienie skóry fałdów u osoby szczupłej, nagły wysyp wielu brodawek łojotokowych z silnym świądem, niewyjaśniona utrata masy ciała, przewlekłe zmęczenie, powiększone węzły chłonne i krwawienia. Pojedynczy objaw skórny bez innych dolegliwości najczęściej ma łagodną przyczynę.

Jakie są objawy skórne raka krwi?

Białaczka zwykle nie daje ciemnych plam pod pachami. Jej typowe objawy skórne to bladość, łatwe siniaczenie i krwawienia bez przyczyny, drobne czerwone wybroczyny, a także powiększone węzły chłonne na szyi, pod pachami i w pachwinach. Towarzyszą im zmęczenie, nawracające infekcje, gorączka i bóle kości. Takie objawy wymagają pilnej wizyty u lekarza i badania krwi.

Jak pozbyć się ciemnych plam pod pachami?

Najpierw trzeba ustalić przyczynę. Rogowacenie ciemne blednie po leczeniu przyczyny: redukcji masy ciała, wyrównaniu cukrzycy lub zmianie leku. Przebarwienie po goleniu wymaga odstawienia drażniących czynników i cierpliwości, bo blednie miesiącami; pomagają kremy rozjaśniające i ochrona przed słońcem. Łupież rumieniowy leczy się antybiotykiem miejscowym. Brodawki łojotokowe i włókniaki można usunąć zabiegowo.

Co oznaczają ciemne plamy pod pachami i w pachwinach jednocześnie?

Symetryczne ciemnienie skóry pod pachami i w pachwinach, często też na karku, to typowy obraz rogowacenia ciemnego, które najczęściej sygnalizuje insulinooporność, nadwagę lub cukrzycę typu 2. W obu miejscach może też występować łupież rumieniowy, wyprzenie i przebarwienia po tarciu. Takie plamy warto pokazać lekarzowi i zbadać poziom cukru oraz hemoglobinę glikowaną.

Podsumowanie

Ciemne plamy pod pachami prawie nigdy nie są nowotworem. Najczęściej to rogowacenie ciemne, czyli aksamitne, brązowe pogrubienie skóry fałdów związane z insulinoopornością, nadwagą i cukrzycą typu 2, które jest powodem do zbadania poziomu cukru, a nie do paniki. Często chodzi też o przebarwienie po goleniu i podrażnieniu, łupież rumieniowy, brodawki łojotokowe i włókniaki. Złośliwe rogowacenie ciemne jest bardzo rzadkie i wygląda inaczej: pojawia się nagle, u osoby szczupłej, z silnym świądem i zajęciem błon śluzowych. Nowotwory skóry pod pachą to pojedyncza, zmieniająca się plama lub guzek, a białaczka objawia się siniakami, bladością i powiększonymi węzłami, nie plamami. Rozlane ciemnienie obu pach skonsultuj z lekarzem rodzinnym, a pojedynczą zmianę pokaż do oceny w dermatoskopie.

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Masz zdjęcie zmiany i czekasz na wizytę? Wstępna ocena AI wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.

Zobacz również

• Rogowacenie ciemne
• Zmiana skórna pod pachą
• Czerniak pod pachą
• Pieprzyki pod pachami
• Brodawki pod pachami
• Jak wygląda rak podstawnokomórkowy — zdjęcia
• Czarne kropki na ciele