Rodzaje czerniaka [ZDJĘCIA]

Agnieszka Czyżewska
specjalista onkologii klinicznej
12.10.2020 · 13 min

Poniżej prezentujemy rodzaje czerniaka o największym znaczeniu klinicznym oraz ich zdjęcia:

  1. czerniak szerzący się powierzchownie (ang. superficial spreading melanoma),
  2. czerniak z plamy soczewicowatej (ang. lentigo maligna melanoma),
  3. czerniak guzkowy (ang. nodular melanoma),
  4. czerniak akralny w tym podpaznokciowy (ang. acral lentiginous melanoma).

Czy czerniak występuje tylko na skórze?

Pomimo tego , że najczęstszym punktem wyjścia czerniaka jest skóra (90%), może się on rozwinąć w innych lokalizacjach i niemal co 10-ty czerniak rozwija się pierwotnie w gałce ocznej oraz błonach śluzowych najczęściej jamy ustnej i narządów płciowych.

Należy pamiętać, że każda osoba, u której został zdiagnozowany czerniak lub inny nowotwór skóry powinna poddawać się regularnym badaniom znamion co 4- 6 miesięcy. Najlepszą metodą jest komputerowe badania znamion czyli wideodermatoskopia z możliwością archiwizacji zdjęć znamion wyznaczonych do obserwacji przez lekarza.

[Zobacz] Dowiedz się więcej o badaniu znamion

Gdzie czerniak lokalizuje się najczęściej?

Według Mazowieckiego Rejestru Nowotworów - w populacji mieszkańców województwa mazowieckiego czerniaki występowały najczęściej:

  • w skórze tułowia( ok.37%),
  • kończyn dolnych (ok. 30%),
  • kończyn górnych ( ok. 17%),
  • głowy i szyi ( ok. 9%).

U kobiet czerniak najczęściej umiejscowiony jest na kończynach, w przypadku mężczyzn jest to tułów.

Czerniaki zwykle pojawiają się na podłożu niezmienionej skóry ( de novo) natomiast mogą też rozwinąć się już w istniejącym znamieniu.

Czerniak szerzący się powierzchownie

Czerniak szerzący się powierzchownie
Czerniak szerzący się powierzchownie

Najczęstszą postacią histologiczną (70-80%) jest czerniak szerzący się powierzchownie - superficial spreding melanoma malignum ( SSMM). To typ czerniaka rosnącego najwolniej - najpierw następuje zwiększanie powierzchni, dopiero w następnej kolejności przyrost na grubość. Typowy czerniak SSMM pojawia się zwykle u osób młodych lub w średnim wieku po krótkich ale intensywnych ekspozycjach na słońce, na skórze odsłoniętej, bez cech uszkodzenia posłonecznego. U kobiet najczęściej lokalizuje się na kończynach, u mężczyzn na tułowiu. Charakteryzuje się długim okresem wzrostu śródnaskórkowego, późnym dawaniem przerzutów oraz stosunkowo dobrym rokowaniem.

[Zobacz] Czerniak szerzący się powierzchownie

Czerniak guzkowy

Czerniak guzkowy
Czerniak guzkowy

U około 10-15 % pacjentów w skórze klinicznie niezmienionej można spotkać czerniaka guzkowego - melanoma malignum nodularis (MMN). To postać bardziej agresywna charakteryzująca się jednoczesnym przyrostem grubości i zwiększaniem powierzchni zmiany oraz szybkim dawaniem przerzutów. Wywiad wzrostu zmiany obejmuje zwykle 1-2 lata, pojawia się głównie w okolicy skóry głowy, karku i górnej części pleców. Klinicznie jest to zwykle wyniosły guzek o bardzo ciemnym zabarwieniu , szybko się powiększający.

Czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej

Czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej
Czerniak wywodzący się z plamy soczewicowatej

Czerniak może wywodzić się też z plamy soczewicowatej - lentigo maligna melanoma ( LMM). Występuje głównie u osób starszych, częściej u kobiet po 60 roku życia w miejscach narażonych na ekspozycję UV, na skórze z cechami uszkodzenia posłonecznego, głównie w obrębie skóry twarzy. Klinicznie jest to zwykle nieostro odgraniczona, płaska zmiana dość dużych wymiarów, rozwijająca się powoli.

Czerniak akralny w tym podpaznokciowy

Czerniak akralny w tym podpaznokciowy
Czerniak akralny w tym podpaznokciowy

Rzadko mamy też do czynienia z czerniakami podpaznokciowo-kończynowymi (5-8%) - acral lentigo melanoma (ALM). nie są to zmiany typowe, są trudne w rozpoznaniu z uwagi na swoją specyficzną lokalizację i z uwagi na późne rozpoznanie charakteryzują się złym rokowaniem. Klinicznie jest to zmiana o nieregularnym zabarwieniu, zwykle zniekształcająca płytkę paznokciową

[Więcej] Czerniak na dłoniach i podeszwach stóp - akralny.

Czy czerniak jest czarny? Uwaga na czerniaka bezbarwnikowego!

Czerniak bezbarwnikowy
Czerniak bezbarwnikowy

Najrzadszą postacią czerniaka jest postać bezbarwnikowa - czerniak amelanotyczny. Utrata zdolności do syntezy melaniny w tym przypadku nie jest jeszcze procesem do końca wyjaśnionym. Brak lub niewielka ilość barwnika jest wyrazem niskiego zróżnicowania komórek, a co za tym idzie ich większej złośliwości.

Więcej zdjęć czerniaka bezbarwnikowe możesz zobaczyć tutaj

Źródła:

  • Kittler, H., Rosendahl, C., Cameron, A., Tschandl, P. (2012). Dermatoskopia. Algorytmiczna metoda oparta na analizie wzorca
  • Kittler, H., Pehamberger, H, Wolff, K., Binder, M. (2002). Diagnostic accuracy of dermoscopy. Lancet Oncol.,3(3):159-65
  • https://www.skincancer.net.au
  • http://wrrn.waw.pl/wp-content/uploads/2020/01/Rejestracja-i-epidemiologia-nowotworo%CC%81w-w-Warszawie.pdf
Czerniak
Rodzaje Czerniaka
Nie lekceważ raka!

Nie lekceważ raka!

Umów się na badanie znamion!

Twoja wiedza na temat czerniaka jest teraz większa. Rozumiesz już jak ważne jest regularne badanie skóry. Skontaktuj się z nami i dołącz do programu profilaktyki. Jeśli nadal coś jest dla Ciebie niejasne, nasz konsultant odpowie na Twoje pytania.
Umów się