Czerniak podpaznokciowy — objawy, objaw Hutchinsona, czerniak a krwiak pod paznokciem

Czerniak podpaznokciowy to czerniak, który powstaje w macierzy lub łożysku paznokcia, czyli w żywych tkankach pod płytką. Zwykle zaczyna się od ciemnego paska biegnącego od nasady paznokcia, ale może też rosnąć bez barwnika i udawać grzybicę, kurzajkę albo krwiak po urazie. Ten artykuł jest poświęcony wyłącznie tej jednej lokalizacji: wyjaśniamy, jak czerniak pod paznokciem wygląda na kolejnych etapach, czym jest objaw Hutchinsona i jego rzekoma odmiana, jak odróżnić czerniaka od krwiaka i łagodnej melanonychii, dlaczego rozpoznanie bywa spóźnione o lata, jak wygląda dermatoskopia płytki i biopsja macierzy oraz jak leczy się ten nowotwór.

Czerniak podpaznokciowy należy do czerniaków akralnych, czyli rozwijających się na dłoniach, stopach i w aparacie paznokciowym. W większości przypadków ma budowę czerniaka akralnego lentiginalnego; w serii 124 chorych ten podtyp stanowił 66% przypadków. O czerniaku akralnym jako całości, jego zdjęciach na stopie i dłoni, zmodyfikowanej regule ABCDE i rokowaniu piszemy w artykule czerniak akralny — stopa, dłoń, paznokieć. Tutaj nie powtarzamy tej treści.

Czerniak podpaznokciowy w skrócie

• Gdzie powstaje: w macierzy (najczęściej) lub łożysku paznokcia; sama płytka nie choruje.
• Jak często: 0,7–3,5% wszystkich czerniaków u osób o jasnej skórze; u osób o ciemnej karnacji i w Azji znacznie większy udział wśród czerniaków.
• Jak wygląda: u około dwóch trzecich chorych jako podłużny pasek barwnika; u pozostałych jako guzek, oddzielanie płytki, ranka lub zniszczenie paznokcia, często bez barwnika.
• Objaw Hutchinsona: barwnik przechodzący na skórę wokół paznokcia; silny sygnał czerniaka, ale ma też rzekomą, łagodną odmianę.
• Rozpoznanie: dermatoskopia płytki wskazuje, kogo badać dalej, a rozstrzyga biopsja macierzy z badaniem histopatologicznym.
• Leczenie: operacyjne, w ośrodku onkologicznym; zakres zależy od grubości nacieku.

Ocena zmiany skórnej

Niepokoi Cię zmiana na skórze? Lekarz oceni ją w powiększeniu

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów ocenę zmiany

Gdzie powstaje czerniak podpaznokciowy i czym jest „rak paznokcia”

Paznokieć wyrasta z macierzy ukrytej pod wałem przy nasadzie i leży na łożysku. W obu tych strukturach są komórki barwnikowe, melanocyty, choć w zdrowym paznokciu osoby o jasnej skórze pozostają one zwykle nieaktywne. Czerniak podpaznokciowy to ich nowotwór złośliwy. Ponieważ barwnik wytwarzany w macierzy jest wbudowywany w rosnącą płytkę, zmiana w macierzy daje pasek biegnący przez cały paznokieć, od skórki do wolnego brzegu, i pasek ten nie „wyrasta” razem z płytką, bo jego źródło pozostaje przy nasadzie.

Czerniak podpaznokciowy stanowi 0,7–3,5% wszystkich czerniaków w populacjach o jasnej skórze, a w angielskim badaniu populacyjnym 1,4% czerniaków skóry, przy zachorowalności około 0,1 na 100 000 osób rocznie. U osób czarnoskórych, Azjatów i rdzennych Amerykanów, u których czerniaki skóry nasłonecznionej są rzadkie, czerniak paznokcia odpowiada nawet za jedną trzecią wszystkich czerniaków, a według nowszego panelu Haneke i wsp. u osób czarnoskórych nawet za połowę. Haneke zwraca uwagę, że w przeliczeniu na niewielką powierzchnię dwudziestu aparatów paznokciowych nie jest to wcale nowotwór rzadki. Szczyt zachorowań przypada na okres od piątej do siódmej dekady życia; w serii 124 chorych mediana wieku wyniosła 59 lat.

„Rak paznokcia” to określenie potoczne. Pacjenci mają na myśli zwykle czerniaka podpaznokciowego, choć z medycznego punktu widzenia „rakiem” jest inny nowotwór aparatu paznokciowego, rak kolczystokomórkowy, który nie daje paska barwnika, tylko zgrubienie pod płytką, brodawkowatą narośl lub niegojącą się ranę. Oba nowotwory, ich różnice i to, dlaczego najczęściej dotyczą palucha i kciuka, omawiamy w artykule czerniak akralny, a raka kolczystokomórkowego osobno w tekście rak płaskonabłonkowy paznokcia.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak wygląda czerniak podpaznokciowy? Cztery obrazy i kolejne etapy

Czerniak pod paznokciem nie ma jednego wyglądu. W praktyce spotyka się cztery obrazy, które często następują po sobie w czasie.

1. Pasek barwnika (melanonychia podłużna). Tak zaczyna się około dwóch trzecich czerniaków aparatu paznokciowego. Pasek jest brązowy lub czarny, biegnie od nasady do wolnego brzegu i z czasem się poszerza, ciemnieje, traci jednolity kolor i równe brzegi. W badaniu z Seulu cechy paska istotnie związane z czerniakiem in situ to asymetria, zacierający się brzeg, wiele kolorów, szerokość co najmniej 3 mm i objaw Hutchinsona. Pasek, który jest szerszy przy nasadzie niż przy wolnym brzegu (kształt trójkąta), bywa wiązany z rosnącym źródłem barwnika.

Podłużny ciemny pasek biegnący od nasady paznokcia (melanonychia podłużna). Sam wygląd nie przesądza, czy to znamię, czy czerniak; rozstrzyga dermatoskopia i, gdy trzeba, biopsja macierzy.

2. Barwnik na skórze wokół paznokcia (objaw Hutchinsona). Pojawia się, gdy komórki nowotworu zajmują naskórek wału paznokciowego lub opuszki. Opisujemy go w osobnej części poniżej.

3. Postać bezbarwnikowa. W angielskiej serii 105 chorych postać bezbarwnikową stwierdzono u 24 osób. Taki czerniak wygląda jak różowy lub czerwony guzek pod płytką albo przy jej brzegu, oddzielanie się płytki od łożyska, pęknięcie lub zniekształcenie paznokcia, niegojąca się ranka, a czasem zmiana przypominająca brodawkę. DermNet podaje, że nawet połowa czerniaków paznokcia ma mało barwnika lub nie ma go wcale. To właśnie te przypadki bywają latami leczone jako grzybica, kurzajka, zanokcica lub ziarniniak naczyniowy.

4. Zniszczenie płytki, krwawienie, ból. To obraz czerniaka zaawansowanego, który nacieka łożysko i może dochodzić do kości. We wczesnym stadium czerniak podpaznokciowy nie boli; ból, owrzodzenie i krwawienie pojawiają się późno.

Czerniak podpaznokciowy dotyczy najczęściej kciuka i palucha. W serii 124 chorych z Mayo Clinic 79 zmian było na ręce, a 45 na stopie; kciuk stanowił 33,8%, a paluch 25% przypadków. W serii australijskiej najczęstszym miejscem był paluch (24%).

Melanonychia a czerniak — kiedy pasek wymaga biopsji

Melanonychia podłużna, czyli ciemny pasek na paznokciu, ma wiele przyczyn: pobudzenie melanocytów przez tarcie, uraz lub leki, znamię albo plamę soczewicowatą macierzy, naturalny barwnik u osób o ciemnej karnacji, a tylko w mniejszości przypadków czerniaka. Pełną listę przyczyn i wygląd łagodnych pasków, także u dzieci, opisujemy w artykule czarna kreska na paznokciu. W tym miejscu interesuje nas jedno pytanie: które paski wymagają biopsji.

Lekarze używają reguły ABCDEF opracowanej dla czerniaka podpaznokciowego: wiek 50–70 lat i pochodzenie etniczne, brązowo-czarny pasek o szerokości co najmniej 3 mm z nieregularnym brzegiem, zmiana paska w czasie lub brak poprawy paznokcia mimo leczenia, zajęcie kciuka, palucha lub palca wskazującego, przejście barwnika na skórę oraz czerniak lub znamiona dysplastyczne w wywiadzie. Autorzy reguły podkreślają, że żadna litera nie działa osobno i że ostateczne rozpoznanie zawsze stawia biopsja.

Dermatoskopia płytki dokłada do tego obraz w powiększeniu. W klasycznym badaniu 148 kolejnych pacjentów z melanonychią czerniak wiązał się z brązowym tłem i nieregularnymi liniami podłużnymi, znamię z brązowym tłem i liniami regularnymi, a plamy soczewicowate, barwnik etniczny i polekowy z jednorodnymi, cienkimi szarymi liniami na szarym tle. Model punktowy z badania koreańskiego, oparty na asymetrii, zacieraniu brzegu, wielobarwności, szerokości co najmniej 3 mm i objawie Hutchinsona, odróżniał czerniaka in situ od łagodnej melanonychii z czułością 89% i swoistością 62%. Oznacza to, że dermatoskopia dobrze wyłapuje czerniaki, ale co trzecia zmiana łagodna także zostanie zakwalifikowana do dalszej diagnostyki.

Warto znać jeszcze jedną liczbę. Gdy 152 lekarzom zajmującym się chorobami skóry pokazano 12 przypadków melanonychii, w tym 5 czerniaków, odsetek prawidłowych rozpoznań na podstawie oglądania, reguły ABCDEF i dermatoskopii płytki wynosił tylko 46–55% i nie zależał od doświadczenia; wyraźnie poprawiała go dopiero dermatoskopia macierzy w trakcie zabiegu. Dlatego u osoby dorosłej z nowym paskiem na jednym palcu, zwłaszcza szerokim, ciemniejącym lub niejednolitym, nie czeka się na pewność w dermatoskopie, tylko pobiera wycinek z macierzy. O tym, co lekarz widzi w dermatoskopie paznokcia, piszemy w artykule dermatoskopia paznokcia.

Objaw Hutchinsona — co oznacza, a kiedy jest rzekomy

Objaw Hutchinsona to brązowe lub czarne zabarwienie skóry wału paznokciowego przy nasadzie, wałów bocznych lub opuszki w sąsiedztwie paska na płytce. Powstaje, gdy komórki czerniaka z macierzy rozprzestrzeniają się na naskórek skóry wokół paznokcia, i od ponad stu lat uchodzi za jeden z najważniejszych sygnałów czerniaka podpaznokciowego. W koreańskim badaniu 123 chorych z czerniakiem i 290 z łagodną melanonychią objaw Hutchinsona stwierdzono u 83% chorych z czerniakiem. Międzynarodowy panel ekspertów traktuje go na tyle poważnie, że przy wczesnym czerniaku z tym objawem proponuje szerszy margines wycięcia.

Barwnik wokół paznokcia nie jest jednak dowodem. Już w 1996 roku opisano rzekomy objaw Hutchinsona: barwnik, który tylko prześwituje przez cienką skórę wału albo pochodzi ze zmiany łagodnej. Lista stanów, które go dają, jest długa i obejmuje znamiona macierzy, plamy soczewicowate, barwnik etniczny, przebarwienia po lekach i urazach, a także chorobę Bowena i raka kolczystokomórkowego paznokcia. W cytowanym badaniu koreańskim rzekomy objaw miało aż 45% osób z łagodną melanonychią. Autorzy wskazali cechy, które pomagają je rozróżnić (odsetki podano tam, gdzie podali je autorzy; pozostałe pola opisują przeciwieństwo cechy czerniaka):

U dzieci sytuacja jest odmienna: w metaanalizie 1391 dzieci z melanonychią objaw Hutchinsona opisano u 24%, a rzekomy u 41%, mimo że niemal wszystkie paski były łagodne. Dlatego u dziecka barwnik wokół paznokcia jest wskazaniem do oceny i obserwacji, a nie do natychmiastowej biopsji; piszemy o tym szerzej w artykule o czerniaku akralnym. U osoby dorosłej barwnik na skórze wokół paska, zwłaszcza nieciągły i szerszy niż pasek, jest wskazaniem do biopsji macierzy.

Czerniak a krwiak podpaznokciowy

Krwiak podpaznokciowy, czyli krew uwięziona między płytką a łożyskiem po uderzeniu, bieganiu lub w ciasnym bucie, to najczęstsza ciemna plama pod paznokciem i najczęstsza pomyłka w drugą stronę: czerniak uznany za krwiak. Polskie wytyczne wymieniają krwiak podpaznokciowy wśród zmian, z którymi należy różnicować czerniaka. Różnica jest prosta w zasadzie, ale wymaga czasu: krwiak jest związany z płytką, więc przesuwa się ku wolnemu brzegowi razem z rosnącym paznokciem, a przy nasadzie odrasta czysta płytka. Czerniak powstaje w macierzy, więc jego pasek zaczyna się stale przy skórce i nie przesuwa. Krwiak ma też zwykle ostro odgraniczony brzeg i jednolity czerwono-fioletowo-czarny kolor, a pasek czerniaka jest podłużny i wielobarwny.

Dwie pułapki warto znać. Po pierwsze, krwiak może powstać bez zapamiętanego urazu i utrzymywać się miesiącami, zwłaszcza na stopie, gdzie paznokieć rośnie wolno. Po drugie, w dermatoskopie plamki krwi widuje się głównie w krwiakach, ale ich obecność nie wyklucza czerniaka, bo zaawansowany czerniak także krwawi. Nie ma natomiast dowodów, że krwiak „przechodzi” w czerniaka; rola urazu jako czynnika wyzwalającego czerniaka paznokcia pozostaje hipotezą. Jak krwiak wygląda tydzień po tygodniu i jak zrobić domowy test ze zdjęciami, opisujemy w artykułach krwiak pod paznokciem — zdjęcia i krwiak pod paznokciem bez urazu.

Dlaczego czerniak podpaznokciowy jest rozpoznawany tak późno

To najważniejsza rzecz, jaką trzeba wiedzieć o tym nowotworze. Sam czerniak pod paznokciem nie jest bardziej złośliwy niż czerniak w innym miejscu: przy tej samej grubości nacieku, liczbie mitoz i obecności owrzodzenia rokuje podobnie. Gorsze wyniki leczenia wynikają z tego, że jest rozpoznawany późno i często błędnie. Liczby mówią same za siebie:

• W niemieckim badaniu 33 czerniaków podpaznokciowych 52% zostało początkowo błędnie rozpoznanych przez lekarzy, w 85% przypadków przez lekarzy niezajmujących się chorobami skóry; opóźnienie wyniosło średnio 18 miesięcy, a szacowane 5-letnie przeżycie spadło z 90,9% u chorych bez opóźnienia do 68,5% u chorych z opóźnieniem.
• W serii z Mayo Clinic objawy trwały przed rozpoznaniem średnio 2,2 roku, a w chwili rozpoznania 12,9% chorych miało już przerzuty do węzłów chłonnych. W serii francuskiej, w której wszyscy chorzy zgłosili się z paskiem na paznokciu, opóźnienie wyniosło średnio 2 lata.
• W australijskiej serii 124 chorych tylko 9% miało czerniaka in situ, 14% stopień I, 41% stopień II, 32% stopień III i 4% stopień IV; mediana grubości nacieku wyniosła 3,2 mm, a 79% guzów sięgało głębokich warstw skóry.
• W angielskim badaniu populacyjnym 5 lat przeżyło 51% chorych, ale 88% tych, u których naciek był cieńszy niż 2,5 mm.

Prawdopodobne przyczyny opóźnienia: pasek nie boli, więc łatwo go odłożyć „na później”; postać bezbarwnikowa udaje grzybicę, kurzajkę i zanokcicę, a plama po urazie krwiak; paznokcie stóp bywają miesiącami zakryte lakierem lub hybrydą; wreszcie wielu lekarzy rzadko widzi ten nowotwór. Brytyjskie wytyczne dla osób zajmujących się stopami powstały właśnie po to, by skrócić tę drogę. Praktyczny wniosek: zmiana paznokcia, która nie goi się lub nie poprawia mimo leczenia przeciwgrzybiczego czy „na kurzajkę”, wymaga biopsji.

Diagnostyka: dermatoskopia płytki i biopsja macierzy

Diagnostyka czerniaka podpaznokciowego przebiega w dwóch krokach.

Krok 1: ocena i dermatoskopia. Lekarz pyta o czas trwania, urazy, leki, choroby paznokci i czerniaka w rodzinie, ogląda wszystkie paznokcie rąk i stóp oraz skórę wokół nich, a pasek lub zmianę pod płytką ocenia w dermatoskopie. W Twoich Znamionach jest to część wideodermatoskopii całego ciała (480 zł u dorosłych, 380 zł u dzieci). Zdjęcia zmian zapisujemy w systemie, dzięki czemu na kontroli lekarz porównuje, czy pasek się poszerzył, pociemniał lub zmienił brzeg. Przed wizytą zmyj lakier i hybrydę z niepokojącego paznokcia; przez pokrycie nie da się ocenić płytki.

Krok 2: biopsja macierzy. Gdy obraz budzi niepokój, pobiera się wycinek z miejsca, w którym powstaje barwnik, czyli z macierzy, a nie z płytki. Stosuje się biopsję styczną macierzy, biopsję sztancową albo podłużne wycięcie boczne, a wybór zależy od szerokości i położenia paska; algorytm obejmujący biopsję styczną macierzy opisał Jellinek. Sam ścięty fragment płytki nie wystarcza, bo pokazuje tylko barwnik, nie komórki, które go wytworzyły. Patolog ocenia, czy melanocyty są liczne, pojedyncze, atypowe, czy przekraczają granice zmiany i czy w macierzy są nacieki limfocytów; te cechy odróżniają wczesnego czerniaka od znamienia, a ich znajomość zmniejsza ryzyko błędnego rozpoznania. Jak wygląda zabieg, czy boli i jak odrasta paznokieć, opisujemy w artykule biopsja spod paznokcia.

W wybranych ośrodkach Twoich Znamion cennik obejmuje chirurgię aparatu paznokciowego (500 zł); czy pobranie wycinka można wykonać na miejscu, czy potrzebne jest skierowanie, decyduje lekarz po ocenie. Badanie histopatologiczne kosztuje 150 zł, a wynik otrzymujesz zwykle po 14–21 dniach, dłużej, jeśli potrzebne są dodatkowe barwienia. Gdy wynik potwierdzi czerniaka, lekarz omawia z Tobą dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a my organizujemy konsultację onkologiczną.

Leczenie i rokowanie

Czerniaka podpaznokciowego leczy się operacyjnie w ośrodku onkologicznym, a zakres zabiegu zależy od grubości nacieku i stanu kości. Polskie wytyczne zalecają przy lokalizacji podpaznokciowej amputację dalszego paliczka. Na świecie od kilkunastu lat rośnie zaufanie do operacji oszczędzających palec przy czerniaku in situ i minimalnie inwazyjnym: wycina się cały aparat paznokciowy z marginesem i pokrywa ubytek przeszczepem skóry. W japońskiej serii 62 chorych leczonych w ten sposób wszyscy przeżyli okres obserwacji od 2 do 17 lat, choć u 4 osób z czerniakiem in situ doszło do wznowy miejscowej wymagającej ponownego wycięcia, a w serii francuskiej 7 chorych nie zanotowano wznowy przez średnio 45 miesięcy. Przegląd piśmiennictwa nie wykazał przewagi amputacji nad wycięciem miejscowym, zastrzegając, że brakuje badań z randomizacją, a w serii z Mayo Clinic poziom amputacji nie wpływał na przeżycie, o ile marginesy były wolne od nowotworu. Międzynarodowy panel ekspertów proponuje przy wczesnym czerniaku szerokie wycięcie z marginesem, a amputację rezerwuje dla guzów grubszych. Szczegóły tej dyskusji, biopsję węzła wartowniczego i leczenie uzupełniające omawiamy w artykule o czerniaku akralnym.

Rokowanie zależy przede wszystkim od grubości nacieku w chwili wycięcia, podobnie jak w czerniaku w innych miejscach. Czerniak in situ i cienki rokuje dobrze; gruby, z owrzodzeniem lub przerzutami do węzłów, źle. Wszystkie liczby z tego artykułu, od 51% do 88% 5-letnich przeżyć, różni przede wszystkim zaawansowanie w chwili rozpoznania, a ono zależy od tego, jak szybko postawiono rozpoznanie.

Co możesz zrobić już dziś

• Obejrzyj paznokcie rąk i stóp przy dobrym świetle, bez lakieru. Nowy pasek na jednym palcu u osoby dorosłej, pasek szerszy niż 3 mm, ciemniejący, niejednolity lub z barwnikiem na skórze wokół paznokcia to powód do wizyty, nie do obserwacji.
• Ciemną plamę po urazie sfotografuj z linijką i sprawdź po 4–8 tygodniach (na palcu stopy po dłuższym czasie, bo paznokieć rośnie wolniej), czy przesunęła się ku wolnemu brzegowi. Jeśli nie, albo jeśli nie pamiętasz urazu, pokaż ją lekarzowi.
• Zmiana paznokcia leczona jako grzybica, kurzajka lub zanokcica, która nie poprawia się mimo leczenia, wymaga oceny i często biopsji.
• Nie wycinaj, nie wypalaj i nie „leczy” paska domowymi sposobami; każda taka ingerencja utrudnia późniejszą ocenę.

Edukacja nie zastępuje badania. Jeśli coś na paznokciu Cię niepokoi, umów ocenę u lekarza; w Twoich Znamionach paznokcie są oglądane podczas każdej wideodermatoskopii. Więcej o tym, jak wygląda ta ocena i co dzieje się dalej, przeczytasz w artykule o czerniaku akralnym.

Najczęstsze pytania

Czy czerniak podpaznokciowy jest uleczalny?

Tak, jeśli zostanie wycięty wcześnie. W stadium in situ lub przy cienkim nacieku odsetek wyleczeń jest wysoki, a w badaniach, w których czerniaki in situ i minimalnie inwazyjne usuwano z zachowaniem palca, wszyscy chorzy przeżyli okres obserwacji. O rokowaniu decyduje grubość nacieku w chwili rozpoznania, a nie samo umiejscowienie pod paznokciem. Problemem jest to, że czerniak podpaznokciowy bywa rozpoznawany z opóźnieniem liczonym w latach.

Jak długo rozwija się czerniak pod paznokciem?

Zwykle miesiącami, często latami. Większość czerniaków podpaznokciowych przez długi czas rośnie powierzchownie w macierzy, dając tylko ciemny pasek, i dopiero później nacieka w głąb. W serii 124 chorych z Mayo Clinic objawy trwały przed rozpoznaniem średnio 2,2 roku, a w badaniu niemieckim błędne wstępne rozpoznanie opóźniało diagnozę średnio o 18 miesięcy. Czerniak pojawiający się „z dnia na dzień” jest rzadkością; nagła ciemna plama to częściej krwiak.

Jak wygląda czerniak podpaznokciowy bez barwnika?

Jak guzek pod płytką lub przy jej brzegu, różowa lub czerwona zmiana, oddzielanie się płytki od łożyska, pęknięcie lub zniekształcenie paznokcia, niegojąca się ranka albo zmiana przypominająca brodawkę, bez ciemnego paska. W angielskiej serii 105 chorych postać bezbarwnikową stwierdzono u 24 osób. Taki czerniak bywa latami leczony jako grzybica, kurzajka lub zanokcica, dlatego każda zmiana paznokcia, która nie goi się mimo leczenia, wymaga oceny lekarza i często biopsji.

Jak leczy się czerniaka podpaznokciowego?

Operacyjnie. Polskie wytyczne NIO zalecają przy czerniaku podpaznokciowym amputację dalszego paliczka, a międzynarodowy panel ekspertów dopuszcza przy wczesnym czerniaku szerokie wycięcie całego aparatu paznokciowego z zachowaniem palca. Przy grubszych guzach wykonuje się biopsję węzła wartowniczego, a w chorobie zaawansowanej stosuje się immunoterapię lub leczenie celowane. Zakres operacji ustala zespół onkologiczny na podstawie grubości nacieku i stanu kości.

Czy objaw Hutchinsona zawsze oznacza czerniaka?

Nie. Barwnik na skórze wokół paznokcia jest silnym sygnałem czerniaka, ale występuje też przy zmianach łagodnych. W koreańskim badaniu 413 chorych objaw Hutchinsona miało 83% osób z czerniakiem podpaznokciowym, a jego rzekomą odmianę aż 45% osób z łagodną melanonychią. Za czerniakiem przemawia barwnik szerszy niż pasek na płytce, zajmujący ponad połowę szerokości paznokcia i nieciągły; za zmianą łagodną prosty boczny brzeg, blednięcie ku nasadzie i znikanie barwnika w dermatoskopie. Rozstrzyga biopsja macierzy.

Czy krwiak podpaznokciowy może przejść w czerniaka?

Nie ma dowodów, że krwiak przekształca się w czerniaka. Problem polega na czym innym: ciemna plama pod paznokciem bywa uznawana za krwiak, choć od początku jest czerniakiem, a w dermatoskopie plamki krwi widuje się także w czerniaku. Krwiak przesuwa się z rosnącą płytką i znika, czerniak zaczyna się przy nasadzie i zostaje. Plama, która po kilku tygodniach nie przesuwa się ku wolnemu brzegowi, wymaga oceny lekarza.

Czy czerniak podpaznokciowy częściej dotyczy rąk czy stóp?

Zależy od serii; najczęściej zajęty bywa kciuk lub paluch. W materiale Mayo Clinic 79 ze 124 czerniaków dotyczyło ręki, a 45 stopy; kciuk stanowił 34%, a paluch 25% przypadków. Czerniaki palców stóp mogą być jednak rozpoznawane później, bo stopy oglądamy rzadziej, a ich paznokcie częściej bywają zmienione przez obuwie i grzybicę.

Podsumowanie

Czerniak podpaznokciowy powstaje w macierzy paznokcia i u dwóch trzecich chorych zaczyna się od ciemnego paska biegnącego od nasady, ale może też rosnąć bez barwnika jako guzek, oddzielanie płytki lub niegojąca się ranka. Objaw Hutchinsona jest silnym sygnałem, lecz ma rzekomą, łagodną odmianę; krwiak przesuwa się z paznokciem, a czerniak zostaje przy nasadzie. Rozpoznanie opiera się na dermatoskopii płytki i biopsji macierzy, a leczenie jest operacyjne. Największym wrogiem nie jest sam nowotwór, tylko opóźnienie liczone w latach: wcześnie wycięty czerniak paznokcia jest uleczalny. Jeśli pasek lub plama na paznokciu Cię niepokoi, umów ocenę u lekarza, a o czerniaku akralnym jako całości przeczytasz w artykule czerniak akralny — stopa, dłoń, paznokieć.

Ocena zmiany skórnej

Pokaż zmianę lekarzowi w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów ocenę zmiany

Masz zdjęcie zmiany i czekasz na wizytę? Wstępna ocena AI wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.