Przeszczep skóry po wycięciu nowotworu — kiedy jest potrzebny, jak przebiega i jak się goi

Wycięcie nowotworu skóry to zwykle krótki zabieg w znieczuleniu miejscowym. Czasem jednak rana, która zostaje po usunięciu guza razem z marginesem zdrowej tkanki, okazuje się za duża, żeby po prostu ją zszyć. Wtedy lekarz może pokryć ją przeszczepem skóry, czyli cienkim płatkiem skóry pobranym z innej części ciała.

Ten artykuł jest dla osób, które usłyszały, że po wycięciu raka skóry lub czerniaka potrzebny będzie przeszczep, albo mają go już za sobą. Wyjaśniamy, kiedy przeszczep jest potrzebny, czym różni się od płata skórnego, skąd pobiera się skórę, jak przebiega zabieg, jak wygląda gojenie, jakie mogą wystąpić powikłania i co dzieje się po leczeniu.

Zobacz również:

Zmiana do wycięcia? Usuwamy zmiany chirurgicznie i kierujemy je do badania histopatologicznego

Umów się

W skrócie

• Przeszczep skóry to płatek skóry pobrany od tego samego pacjenta i przeniesiony na ranę, której nie da się zamknąć zwykłym szwem [DermNet, Skin grafting].
• Przeszczep nie ma własnego ukrwienia. Przez pierwsze dni odżywia się z dna rany, a nowe naczynia wytwarza zwykle w ciągu 5–7 dni [DermNet, Skin grafting].
• Najczęściej stosuje się przeszczep pełnej grubości (np. na twarz i dłonie) lub pośredniej grubości (np. na podudzie i skórę głowy) [DermNet, Skin grafting].
• O powodzeniu w dużej mierze decydują pierwsze dni: opatrunek dociskający, ograniczenie ruchu i niepalenie.
• Przeszczep goi się do ostatecznego wyglądu nawet 1–2 lata i często pozostaje nieco jaśniejszy oraz bardziej płaski niż otaczająca skóra [DermNet, Skin grafting].

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Dlaczego po wycięciu nowotworu skóry zostaje duży ubytek?

Chirurgia jest podstawową metodą leczenia raków skóry i czerniaka, zwłaszcza gdy zostały wykryte wcześnie [NHS, Treatment for non-melanoma skin cancer; NHS, Treatment for melanoma skin cancer]. Nowotworu nie wycina się jednak „na styk”. Razem z guzem lekarz usuwa pas zdrowej skóry, czyli margines chirurgiczny, który ma zmniejszyć ryzyko, że w ranie zostaną komórki nowotworowe.

Szerokość marginesu zależy od rodzaju nowotworu i jego cech:

W przypadku czerniaka te szerokie marginesy dotyczą tzw. doszerzenia blizny, czyli drugiego zabiegu po tym, jak badanie histopatologiczne potwierdziło rozpoznanie i zmierzyło grubość nacieku. ESMO dopuszcza mniejsze marginesy lub chirurgię mikrograficzną na twarzy i na dłoniach czy stopach, gdy trzeba chronić funkcję tych okolic [ESMO 2025].

Proste wyliczenie pokazuje skalę: zmiana o średnicy 1 cm wycięta z marginesem 5 mm z każdej strony zostawia ubytek o średnicy około 2 cm. Na plecach to nadal rana do zszycia. Na czubku nosa — już niekoniecznie.

Czym jest przeszczep skóry?

Mówiąc najprościej, przeszczep to skóra przeniesiona z jednej okolicy ciała tam, gdzie jej brakuje, np. po usunięciu nowotworu, oparzeniu lub urazie [DermNet, Skin grafting]. W zabiegach po wycięciu raka skóry jest to zawsze autoprzeszczep, czyli skóra pobrana od tego samego pacjenta. Skóra od zmarłych dawców lub pochodzenia zwierzęcego jest stosowana tylko czasowo, głównie przy rozległych oparzeniach, bo organizm z czasem ją odrzuca [DermNet, Skin grafting; Elseth i Nunez Lopez, StatPearls].

Kluczowa cecha przeszczepu: jest wolnym kawałkiem tkanki bez własnych naczyń. Przeżywa dzięki temu, że przylega do dobrze ukrwionego dna rany i z niego czerpie krew, dopóki nie wrosną w niego nowe naczynia [DermNet, Skin grafting]. Z tego wynika prawie wszystko, co dzieje się po zabiegu: opatrunek dociskający, ograniczenie ruchu i zakaz zaglądania pod opatrunek.

Przeszczep, płat czy zwykłe zszycie — jak lekarz wybiera metodę?

Sposób zamknięcia rany chirurg dobiera według tzw. windy rekonstrukcyjnej: od najprostszych metod do najbardziej złożonych, sięgając wyżej tylko wtedy, gdy to konieczne [DermNet, Surgical wound closure; Hohman i Collier, StatPearls].

Najważniejsza różnica dotyczy przeszczepu i płata. Płat zachowuje własne ukrwienie, dlatego zwykle goi się pewniej, a jego kolor i faktura lepiej pasują do otoczenia [DermNet, Skin flaps]. Wymaga jednak zapasu skóry tuż obok rany. Przeszczep można pobrać z miejsca odległego, więc sprawdza się tam, gdzie wokół ubytku skóry brakuje, ale efekt kosmetyczny bywa nieco słabszy [DermNet, Skin grafting]. Więcej o płatach przeczytasz w artykule Plastyka miejscowa skóry.

Kiedy przeszczep jest potrzebny?

Przeszczep rozważa się, gdy ubytek jest za duży, by zamknąć go miejscową skórą i szwami [DermNet, Skin grafting]. W praktyce dotyczy to zwłaszcza:

• nosa, szczególnie czubka i skrzydełek, gdzie skóra jest napięta i ściśle przylega do chrząstki,
• małżowiny usznej i okolicy oka, gdzie naciągnięcie skóry zniekształciłoby kształt ucha lub powieki,
• skóry głowy i podudzi, gdzie skóra jest mało ruchoma — w tych miejscach często stosuje się przeszczep pośredniej grubości [DermNet, Skin grafting],
• dłoni, gdzie zwykle wybiera się przeszczep pełnej grubości [DermNet, Skin grafting].

Przeszczep bywa też wyborem taktycznym. DermNet zwraca uwagę, że lekarz może pokryć ranę przeszczepem, gdy liczy się z tym, że trzeba będzie wrócić i wyciąć dodatkowy margines [DermNet, Skin grafting]. Płat przesuwa i przemieszcza tkanki, dlatego przy niepewnych brzegach nowotworu rekonstrukcję płatem zwykle odkłada się do potwierdzenia, że zmiana została usunięta w całości [DermNet, Skin flaps].

Rodzaje przeszczepów skóry

Źródło: DermNet, Skin grafting.

Przeszczep pełnej grubości wycina się skalpelem, podobnie jak przy usuwaniu zmiany, a miejsce pobrania zszywa się w prostą linię. Przeszczep pośredniej grubości ścina się cienko specjalnym urządzeniem (dermatomem), a miejsce pobrania goi się samo pod opatrunkiem jak otarcie. Przeszczep pośredniej grubości można dodatkowo „siatkować”, czyli ponacinać tak, by przypominał siatkę: pokrywa wtedy większą powierzchnię, lepiej przylega do nierówności i nie zbiera się pod nim płyn [DermNet, Skin grafting].

Skąd pobiera się skórę?

Lekarz stara się wybrać skórę o podobnej grubości i kolorze jak w miejscu ubytku [DermNet, Skin grafting]. Przy twarzy często sięga po skórę sprzed ucha lub zza ucha, z szyi albo z wewnętrznej strony ramienia. W tych okolicach skóra jest na tyle luźna, że miejsce pobrania łatwo zszyć, a blizna jest mało widoczna.

Warto pamiętać, że po zabiegu zostają dwie rany i dwie blizny: na miejscu przeszczepu i w miejscu pobrania [DermNet, Skin grafting]. Pytanie o to, gdzie powstanie druga blizna, warto zadać przed zabiegiem.

Jak przebiega zabieg krok po kroku?

1. Kwalifikacja i zgoda — lekarz wyjaśnia, dlaczego potrzebny jest przeszczep i jak będzie wyglądał zabieg. Powiedz mu o lekach rozrzedzających krew (np. kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, tikagrelor, dabigatran, rywaroksaban, apiksaban, warfaryna), alergiach, chorobach, rozruszniku serca i suplementach ziołowych [DermNet, Skin grafting]. Nie odstawiaj leków na własną rękę.
2. Znieczulenie — przy niewielkich przeszczepach zwykle miejscowe, obejmujące miejsce zmiany i miejsce pobrania.
3. Wycięcie nowotworu — z zaplanowanym marginesem. Tkanka trafia do badania histopatologicznego.
4. Pomiar rany i pobranie skóry — lekarz mierzy ubytek i pobiera płatek skóry odpowiedniej wielkości [DermNet, Skin grafting].
5. Wszycie przeszczepu — przeszczep mocuje się szwami lub zszywkami.
6. Opatrunek dociskający — bezpośrednio na przeszczep zakłada się miękki, gąbczasty opatrunek, często przyszyty, a na niego opatrunek uciskowy. Przy dużych przeszczepach stosuje się czasem opatrunek podciśnieniowy [DermNet, Skin grafting].

Bywa, że rekonstrukcję planuje się etapowo. Czasem chirurg najpierw zakłada pod skórę ekspander tkankowy, który stopniowo rozciąga skórę i zwiększa ilość materiału do pobrania [DermNet, Skin grafting]. Przy raku podstawnokomórkowym i kolczystokomórkowym w trudnych miejscach twarzy stosuje się też chirurgię Mohsa: brzegi wyciętej tkanki ocenia się pod mikroskopem jeszcze w dniu zabiegu, a ranę zamyka dopiero wtedy, gdy potwierdzono usunięcie całego guza. Duże ubytki po takim zabiegu zamyka się płatem lub przeszczepem [DermNet, Mohs micrographic surgery; DermNet, Basal cell carcinoma].

Pierwsze dni po zabiegu — od czego zależy przyjęcie się przeszczepu?

Przeszczep jest delikatny i potrzebuje spokoju, dopóki nie wrosną w niego naczynia. DermNet zaleca [DermNet, Skin grafting]:

• pozostawić opatrunek tak długo, jak zalecił lekarz — zwykle około 7 dni, do wizyty kontrolnej,
• ograniczyć ruch operowanej okolicy przez 2–3 dni, by przeszczep mógł przylgnąć do podłoża,
• unikać wysiłku i rozciągania okolicy do zdjęcia szwów i jeszcze przez pewien czas,
• nie pocierać miejsca przeszczepu,
• utrzymywać rany w czystości i suchości, dopóki lekarz nie pozwoli ich myć,
• przy krwawieniu uciskać ranę złożonym ręcznikiem przez 20 minut, nie zdejmując opatrunku, a gdy krwawienie nie ustaje — szukać pomocy.

Gdy znieczulenie przestanie działać, obie rany mogą być tkliwe. Przy przeszczepie pośredniej grubości bardziej boli zwykle miejsce pobrania, bo odsłonięte są w nim zakończenia nerwowe skóry. Ból zmniejsza się w miarę gojenia i zwykle wystarczają proste leki przeciwbólowe [DermNet, Skin grafting].

Dlaczego palenie ma tak duże znaczenie?

Przeszczep przez pierwsze dni zależy od ukrwienia dna rany, a u palaczy martwica przeszczepów i płatów zdarza się wyraźnie częściej. W badaniu 916 płatów i przeszczepów pełnej grubości osoby palące co najmniej paczkę papierosów dziennie miały martwicę tkanek około trzy razy częściej niż osoby, które nigdy nie paliły. U byłych palaczy ryzyko nie różniło się istotnie od niepalących [Goldminz i Bennett, Archives of Dermatology 1991]. To dobra wiadomość: przerwa w paleniu ma sens. Zapytaj lekarza, na jak długo przed zabiegiem i po nim warto ją zaplanować.

Jak goi się przeszczep i jak będzie wyglądać?

Po zdjęciu pierwszego opatrunku przeszczep może wyglądać niepokojąco: ciemno, jak siniak, ze strupem na powierzchni. To częsty obraz i sam w sobie nie oznacza, że przeszczep się nie przyjął [DermNet, Skin grafting].

Orientacyjny przebieg gojenia według DermNet [DermNet, Skin grafting]:

Przeszczep jest łatką, która nie ma od początku własnego ukrwienia i bywa cieńsza niż usunięta skóra. Dlatego końcowy wygląd zwykle nie dorównuje bliźnie po prostym szwie czy po płacie: z czasem przeszczep bywa jaśniejszy i bardziej płaski niż otoczenie [DermNet, Skin grafting]. Przeszczep pośredniej grubości może się też nieco obkurczać, co nad stawami grozi uczuciem napięcia, a czasem przykurczem wymagającym korekty [DermNet, Skin grafting].

Na wygląd blizny wpływa też słońce. Gdy rana się zagoi, stosuj krem z filtrem o szerokim spektrum i SPF co najmniej 30, bo ochrona przeciwsłoneczna pomaga ograniczyć czerwone lub brązowe przebarwienia blizny [AAD]. O pielęgnacji świeżej blizny piszemy w artykule Blizna po operacji, a o zmianie opatrunków w artykule Pielęgnacja rany po zabiegu.

Możliwe powikłania

Każde cięcie skóry niesie ryzyko. Przy przeszczepie DermNet opisuje m.in. [DermNet, Skin grafting]:

• ból, przy przeszczepie pośredniej grubości zwykle większy w miejscu pobrania,
• zakażenie przeszczepu lub miejsca pobrania, które zwiększa ryzyko niepowodzenia,
• krwawienie i krwiak — krew zebrana pod przeszczepem odsuwa go od podłoża i może sprawić, że się nie przyjmie,
• nadmierną ziarninę, czyli zbyt wybujałe gojenie, które lekarz może leczyć miejscowo,
• obkurczanie się przeszczepu i przykurcz, zwłaszcza w zgięciach stawów,
• opóźnione gojenie, częściej przy chorobie naczyń obwodowych i cukrzycy,
• gorsze dopasowanie koloru lub kształtu do otoczenia,
• problemy z gojeniem miejsca pobrania.

Zakażenie po zabiegach skórnych dotyczy około 1% operacji [DermNet, Risks and complications of skin surgery]. Narastające zaczerwienienie, silny ból, obrzęk lub wydzielina z rany to sygnał, by skontaktować się z lekarzem. Ryzyko kłopotów z gojeniem zwiększają m.in. palenie, cukrzyca, leki obniżające odporność, przyjmowanie sterydów i choroby tętnic [DermNet, Surgical wound closure].

Co, jeśli przeszczep się nie przyjmie?

Niepowodzenie, częściowe lub całkowite, zdarza się zwykle w ciągu pierwszych dwóch tygodni. Najczęstsze przyczyny to krew lub płyn pod przeszczepem oraz zakażenie. Lekarz może wtedy zaproponować ponowny przeszczep albo regularne opatrunki i stopniowe samoistne wygojenie rany [DermNet, Skin grafting]. Bywają też sytuacje, w których od początku rezygnuje się z przeszczepu, np. na skórze po radioterapii albo nad bardzo ruchomymi stawami, gdzie przeszczep niemal na pewno by się przesunął [DermNet, Skin grafting].

Ambulatoryjnie czy w szpitalu?

Wiele zabiegów z niewielkim przeszczepem lub płatem miejscowym wykonuje się w znieczuleniu miejscowym [DermNet, Skin flaps], więc pacjent wraca do domu tego samego dnia. Inaczej jest przy rozległych ubytkach, przeszczepach dużych powierzchni, złożonych rekonstrukcjach i u osób z poważnymi chorobami towarzyszącymi. Takie zabiegi trwają dłużej, wymagają dłuższej rekonwalescencji, a czasem obserwacji po operacji przez wyszkolony personel pielęgniarski [DermNet, Skin flaps]. Ośrodek, który kwalifikuje do zabiegu, powinien powiedzieć wprost, czy w danym przypadku zabieg w gabinecie jest bezpieczny, czy lepiej skierować pacjenta dalej.

Co dalej po wycięciu raka skóry?

Wynik badania histopatologicznego. Patomorfolog potwierdza rodzaj nowotworu i opisuje, czy brzegi wycięcia — boczne i głębokie — są wolne od zmiany [DermNet, Basal cell carcinoma]. Jak czytać taki wynik, wyjaśniamy w artykule Biopsja znamienia i wynik histopatologiczny.

Dodatkowe leczenie, jeśli trzeba. Gdy rak podstawnokomórkowy został wycięty niedoszczętnie, zwykle zaleca się kolejny zabieg [DermNet, Basal cell carcinoma]. Przy czerniaku dalsze postępowanie, w tym doszerzenie blizny, biopsja węzła wartowniczego i ewentualne leczenie uzupełniające, zależy od stopnia zaawansowania [ESMO 2025]. Te decyzje podejmuje lekarz onkolog — możesz omówić je na konsultacji onkologicznej.

Kontrole. NHS podkreśla, że po leczeniu nowotworu skóry pacjent ma regularne wizyty kontrolne, a niepokojące objawy można zgłaszać bez czekania na kolejną wizytę [NHS, Treatment for non-melanoma skin cancer]. Przy raku podstawnokomórkowym zaleca się długotrwałą obserwację, bo mogą pojawić się nowe zmiany lub nawrót. Obserwacja nawrotu bywa zbędna, gdy wynik histopatologiczny potwierdził szerokie, wolne marginesy [DermNet, Basal cell carcinoma]. W kontroli całej skóry pomaga wideodermatoskopia, która pozwala porównywać zmiany w czasie.

Ile kosztuje przeszczep skóry?

Jeśli przeszczep jest częścią leczenia nowotworu skóry, zabieg można wykonać w ramach NFZ, na podstawie skierowania. Jak przebiega ta ścieżka, opisujemy w przewodniku Usuwanie znamion na NFZ.

W placówkach prywatnych cena zależy od rodzaju i wielkości nowotworu, metody rekonstrukcji, rodzaju znieczulenia, liczby wizyt kontrolnych i badania histopatologicznego. Złożone rekonstrukcje są droższe od prostego wycięcia ze względu na dłuższy czas operacji [DermNet, Skin flaps]. Ceny chirurgicznego usuwania zmian w Twoich Znamionach znajdziesz w cenniku.

Najczęstsze mity

• „Przeszczepiona skóra pochodzi od obcego dawcy.” Przy rekonstrukcji po wycięciu raka skóry pobiera się ją od samego pacjenta. Skóra od dawców służy tylko jako czasowe pokrycie, głównie przy dużych oparzeniach [DermNet, Skin grafting].
• „Ciemny przeszczep to przeszczep stracony.” Ciemny, siny wygląd w pierwszych dniach jest typowy i nie przesądza o niepowodzeniu [DermNet, Skin grafting].
• „Po przeszczepie skóra wygląda dokładnie jak wcześniej.” Z czasem przeszczep blednie i się wygładza, ale często zostaje jaśniejszy i bardziej płaski od otoczenia [DermNet, Skin grafting].
• „Po zagojeniu jedna blizna to koniec sprawy.” Blizny są dwie, bo jedna zostaje w miejscu pobrania skóry [DermNet, Skin grafting].
• „Pod opatrunek można zajrzeć, żeby sprawdzić, jak się goi.” Przeszczep musi przez pierwsze dni ściśle przylegać do podłoża. Opatrunek zdejmuje lekarz albo pielęgniarka w wyznaczonym terminie [DermNet, Skin grafting].

O co zapytać lekarza przed zabiegiem?

• Dlaczego w moim przypadku nie wystarczy zwykłe zszycie?
• Czy rozważany jest płat miejscowy, a jeśli nie, to dlaczego?
• Skąd zostanie pobrana skóra i jak będzie wyglądać blizna w tym miejscu?
• Czy rekonstrukcja nastąpi od razu, czy po wyniku badania histopatologicznego?
• Jakie znieczulenie jest planowane i czy wrócę do domu tego samego dnia?
• Kiedy pierwsza zmiana opatrunku i kto ją wykona?
• Jak długo mam oszczędzać okolicę, nie moczyć rany i nie ćwiczyć?
• Co z moimi lekami przeciwkrzepliwymi i z paleniem?
• Kiedy i jak otrzymam wynik badania histopatologicznego?

Najczęściej zadawane pytania

Na czym polega przeszczep skóry po wycięciu nowotworu?

Po usunięciu nowotworu z marginesem zdrowej tkanki zostaje ubytek. Jeśli jest za duży, by zszyć go skórą z sąsiedztwa, lekarz pobiera cienki płatek skóry z innego miejsca ciała tego samego pacjenta i wszywa go w ranę. Przeszczep nie ma własnych naczyń, dlatego przez pierwsze dni odżywia się z dna rany, a nowe ukrwienie wytwarza zwykle w ciągu 5–7 dni.

Jak długo trwa pobyt w szpitalu po przeszczepie skóry?

Przy niewielkich przeszczepach, np. na twarzy po wycięciu raka skóry, zabieg wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym i pacjent wraca do domu tego samego dnia. Rozległe ubytki, przeszczepy dużych powierzchni i zabiegi w znieczuleniu ogólnym mogą wymagać pobytu w szpitalu. Jego długość ustala ośrodek wykonujący operację, zależnie od zakresu zabiegu i stanu zdrowia.

Co dalej po wycięciu raka skóry?

Najważniejszy jest wynik badania histopatologicznego: potwierdza rodzaj nowotworu i pokazuje, czy brzegi cięcia są wolne od zmiany. Gdy wycięcie okazało się niepełne, zwykle zaleca się kolejny zabieg. Potem przychodzi czas na regularne kontrole skóry, bo po jednym raku skóry rośnie szansa na kolejną zmianę, a lekarz sprawdza także miejsce po operacji.

Jak długo goi się rana po przeszczepie skóry?

Przeszczep wytwarza nowe ukrwienie w ciągu 5–7 dni, a opatrunek zostaje zwykle na około tydzień. Miejsce pobrania skóry pełnej grubości goi się w 5–7 dni, a skóry pośredniej grubości w około dwa tygodnie. Ostateczny wygląd przeszczepu ustala się przez 1–2 lata, a w tym czasie przeszczep stopniowo blednie i wtapia się w otoczenie.

Ile kosztuje operacja przeszczepu skóry?

Gdy przeszczep jest częścią leczenia nowotworu skóry, zabieg można przeprowadzić w ramach NFZ, na skierowanie. W placówkach prywatnych cena zależy od rodzaju nowotworu, wielkości ubytku, metody rekonstrukcji, rodzaju znieczulenia i badania histopatologicznego, dlatego podaje się ją po kwalifikacji. Ceny wycięcia zmian w Twoich Znamionach znajdziesz w cenniku.

Dlaczego przeszczep po zdjęciu opatrunku jest ciemny?

W pierwszych dniach przeszczep często wygląda na ciemny, siny i pokryty strupem. To typowy obraz gojenia i sam w sobie nie oznacza, że przeszczep się nie przyjął. O jego losie lekarz rozstrzyga na wizycie kontrolnej, dlatego nie należy samodzielnie zdejmować ani przesuwać opatrunku.

Podsumowanie

Przeszczep skóry po wycięciu nowotworu jest potrzebny wtedy, gdy rana po usunięciu guza z marginesem jest za duża, by zamknąć ją skórą z sąsiedztwa. Najczęściej dotyczy to twarzy, dłoni, skóry głowy i podudzi. Przeszczep nie ma własnych naczyń, więc przez pierwsze dni wymaga spokoju: opatrunku dociskającego, ograniczenia ruchu i przerwy w paleniu. Wygląd ustala się przez 1–2 lata. Po leczeniu najważniejsze są wynik badania histopatologicznego i regularne kontrole skóry.

Najlepszym sposobem, by uniknąć rozległej rekonstrukcji, jest wczesne wykrycie zmiany, gdy jest jeszcze mała. Regularne badanie znamion pozwala usunąć ją wtedy prostym zabiegiem.

Zobacz również:

Zmiana do wycięcia? Usuwamy zmiany chirurgicznie i kierujemy je do badania histopatologicznego

Umów się

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Plastyka miejscowa skóry — wycięcie zmiany z przesunięciem płata
• Biopsja znamienia i wynik histopatologiczny
• Blizna po operacji — jak się goi i jak ją zmniejszyć
• Pielęgnacja rany po zabiegu