Czerniak desmoplastyczny — jak wygląda, dlaczego przypomina bliznę i jakie ma rokowanie

Czerniak kojarzy się z ciemnym, nieregularnym pieprzykiem. Czerniak desmoplastyczny wygląda zupełnie inaczej: najczęściej jest twardym, jasnym zgrubieniem przypominającym bliznę, które rośnie powoli na skórze głowy lub szyi starszej osoby. W ponad połowie przypadków nie ma barwnika [DermNet: Amelanotic melanoma], dlatego bywa rozpoznawany późno.

Nazwa pochodzi od desmoplazji, czyli gęstej, włóknistej tkanki, która otacza komórki nowotworu w głębi skóry [DermNet: Desmoplastic melanoma]. To właśnie ona sprawia, że zmiana jest twarda i bliznowata. Klasyfikacja WHO, na której opierają się polskie wytyczne, zalicza czerniaka desmoplastycznego do czerniaków rozwijających się w skórze narażonej na promieniowanie słoneczne [NIO Czerniaki 2024].

W tym artykule opisujemy, jak wygląda czerniak desmoplastyczny, czym różni się postać czysta od mieszanej, jak się go rozpoznaje i leczy oraz jakie ma rokowanie. Wyjaśniamy też, czym jest znamię desmoplastyczne (desmoplastic nevus) i co oznacza określenie „rak podstawnokomórkowy desmoplastyczny”. Ogólne informacje o czerniaku znajdziesz na stronie Czerniak, a przegląd wszystkich odmian w artykule Rodzaje czerniaka.

Czerniak desmoplastyczny w skrócie

• Jak często występuje: rzadko — w Australii i Nowej Zelandii odpowiada za około 1% czerniaków [DermNet: Desmoplastic melanoma]. W amerykańskim rejestrze zapadalność wynosiła 2 przypadki na milion osób rocznie i rosła o 4,6% na rok w latach 1992–2007 [Feng i wsp. 2011].
• Kto choruje: głównie osoby starsze, częściej mężczyźni, o jasnej skórze ze śladami przewlekłego uszkodzenia słonecznego [DermNet: Desmoplastic melanoma; Feng i wsp. 2011].
• Gdzie: w ponad połowie przypadków na odsłoniętej skórze głowy i szyi [DermNet: Desmoplastic melanoma].
• Jak wygląda: twarde, bliznowate zgrubienie, zwykle w kolorze skóry lub różowe, bez typowych cech ABCD [DermNet: Desmoplastic melanoma].
• Jak się zachowuje: czysta postać rzadziej daje przerzuty do węzłów chłonnych, ale częściej odrasta w miejscu wycięcia [Hughes i wsp. 2021].
• Leczenie: wycięcie z wolnymi od nowotworu marginesami, w wybranych przypadkach radioterapia uzupełniająca; w chorobie zaawansowanej bardzo dobrze odpowiada na immunoterapię anty-PD-1 [NIO Czerniaki 2024; Kendra i wsp. 2025].

Kto choruje na czerniaka desmoplastycznego?

Czerniak desmoplastyczny dotyczy przede wszystkim osób starszych. Według DermNet około 65% chorych to mężczyźni, a główne czynniki ryzyka to wiek, wcześniejszy czerniak (także in situ), jasna skóra łatwo ulegająca oparzeniom i skóra uszkodzona przez słońce [DermNet: Desmoplastic melanoma]. W amerykańskim rejestrze SEER, obejmującym 1129 chorych, 64% stanowili mężczyźni, a niemal wszyscy (96,8%) byli rasy białej [Feng i wsp. 2011].

Związek ze słońcem widać też pod mikroskopem. W około 75% przypadków nad czerniakiem desmoplastycznym leży czerniak in situ typu lentigo maligna [DermNet: Desmoplastic melanoma], czyli płaska, brązowa plama typowa dla twarzy starszych osób. Opisujemy ją w artykule „Plamy soczewicowate a czerniak”. Czerniak desmoplastyczny może jednak pojawić się także u osób młodszych i w średnim wieku [Busam 2025].

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak wygląda czerniak desmoplastyczny?

Ten czerniak zwykle nie ma cech, których uczy reguła ABCD: asymetrii, nieregularnych brzegów, wielu kolorów i dużej średnicy ciemnej plamy [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Polskie wytyczne przypominają zresztą, że system ABCDE nie pozwala właściwie zakwalifikować około połowy czerniaków, w tym czerniaków bezbarwnikowych [NIO Czerniaki 2024].

DermNet opisuje czerniaka desmoplastycznego jako powoli powiększający się obszar zgrubiałej skóry, czasem przypominający bliznę [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Typowe cechy to:

• twarda, bliznowata konsystencja, o gładkiej lub nierównej powierzchni,
• płaska lub wyniosła grudka, blaszka albo guzek,
• średnica zwykle ponad 6 mm, przy rozpoznaniu często 1–2 cm,
• brzegi częściej nieregularne, ale bywają regularne,
• kolor najczęściej skóry albo różowy, czasem z brązowymi, szarymi, niebieskimi lub czarnymi obszarami,
• powolny wzrost przez miesiące, a nawet lata, zanim zmiana zostanie rozpoznana.

Ponad połowa czerniaków desmoplastycznych nie ma barwnika [DermNet: Amelanotic melanoma]. Jak wyglądają czerniaki bez barwnika, opisujemy w artykule Czerniak bezbarwnikowy — objawy i diagnostyka. Przy ocenie takiej zmiany bardzo ważny jest dotyk: zdecydowana większość czerniaków desmoplastycznych jest wyraźnie stwardniała [DermNet: Desmoplastic melanoma].

Z czym można pomylić czerniaka desmoplastycznego?

Ponieważ zmiana jest twarda, jasna i rośnie powoli, bywa brana za coś niegroźnego. DermNet wymienia wśród zmian, z którymi się ją myli [DermNet: Desmoplastic melanoma]:

• znamiona barwnikowe,
• włókniaka twardego (dermatofibroma), opisanego w artykule „Dermatofibroma — czy to rak?”,
• bliznę przerostową,
• nerwiakowłókniaka.

Na twarzy podobnie wyglądać może także twardzinopodobny rak podstawnokomórkowy, o którym piszemy niżej. Wskazówką jest historia zmiany: „blizna”, która powstała bez urazu i zabiegu, rośnie albo twardnieje, wymaga oceny lekarza. DermNet zwraca uwagę, że przy wywiadzie warto wspomnieć o wcześniejszym leczeniu zmiany, która nie chciała ustąpić [DermNet: Desmoplastic melanoma].

Czysty i mieszany czerniak desmoplastyczny — dlaczego ten podział jest ważny?

Patomorfolog ocenia, jaka część inwazyjnego czerniaka ma budowę desmoplastyczną. Jeśli to co najmniej 90%, mówi się o postaci czystej (pure), a jeśli mniej — o postaci mieszanej (mixed, combined) [DermNet: Desmoplastic melanoma; Hughes i wsp. 2021]. Ten podział nie jest akademicki, bo obie postacie zachowują się inaczej.

• W badaniu 92 chorych z ośrodka w Nowym Jorku chorzy z postacią czystą żyli dłużej bez nawrotu choroby niż chorzy z postacią mieszaną. Autorzy wskazali, że pomijanie tego podziału może tłumaczyć sprzeczne wyniki wcześniejszych prac [Busam i wsp. 2004].
• Przegląd australijskich autorów podsumowuje, że w czystej postaci przerzuty do węzła wartowniczego i przerzuty odległe zdarzają się znacznie rzadziej niż w innych odmianach czerniaka, za to wznowy miejscowe są częstsze [Hughes i wsp. 2021].

Dlatego raport z badania histopatologicznego powinien zawierać odsetek utkania desmoplastycznego [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Jak czytać pozostałe elementy wyniku, wyjaśniamy w artykule Biopsja znamienia — wynik histopatologiczny.

Neurotropizm

Mniej więcej połowa czerniaków desmoplastycznych nacieka nerwy [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Taki naciek nazywa się neurotropizmem. W metaanalizie badań nad wznowami neurotropizm wiązał się z większym ryzykiem odrastania guza w miejscu wycięcia [Ran i wsp. 2023], a nasilony neurotropizm polskie wytyczne wymieniają wśród możliwych wskazań do radioterapii uzupełniającej [NIO Czerniaki 2024].

Jak rozpoznaje się czerniaka desmoplastycznego?

Rozpoznanie zaczyna się od obejrzenia i dotknięcia zmiany oraz badania dermatoskopowego. DermNet podaje, że w dermatoskopii około połowy czerniaków desmoplastycznych widać cechy zmian barwnikowych, a często także bliznowate obszary, szare kropki, kilka kolorów i nieregularne naczynia [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Dermatoskopia pomaga, ale nie wystarcza do rozpoznania.

O rozpoznaniu decyduje badanie histopatologiczne. Polskie wytyczne zalecają przy podejrzeniu czerniaka biopsję wycinającą, czyli usunięcie całej zmiany z marginesem 1–3 mm zdrowej skóry. Wycinek z fragmentu zmiany ani biopsja ścinająca nie dają wiarygodnych informacji o guzie pierwotnym i nie powinny być stosowane, z wyjątkiem bardzo dużych, owrzodziałych zmian [NIO Czerniaki 2024]. W czerniaku desmoplastycznym ma to szczególne znaczenie: gdy pobierze się tylko fragment zmiany na głowie, zwłaszcza w obrębie lentigo maligna, część desmoplastyczną łatwo przeoczyć [DermNet: Desmoplastic melanoma].

Pod mikroskopem czerniak desmoplastyczny bywa podstępny. Komórki są wrzecionowate i rozproszone w tkance włóknistej, więc guz przypomina łagodne zmiany włókniste. Pomagają barwienia immunohistochemiczne: S100 i SOX10 są zwykle dodatnie, a HMB-45 i Melan-A zwykle ujemne [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Grubość wg Breslowa jest w tej odmianie zwykle duża, rzędu 3–4 mm, a stopień Clarka nie pomaga w ocenie rokowania [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Stopień zaawansowania ustala się tak samo jak w innych czerniakach, według 8. edycji klasyfikacji AJCC [DermNet: Desmoplastic melanoma; NIO Czerniaki 2024]. Szczegóły opisujemy w artykule Stopnie zaawansowania czerniaka.

Leczenie czerniaka desmoplastycznego

Wycięcie z odpowiednim marginesem

Podstawą leczenia jest chirurgia. Po biopsji wycinającej i potwierdzeniu czerniaka wycina się bliznę z marginesem zależnym od grubości nowotworu. Polskie wytyczne zalecają margines 1 cm przy czerniaku o grubości do 2 mm i 2 cm przy grubszym, a na twarzy, gdzie nie ma powięzi, marginesy mogą być węższe [NIO Czerniaki 2024].

W czerniaku desmoplastycznym kluczowe jest uzyskanie marginesów wolnych od nowotworu w badaniu mikroskopowym. W metaanalizie 53 badań nad wycięciem z marginesem guz odrastał w miejscu operacji u 21% chorych. Przy marginesach dodatnich lub nieocenionych odsetek wznów wynosił 49%, a przy marginesach wolnych od nowotworu 11% [Ran i wsp. 2023]. Zalecenia co do szerokości marginesu nie są jednolite: DermNet podaje, że przy czystej postaci może być zalecany margines 2 cm niezależnie od grubości [DermNet: Desmoplastic melanoma], natomiast przegląd australijski stwierdza, że marginesy szersze niż w innych czerniakach nie przyniosły udowodnionej korzyści [Hughes i wsp. 2021]. O szerokości marginesu decyduje chirurg onkolog na podstawie wyniku i lokalizacji guza.

Biopsja węzła wartowniczego

W typowym czerniaku biopsję węzła wartowniczego wykonuje się przy grubości od 0,8 mm lub przy owrzodzeniu [NIO Czerniaki 2024]. W czerniaku desmoplastycznym wiele zależy od postaci:

• W metaanalizie 18 badań (1671 chorych) przerzut w węźle wartowniczym znaleziono u 9% chorych: u 6% z postacią czystą i u 15% z postacią mieszaną. Autorzy uznali, że u chorych z postacią mieszaną badanie daje większą korzyść, a w postaci czystej można je rozważać wybiórczo [Yee i wsp. 2026].
• We wcześniejszym przeglądzie odsetki te wynosiły 4,9% w postaci czystej i 14,8% w mieszanej [Hodson i wsp. 2022].

Na czym polega to badanie, wyjaśniamy w artykule Wycięcie węzła wartowniczego przy czerniaku.

Radioterapia uzupełniająca

Ponieważ czerniak desmoplastyczny częściej odrasta miejscowo, czasem po operacji napromienia się lożę po guzie. Polskie wytyczne wymieniają wśród możliwych wskazań rozpoznanie czerniaka desmoplastycznego wyciętego z wąskimi marginesami, dodatnie marginesy i nasilony neurotropizm [NIO Czerniaki 2024]. Według przeglądu australijskiego radioterapia zmniejsza ryzyko wznowy miejscowej wtedy, gdy nie da się uzyskać zadowalającego marginesu histologicznego, określonego tam jako co najmniej 8 mm [Hughes i wsp. 2021]. Więcej w artykule Radioterapia czerniaka.

Immunoterapia w chorobie zaawansowanej

Czerniak desmoplastyczny ma zwykle bardzo dużo mutacji wywołanych promieniowaniem UV, co sprzyja odpowiedzi na immunoterapię [DermNet: Desmoplastic melanoma; Kendra i wsp. 2025]. Pokazało to badanie II fazy SWOG S1512:

• U 27 chorych z nieoperacyjnym czerniakiem desmoplastycznym leczonych pembrolizumabem całkowite ustąpienie zmian uzyskano u 37%, a odpowiedź obiektywną (całkowitą lub częściową) u 89%. Po 3 latach żyło szacunkowo 96% chorych. Ciężkie działania niepożądane (stopnia 3 lub 4) wystąpiły jednak u 37% chorych, a 33% przerwało leczenie z ich powodu [Kendra i wsp. 2025].
• U 28 chorych z operacyjnym czerniakiem desmoplastycznym trzy dawki pembrolizumabu podane przed operacją doprowadziły do całkowitego zniszczenia nowotworu w usuniętej tkance u 71% chorych [Kendra i wsp. 2026].

To wyniki niewielkich badań, a leczenie przedoperacyjne pozostaje postępowaniem badawczym. O immunoterapii decydują ośrodki onkologiczne. Więcej w artykule Immunoterapia czerniaka.

Rokowanie w czerniaku desmoplastycznym

Rokowanie zależy przede wszystkim od stopnia zaawansowania, a w czerniaku desmoplastycznym także od tego, czy postać jest czysta, czy mieszana [Busam i wsp. 2004].

W amerykańskim rejestrze SEER 5 lat od rozpoznania z powodu czerniaka desmoplastycznego nie zmarło 84,8% chorych, a 10 lat — 79,2%. Przy chorobie ograniczonej do miejsca powstania odsetek 5-letnich przeżyć wynosił 90,9%, a przy przerzutach odległych 51,5%. Gorsze rokowanie wiązało się ze starszym wiekiem, lokalizacją na głowie i szyi, grubością ponad 2 mm, owrzodzeniem, przerzutami do węzłów chłonnych i brakiem leczenia operacyjnego [Feng i wsp. 2011]. Według DermNet przy dużej grubości (ponad 4 mm) czysta postać rokuje nieco lepiej niż inne czerniaki o tej samej grubości [DermNet: Desmoplastic melanoma].

Te dane pochodzą sprzed upowszechnienia immunoterapii, która wyraźnie zmieniła leczenie zaawansowanego czerniaka. Jak wyglądają rokowania w poszczególnych stadiach czerniaka, opisujemy w artykule Czy czerniak jest uleczalny?, a drogi szerzenia się nowotworu w artykule Ile lat rozwija się czerniak i kiedy daje przerzuty.

Kontrole po leczeniu

Podczas kontroli lekarz ogląda bliznę po wycięciu, bo czerniak desmoplastyczny może odrosnąć w tym samym miejscu, bada węzły chłonne i całą skórę [DermNet: Desmoplastic melanoma]. Polskie wytyczne podkreślają, że kontrola obejmuje skórę całego ciała, a nie tylko okolicę blizny, bo u chorych po czerniaku częściej pojawia się kolejny czerniak lub inny nowotwór skóry [NIO Czerniaki 2024]. Twardnienie lub guzek w bliźnie albo powiększony, twardy węzeł chłonny między wizytami to powód, by zgłosić się wcześniej.

Desmoplastic nevus, czyli znamię desmoplastyczne

Pod hasłem desmoplastic nevus kryje się łagodne znamię, a nie nowotwór złośliwy. Nazywa się je też znamieniem sklerotycznym. W badaniu 23 takich znamion na skórze uszkodzonej przez słońce chorymi były głównie kobiety (70%) w średnim wieku 53 lat, a zmiany miały zwykle postać małych plamek lub grudek w kolorze skóry, najczęściej na kończynach górnych [Sidiropoulos i wsp. 2014].

Znaczenie praktyczne tego znamienia polega na tym, że pod mikroskopem bywa trudne do odróżnienia od czerniaka desmoplastycznego. Patomorfolog bierze pod uwagę budowę zmiany i barwienia: w cytowanym badaniu Melan-A był dodatni w 18 z 20 znamion i tylko w 2 z 10 czerniaków desmoplastycznych [Sidiropoulos i wsp. 2014]. Jeśli w wyniku pojawia się takie rozpoznanie albo opis „zmiana wymaga różnicowania”, warto omówić go z lekarzem.

„Rak podstawnokomórkowy desmoplastyczny” — o co chodzi?

To określenie nie jest oficjalną nazwą odmiany raka, ale bywa wpisywane w wyszukiwarkę. Zwykle chodzi o jedną z dwóch zmian:

• Twardzinopodobny rak podstawnokomórkowy (morfeiformny, stwardniający). Ma postać woskowej, bliznowatej blaszki o niewyraźnych granicach, zwykle w środkowej części twarzy. Szerzy się szeroko i głęboko poza widoczne granice i może naciekać nerwy [DermNet: BCC]. Polskie wytyczne wymieniają go wśród przeciwwskazań do radioterapii [NIO Raki skóry 2024]. Więcej na stronie Rak podstawnokomórkowy.
• Nabłoniak włosowy desmoplastyczny (desmoplastic trichoepithelioma). To łagodny guzek z mieszków włosowych, zwykle twarda, obrączkowata blaszka z zagłębieniem pośrodku, najczęściej na górnej części policzka u kobiet w średnim wieku. W małym wycinku może przypominać twardzinopodobnego raka podstawnokomórkowego, dlatego czasem trzeba pobrać większy materiał [DermNet: Desmoplastic trichoepithelioma].

Istnieje też desmoplastyczny rak kolczystokomórkowy, który polskie wytyczne zaliczają do zmian bardzo wysokiego ryzyka nawrotu [NIO Raki skóry 2024]. Wspólnym mianownikiem wszystkich tych rozpoznań jest twarda, bliznowata zmiana, która nie wygląda groźnie, a wymaga badania histopatologicznego.

Jak możemy pomóc?

Twarde, jasne zgrubienie na twarzy, skórze głowy lub szyi, które powstało bez urazu i powoli rośnie, warto pokazać lekarzowi, zwłaszcza po wcześniejszym czerniaku lub przy skórze mocno uszkodzonej słońcem. Podczas wideodermatoskopii (480 zł u dorosłych) lekarz w Twoich Znamionach obejrzy zmianę w dermatoskopie, oceni ją dotykiem, zbada całą skórę i zapisze obraz zmian do porównania przy kolejnych wizytach.

Jeśli zmiana budzi podejrzenie, lekarz zdecyduje, czy usunąć ją chirurgicznie w całości do badania histopatologicznego (150 zł za zmianę), czy skierować Cię bezpośrednio do ośrodka onkologicznego. Gdy wynik potwierdzi nowotwór złośliwy, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby organizujemy konsultację onkologiczną. Nie zostajesz sam z dalszymi decyzjami. Poszerzenie marginesu, biopsję węzła wartowniczego, radioterapię i leczenie systemowe prowadzą ośrodki onkologiczne.

Najczęstsze pytania

Co to jest czerniak desmoplastyczny?

To rzadka odmiana czerniaka, w której komórki nowotworu leżą w głębi skóry otoczone gęstą, włóknistą tkanką. Dlatego guz jest twardy i często przypomina bliznę. Najczęściej pojawia się u osób starszych na skórze głowy i szyi uszkodzonej przez słońce. W ponad połowie przypadków nie ma barwnika, więc nie wygląda jak typowy „pieprzyk”.

Jak wygląda czerniak desmoplastyczny?

Zwykle jako powoli powiększające się, twarde zgrubienie skóry, płaskie lub lekko wyniosłe, w kolorze skóry albo różowe, czasem z brązowymi, szarymi lub niebieskimi obszarami. Przy rozpoznaniu ma często 1–2 cm średnicy. Zwykle nie spełnia kryteriów ABCD, dlatego bywa brany za bliznę, włókniaka lub zwykłe znamię. Potrafi rosnąć miesiącami, a nawet latami, zanim ktoś zwróci na nie uwagę.

Czy czerniak desmoplastyczny jest groźny?

Tak, to nowotwór złośliwy, który wymaga leczenia chirurgicznego. Ma jednak inny przebieg niż większość czerniaków. Czysta postać rzadziej daje przerzuty do węzłów chłonnych i odległe, za to częściej odrasta w miejscu wycięcia, zwłaszcza gdy marginesy nie są wolne od nowotworu. Postać mieszana zachowuje się bardziej jak zwykły czerniak.

Jakie są rokowania w czerniaku desmoplastycznym?

W amerykańskim rejestrze SEER 5 lat od rozpoznania z powodu tego nowotworu nie zmarło 84,8% chorych, a 10 lat — 79,2%. Gdy choroba była ograniczona do skóry, odsetek ten wynosił 90,9%, a przy przerzutach odległych 51,5%. Gorzej rokowały osoby starsze, guzy na głowie i szyi, grubsze niż 2 mm, z owrzodzeniem lub przerzutami do węzłów chłonnych.

Gdzie czerniak najpierw daje przerzuty?

Czerniak najczęściej szerzy się najpierw naczyniami chłonnymi: do skóry w pobliżu blizny (ogniska satelitarne i przerzuty in-transit) oraz do najbliższych węzłów chłonnych. Dlatego lekarz po leczeniu bada bliznę, okolicę wokół niej i węzły chłonne. W czystej postaci czerniaka desmoplastycznego przerzuty do węzłów chłonnych są rzadsze niż w innych czerniakach, a częstszym problemem jest odrastanie guza w miejscu wycięcia.

Czego nie wolno robić przy czerniaku?

Nie należy odkładać wizyty, gdy zmiana rośnie lub się zmienia, ani usuwać jej metodami, po których nie zostaje materiał do badania, takimi jak laser, wymrażanie czy elektrokoagulacja. Zmianę podejrzaną o czerniaka wycina się w całości i wysyła do badania histopatologicznego, bo dopiero ono pokazuje grubość nowotworu i decyduje o dalszym leczeniu. Nie ma też ziół ani maści, które leczą czerniaka.

Jaki czerniak jest najgroźniejszy?

O tym, jak groźny jest czerniak, decyduje przede wszystkim jego grubość wg Breslowa, owrzodzenie i obecność przerzutów w węzłach chłonnych, a nie sama nazwa odmiany [NIO Czerniaki 2024]. Szczególnie zdradliwe są odmiany, które nie spełniają reguły ABCDE i bywają rozpoznawane późno, gdy są już grube: czerniak guzkowy i czerniaki bezbarwnikowe [NIO Czerniaki 2024]. Opisujemy je w artykułach „Czerniak guzkowy” i Czerniak bezbarwnikowy.

Co to jest desmoplastic nevus?

To łagodne znamię barwnikowe z włóknistym podścieliskiem, po polsku nazywane znamieniem desmoplastycznym lub sklerotycznym. Zwykle ma postać małej grudki w kolorze skóry. Pod mikroskopem może przypominać czerniaka desmoplastycznego, dlatego patomorfolog odróżnia je na podstawie budowy zmiany i barwień immunohistochemicznych. Nie jest to nowotwór złośliwy.

Podsumowanie

Czerniak desmoplastyczny to rzadka odmiana czerniaka, która zwykle nie wygląda jak pieprzyk, tylko jak twarda, jasna blizna na skórze głowy lub szyi starszej osoby. Rozpoznaje się go w badaniu histopatologicznym całej wyciętej zmiany. Czysta postać rzadziej daje przerzuty do węzłów chłonnych, ale częściej odrasta po niedoszczętnym wycięciu, dlatego najważniejsze są marginesy wolne od nowotworu, a w wybranych przypadkach radioterapia uzupełniająca. W chorobie zaawansowanej bardzo dobrze odpowiada na immunoterapię. Bliznowate zgrubienie, które pojawiło się bez przyczyny i rośnie, warto pokazać lekarzowi.

Zobacz również

• Czerniak — objawy, diagnostyka, leczenie
• Rodzaje czerniaka — zdjęcia
• Czerniak bezbarwnikowy — objawy i diagnostyka
• Czy czerniak jest uleczalny?
• Ile lat rozwija się czerniak i kiedy daje przerzuty
• Czerniak na szyi