Szwy na powiece — kiedy się je zdejmuje, jak dbać o oko i ranę i co jest niepokojące

Szwy na powiece zakłada się m.in. po wycięciu niewielkiej zmiany skórnej: włókniaka, brodawki łojotokowej, pieprzyka czy kępki żółtej. Powieka goi się szybko, ale ma swoje zasady. Szwy zdejmuje się wcześniej niż na reszcie ciała, obrzęk i siniak bywają większe niż przy podobnej ranie na ręce, a tuż obok rany jest oko, więc pielęgnacja wymaga ostrożności przy myciu, makijażu i soczewkach kontaktowych.

W tym artykule opisujemy, kiedy zdejmuje się szwy z powieki, jak przetrwać pierwsze dni, czego unikać i po czym poznać, że coś idzie nie tak. Ogólne terminy zdejmowania szwów na całej twarzy omawiamy w artykule Kiedy zdjąć szwy z twarzy, a zmiany, które najczęściej usuwa się z powiek, w przewodniku Zmiany na powiece — zdjęcia.

Szwy na powiece w skrócie

• Termin zdjęcia: zwykle po kilku dniach. Dla twarzy, do której należą powieki, przyjmuje się 3–5 dni [AFP 2017], a ulotka brytyjskiego szpitala okulistycznego dotycząca operacji powiek podaje 5–14 dni [Royal Berkshire NHS]. Termin wyznacza lekarz.
• Szwy rozpuszczalne: na powiekach też się je stosuje i wtedy nie trzeba ich zdejmować [UHS Southampton].
• Obrzęk i siniak: typowe, ustępują zwykle w ciągu 1–2 tygodni [Moorfields; UHS Southampton]. Pomagają zimne okłady i spanie z wyżej ułożoną głową [NNUH].
• Makijaż oczu i soczewki: w szpitalnych ulotkach przerwa 2–3 tygodnie, zależnie od ośrodka [NNUH; QVH; UHS Southampton]. Termin ustala lekarz.
• Pilnie do lekarza: przy pogorszeniu widzenia, nasilającym się bólu lub obfitym krwawieniu [Moorfields; UHS Southampton].

Usuwanie zmian skórnych

Usuwamy zmiany skórne tak, by blizna była jak najmniejsza

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów zabieg

Dlaczego powieka goi się inaczej niż reszta skóry?

Skóra powiek jest najcieńsza na całym ciele i nie ma pod sobą warstwy tkanki tłuszczowej [Czyz i wsp., StatPearls]. Tuż pod nią leżą mięsień okrężny oka i chrząstka powieki z gruczołami, a przy brzegu rzęsy. Okolica oka jest bardzo dobrze ukrwiona, więc rany goją się tu szybko. Ta sama cecha sprawia jednak, że po zabiegu łatwo o obrzęk i siniak, który potrafi „spłynąć” w dół policzka i wygląda groźniej, niż jest w rzeczywistości.

Powieka ciągle się porusza. Mrugamy bez przerwy, a przy uśmiechu, mrużeniu oczu i pocieraniu skóra jest napinana i przesuwana. Dlatego na powiece używa się bardzo cienkich nici. Przy szyciu urazowego rozcięcia skóry powieki górnej lub dolnej zaleca się nić o grubości 6-0 [AFP 2017], znacznie cieńszą od nici zakładanych na plecach czy nogach.

Wreszcie położenie. Rana obok oka wymaga ostrożności przy kosmetykach, kremach i kroplach, a każda dolegliwość ze strony samego oka, np. ból gałki ocznej czy pogorszenie widzenia, ma inną wagę niż ból rany na ramieniu.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Po jakim czasie ściąga się szwy z powiek?

Termin zależy od miejsca, rodzaju zabiegu i tego, jak goi się konkretna rana. W zestawieniu American Family Physician szwy z twarzy zdejmuje się po 3–5 dniach, a ze skóry owłosionej głowy i ramion po 7–10 dniach [AFP 2017]. Autorzy zaznaczają, że termin zdjęcia szwów opiera się na opiniach ekspertów i doświadczeniu, a nie na badaniach porównawczych, dlatego w praktyce spotyka się różne liczby.

Szpitalne ośrodki okulistyczne w Wielkiej Brytanii podają szersze przedziały. Ulotka jednego z nich, opisująca opiekę po operacjach powiek w ogóle (nie tylko po małych wycięciach), mówi, że szwy usuwa się zwykle po 5–14 dniach [Royal Berkshire NHS]. Ulotka szpitala Moorfields wyjaśnia, że po rekonstrukcji powieki, czyli po większym zabiegu, szwy zdejmuje się zwykle po dwóch tygodniach w poradni [Moorfields]. Jeszcze inna przypomina, że szwy na powiece mogą być rozpuszczalne lub nierozpuszczalne, a o potrzebie ich zdjęcia decyduje zespół, który operował [UHS Southampton].

W praktyce wygląda to tak:

Szwy rozpuszczalne opisujemy szerzej w artykule Szwy rozpuszczalne. Jak wygląda zdjęcie szwów na innych częściach ciała, np. na dłoni, gdzie trwa to dużo dłużej, przeczytasz w tekście Szwy na ręce.

Pierwsze dni: obrzęk, siniak i zimne okłady

Obrzęk powieki jest największy w pierwszych dniach po zabiegu. Siniak w okolicy operowanej powieki zwykle ustępuje w ciągu jednego do dwóch tygodni [Moorfields]. Jedna z ulotek dla pacjentów podaje, że powieki są obrzęknięte i zasinione przez około dwa tygodnie, a obrzęk mija bez leczenia [UHS Southampton], inna, że przebarwienie poprawia się w ciągu 7–10 dni [ESHT].

Co pomaga:

• Zimne okłady. Lód lub mrożonkę owiń w czystą ściereczkę i przyłóż do zamkniętej powieki. Zalecenia różnią się szczegółami. Jedna z ulotek proponuje okład na 5 minut, 3–6 razy dziennie przez pierwsze 2 dni [NNUH], inna na 15 minut, 6–8 razy dziennie [QVH]. Nigdy nie przykładaj lodu bezpośrednio do skóry i nie mocz szwów, jeśli lekarz zalecił utrzymywanie ich w suchości.
• Wyżej ułożona głowa. Spanie na 2–3 poduszkach przez pierwsze 2–3 noce zmniejsza siniak i obrzęk [NNUH].
• Leki przeciwbólowe. Ból po wycięciu małej zmiany jest zwykle niewielki. Ulotka szpitala w Norwich zaleca w razie dolegliwości łagodny lek przeciwbólowy, np. paracetamol, i odradza w pierwszych 48 godzinach preparaty z ibuprofenem lub kwasem acetylosalicylowym, które mogą zwiększać ryzyko krwawienia i siniaków [NNUH]. To zalecenie jednej placówki, więc leki przeciwbólowe stosuj zgodnie z zaleceniami lekarza. Leków przeciwkrzepliwych przepisanych przez lekarza nie odstawiaj na własną rękę.
• Bez schylania się i dźwigania. W pierwszych dniach unikaj schylania się i podnoszenia ciężarów [NNUH], a cięższego wysiłku przez około dwa tygodnie [Royal Berkshire NHS].

Mycie twarzy, oczu i włosów ze szwami na powiece

Zalecenia są ostrożniejsze niż przy ranie na tułowiu. Jedna z ulotek radzi utrzymywać okolicę rany w suchości przez około 48 godzin, a potem przemywać ją przegotowaną, ostudzoną wodą i płatkami kosmetycznymi [Royal Berkshire NHS]. Inna zaleca, by aż do wizyty kontrolnej nie moczyć szwów, twarz myć wilgotną myjką z pominięciem operowanego miejsca, a przy myciu włosów odchylać głowę do tyłu, żeby woda nie spływała na twarz [UHS Southampton]. Jeszcze inna prosi, by przez pierwszy tydzień nie dopuszczać mydła do rany [QVH].

Jeśli oko się klei, przemyj je ostudzoną przegotowaną wodą, delikatnie, od wewnętrznego do zewnętrznego kącika, za każdym razem nowym wacikiem [QVH]. Nie trzyj powieki i nie pocieraj oka, nawet jeśli swędzi [NNUH]. Krople lub maść do oka stosuj tak, jak zalecił lekarz. Przy zakraplaniu nie odciągaj operowanej powieki [UHS Southampton].

Pierwszą dobę po zabiegu i to, jak opatrywać ranę, opisujemy ogólnie w artykule Zalecenia po usunięciu pieprzyka. Przy ranie na powiece zawsze pierwszeństwo mają zalecenia, które dostajesz od lekarza.

Makijaż oczu, soczewki kontaktowe i okulary

Makijaż oczu. Kosmetyki nakładane na powieki i rzęsy są ryzykiem zabrudzenia rany, a ich zmywanie wymaga pocierania. Szpitalne ulotki zalecają przerwę: dwa tygodnie [NNUH] lub trzy tygodnie [UHS Southampton]. Po usunięciu małej zmiany termin powrotu do makijażu może być krótszy, ale wyznacza go lekarz.

Soczewki kontaktowe. Ich zakładanie i zdejmowanie oznacza odciąganie powiek i dotykanie oka palcami. Ulotki zalecają przerwę przez pierwsze dwa tygodnie, żeby zmniejszyć ryzyko zakażenia rany [QVH], lub przez trzy tygodnie [UHS Southampton]. Na ten czas przygotuj okulary.

Okulary przeciwsłoneczne chronią okolicę oka przed wiatrem, kurzem i słońcem, a NHS wymienia je wśród zaleceń po zabiegach na powiekach [NHS — Eyelid surgery]. Oprawki nie powinny uciskać rany.

Basen i kurz. Unikaj pływania i zajęć, przy których rana może się zabrudzić, takich jak prace w ogrodzie czy remont: według różnych ulotek przez trzy tygodnie [UHS Southampton] lub miesiąc [Royal Berkshire NHS].

Jak wygląda zdjęcie szwów z powieki i czy boli?

Zdjęcie szwów trwa zwykle kilka minut. Lekarz lub pielęgniarka ogląda ranę, unosi węzeł pęsetą, przecina nić tuż przy skórze i wysuwa ją z kanału. Na powiece robi się to szczególnie ostrożnie, przy dobrym oświetleniu, a pacjent ma zamknięte oko. Większość osób odczuwa lekkie pociąganie lub szczypanie, a nie ból, a znieczulenie zwykle nie jest potrzebne. Więcej o samym zabiegu piszemy w artykule Czy zdjęcie szwów boli, a o kosztach w tekście Zdjęcie szwów — cena.

Szwów z powieki nie zdejmuj samodzielnie. Nić jest bardzo cienka, rana leży tuż przy oku, a nożyczki czy pęseta w niewprawnej ręce mogą je zranić. Lekarz przy okazji ocenia też, czy rana dobrze się goi.

Jak pielęgnować powieki po zdjęciu szwów?

Po zdjęciu szwów rana jest zamknięta, ale blizna dopiero zaczyna dojrzewać. Kilka zasad:

• Nie drap i nie trzyj. Świeża blizna na powiece może swędzieć. Pocieranie podrażnia ją i opóźnia gojenie.
• Masaż dopiero po pełnym zagojeniu. NHS radzi masować bliznę kremem nawilżającym kilka razy dziennie, ale tylko wtedy, gdy rana jest całkowicie zagojona [NHS — Scars]. Na powiece rób to bardzo delikatnie, opuszką palca, nie uciskając gałki ocznej.
• Ochrona przed słońcem. NHS zaleca, by przez co najmniej rok osłaniać bliznę przed słońcem i stosować na nią krem z filtrem SPF 30 lub wyższym [NHS — Scars]. Na powiece wygodniejsze są okulary przeciwsłoneczne i kapelusz z daszkiem, a krem trzeba nakładać tak, żeby nie dostał się do oka.
• Preparaty na blizny. Żele silikonowe są jedną z metod poprawy wyglądu blizny [NHS — Scars], ale nie każdy preparat nadaje się do stosowania tuż przy oku. Zapytaj lekarza, zanim go użyjesz.

Blizna po wycięciu zmiany z powieki jest zwykle mało widoczna, bo układa się w fałdzie skóry lub wzdłuż naturalnych zmarszczek. Przez pierwsze tygodnie może być różowa i lekko zgrubiała. Po plastyce powiek NHS opisuje, że blizna może być widoczna i dawać uczucie napięcia przez kilka miesięcy, a z czasem zwykle blednie [NHS — Eyelid surgery]. Czym smarować świeżą bliznę po zdjęciu szwów, opisujemy w artykule Maść na ranę po zdjęciu szwów.

Niepokojące objawy — kiedy pilnie do lekarza?

Niewielki obrzęk, siniak, lekkie łzawienie i swędzenie w pierwszych dniach są normalne. Szpitalne ulotki wymieniają jednak objawy, przy których trzeba zgłosić się od razu:

• pogorszenie widzenia lub utrata widzenia [Moorfields; NNUH],
• nasilający się, silny ból [Moorfields; NNUH],
• obfite krwawienie [UHS Southampton],
• narastające zaczerwienienie oka, ropna wydzielina z rany lub uporczywe sklejanie oka [NNUH; UHS Southampton].

Przy nagłym pogorszeniu widzenia lub silnym bólu nie czekaj na wizytę kontrolną, tylko od razu jedź na SOR lub do okulistycznej izby przyjęć [Moorfields]. Gorączka, ciepła, coraz bardziej czerwona i obrzęknięta skóra wokół rany czy rozejście się brzegów rany również wymagają szybkiej oceny lekarza.

Szwy na powiece po usunięciu zmiany w Twoich Znamionach

Łagodne zmiany na skórze powiek, takie jak włókniaki, brodawki łojotokowe, prosaki czy kępki żółte, mogą zostać usunięte po ocenie lekarza w dermatoskopie. W większości naszych ośrodków lekarz może to zrobić laserem CO2, bez szwów, a gdy potrzebne jest badanie histopatologiczne całej zmiany, wycina ją chirurgicznie i zakłada szwy. Metodę zawsze dobiera lekarz.

Zmian położonych na samym brzegu powieki, między rzęsami, oraz zmian podejrzanych o nowotwór nie usuwamy na miejscu. Lekarz kieruje wtedy do ośrodka okulistycznego zajmującego się chirurgią powiek. Plastykę powiek, czyli zabieg estetyczny usuwający nadmiar skóry, wykonują kliniki chirurgii plastycznej i okulistyczne, nie nasze ośrodki.

Powieka należy w cenniku do szczególnej lokalizacji (twarz), więc w ośrodkach z laserem usunięcie zmiany laserem kosztuje 460 zł, a wycięcie chirurgiczne 680 zł, plus badanie histopatologiczne 150 zł. Cena zabiegu obejmuje konsultację w dniu zabiegu, a cena zabiegu chirurgicznego także wizytę kontrolną ze zdjęciem szwów, za którą nie płacisz dodatkowo (0 zł). Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem. Po zabiegu dostajesz zalecenia i termin wizyty kontrolnej, na której lekarz zdejmuje szwy i sprawdza gojenie. Jeśli szwy zakładano Ci w innej placówce, ich zdjęcie w naszym ośrodku jest płatne zgodnie z cennikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Po jakim czasie ściąga się szwy z powiek?

Najczęściej po kilku dniach. Zestawienie w American Family Physician podaje dla twarzy, do której należą powieki, 3–5 dni. W ulotkach szpitali okulistycznych dotyczących operacji powiek spotyka się przedział 5–14 dni, a po rekonstrukcji powieki około 2 tygodni. Bywa też, że zakłada się szwy rozpuszczalne, których nie trzeba zdejmować. Konkretny termin wyznacza lekarz, który zakładał szwy.

Jak pielęgnować powieki po zdjęciu szwów?

Przez pierwsze dni przemywaj okolicę rany delikatnie, bez pocierania, i nie drap jej. Gdy rana jest w pełni zagojona, możesz zacząć delikatnie masować bliznę kremem nawilżającym. Chroń ją przed słońcem, np. okularami przeciwsłonecznymi i kremem z filtrem SPF 30 lub wyższym, nakładanym ostrożnie, żeby nie dostał się do oka. Do makijażu oczu i soczewek kontaktowych wróć w terminie podanym przez lekarza.

Ile się dochodzi do siebie po operacji powiek?

Według szpitalnych ulotek obrzęk i siniak po zabiegu na powiece zwykle ustępują w ciągu 1–2 tygodni. Po plastyce powiek rekonwalescencja trwa dłużej: według NHS większość osób bierze około 2 tygodni wolnego od pracy, a siniaki i zaczerwienienie mogą znikać przez kilka tygodni. Blizna przez kilka miesięcy może być widoczna i dawać uczucie napięcia.

Czego nie wolno po operacji powiek?

Przez pierwsze tygodnie nie trzyj oka i nie drap rany, nie noś soczewek kontaktowych ani makijażu oczu, nie pływaj i unikaj ciężkiego wysiłku. Szpitalne ulotki podają tu różne terminy: 2–3 tygodnie dla soczewek i makijażu, około 2 tygodni dla dużego wysiłku i od 3 tygodni do miesiąca dla basenu. Termin ustala lekarz. Nie odstawiaj samodzielnie zaleconych kropli ani maści.

Czy szwy na powiece zawsze trzeba zdejmować?

Nie. Na powiekach stosuje się zarówno szwy nierozpuszczalne, które zdejmuje się na wizycie kontrolnej, jak i rozpuszczalne, które same znikają. Po usunięciu zmiany laserem CO2 szwów zwykle w ogóle nie ma, bo rana goi się pod strupem. O tym, jaki szew został założony, informuje lekarz po zabiegu.

Kiedy obrzęk powieki po zabiegu jest niepokojący?

Niewielki obrzęk i siniak przez pierwsze dni są normalne. Pilnej pomocy wymagają: nasilający się ból, pogarszające się widzenie, obfite krwawienie, narastające zaczerwienienie oka lub powieki, ropna wydzielina albo gorączka. Przy nagłym pogorszeniu widzenia lub silnym bólu nie czekaj na termin wizyty kontrolnej, tylko od razu zgłoś się na SOR lub do okulistycznej izby przyjęć.

Podsumowanie

Szwy na powiece zdejmuje się wcześniej niż w większości innych miejsc, zwykle po kilku dniach, a czasem w ogóle nie trzeba ich zdejmować, bo są rozpuszczalne lub zabieg wykonano laserem. Pierwsze dni to obrzęk i siniak, które łagodzą zimne okłady i spanie z wyżej ułożoną głową. Przez 2–3 tygodnie warto zrezygnować z makijażu oczu i soczewek kontaktowych, a przez 3 tygodnie do miesiąca z basenu, a ranę przemywać delikatnie i nie pocierać. Po zdjęciu szwów bliznę chroni się przed słońcem i masuje dopiero po pełnym zagojeniu. Pogorszenie widzenia, silny ból lub obfite krwawienie wymagają natychmiastowej pomocy.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów zabieg