Zmiany na powiece — zdjęcia i opisy: grudki, żółte plamki, guzki i kiedy to może być nowotwór

Powieki to miejsce, w którym zmiany skórne widać od razu w lustrze, ale ich ocena jest trudniejsza niż gdziekolwiek indziej. Skóra jest tu najcieńsza na ciele, obok leżą rzęsy, gruczoły łojowe i potowe, a tuż pod spodem gałka oczna [Czyz i wsp., StatPearls]. Guzy powiek to najczęstsze nowotwory w codziennej praktyce okulistycznej. Zdecydowana większość z nich to niegroźne grudki, ale zdarzają się wśród nich także raki skóry [Deprez i Uffer 2009].

Poniżej opisujemy najczęstsze zmiany na powiece górnej i dolnej oraz pod okiem: jak wyglądają, czym się różnią, co jest typowe dla dzieci, jakie są sygnały alarmowe nowotworu i kto takie zmiany usuwa. Kilka z nich opisujemy osobno, szerzej: włókniak na powiece, prosaki na powiece, kępki żółte na powiekach i rak podstawnokomórkowy powieki. Ogólny przewodnik po zmianach na twarzy znajdziesz w artykule Zmiany skórne na twarzy — zdjęcia.

Zmiany na powiece w skrócie

• Większość jest łagodna. W serii 5504 zbadanych zmian powiek 84% okazało się łagodnych [Deprez i Uffer 2009].
• Najczęstsze łagodne: włókniakowate narośla, brodawki łojotokowe, pieprzyki, torbielki potowe, kępki żółte, a do tego prosaki, gradówka i jęczmień [Deprez i Uffer 2009; NHS — Eyelid problems].
• Najczęstszy nowotwór złośliwy: rak podstawnokomórkowy, odpowiedzialny za około 86–91% złośliwych guzów powiek, najczęściej na dolnej powiece i przy wewnętrznym kąciku oka [Deprez i Uffer 2009; Cook i Bartley 1999].
• Sygnały alarmowe: wzrost, krwawienie, owrzodzenie, wypadanie rzęs, zniekształcenie brzegu powieki, nawrót w tym samym miejscu [Rana i wsp., StatPearls].
• Wygląd bywa mylący: przy kilku rodzajach zmian to, co lekarz rozpoznał po wyglądzie, często różniło się od wyniku badania pod mikroskopem [Deprez i Uffer 2009].

Jakie zmiany najczęściej pojawiają się na powiekach?

Najlepszy obraz daje szwajcarska seria 5504 guzków powiek zbadanych w jednym laboratorium w latach 1989–2007. To dane o zmianach, które usunięto i zbadano, więc nie obejmują w pełni zmian, których zwykle się nie wycina, takich jak prosaki czy gradówka. Mimo to dobrze pokazują proporcje [Deprez i Uffer 2009]:

Wśród zmian złośliwych w tej serii rak podstawnokomórkowy stanowił 86%, rak kolczystokomórkowy 7%, a rak gruczołów łojowych 3% [Deprez i Uffer 2009].

Opracowano na podstawie [DermNet — Skin tag; DermNet — Seborrhoeic keratosis; DermNet — Melanocytic naevus; DermNet — Milium; DermNet — Syringoma; Edens i Dolan 2012; EyeWiki — Xanthelasma; EyeWiki — Chalazion; NHS — Stye; EyeWiki — Basal Cell Carcinoma].

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Grudki w kolorze skóry: włókniaki, brodawczaki i brodawki łojotokowe

Włókniak miękki (akrochordon) to wiotka narośl o barwie skóry lub trochę ciemniejsza, często przyczepiona wąską nóżką. Najczęściej pojawia się w fałdach skóry, np. na szyi, pod pachami i w pachwinach [DermNet — Skin tag], ale zdarza się też na powiekach. W piśmiennictwie okulistycznym te zmiany opisuje się jako brodawczaki powiek, choć sama nazwa nie przesądza, że przyczyną jest wirus HPV [Czyz i wsp., StatPearls]. Szczegóły, w tym usuwanie i ceny, opisujemy w artykule Włókniak na powiece.

Brodawka łojotokowa to łagodna, matowa zmiana, która wygląda, jakby była przyklejona do skóry. Jej barwa bywa różna, od różowej lub cielistej po ciemnobrązową, a zmiana jest zwykle dobrze odgraniczona i lekko wyniesiona [DermNet — Seborrhoeic keratosis; Czyz i wsp., StatPearls].

Twarda, stożkowata narośl z masy rogowej to róg skórny. Około połowa takich zmian ma u podstawy zmianę łagodną, a połowa przedrakową lub złośliwą, dlatego podstawę rogu zawsze bada się histopatologicznie [DermNet — Cutaneous horn].

Pieprzyk na powiece

Znamię barwnikowe na powiece często jest gładką, kopulastą grudką, a jego barwa bywa różna [DermNet — Melanocytic naevus]. Pieprzyki to jedna z trzech najczęstszych zmian powiek [Deprez i Uffer 2009], a czerniak powieki jest rzadki: w amerykańskiej kohorcie z Olmsted County stanowił mniej niż 1% złośliwych guzów powiek [Cook i Bartley 1999]. Pieprzyk, który się zmienia, ciemnieje lub krwawi, wymaga oceny. Usuwanie znamion w tej okolicy opisujemy w artykule Pieprzyk na powiece.

Zanim czytasz dalej, sprawdź, jak radzisz sobie z oceną zmian skórnych: 5 prawdziwych zmian, przy każdej jedna decyzja — łagodna czy złośliwa? Większość osób myli się przynajmniej raz. To nie test wiedzy, tylko dowód, że gołym okiem nie widać wszystkiego — dlatego zmianę, która Cię niepokoi, zawsze warto pokazać lekarzowi.

?

Quiz edukacyjny · 5 przypadków

Łagodna czy złośliwa?

Zobaczysz 5 zdjęć prawdziwych zmian skórnych. Przy każdym podejmujesz jedną decyzję, a odpowiedź z krótkim wyjaśnieniem dostajesz od razu. Większość osób myli się co najmniej dwa razy.

Sprawdź swoje oko

Quiz ma charakter edukacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego.

Białe i żółte grudki: prosaki, gruczolaki potowe i kępki żółte

Prosaki to drobne, perłowobiałe kuleczki tuż pod powierzchnią skóry, wypełnione keratyną. Są szczególnie częste na powiekach i policzkach. U dorosłych często znikają same w ciągu kilku miesięcy, a jeśli przeszkadzają, lekarz usuwa je, nacinając sterylną igłą lub ostrzem [DermNet — Milium]. Nie należy ich wyciskać przed lustrem. Więcej w artykułach Prosaki na powiece i Prosak.

Gruczolaki potowe (syringoma) to twarde, kopulaste grudki wielkości 1–3 mm, cieliste, białawe albo żółtawe, położone najczęściej na dolnych powiekach i policzkach. Dotyczą około 1% ludzi, dwa razy częściej kobiet, i zwykle pojawiają się w okresie dojrzewania lub później. Są łagodne. Ponieważ sięgają głęboko w skórę, po płytkim zabiegu mogą wracać, a efekty usuwania bywają niepełne [DermNet — Syringoma].

Kępki żółte to miękkie, żółte grudki lub płaskie blaszki przy wewnętrznym kąciku oka, zwykle symetryczne i częściej na górnych niż dolnych powiekach. Mniej więcej połowa osób z kępkami żółtymi ma zaburzenia lipidowe, ale wiele ma prawidłowy cholesterol. Po usunięciu laserem kępki wracają u około 13–16% osób [EyeWiki — Xanthelasma]. NHS zaleca, by żółte grudki lub plamy wokół oczu pokazać lekarzowi rodzinnemu [NHS — Eyelid problems]. O badaniach lipidów i usuwaniu piszemy w artykułach Kępki żółte na powiekach i Kępki żółte — usuwanie i cena.

Pęcherzykowate i sinawe grudki: torbielki potowe

Torbielka potowa (hidrocystoma) to łagodna, napięta, cienkościenna torbielka przy brzegu powieki lub tuż obok niego, w kolorze skóry, sinawa lub czerwonawa. Bywa pojedyncza albo mnoga. Lekarz może ją nakłuć albo wyciąć. Najważniejsze przy rozpoznaniu jest odróżnienie jej od guzkowego raka podstawnokomórkowego, który jest lity, a nie torbielowaty, i zwykle powoli się powiększa [Edens i Dolan 2012]. Torbielki potowe stanowiły 8% zbadanych zmian powiek [Deprez i Uffer 2009].

Guzek w powiece: gradówka i jęczmień

Jęczmień to mały, bolesny, czerwony guzek na brzegu powieki, czasem z ropną główką. Zwykle mija sam w ciągu tygodnia, a jeśli nie ustępuje przez kilka tygodni, trzeba zgłosić się do lekarza. Pomagają ciepłe okłady, a nie należy go wyciskać [NHS — Stye].

Gradówka to przewlekły, jałowy guzek w powiece, powstający przez zatkanie gruczołu łojowego tarczki powieki. Zwykle jest pojedynczy i niebolesny, częściej na powiece górnej. Nieleczona może zniknąć sama w ciągu tygodni lub miesięcy, a gdy się utrzymuje, okulista może ją naciąć i wyłyżeczkować [EyeWiki — Chalazion]. Gradówką i jęczmieniem zajmuje się okulista lub lekarz rodzinny.

Ważne zastrzeżenie: gradówka, która nawraca w tym samym miejscu lub wygląda nietypowo, powinna zostać zbadana histopatologicznie [EyeWiki — Chalazion]. Rzadki rak gruczołów łojowych często wygląda jak gradówka, rozpoznawany jest z opóźnieniem, średnio o 1–3 lata, a opóźnienie pogarsza rokowanie [DermNet — Sebaceous carcinoma].

Zmiany na powiece górnej, dolnej i pod okiem

Powieka górna. Częste są tu włókniaki, kępki żółte przy wewnętrznym kąciku i gradówki [DermNet — Skin tag; EyeWiki — Xanthelasma; EyeWiki — Chalazion]. Rak gruczołów łojowych 2–3 razy częściej pojawia się na powiece górnej niż dolnej [DermNet — Sebaceous carcinoma].

Powieka dolna i skóra pod okiem. To ulubione miejsce gruczolaków potowych i prosaków [DermNet — Syringoma; DermNet — Milium], ale też raka podstawnokomórkowego. W kohorcie z Olmsted County prawie połowa złośliwych guzów powiek (48,9%) leżała na powiece dolnej, a 27,6% przy wewnętrznym kąciku oka [Cook i Bartley 1999].

Wewnętrzny kącik oka. Oprócz kępek żółtych pojawiają się tu włókniaki i torbielki. Rak podstawnokomórkowy w tej okolicy częściej wnika w głąb, w stronę oczodołu, dlatego zmiany przy wewnętrznym kąciku traktuje się ze szczególną ostrożnością [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma].

Brzeg powieki i rzęsy. Pieprzyki, torbielki potowe, jęczmień, a z groźnych zmian rak podstawnokomórkowy i rak gruczołów łojowych. Każda zmiana na samym brzegu, która powoduje wypadanie rzęs lub zniekształca brzeg powieki, wymaga oceny [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma; Rana i wsp., StatPearls].

Narośl na powiece — co to może być?

„Narośl” to potoczne słowo, którym pacjenci opisują bardzo różne zmiany. Pomocne jest pytanie, jak narośl wygląda:

Ta tabela pomaga zrozumieć, co pokaże lekarz, ale nie zastąpi badania. Na powiekach wygląd często myli: w dużej serii badań histopatologicznych diagnoza postawiona na oko przy kilku rodzajach zmian często nie zgadzała się z wynikiem badania [Deprez i Uffer 2009].

Narośl pod okiem to najczęściej te same zmiany co na powiece dolnej: prosaki, gruczolaki potowe, włókniaki, brodawki łojotokowe czy kurzajki (więcej w artykule Kurzajka pod okiem). Miękkie uwypuklenie pod skórą pod okiem, bez zmiany na powierzchni, to zwykle nie tłuszczak, tylko tzw. worek pod okiem, czyli uwypuklenie tkanki tłuszczowej oczodołu (artykuł Tłuszczaki pod oczami).

Jak usunąć narośl na powiece?

Narośl usuwa się zabiegowo, po obejrzeniu jej w dermatoskopie. Łagodne zmiany na skórze powieki w większości naszych ośrodków usuwamy laserem CO2 albo chirurgicznie, jak opisujemy niżej w części o usuwaniu. Zmiany na samym brzegu powieki, między rzęsami lub od wewnętrznej strony powieki usuwa okulista zajmujący się chirurgią powiek.

Nie podwiązuj narośli nitką, nie odcinaj jej nożyczkami i nie nakładaj preparatów na kurzajki ani środków żrących. Skóra powiek jest cienka i szczególnie wrażliwa na substancje drażniące [DermNet — Eyelid contact dermatitis], a w pobliżu jest oko. Usunięta w domu zmiana nie trafi też do badania histopatologicznego.

Do jakiego lekarza z naroślą na powiece? Ze zmianą na skórze powieki możesz zgłosić się do lekarza w Twoich Znamionach, który oceni ją w dermatoskopie, albo do lekarza rodzinnego. Z guzkiem w samej powiece, zmianą na brzegu powieki lub objawami ze strony oka lepiej od razu iść do okulisty.

Guzek, gulka lub zgrubienie na powiece

Guzek wyczuwalny w powiece lub pod jej skórą to coś innego niż narośl na powierzchni. NHS wymienia jako najczęstsze przyczyny guzka lub obrzęku powieki jęczmień i gradówkę [NHS — Eyelid problems]. O innych możliwościach mówią zwykle szczegóły:

• bolesny, czerwony guzek przy brzegu powieki, czasem z ropną kropką, to najczęściej jęczmień. Zwykle mija sam w ciągu tygodnia, pomagają ciepłe okłady [NHS — Stye],
• niebolesna, twarda gulka w powiece, często na powiece górnej, to typowa gradówka. Małą, niedokuczliwą gradówkę można zostawić, a przy dłuższym utrzymywaniu się pomagają masaż powieki i ciepłe okłady. Gdy nie ustępuje, okulista może ją naciąć [EyeWiki — Chalazion],
• przezroczysty lub sinawy pęcherzyk na powiece, często w okolicy kącika oka, to zwykle torbielka potowa [Edens i Dolan 2012],
• gładka, twarda kulka pod skórą przy zewnętrznym końcu brwi u dziecka, rosnąca powoli i niebolesna, to często torbiel skórzasta. Wymaga oceny lekarza, który zdecyduje o ewentualnym usunięciu [EyeWiki — Dermoid Cyst],
• kulka na powiece u dziecka to najczęściej jęczmień lub gradówka, a u niemowlęcia czerwony lub sinawy, rosnący guzek może być naczyniakiem (opisanym wyżej w części o dzieciach),
• guzek, który rośnie, krwawi, ma perłowy połysk, powoduje wypadanie rzęs lub jest „gradówką”, która wraca w tym samym miejscu, wymaga pilnej oceny, bo tak może wyglądać nowotwór powieki [EyeWiki — Chalazion; DermNet — Sebaceous carcinoma].

Jeśli guzek na powiece nie ustępuje lub utrzymuje się długo, pokaż go lekarzowi rodzinnemu lub okuliście [NHS — Eyelid problems]. Pilnie szukaj pomocy, gdy powieka jest czerwona, gorąca i bolesna, nie możesz otworzyć oka, boli samo oko lub pogarsza się widzenie [NHS — Eyelid problems].

Do jakiego lekarza z guzkiem na powiece? Jęczmień i gradówkę leczy lekarz rodzinny lub okulista. Gdy guzek jest na skórze powieki i nie wygląda jak gradówka, możesz go pokazać lekarzowi w Twoich Znamionach. Zmiany podejrzane o nowotwór lekarz kieruje do ośrodka okulistyki lub chirurgii powiek.

Jak wygląda nowotwór powieki?

Rak podstawnokomórkowy odpowiada za zdecydowaną większość złośliwych guzów powiek: 86% w serii szwajcarskiej [Deprez i Uffer 2009], 90,8% w kohorcie amerykańskiej z samych osób rasy białej [Cook i Bartley 1999], a według EyeWiki ponad 90% [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma]. Najczęściej wygląda jak błyszcząca, perłowa lub różowa grudka z drobnymi, widocznymi naczynkami, która powoli rośnie, może krwawić, pokrywać się strupkiem i owrzodzić w środku [DermNet — Basal cell carcinoma]. Na powiece typowe są też niegojąca się ranka, wypadanie rzęs w miejscu zmiany i zniekształcenie brzegu powieki [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma]. Rak podstawnokomórkowy prawie zawsze rośnie miejscowo, naciekając okoliczne tkanki, dlatego wymaga leczenia [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma]. Jak wygląda i jak się go leczy, opisujemy w artykułach Rak podstawnokomórkowy powieki i Rak podstawnokomórkowy — zdjęcia.

Rak kolczystokomórkowy jest wyraźnie rzadszy (8,6% złośliwych guzów powiek w kohorcie z Olmsted County) [Cook i Bartley 1999]. Zwykle wygląda jak szorstki, łuszczący się guzek lub płaska, czerwona, łuszcząca się plama, która nie goi się [NHS — Non-melanoma skin cancer: symptoms].

Rak gruczołów łojowych to rzadki, ale groźny nowotwór, wywodzący się najczęściej z gruczołów tarczkowych powieki górnej. Wygląda jak mały, czerwonawy lub żółtawy, twardy, głęboko położony guzek, który powoli rośnie. Często bywa mylony z gradówką. Częściej dotyczy kobiet w wieku 60–80 lat i osób pochodzenia azjatyckiego. Może dawać przerzuty do węzłów chłonnych i ślinianek [DermNet — Sebaceous carcinoma].

Rzadziej na powiekach pojawiają się czerniak i rak z komórek Merkla [Rana i wsp., StatPearls].

Sygnały alarmowe

Przegląd dotyczący nowotworów złośliwych powiek wymienia cechy, które powinny skłonić do szybkiej oceny [Rana i wsp., StatPearls]:

• zmiana rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy,
• krwawi, tworzy strupek lub owrzodzenie, które się nie goi,
• w miejscu zmiany wypadają rzęsy,
• pojawia się wydzielina lub tkliwość,
• zmiana wraca po wcześniejszym usunięciu,
• masz czynniki ryzyka: dużo słońca w przeszłości, wcześniejszy rak skóry, obniżoną odporność.

Do tego dochodzą: zniekształcenie brzegu powieki [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma] oraz „gradówka”, która nie znika lub wraca w tym samym miejscu [EyeWiki — Chalazion; DermNet — Sebaceous carcinoma].

Zmiany skórne pod oczami i na powiekach u dziecka

U dzieci powieki wyglądają inaczej niż u dorosłych, a najczęstsze zmiany to:

• prosaki u noworodka — mają je 40–50% noworodków, najczęściej na nosie, i zwykle znikają same w ciągu kilku tygodni [DermNet — Milium],
• plama łososiowa — płaska, różowa plama na powiekach obecna od urodzenia, lepiej widoczna przy płaczu, która zwykle blednie do 2. roku życia [NHS — Birthmarks],
• mięczak zakaźny — błyszczące, białe grudki z wgłębieniem w środku, częstsze u dzieci. NHS zaleca wizytę u lekarza, gdy grudki są blisko oczu [NHS — Molluscum contagiosum]. Więcej w artykule Mięczak zakaźny,
• jęczmień i gradówka [NHS — Stye; EyeWiki — Chalazion],
• suche, swędzące, zaczerwienione powieki, najczęściej przy atopowym zapaleniu skóry lub alergii. Tymi chorobami zajmuje się nasz siostrzany serwis Twoja Dermatologia.

Rosnący, czerwony lub sinawy guzek na powiece niemowlęcia to często naczyniak niemowlęcy. Może zasłaniać oś widzenia lub uciskać rogówkę i prowadzić do niedowidzenia, astygmatyzmu czy opadania powieki, dlatego wymaga szybkiej oceny pediatry i okulisty [EyeWiki — Capillary Hemangioma]. Opisujemy to w artykułach Naczyniak u niemowlęcia i Leczenie naczyniaków propranololem.

Kiedy z powieką od razu do lekarza?

Niezależnie od rodzaju zmiany NHS radzi pilnie zgłosić się po pomoc, gdy powieka jest czerwona, gorąca, bolesna i obrzęknięta, gdy nagle opada lub nie da się otworzyć oka, gdy boli samo oko, a nie powieka, gdy białko oka jest bardzo czerwone, pojawia się światłowstręt lub pogorszenie widzenia albo gdy towarzyszy temu gorączka [NHS — Eyelid problems]. To nie są objawy zmiany skórnej, tylko stanu, który wymaga szybkiej pomocy lekarza lub okulisty.

Jak lekarz ocenia zmiany na powiekach?

Ocena zaczyna się od pytań: od kiedy zmiana jest, czy rośnie, czy krwawiła, czy wypadają rzęsy, czy coś było wcześniej usuwane w tym miejscu. Potem lekarz ogląda zmianę w powiększeniu. Badanie w powiększeniu, w dermatoskopie lub w lampie szczelinowej u okulisty, poprawia ocenę zmian na powiekach i może ograniczyć liczbę zbędnych zabiegów, a przy podejrzeniu nowotworu zaleca się szybkie skierowanie na biopsję i badanie histopatologiczne [Rana i wsp., StatPearls].

Gdy obraz nie daje pewności, zmianę usuwa się w całości i ocenia pod mikroskopem. Na powiekach ma to szczególne znaczenie, bo w cytowanej serii szwajcarskiej przy kilku rodzajach zmian diagnoza z wyglądu często rozmijała się z wynikiem badania [Deprez i Uffer 2009].

Zmiany na skórze powiek, razem z pozostałymi zmianami na ciele, oglądamy w trakcie badania wideodermatoskopowego. Badanie dorosłego kosztuje 480 zł, a dziecka do 12. roku życia 380 zł.

Usuwanie zmian z powiek

Łagodna zmiana na powiece nie musi być usunięta. Na zabieg decydują się zwykle osoby, którym zmiana zahacza o rzęsy, przeszkadza w makijażu, wchodzi w pole widzenia albo po prostu przeszkadza estetycznie.

• Zmiany na skórze powieki, np. włókniaki, brodawki łojotokowe, prosaki czy niektóre kępki żółte, w większości naszych ośrodków usuwamy laserem CO2 albo chirurgicznie. Metodę dobiera lekarz po obejrzeniu zmiany w dermatoskopie.
• Zmiany na samym brzegu powieki, między rzęsami, po wewnętrznej stronie powieki albo takie, których usunięcie mogłoby zmienić kształt powieki, lekarz kieruje zwykle do okulisty zajmującego się chirurgią powiek.
• Zmiany podejrzane o nowotwór lekarz kieruje zwykle do ośrodka okulistyki lub chirurgii powiek, bo zmiana wymaga wycięcia z badaniem histopatologicznym. Rak podstawnokomórkowy powieki leczy się zwykle wycięciem z kontrolą marginesów, np. w chirurgii mikrograficznej [EyeWiki — Basal Cell Carcinoma]. Gdy wynik badania okaże się złośliwy, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a gdy trzeba, organizujemy konsultację onkologiczną.

Powieka należy do tzw. szczególnej lokalizacji (twarz), więc obowiązują stawki: w ośrodkach z laserem pierwsza zmiana usuwana laserem kosztuje 460 zł, a każda następna podczas tej samej wizyty 100 zł; wycięcie chirurgiczne to 680 zł, a badanie histopatologiczne 150 zł. Gradówkę i jęczmień leczy okulista lub lekarz rodzinny. Kwoty są orientacyjne, dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem. Pełny cennik znajdziesz na stronie.

Nie usuwaj zmian z powiek samodzielnie. Środki żrące mogą dostać się do oka, a usunięta w domu zmiana nie trafi do badania.

Najczęstsze pytania

Jakie są najczęstsze zmiany skórne na powiekach?

W dużej serii 5504 zmian powiek zbadanych histopatologicznie na czele listy znalazły się włókniakowate narośla zwane brodawczakami (26%), a dalej brodawki łojotokowe (21%), pieprzyki (20%), torbielki potowe (8%) oraz kępki żółte (6%). Bardzo częste, choć rzadko wycinane do badania, są też prosaki oraz gradówka i jęczmień. Zmiany łagodne stanowiły 84% wszystkich zbadanych zmian.

Jak wygląda nowotwór powieki?

Najczęstszy nowotwór złośliwy powieki, rak podstawnokomórkowy, wygląda zwykle jak błyszcząca, perłowa lub różowa grudka z drobnymi naczynkami, która powoli rośnie, krwawi, tworzy strupek albo owrzodzenie. Najczęściej leży na dolnej powiece lub przy wewnętrznym kąciku oka. Sygnałami alarmowymi są też wypadanie rzęs w miejscu zmiany, zniekształcenie brzegu powieki i „gradówka”, która nie znika lub wraca w tym samym miejscu.

Jak wygląda cholesterol na powiekach?

Złogi cholesterolu na powiekach to kępki żółte: miękkie, płaskie lub lekko wypukłe, żółte lub pomarańczowe plamki i blaszki, zwykle symetryczne, najczęściej na górnych powiekach przy wewnętrznym kąciku oka. Mniej więcej połowa osób z kępkami żółtymi ma zaburzenia lipidowe, ale u wielu wyniki są prawidłowe. Warto więc zbadać lipidogram u lekarza rodzinnego.

Jak wygląda włókniak na powiece?

Zwykle to kilkumilimetrowa, wiotka narośl o barwie skóry lub odrobinę ciemniejsza, przyczepiona do powieki wąską nóżką. Łatwo ją przesunąć palcem i jest niebolesna. Często jest ich kilka, także na szyi i pod pachami. Włókniak jest łagodny, ale podobnie mogą wyglądać inne zmiany, dlatego warto obejrzeć go w dermatoskopie przed usunięciem.

Co to za białe kuleczki pod okiem?

Najczęściej to prosaki: drobne, perłowobiałe kuleczki tuż pod powierzchnią skóry, typowe dla powiek i policzków. Mają je też 40–50% noworodków, u których zwykle znikają same w ciągu kilku tygodni. U dorosłych prosaki często znikają w ciągu kilku miesięcy, a jeśli przeszkadzają, usuwa się je w gabinecie. Nie należy ich wyciskać.

Jakie zmiany skórne pod oczami pojawiają się u dziecka?

U noworodków często widać prosaki i różową plamę łososiową na powiekach, która zwykle blednie do 2. roku życia. U starszych dzieci zdarzają się mięczak zakaźny, jęczmień i gradówka, a także suche, swędzące zmiany atopowe. Rosnący, czerwony lub sinawy guzek na powiece niemowlęcia może być naczyniakiem, który zasłania oko i wymaga pilnej oceny pediatry i okulisty.

Kto usuwa zmiany na powiekach?

Zmiany na skórze powieki, np. włókniaki, brodawki łojotokowe czy prosaki, po obejrzeniu w dermatoskopie usuwa lekarz wykonujący zabiegi na skórze, laserem lub chirurgicznie. Zmiany położone na samym brzegu powieki, między rzęsami, po wewnętrznej stronie powieki lub podejrzane o nowotwór kieruje się zwykle do okulisty zajmującego się chirurgią powiek.

Co to może być kulka na powiece?

Najczęściej jęczmień, czyli bolesny, czerwony guzek przy brzegu powieki, albo gradówka, czyli niebolesna, twarda gulka w powiece. Przy brzegu powieki zdarzają się też przezroczyste torbielki potowe, a u dzieci przy zewnętrznym końcu brwi torbiel skórzasta. Kulka, która rośnie, krwawi, powoduje wypadanie rzęs lub wraca w tym samym miejscu, wymaga pilnej oceny lekarza.

Do jakiego lekarza z guzkiem na powiece?

Jęczmień i gradówkę leczy lekarz rodzinny lub okulista. Zmianę na skórze powieki, np. narośl, grudkę czy pieprzyk, może ocenić lekarz w dermatoskopie. Z guzkiem na brzegu powieki, po jej wewnętrznej stronie albo z objawami ze strony oka, takimi jak ból oka czy pogorszenie widzenia, najlepiej od razu zgłosić się do okulisty.

Jak zlikwidować narośl na powiece?

Narośl na powiece usuwa się zabiegowo, po ocenie lekarza w dermatoskopie. Łagodne zmiany na skórze powieki w większości naszych ośrodków usuwamy laserem CO2 albo chirurgicznie. Zmiany na brzegu powieki usuwa okulista. Nie podwiązuj narośli nitką i nie stosuj środków żrących, bo w pobliżu jest oko, a zmiana usunięta w domu nie trafi do badania.

Podsumowanie

Większość zmian na powiekach to łagodne włókniaki, brodawki łojotokowe, pieprzyki, prosaki, gruczolaki potowe, torbielki i kępki żółte, a guzek w powiece to najczęściej gradówka lub jęczmień. Powieki są jednak również miejscem, w którym często rozwija się rak podstawnokomórkowy, zwłaszcza na powiece dolnej i przy wewnętrznym kąciku oka. Zmianę, która rośnie, krwawi, nie goi się, powoduje wypadanie rzęs lub zniekształca brzeg powieki, a także gradówkę, która wraca w tym samym miejscu, pokaż lekarzowi. Niegroźną zmianę, która przeszkadza, usunie lekarz w gabinecie zabiegowym, a tę na samym brzegu powieki zwykle okulista.