Znieczulenie miejscowe do zabiegu — rodzaje, ile trzyma, czy boli i czego nie robić przed i po

Znieczulenie miejscowe to podanie leku, który na kilkadziesiąt minut lub kilka godzin wyłącza czucie bólu tylko w miejscu zabiegu. Pozostajesz przytomny, ale w znieczulonym miejscu nie czujesz bólu, najwyżej dotyk i ucisk. W takim znieczuleniu wykonuje się m.in. wycięcie znamienia, biopsję skóry i laserowe usuwanie zmian skórnych. Przy tych zabiegach najczęściej stosuje się lidokainę, z dodatkiem adrenaliny albo bez niego.

W tym artykule wyjaśniamy, jak działa znieczulenie miejscowe, co czuć podczas wkłucia i w trakcie zabiegu, ile trzyma, jak zmniejszyć ból zastrzyku, kiedy stosuje się krem znieczulający u dzieci oraz co z alergią, ciążą, lekami przeciwkrzepliwymi i prowadzeniem samochodu. O samym bólu przy usuwaniu pieprzyka piszemy osobno w artykule czy usuwanie pieprzyka boli.

Znieczulenie miejscowe w skrócie

• Jak działa: lek blokuje kanały sodowe w nerwach, więc sygnał bólu nie dociera do mózgu.
• Co czujesz: ukłucie i krótkie pieczenie, potem ciepło lub mrowienie i drętwienie.
• Kiedy zaczyna działać: lidokaina po 1–3 minutach.
• Ile trzyma: lidokaina bez adrenaliny zwykle 30–60 minut, z adrenaliną około 2 godzin.
• Przed zabiegiem: zwykle można normalnie jeść i pić, bez alkoholu.
• Bezpieczeństwo: poważne działania niepożądane są bardzo rzadkie, a prawdziwa alergia na lek rzadka.

Co to jest znieczulenie miejscowe?

Znieczulenie miejscowe to lek, który znieczula wybrany obszar ciała tak, że jesteś przytomny, ale nie czujesz bólu podczas zabiegu. Działa na zakończenia i włókna nerwowe w miejscu podania: blokuje w ich błonie kanały sodowe, przez co nerw nie przewodzi impulsów. Zależnie od dawki i stężenia lek może wyłączyć nie tylko ból, ale też czucie temperatury, dotyku i ucisku, a przy blokadach większych nerwów także ruch.

Leki znieczulające miejscowo dzielą się na dwie grupy: estrowe (np. benzokaina, prokaina, tetrakaina) i amidowe (np. lidokaina, artykaina, bupiwakaina, prylokaina, ropiwakaina). Przy zabiegach na skórze najczęściej używa się lidokainy.

Rodzaje znieczulenia — od kremu do znieczulenia ogólnego

Źródła tabeli:.

Gdy pacjent pyta o „znieczulenie miejscowe do operacji”, zwykle chodzi o znieczulenie nasiękowe, czyli zastrzyk w okolicę zabiegu. Tak znieczula się skórę przy wycięciu znamienia czy kaszaka.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Rodzaje znieczulenia miejscowego — nazwy, synonimy i blokady

Znieczulenie miejscowe inaczej — synonimy i nazwy z dokumentacji

To samo znieczulenie bywa nazywane różnie, co utrudnia czytanie skierowań i opisów zabiegów. Znieczulenie miejscowe to inaczej znieczulenie lokalne lub anestezja miejscowa; w literaturze i dokumentacji pojawia się skrót LA od angielskiego local anaesthesia. Jego rodzaje mają osobne nazwy, które warto znać:

• nasiękowe, inaczej infiltracyjne — lek wstrzykuje się w skórę i tkankę podskórną wokół miejsca zabiegu; to „zastrzyk” przy wycięciu znamienia czy kaszaka,
• powierzchniowe, inaczej kontaktowe lub topikalne — krem, żel, plaster lub aerozol nałożony na skórę albo błonę śluzową,
• przewodowe, inaczej blokada nerwu — lek podaje się przy nerwie, który unerwia większy obszar, np. cały palec,
• tumescencyjne — duża objętość rozcieńczonego leku z adrenaliną, stosowana przy zabiegach na większych obszarach skóry.

Wszystkie te rodzaje opisuje DermNet w przeglądzie znieczulenia miejscowego. Jeśli trafiłeś tu z krzyżówki, odpowiedzią na „rodzaj miejscowego znieczulenia” jest najczęściej „nasiękowe”, „przewodowe” lub „powierzchniowe”, a na „miejscowe znieczulenie inaczej” — „lokalne”.

Znieczulenie Obersta — blokada palca, czyli znieczulenie miejscowe ręki i stopy

Przy zabiegach na palcach zastrzyk w samo miejsce zabiegu bywa niewygodny: skóra opuszki jest napięta, a wokół paznokcia jest mało miejsca na lek. Dlatego stosuje się blokadę palca, w Polsce nazywaną często znieczuleniem Obersta. Lekarz podaje lek po obu stronach u podstawy palca, w pobliżu nerwów palcowych, i po kilku minutach drętwieje cały palec. To rodzaj znieczulenia przewodowego, czyli blokady nerwu.

Blokadę palca stosuje się m.in. przy biopsji spod paznokcia, zabiegach na wałach paznokciowych, szyciu ran palca i usuwaniu kurzajek z palców. Zwykle używa się do niej roztworu bez adrenaliny, bo DermNet wymienia palce, obok uszu, nosa czy prącia, wśród miejsc z naczyniami końcowymi, w których roztwór z adrenaliną jest przeciwwskazany. Oznacza to, że znieczulenie trzyma krócej niż z adrenaliną, zwykle od pół godziny do godziny przy lidokainie, a przy dłuższych zabiegach lekarz może wybrać lek działający dłużej. Po blokadzie palec przez kilka godzin bywa zdrętwiały, więc uważaj, by go nie urazić ani nie oparzyć.

W naszych ośrodkach zmiany na palcach dłoni i stóp lekarz ocenia i kwalifikuje do zabiegu indywidualnie; zabiegi w obrębie aparatu paznokciowego wykonujemy w wybranych ośrodkach, a o kwalifikacji decyduje lekarz. Więcej o zabiegach w tej okolicy piszemy w artykułach biopsja spod paznokcia, szwy na ręce i kurzajki na dłoniach.

Znieczulenie w kremie — kiedy wystarczy, a kiedy nie

„Znieczulenie w kremie” to znieczulenie powierzchniowe kremem z lidokainą i prylokainą, opisane szczegółowo niżej. W skrócie: wystarcza, gdy chodzi o zmniejszenie bólu samego wkłucia albo o bardzo płytki, drobny zabieg, i najczęściej stosuje się je u dzieci. Nie wystarcza przy wycięciu zmiany, bo znieczula tylko powierzchnię skóry; wtedy lekarz i tak podaje zastrzyk. Krem nakłada się na 1–2 godziny przed zabiegiem, dlatego o jego użyciu trzeba umówić się z lekarzem wcześniej, a nie w dniu wizyty. Jak wygląda znieczulenie przy usuwaniu zmian laserem, piszemy w artykule czy laser CO2 boli.

Przy jakich zabiegach stosuje się znieczulenie miejscowe?

Znieczulenie miejscowe stosuje się przy wielu drobnych operacjach, gdy pacjent może bezpiecznie pozostać przytomny, a obszar zabiegu da się znieczulić zastrzykiem, kremem, żelem lub aerozolem. W chirurgii skóry dotyczy to m.in.:

• wycięcia znamienia, kaszaka, tłuszczaka czy włókniaka,
• biopsji skóry,
• laserowego usuwania zmian skórnych, kurzajek czy brodawek łojotokowych,
• szycia ran.

Krem znieczulający z lidokainą i prylokainą ma też zarejestrowane zastosowanie przed zabiegami na świeżo ogolonej skórze większych obszarów ciała, na przykład przed depilacją laserową. Przy gastroskopii gardło znieczula się aerozolem albo podaje się leki uspokajające. Zasady znieczulenia przy badaniach endoskopowych ustala pracownia, która je wykonuje, i nie opisujemy ich tutaj.

Lidokaina z adrenaliną i bez niej

Lidokaina to najczęściej stosowany lek do znieczulenia nasiękowego skóry. Do zabiegów skórnych używa się roztworów o stężeniu od 0,5 do 2%. Często łączy się ją z adrenaliną, która obkurcza naczynia. Dzięki temu:

• znieczulenie trwa dłużej,
• rana mniej krwawi w trakcie zabiegu,
• lek wolniej przenika do krwi, co zmniejsza ryzyko działań toksycznych.

Adrenalina może za to wywołać przejściowe przyspieszenie bicia serca, kołatanie i niepokój. DermNet wymienia jako przeciwwskazanie stosowanie roztworów z adrenaliną w miejscach z naczyniami końcowymi, takich jak palce, uszy czy nos. Czy dodać adrenalinę, decyduje lekarz, biorąc pod uwagę miejsce zabiegu i Twoje choroby.

Maksymalną dawkę lidokainy oblicza się według masy ciała. U dzieci charakterystyka preparatu Lignocainum WZF zaleca nie przekraczać 3 mg/kg masy ciała, a charakterystyka Xylocaine podaje dla dzieci do 5 mg/kg, ale w odniesieniu do preparatu o mniejszym stężeniu. Dawkę zawsze dobiera lekarz. Przy usuwaniu jednej czy kilku zmian skórnych zużywa się zwykle niewielką objętość leku, ale przy większych zabiegach lekarz pilnuje sumy dawek.

Jak wygląda zabieg w znieczuleniu miejscowym?

1. Rozmowa przed zabiegiem. Lekarz pyta o alergie, przyjmowane leki (zwłaszcza przeciwkrzepliwe), choroby serca, rozrusznik i ciążę.
2. Dezynfekcja i zaznaczenie miejsca zabiegu.
3. Podanie znieczulenia. Lekarz wkłuwa bardzo cienką igłę i powoli podaje lek. Najpierw czujesz ukłucie, potem przez kilka sekund pieczenie, gdy roztwór rozpycha tkankę. Pieczenie wynika z kwaśnego odczynu roztworu i rozciągania tkanki.
4. Czekanie na działanie. Zwykle czujesz ciepło i mrowienie, a po chwili okolica drętwieje. Lidokaina zaczyna działać po 1–3 minutach.
5. Sprawdzenie znieczulenia. Lekarz upewnia się, że skóra jest znieczulona, zanim zacznie zabieg. Jeśli coś czujesz jako ból, powiedz o tym. Można podać dodatkową dawkę.
6. Zabieg. Możesz czuć dotyk, ucisk, ciągnięcie przy szyciu albo ciepło przy laserze, ale nie ból. Przy tamowaniu krwawienia może być słychać syczenie i czuć zapach, ale nie czuje się tego na skórze.

Przez cały czas jesteś przytomny i możesz rozmawiać z lekarzem. Po drobnym zabiegu skórnym w znieczuleniu miejscowym wracasz do domu tego samego dnia.

Czy przed znieczuleniem trzeba być na czczo?

Nie. Przed zabiegiem skórnym w znieczuleniu miejscowym zwykle można normalnie jeść i pić, a jedna z ulotek szpitalnych zaleca wręcz, by coś zjeść i dobrze się nawodnić. Zalecenia szpitali brytyjskich różnią się w szczegółach, ale część z nich prosi o niepicie alkoholu przed zabiegiem i przez 24 godziny po nim. Swoje stałe leki przyjmuj normalnie, chyba że lekarz zalecił inaczej.

Czy znieczulenie miejscowe boli? Jak zmniejszyć ból wkłucia

Samo wkłucie i pierwsze sekundy podawania leku to zwykle najbardziej nieprzyjemna część zabiegu. Autorzy przeglądu piśmiennictwa, który uzupełnili doświadczeniem z oceniania iniekcji przez ponad 500 pacjentów, twierdzą, że odpowiednia technika pozwala ograniczyć ból do pierwszego ukłucia cienką igłą. Dowody na poszczególne metody są różnej jakości, od opisów doświadczeń po przeglądy systematyczne. Pomagają w tym:

• bardzo cienka igła i powolne podawanie leku,
• zbuforowanie roztworu, czyli dodanie wodorowęglanu sodu tuż przed podaniem. Według DermNet roztwór mniej piecze i szybciej działa. To jedno źródło, na którym opieramy się w tym punkcie,
• ogrzanie leku do temperatury ciała. W metaanalizie 18 badań (831 pacjentów) ból podawania był mniejszy średnio o 11 mm w 100-milimetrowej skali, choć w większości badań ryzyko błędu systematycznego było niejasne,
• schłodzenie skóry przed wkłuciem. W badaniu z randomizacją u 108 dorosłych kostka lodu przyłożona na 2 minuty przed podaniem zbuforowanej lidokainy zmniejszyła ból wkłucia z około 4,3 do 2,4 w 10-punktowej skali. To jedno badanie, dotyczące ran na ramieniu i przedramieniu u pacjentów oddziału ratunkowego,
• spokojna rozmowa i informacja, co się wydarzy. Ból wydaje się mniejszy, gdy wiesz, czego się spodziewać.

Nie każda placówka stosuje wszystkie te metody przy każdym zabiegu. Jeśli bardzo boisz się igły, powiedz o tym lekarzowi przed zabiegiem.

Krem znieczulający (EMLA) — u dzieci i dorosłych

Krem z mieszaniną lidokainy i prylokainy znieczula powierzchnię skóry i może zmniejszyć ból samego wkłucia. Według europejskiej charakterystyki produktu:

• nakłada się go grubą warstwą pod opatrunek okluzyjny, a zabieg zaczyna od razu po zdjęciu kremu,
• odpowiednie znieczulenie nieuszkodzonej skóry uzyskuje się po 1–2 godzinach, a na twarzy maksymalny efekt pojawia się już po 30–60 minutach,
• głębokość znieczulenia rośnie z czasem: u 90% pacjentów wystarcza ono do wprowadzenia 4-milimetrowej sztancy biopsyjnej na głębokość 2 mm po 60 minutach i 3 mm po 120 minutach,
• u dzieci w wieku 6–11 lat przy drobnych zabiegach stosuje się do 20 g kremu na powierzchnię do 200 cm² przez 1–5 godzin, a u dorosłych i młodzieży od 12 lat około 2 g lub 1,5 g na 10 cm² przez 1–5 godzin,
• u niemowląt obowiązują znacznie mniejsze dawki, a u wcześniaków urodzonych przed 37. tygodniem ciąży krem jest przeciwwskazany z powodu ryzyka methemoglobinemii.

Krem znieczula tylko powierzchnię, więc przy wycięciu zmiany i tak potrzebny jest zastrzyk. Czy i jak go użyć, ustala lekarz. Nie nakładaj go samodzielnie bez zalecenia. Więcej o znieczuleniu przy zabiegach u dzieci piszemy w artykule badanie histopatologiczne u dzieci, a o znieczuleniu przy laserze w artykule czy laser CO2 boli.

Ile trzyma znieczulenie miejscowe?

To zależy od leku, dawki, stężenia, dodatku adrenaliny i miejsca podania. Orientacyjne czasy działania według DermNet:

Źródło:.

W praktyce drętwienie skóry bywa odczuwalne dłużej niż sam pełny efekt przeciwbólowy. Po wycięciu zmiany skórnej rana może zacząć być tkliwa po 1–2 godzinach, gdy znieczulenie przestaje działać. Gdy czucie wraca, można odczuwać mrowienie lub pieczenie. Na ból po drobnym zabiegu skórnym zwykle wystarcza paracetamol. Leki stałe, także kwas acetylosalicylowy zalecony przez lekarza na serce, przyjmuj dalej, chyba że lekarz powie inaczej.

Czy znieczulenie miejscowe jest groźne?

Znieczulenie miejscowe jest ogólnie bezpieczne, a poważne działania niepożądane są bardzo rzadkie. Możliwe są:

• dyskomfort przy wkłuciu, siniak, niewielkie krwawienie lub bolesność w miejscu zastrzyku,
• mrowienie lub pieczenie, gdy znieczulenie ustępuje,
• rzadziej ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, drżenie mięśni,
• przedłużone drętwienie lub osłabienie czucia.

Po roztworze z adrenaliną może pojawić się przejściowe szybkie bicie serca, kołatanie i uczucie słabości. Część osób mdleje z emocji przy widoku igły. To nie jest uczulenie, ale warto wcześniej powiedzieć lekarzowi, jeśli zdarzało się to wcześniej. Zabieg można wtedy wykonać w pozycji leżącej.

Najpoważniejszym, ale rzadkim powikłaniem jest działanie toksyczne leku na układ nerwowy i serce, zwykle po przypadkowym podaniu do naczynia lub przy dużych dawkach. Pierwsze objawy to szumy w uszach, drętwienie wokół ust i metaliczny smak. Ryzyko zwiększają m.in. bardzo młody i podeszły wiek, ciąża, choroby wątroby oraz podanie w silnie ukrwione miejsce. Dlatego lekarz podaje lek powoli, po próbie aspiracji, i pilnuje dawki.

Ostrożności wymagają m.in. zaburzenia krzepnięcia, przyjmowanie leków przeciwkrzepliwych, niewydolność serca, blok przedsionkowo-komorowy oraz ciężka niewydolność wątroby lub nerek. Nie podaje się znieczulenia w miejsce czynnego zakażenia.

Uczulenie na znieczulenie miejscowe

Wiele osób mówi, że jest „uczulonych na znieczulenie u dentysty”. W praktyce prawdziwa alergia jest rzadka. W przeglądzie 23 serii przypadków, obejmujących 2978 osób z podejrzeniem alergii na leki znieczulające miejscowo, potwierdzoną alergię natychmiastową (IgE-zależną) miało 29 osób, czyli poniżej 1% badanych. Reakcje, które pacjenci biorą za uczulenie, to często kołatanie serca po adrenalinie albo zasłabnięcie z emocji.

Jeśli reakcja alergiczna się zdarza, to częściej na konserwanty w roztworze niż na sam lek. Istnieją roztwory bez konserwantów. Uczulenie na leki z grupy estrów zdarza się częściej niż na amidy, do których należy lidokaina. Nadwrażliwość na lidokainę lub inne leki amidowe jest przeciwwskazaniem do ich podania.

Co robić, jeśli podejrzewasz u siebie alergię:

• powiedz o tym lekarzowi przed zabiegiem i opisz, co się działo, kiedy i po jakim leku,
• jeśli masz dokumentację z gabinetu stomatologicznego albo poradni alergologicznej, zabierz ją,
• przy wiarygodnym podejrzeniu prawdziwej alergii lekarz może zaproponować diagnostykę alergologiczną przed planowym zabiegiem.

Znieczulenie miejscowe w ciąży i podczas karmienia piersią

Lidokaina przenika przez łożysko, a charakterystyki produktów różnie opisują jej stosowanie w ciąży:

• charakterystyka preparatu Xylocaine podaje, że lidokaina była stosowana u dużej liczby kobiet w ciąży i nie zaobserwowano wpływu na rozród, wad rozwojowych ani innego szkodliwego działania na płód,
• charakterystyka polskiego preparatu Lignocainum WZF jest ostrożniejsza: powołuje się na brak dostatecznie dużych, dobrze kontrolowanych badań u ciężarnych i dopuszcza stosowanie w okresie organogenezy tylko w wyjątkowych przypadkach,
• przegląd dotyczący chirurgii skóry u kobiet w ciąży uznaje małe dawki większości leków znieczulających miejscowo z adrenaliną za bezpieczne w ciąży.

W praktyce zabieg kosmetyczny lub usunięcie łagodnej zmiany, która nie przeszkadza, często można odłożyć na czas po porodzie. Zmiany podejrzanej o nowotwór nie odkłada się. O terminie decyduje lekarz po ocenie zmiany, a jedna z ulotek szpitalnych podkreśla, że drobny zabieg skórny nie zagraża dziecku, ale informacja o ciąży może wpłynąć na wybór leku. Zawsze powiedz lekarzowi, że jesteś w ciąży. O zmianach skórnych w ciąży piszemy w artykule znamiona w ciąży.

Podczas karmienia piersią lidokaina przechodzi do mleka w tak małej ilości, że ryzyko dla dziecka jest mało prawdopodobne przy zalecanych dawkach, choć charakterystyka Lignocainum WZF zaleca w tym okresie ostrożność. Krem EMLA także może być stosowany w okresie karmienia piersią, jeśli jest to klinicznie uzasadnione.

Leki przeciwkrzepliwe a zabieg w znieczuleniu miejscowym

Leki rozrzedzające krew, takie jak warfaryna, acenokumarol, nowe leki przeciwkrzepliwe, klopidogrel czy kwas acetylosalicylowy, zwiększają krwawienie w trakcie zabiegu i siniaki po nim. Nie odstawiaj ich jednak samodzielnie. Przegląd zaleceń dla chirurgii skóry z 2015 roku podkreśla, że dawną praktykę odstawiania tych leków kilka dni przed zabiegiem należy zmienić. Ryzyko krwawienia przy zabiegach skórnych jest stosunkowo małe, a zakrzepica po odstawieniu leku może zagrażać życiu. Według autorów kwasu acetylosalicylowego nie należy odstawiać przed zabiegiem skórnym, a w większości sytuacji przewlekle przyjmowanych leków przeciwkrzepliwych również nie.

Co zrobić w praktyce:

• powiedz lekarzowi przy zapisie lub kwalifikacji, jakie leki przyjmujesz, także suplementy,
• jeśli przyjmujesz warfarynę lub acenokumarol, możesz zostać poproszony o oznaczenie INR na 2–3 dni przed zabiegiem. Brytyjskie ulotki szpitalne podają różne progi: INR poniżej 3 albo nie wyższy niż 3,5, a przegląd zaleceń odradza zabieg przy INR powyżej 3,5,
• jeśli trzeba wstrzymać lek na krótko, decyzję podejmuje lekarz, który go zlecił, razem z lekarzem wykonującym zabieg.

Prowadzenie samochodu po znieczuleniu miejscowym

Tu zalecenia wyraźnie się różnią i warto to wiedzieć:

• NHS radzi, by po znieczuleniu miejscowym lub przewodowym ktoś odwiózł Cię do domu,
• ulotka jednego ze szpitali podaje, że samo znieczulenie miejscowe nie wpływa na zdolność prowadzenia, ale mogą ją ograniczyć ból i ograniczony ruch. Drobne biopsje i małe wycięcia raczej nie przeszkadzają w prowadzeniu, a po większych wycięciach i zabiegach na głowie i szyi zaleca się kierowcę. Przy zabiegach na rękach, podudziach i stopach trzeba to omówić z lekarzem,
• ulotka drugiego szpitala zaleca, by raczej nie wracać za kierownicą po zabiegu, zwłaszcza na głowie i szyi, na podudziach lub większym, a ulotka trzeciego informuje, że po zabiegu można prowadzić,
• charakterystyka preparatu Xylocaine mówi o możliwym nieznacznym wpływie zależnym od dawki, a charakterystyka preparatu Lignocainum WZF zaleca, by nie prowadzić pojazdów przez co najmniej 24 godziny po zabiegu.

Najbezpieczniej jest umówić kogoś, kto odwiezie Cię po zabiegu, zwłaszcza jeśli usuwasz zmianę z głowy, szyi, okolicy oka, ręki lub stopy albo zabieg jest większy. Opatrunek przy oku, bolesna dłoń czy rana na stopie mogą przeszkadzać w prowadzeniu niezależnie od leku. W razie wątpliwości zapytaj lekarza, który wykonywał zabieg.

Czego nie robić po znieczuleniu miejscowym?

• Uważaj na zdrętwiałe miejsce. Dopóki znieczulenie działa, możesz nie zauważyć urazu, oparzenia czy przygryzienia wargi.
• Nie pij alkoholu przez 24 godziny po zabiegu skórnym. Jedna z ulotek zaleca też unikanie gorących i ostrych potraw przez ten czas.
• Nie zdejmuj opatrunku za wcześnie. Zwykle zostaje na 48 godzin, a przez ten czas rana powinna być sucha.
• Nie forsuj się. Unikaj dużego wysiłku i rozciągania okolicy rany, dopóki są szwy.
• Nie lekceważ niepokojących objawów. Narastający ból, obrzęk, zaczerwienienie lub krwawienie, które nie ustaje po 20 minutach ucisku, wymagają kontaktu z lekarzem.

Po zabiegu skórnym w znieczuleniu miejscowym nie trzeba leżeć. Zalecenia dotyczące pielęgnacji rany po wycięciu znamienia opisujemy w artykule zalecenia po usunięciu pieprzyka.

Znieczulenie miejscowe czy narkoza?

Przy usuwaniu zmian skórnych zwykle wystarcza i jest korzystniejsze znieczulenie miejscowe. DermNet wymienia jego zalety: jest dobrze tolerowane, omija ryzyka znieczulenia ogólnego (np. konieczność zabezpieczenia dróg oddechowych, zaburzenia funkcji poznawczych po zabiegu), jest bezpieczniejsze dla osób z wieloma chorobami i zwykle nie wymaga obecności anestezjologa ani specjalnego monitorowania.

Ma też ograniczenia:

• nie nadaje się do bardzo rozległych zabiegów, bo obszar ogranicza maksymalna bezpieczna dawka leku,
• pacjent jest przytomny, więc nie każdy dobrze to znosi,
• w tkance objętej zakażeniem lek działa słabiej.

Narkoza jest więc potrzebna przy dużych operacjach albo wtedy, gdy pacjent, na przykład małe dziecko, nie jest w stanie spokojnie leżeć w trakcie zabiegu.

Znieczulenie przy usuwaniu zmian skórnych w Twoich Znamionach

W Twoich Znamionach zmiany skórne usuwamy w gabinecie, bez narkozy:

• chirurgiczne wycięcie zmiany wykonujemy w znieczuleniu miejscowym, które lekarz podaje w zastrzyku. Zmianę wysyłamy do badania histopatologicznego. Szczegóły na stronie chirurgiczne usuwanie znamion,
• przy laserowym usuwaniu zmian w większości naszych ośrodków lekarz podaje znieczulenie miejscowe w zastrzyku, a przy bardzo małych, płytkich zmianach bywa, że obywa się bez niego; decyduje lekarz. Szczegóły na stronie laserowe usuwanie znamion,
• zabiegi wykonujemy u pacjentów od 6. roku życia. Młodszych dzieci nie operujemy w gabinecie.

Przed zabiegiem lekarz pyta o alergie, leki, choroby i ciążę. Jeśli bardzo boisz się igły, powiedz o tym. Metodę usunięcia zmiany zawsze dobiera lekarz po jej obejrzeniu. Czym jest dermatochirurgia i jakie zabiegi obejmuje, opisujemy w artykule dermatochirurgia — co to jest.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest znieczulenie miejscowe?

To podanie leku, który na pewien czas wyłącza czucie bólu tylko w wybranym miejscu ciała. Pozostajesz przytomny i możesz rozmawiać z lekarzem, ale w znieczulonym miejscu nie czujesz bólu. Lek blokuje przewodzenie impulsów w nerwach, a po kilku godzinach jego działanie ustępuje samo. Przy usuwaniu zmian skórnych najczęściej stosuje się lidokainę w zastrzyku.

Jak wygląda zabieg w znieczuleniu miejscowym?

Lekarz dezynfekuje skórę i cienką igłą podaje lek w okolicę zmiany. Czujesz ukłucie i kilkusekundowe pieczenie, potem ciepło lub mrowienie, a po 1–3 minutach skóra drętwieje. Lekarz sprawdza znieczulenie i dopiero wtedy zaczyna zabieg. W trakcie możesz czuć dotyk, ucisk lub ciągnięcie, ale nie ból. Przez cały czas jesteś przytomny.

Ile godzin trzyma znieczulenie miejscowe?

Według DermNet lidokaina bez adrenaliny działa zwykle 30–60 minut, a z adrenaliną około 2 godzin. Drętwienie bywa odczuwalne nieco dłużej, a czas zależy od dawki, stężenia i miejsca podania. Po wycięciu zmiany skórnej rana może zacząć być tkliwa po 1–2 godzinach, gdy znieczulenie przestaje działać.

Czy znieczulenie miejscowe boli?

Boli głównie samo wkłucie i pierwsze sekundy podawania leku, gdy roztwór rozpycha tkankę i lekko piecze. Potem okolica drętwieje. Ból wkłucia zmniejszają m.in. bardzo cienka igła, powolne podawanie, roztwór zbuforowany lub ogrzany do temperatury ciała, schłodzenie skóry przed wkłuciem, a u dzieci krem znieczulający nałożony wcześniej.

Czy znieczulenie miejscowe jest groźne?

Przy prawidłowej dawce znieczulenie miejscowe jest bezpieczne, a poważne działania niepożądane zdarzają się bardzo rzadko. Częste są drobne objawy: siniak w miejscu wkłucia, przejściowe kołatanie serca po adrenalinie, czasem zasłabnięcie z emocji. Prawdziwa alergia na lidokainę jest rzadka. Powiedz lekarzowi o chorobach serca i wątroby, alergiach i przyjmowanych lekach.

Co jest lepsze — narkoza czy znieczulenie miejscowe?

Przy usuwaniu zmian skórnych zwykle znieczulenie miejscowe. Nie wymaga obecności anestezjologa ani głodzenia, omija ryzyka znieczulenia ogólnego, a po zabiegu wracasz do domu. Narkoza jest potrzebna przy dużych operacjach, w których dawka leku miejscowego nie wystarczyłaby na cały obszar, albo gdy pacjent nie jest w stanie spokojnie leżeć w trakcie zabiegu.

Czego nie robić przed znieczuleniem miejscowym?

Nie głodź się: przed drobnym zabiegiem skórnym zwykle można normalnie jeść i pić. Nie pij alkoholu w dniu zabiegu. Nie odstawiaj na własną rękę leków przeciwkrzepliwych i przeciwpłytkowych, tylko powiedz o nich lekarzowi wcześniej. Nie nakładaj kremu znieczulającego, jeśli lekarz tego nie zalecił.

Czego nie robić po znieczuleniu miejscowym?

Dopóki skóra jest zdrętwiała, uważaj na nią: nie przykładaj gorących okładów, nie gryź znieczulonej wargi i nie obciążaj zdrętwiałej ręki czy stopy, bo możesz nie zauważyć urazu. Przez 24 godziny nie pij alkoholu. Na powrót samochodem po większym zabiegu, zabiegu na głowie, szyi, rękach lub stopach umów kierowcę albo zapytaj lekarza, czy możesz prowadzić.

Jak inaczej nazywa się znieczulenie miejscowe?

Znieczulenie lokalne albo anestezja miejscowa; w dokumentacji spotyka się skrót LA (od angielskiego local anaesthesia). Jego rodzaje mają własne nazwy: znieczulenie nasiękowe (infiltracyjne) to zastrzyk w okolicę zabiegu, powierzchniowe (kontaktowe, topikalne) to krem, żel lub aerozol, a przewodowe to blokada nerwu, na przykład blokada palca. W krzyżówkach odpowiedzią na „rodzaj miejscowego znieczulenia” bywa właśnie „nasiękowe” lub „przewodowe”.

Co to jest znieczulenie Obersta?

To blokada palca: lekarz podaje lek znieczulający po obu stronach u podstawy palca, w pobliżu nerwów palcowych, dzięki czemu drętwieje cały palec. Stosuje się ją przy zabiegach na palcach dłoni i stóp, na przykład przy biopsji spod paznokcia, zabiegach na wałach paznokciowych, szyciu ran palca lub usuwaniu kurzajek. Do blokady palca zwykle używa się roztworu bez adrenaliny, bo palce należą do miejsc z naczyniami końcowymi.

Czy przed znieczuleniem miejscowym można jeść?

Tak. Przed drobnym zabiegiem skórnym w znieczuleniu miejscowym nie trzeba być na czczo; ulotki szpitalne radzą wręcz, by coś zjeść i napić się wody. Swoje stałe leki przyjmij normalnie, chyba że lekarz zalecił inaczej. Nie pij alkoholu w dniu zabiegu i przez dobę po nim. Inaczej jest przy sedacji lub narkozie, przed którymi obowiązuje głodzenie.

Co to jest znieczulenie w kremie?

To znieczulenie powierzchniowe: krem z lidokainą i prylokainą nakłada się grubą warstwą pod opatrunek na 1–2 godziny przed zabiegiem, by zmniejszyć ból wkłucia lub drobnego, płytkiego zabiegu. Znieczula tylko powierzchnię skóry, dlatego przy wycięciu zmiany i tak potrzebny jest zastrzyk. Najczęściej stosuje się go u dzieci. Nie nakładaj kremu samodzielnie, jeśli lekarz tego nie zalecił.

Podsumowanie

Znieczulenie miejscowe wyłącza ból tylko w miejscu zabiegu, a Ty pozostajesz przytomny. Przy usuwaniu zmian skórnych najczęściej stosuje się lidokainę w zastrzyku, która zaczyna działać po 1–3 minutach i trzyma od pół godziny do około 2 godzin, dłużej z adrenaliną. Boli głównie samo wkłucie, a ból ten zmniejszają cienka igła, powolne podawanie, zbuforowany lub ogrzany roztwór i schłodzenie skóry. U dzieci można wcześniej nałożyć krem znieczulający, zgodnie z zaleceniem lekarza. Prawdziwa alergia na lidokainę jest rzadka, w ciąży drobne zabiegi są możliwe po ocenie lekarza, a leków przeciwkrzepliwych nie odstawia się samodzielnie. Przed zabiegiem nie trzeba być na czczo, a po nim warto uważać na zdrętwiałe miejsce, nie pić alkoholu przez dobę i, zwłaszcza po większym zabiegu, nie wracać samemu samochodem.

Zobacz również

• Jak przygotować się do chirurgicznego usuwania znamion