Dermatochirurgia — co to jest, jakie zabiegi obejmuje i kto je wykonuje

Dermatochirurgia to chirurgia skóry. Obejmuje zabiegi, w których lekarz usuwa zmianę skórną albo pobiera z niej wycinek do badania: wycięcie znamienia, kaszaka czy raka skóry, biopsję, laserowe usuwanie łagodnych zmian, a w wyspecjalizowanych ośrodkach także chirurgię Mohsa. Większość takich zabiegów wykonuje się w gabinecie, w znieczuleniu miejscowym [DermNet — Skin surgery].

W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie wchodzi w zakres dermatochirurgii, kto ją wykonuje, jak wygląda zabieg i jakie zabiegi z tego zakresu wykonujemy w Twoich Znamionach, a jakich nie.

Dermatochirurgia w skrócie

• Co to jest: dziedzina zajmująca się zabiegowym usuwaniem i diagnozowaniem zmian skórnych.
• Najczęstsze zabiegi: wycięcie zmiany z zszyciem rany, biopsja skóry, laserowe usuwanie zmian, metody niszczące (np. wymrażanie), chirurgia Mohsa, płaty i przeszczepy skóry [DermNet — Skin surgery; DermNet — Carbon dioxide laser treatment].
• Znieczulenie: zwykle miejscowe [DermNet — Skin surgery].
• Najważniejsza zasada: zmiana podejrzana o nowotwór trafia do badania histopatologicznego, więc usuwa się ją metodą, po której zostaje tkanka do oceny [Rutkowski i wsp., czerniaki 2024].
• W Twoich Znamionach: chirurgiczne wycinanie zmian z badaniem histopatologicznym i laserowe usuwanie łagodnych zmian w większości naszych ośrodków.

Usuwanie zmian skórnych

Lekarz oceni zmianę i dobierze metodę usunięcia

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów usunięcie zmiany

Co to jest dermatochirurgia?

Nazwa łączy dwa słowa: „derma”, czyli skóra, i chirurgia. Chodzi o zabiegi operacyjne w obrębie skóry i tkanki podskórnej. W odróżnieniu od leczenia kremami czy tabletkami dermatochirurgia usuwa zmianę mechanicznie: skalpelem, sztancą, laserem albo metodą niszczącą tkankę.

Zabiegi te mają dwa cele, które często się łączą:

• rozpoznanie, czyli pobranie tkanki do badania pod mikroskopem, gdy lekarz nie jest pewien, czym jest zmiana,
• leczenie, czyli usunięcie zmiany w całości, na przykład raka skóry, znamienia, które się zmienia, albo kaszaka, który się zapala.

DermNet wymienia jako przyczyny usuwania zmian skórnych przede wszystkim usunięcie nowotworu skóry (raka podstawnokomórkowego, kolczystokomórkowego, czerniaka), a także postawienie rozpoznania, poprawę wyglądu, uciążliwe objawy, takie jak bolesność czy podrażnianie zmiany przez ubranie, oraz nawracające zapalenie torbieli [DermNet — Excision biopsy of skin lesions].

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Czym zajmuje się dermatochirurgia? Najważniejsze zabiegi

Wycięcie zmiany skórnej

To podstawowy zabieg dermatochirurgii. Lekarz wycina zmianę razem z marginesem zdrowej skóry, zwykle w kształcie elipsy, i zszywa ranę w prostą linię [DermNet — Excision biopsy of skin lesions]. Usunięta tkanka trafia do pracowni patomorfologii. Kierunek elipsy dobiera się tak, by blizna leżała wzdłuż naturalnych fałdów skóry, co zmniejsza napięcie rany i sprawia, że blizna jest mniej widoczna [DermNet — Excision biopsy of skin lesions]. Szczegółowo opisujemy to w artykule linie Langera.

Przy zmianie podejrzanej o czerniaka polskie wytyczne zalecają biopsję wycinającą z marginesem 1–3 mm zdrowej skóry, w znieczuleniu miejscowym, z pierwotnym zszyciem rany [Rutkowski i wsp., czerniaki 2024]. Jak wygląda taki zabieg krok po kroku i jak długo czeka się na wynik, piszemy w artykule usunięcie zmiany skórnej z badaniem histopatologicznym.

Biopsja skóry

Gdy zmiana jest duża albo trzeba potwierdzić rozpoznanie przed leczeniem, lekarz może pobrać tylko jej fragment. Najczęściej stosuje się:

• biopsję sztancową, czyli wycięcie okrągłego fragmentu skóry o średnicy zwykle 3–4 mm specjalnym okrągłym nożykiem,
• biopsję ścinającą, przy której zmianę ścina się płasko, bez szwów. Nie obejmuje pełnej grubości skóry, więc nie zawsze pozwala ocenić, czy nowotwór nacieka głębiej,
• biopsję nacinającą, czyli wycięcie skalpelem większego, zwykle eliptycznego fragmentu zmiany, po którym zakłada się szwy [DermNet — Skin biopsy].

Przy podejrzeniu czerniaka biopsje częściowe (nacinająca, ścinająca, cienkoigłowa) nie dają wiarygodnej oceny zmiany i wytyczne zalecają ich unikanie poza wyjątkowymi sytuacjami [Rutkowski i wsp., czerniaki 2024]. Rodzaje biopsji i ich wskazania opisujemy w artykule biopsja skóry.

Laserowe usuwanie zmian

Laser CO2 odparowuje tkankę warstwa po warstwie. DermNet wymienia wśród zmian, które można nim leczyć, m.in. wypukłe znamiona i kurzajki [DermNet — Carbon dioxide laser treatment]. W praktyce usuwa się nim też inne łagodne zmiany, takie jak brodawki łojotokowe czy włókniaki miękkie, po ocenie lekarza. Rana jest płytka, goi się pod strupkiem, bez szwów. Ograniczenie jest jedno, ale ważne: po odparowaniu nie zostaje tkanka do badania histopatologicznego. Dlatego laserem usuwa się tylko zmiany, które lekarz po badaniu uznał za łagodne. Więcej na stronie laserowe usuwanie znamion.

Metody niszczące tkankę

Do dermatochirurgii zalicza się też metody, które niszczą zmianę zamiast ją wycinać: wymrażanie ciekłym azotem (krioterapię), elektrokoagulację oraz łyżeczkowanie z przyżeganiem [DermNet — Skin surgery]. W raku skóry polskie wytyczne nie rekomendują łyżeczkowania z elektrodestrukcją, bo brakuje wiarygodnych badań z randomizacją potwierdzających jego skuteczność. Metody bez możliwości oceny marginesów, takie jak laseroterapia, krioterapia czy elektrokoagulacja, wytyczne wymieniają wśród możliwości leczenia miejscowego, ale zwracają uwagę, że brakuje dobrych badań porównawczych, a laseroterapii i podobnych metod niszczenia tkanki nowotworowej w raku skóry nie zaleca się, bo uniemożliwiają kontrolę doszczętności. Złotym standardem pozostaje leczenie chirurgiczne [Rutkowski i wsp., raki skóry 2024]. W Twoich Znamionach nie wykonujemy krioterapii ani elektrokoagulacji. O tej drugiej metodzie piszemy w artykule elektrokoagulacja zmian skórnych.

Chirurgia Mohsa

To technika, w której guz usuwa się warstwami, a brzegi każdej warstwy ocenia się pod mikroskopem jeszcze w dniu zabiegu. Ranę zamyka się dopiero wtedy, gdy wszystkie marginesy są wolne od nowotworu [DermNet — Mohs micrographic surgery]. Stosuje się ją głównie w raku podstawnokomórkowym i kolczystokomórkowym o wysokim ryzyku, na przykład nawrotowym, źle odgraniczonym albo dużym w obrębie głowy i szyi [DermNet — Mohs micrographic surgery]. W Polsce metoda ta nie jest refundowana [Rutkowski i wsp., raki skóry 2024]. Chirurgii Mohsa nie wykonujemy, a gdy zmiana spełnia wskazania, lekarz kieruje do ośrodka, który ją prowadzi. Więcej w artykule operacja Mohsa.

Zamykanie ran, płaty i przeszczepy

Częścią dermatochirurgii jest też planowanie, jak zamknąć ranę po usunięciu zmiany. Najczęściej wystarcza bezpośrednie zszycie brzegów. Przy większym ubytku stosuje się płat, czyli przesunięcie sąsiedniej skóry, albo przeszczep skóry z innego miejsca [DermNet — Surgical wound closure]. O przeszczepach po wycięciu nowotworu piszemy w artykule przeszczep skóry po wycięciu nowotworu.

Kiedy warto zgłosić się na zabieg dermatochirurgiczny?

Najpierw ocenia się zmianę, a dopiero potem decyduje o zabiegu. Do lekarza warto zgłosić się, gdy:

• znamię zmienia kształt, kolor lub wielkość, krwawi albo swędzi,
• pojawiła się nowa zmiana, która wygląda inaczej niż pozostałe,
• rana na skórze nie goi się od kilku tygodni,
• łagodna zmiana, na przykład włókniak, kaszak czy brodawka łojotokowa, przeszkadza, zahacza o ubranie, zapala się albo szpeci.

Przy znamionach pierwszym krokiem jest zwykle badanie dermatoskopowe. Lekarz ocenia zmianę w powiększeniu i decyduje, czy trzeba ją usunąć, a jeśli tak, to jaką metodą. Profilaktycznego wycinania znamion, które nie budzą podejrzeń, wytyczne nie zalecają [Rutkowski i wsp., czerniaki 2024].

Kto wykonuje zabiegi dermatochirurgiczne?

DermNet podaje, że chirurgię skóry wykonują rutynowo lekarze zajmujący się chorobami skóry i chirurdzy plastyczni, przeważnie w znieczuleniu miejscowym [DermNet — Skin surgery]. W praktyce zmiany skórne usuwają też chirurdzy ogólni i chirurdzy onkologiczni. Dla pacjenta ważniejsze od nazwy specjalizacji jest to, czy lekarz:

• ocenia zmianę przed zabiegiem, najlepiej z dermatoskopem,
• dobiera metodę do zmiany, a nie zmianę do metody,
• wysyła usuniętą tkankę do badania histopatologicznego, gdy jest ku temu powód,
• omawia z Tobą wynik i dalsze kroki.

Jak przebiega zabieg dermatochirurgiczny?

Wycięcie zmiany skórnej wygląda zwykle tak:

1. Kwalifikacja. Lekarz ogląda zmianę, pyta o leki (zwłaszcza przeciwkrzepliwe), alergie, rozrusznik serca i choroby przewlekłe [DermNet — Excision biopsy of skin lesions].
2. Zaznaczenie. Markerem wyznacza zmianę, margines zdrowej skóry i kształt cięcia.
3. Znieczulenie miejscowe. Lek podaje się cienką igłą. Czuć ukłucie i krótkie pieczenie, potem skóra drętwieje [DermNet — Excision biopsy of skin lesions]. Jak działa znieczulenie i ile trzyma, wyjaśniamy w artykule znieczulenie miejscowe do zabiegu.
4. Wycięcie. Lekarz wycina zmianę skalpelem i umieszcza ją w pojemniku z formaliną do badania [DermNet — Excision biopsy of skin lesions].
5. Zatamowanie krwawienia i zszycie. Często szyje się dwuwarstwowo: szwy rozpuszczalne pod skórą i szwy zewnętrzne, które zdejmuje się po kilku do kilkunastu dniach [DermNet — Excision biopsy of skin lesions].
6. Opatrunek i zalecenia. Opatrunek zostaje zwykle na 48 godzin, a przez kilka tygodni warto unikać dużego wysiłku i rozciągania okolicy rany [DermNet — Excision biopsy of skin lesions].

Czas zabiegu zależy od wielkości i miejsca zmiany oraz sposobu zamknięcia rany, dlatego lekarz podaje go przy kwalifikacji. Znieczulenie miejscowe w zabiegach gabinetowych ma własne wytyczne Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD), które opisują jego bezpieczne stosowanie [Kouba i wsp. 2016].

Bezpieczeństwo i możliwe powikłania

Zabiegi chirurgii skóry należą do bezpiecznych, ale nie są wolne od ryzyka. DermNet wymienia m.in. krwawienie, siniaki (częstsze na czole, skórze głowy i powiekach), zakażenie rany, rozejście się brzegów rany, odczyn na szwy, niepełne wycięcie nowotworu i nieestetyczną bliznę [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Wstępne gojenie trwa 2–3 tygodnie, a przebudowa i wzmacnianie blizny jeszcze 6–12 miesięcy [DermNet — Risks and complications of skin surgery].

Każde wycięcie zostawia bliznę. Staranna technika, właściwy kierunek cięcia i dbanie o ranę mogą ją zmniejszyć, ale nie usunąć [DermNet — Excision biopsy of skin lesions]. Jak wygląda blizna w kolejnych miesiącach, opisujemy w artykule blizna po usunięciu pieprzyka.

Laser czy chirurgia — co wybrać?

To jedno z najczęstszych pytań. Krótka odpowiedź: o metodzie decyduje zmiana, a nie preferencja pacjenta.

• Chirurgia jest konieczna, gdy zmiana budzi jakiekolwiek podejrzenie nowotworu, bo tylko wtedy zostaje tkanka do badania histopatologicznego. Daje linijną bliznę po szwach.
• Laser sprawdza się przy zmianach, które lekarz uznał za łagodne, zwłaszcza drobnych i wielu naraz. Nie wymaga szwów, ale nie pozwala zbadać tkanki.

Szczegółowe porównanie obu metod, z tabelą i kosztami, znajdziesz w artykule usuwanie pieprzyków — chirurgia czy laser.

Dermatochirurgia w Twoich Znamionach

W Twoich Znamionach zajmujemy się badaniem i usuwaniem zmian skórnych. Z zakresu dermatochirurgii wykonujemy:

• chirurgiczne wycinanie zmian skórnych z badaniem histopatologicznym we wszystkich naszych ośrodkach: znamion, kaszaków, tłuszczaków, włókniaków i innych zmian po ocenie lekarza. Usunięcie zmiany do 1,5 cm na tułowiu lub kończynach kosztuje 580 zł, a zmiany większej albo w szczególnej lokalizacji (np. twarz, głowa, dłonie, stopy) 680 zł. Badanie histopatologiczne to 150 zł za zmianę. Wizyta kontrolna ze zdjęciem szwów po zabiegu wykonanym u nas jest bezpłatna. Szczegóły na stronie chirurgiczne usuwanie znamion,
• laserowe usuwanie łagodnych zmian laserem CO2 w większości naszych ośrodków: 390 zł za zmianę do 0,5 cm i 460 zł za zmianę większą albo w szczególnej lokalizacji. Szczegóły zabiegu opisaliśmy wyżej, w części o laserowym usuwaniu zmian,
• biopsję zmiany skórnej, która w większości naszych ośrodków kosztuje 300 zł.

Nie wykonujemy krioterapii, elektrokoagulacji ani chirurgii Mohsa. Metodę zawsze dobiera lekarz po obejrzeniu zmiany, a dokładną wycenę podaje przed zabiegiem. Zabiegi wykonujemy u pacjentów od 6. roku życia. Wynik badania histopatologicznego otrzymujesz zwykle po 14–21 dniach. Jeśli okaże się, że zmiana była nowotworem, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby organizujemy konsultację onkologiczną, więc nie zostajesz sam z dalszymi krokami. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest dermatochirurgia?

To chirurgia skóry, czyli zabiegi, w których usuwa się zmiany skórne albo pobiera z nich wycinek do badania. Obejmuje m.in. wycięcie znamienia czy kaszaka, biopsję skóry, laserowe usuwanie łagodnych zmian, zamykanie ran szwami, płaty i przeszczepy skóry oraz chirurgię Mohsa. Większość zabiegów wykonuje się ambulatoryjnie, w znieczuleniu miejscowym.

Czym zajmuje się dermatochirurgia?

Usuwaniem nowotworów skóry i zmian podejrzanych, pobieraniem materiału do badania histopatologicznego, usuwaniem łagodnych zmian, które przeszkadzają, zapalają się lub szpecą, oraz zamykaniem ran tak, by blizna była jak najmniejsza. Zabiegi te służą zarówno rozpoznaniu, jak i leczeniu.

Kto usuwa zmiany skórne?

Zabiegi chirurgii skóry wykonują lekarze różnych specjalności: lekarze zajmujący się chorobami skóry, chirurdzy, chirurdzy plastyczni i chirurdzy onkologiczni. Ważniejsze od tytułu jest doświadczenie w chirurgii skóry, ocena zmiany przed zabiegiem i to, czy usunięta tkanka trafia do badania histopatologicznego.

Ile kosztuje usunięcie zmiany skórnej?

W Twoich Znamionach chirurgiczne usunięcie zmiany do 1,5 cm na tułowiu lub kończynach kosztuje 580 zł, a zmiany większej lub w szczególnej lokalizacji 680 zł, plus 150 zł za badanie histopatologiczne. Laserowe usunięcie zmiany w naszych ośrodkach z laserem kosztuje 390 zł (zmiana do 0,5 cm) lub 460 zł. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem.

Czy lepiej usuwać pieprzyki laserowo czy chirurgicznie?

To zależy od zmiany. Zmianę, która budzi jakiekolwiek wątpliwości, usuwa się chirurgicznie, bo tylko wtedy zostaje tkanka do badania histopatologicznego. Laser jest dobrym wyborem przy zmianach, które lekarz po badaniu uznał za łagodne. O metodzie zawsze decyduje lekarz po obejrzeniu zmiany.

Czy zabieg dermatochirurgiczny boli?

Zwykle boli tylko ukłucie i krótkie pieczenie przy podaniu znieczulenia miejscowego. Potem w trakcie zabiegu czuje się najwyżej dotyk, ucisk lub ciągnięcie. Gdy znieczulenie przestaje działać, rana może być tkliwa przez kilka godzin lub dni.

Podsumowanie

Dermatochirurgia to chirurgia skóry: wycinanie zmian skórnych z zszyciem rany, biopsje, laserowe usuwanie łagodnych zmian, metody niszczące tkankę, chirurgia Mohsa oraz płaty i przeszczepy skóry. Zabiegi wykonuje się zwykle w gabinecie, w znieczuleniu miejscowym. Najważniejsza zasada brzmi: zmiana, która może być nowotworem, trafia do badania histopatologicznego, dlatego usuwa się ją chirurgicznie. W Twoich Znamionach wycinamy zmiany chirurgicznie z badaniem histopatologicznym, a łagodne zmiany usuwamy laserem CO2 w większości naszych ośrodków. Metodę zawsze dobiera lekarz po ocenie zmiany.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów usunięcie zmiany

Zobacz również

• Laser CO2 — usuwanie zmian skórnych