Brodawki wirusowe w ciąży — czy kurzajki są groźne i jak je bezpiecznie leczyć

Kurzajka, która pojawiła się w ciąży albo nagle zaczęła rosnąć, budzi zrozumiały niepokój: czy wirus nie zaszkodzi dziecku i czym w ogóle można ją leczyć, skoro na ulotkach wielu preparatów jest ostrzeżenie dla kobiet w ciąży? Odpowiedź jest w większości przypadków uspokajająca, ale kilka zasad trzeba znać.

W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego w ciąży pojawia się więcej kurzajek, czy są groźne, które metody leczenia są przeciwwskazane, co wiadomo o wymrażaniu i laserze oraz co zrobić, gdy brodawki pojawią się w okolicy intymnej. Ogólne informacje o kurzajkach znajdziesz w artykule brodawki wirusowe (kurzajki).

Brodawki wirusowe w ciąży w skrócie

• Ciąża sprzyja kurzajkom. Amerykańska Akademia Dermatologii wymienia ją wśród czynników, które zwiększają podatność na brodawki [AAD — Warts: Causes].
• Zwykła kurzajka na dłoni czy stopie to łagodna zmiana i często znika sama, choć może to trwać miesiące lub lata [AAD — Warts: Overview].
• Preparatów z podofilotoksyną nie stosuje się w ciąży [DermNet — Podophyllotoxin; CDC — Anogenital warts].
• Kwas salicylowy wchłania się przez skórę, więc jego użycie w ciąży trzeba omówić z lekarzem [DermNet — Salicylic acid].
• Zabiegi chirurgiczne, które nie są pilne, odkłada się zwykle co najmniej do drugiego trymestru, a wiele kurzajek może poczekać do porodu [Trivedi i wsp. 2017].
• Brodawki w okolicy intymnej w ciąży pokazuje się ginekologowi [NHS — Genital warts].

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Czy kurzajka w ciąży jest groźna?

Kurzajka to niezłośliwa narośl skóry wywołana przez wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). U osób z prawidłową odpornością większość brodawek znika sama [AAD — Warts: Overview]. Ciąża tego nie zmienia: kurzajka na palcu czy podeszwie pozostaje łagodną zmianą skóry.

Ryzyko dla dziecka, które opisują wytyczne, dotyczy innej sytuacji: brodawek w okolicy narządów płciowych, wywołanych głównie przez HPV typu 6 i 11 [CDC — Anogenital warts]. Wirusy wywołujące kurzajki na dłoniach i stopach to inne typy HPV niż te, które zakażają błony śluzowe [DermNet — Viral warts]. O brodawkach intymnych piszemy niżej.

Czym kurzajka w ciąży może jednak dokuczać:

• łatwiej o nowe kurzajki [AAD — Warts: Causes],
• jest zaraźliwa dla Ciebie i domowników [AAD — Warts: Overview],
• wybór bezpiecznego leczenia jest węższy niż poza ciążą.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Dlaczego w ciąży pojawiają się kurzajki?

AAD zalicza ciążę do sytuacji, w których łatwiej o kurzajki [AAD — Warts: Causes]. Możliwym wyjaśnieniem są zmiany w układzie odpornościowym. W ciąży słabnie odporność komórkowa, co pozwala organizmowi matki nie odrzucać płodu. DermNet wiąże to z częstszymi i cięższymi niektórymi zakażeniami, np. drożdżakowymi i opryszczką [DermNet — Skin changes in pregnancy]. Kurzajki nie są tam wymienione wprost, więc to wyjaśnienie warto traktować jako hipotezę, a nie udowodniony mechanizm.

Kurzajki pojawiają się po kontakcie z wirusem przez drobne uszkodzenia skóry. Zakażenie może przenieść się z brodawki innej osoby albo z przedmiotów, np. ręczników, podłogi przebieralni czy brzegu basenu, a od zakażenia do widocznej kurzajki mija zwykle kilka miesięcy [AAD — Warts: Causes]. Oznacza to, że kurzajka, która pojawiła się w ciąży, mogła zostać „złapana” jeszcze przed nią.

Kurzajki w ciąży, ale nie mam wirusa HPV?

To częste pytanie kobiet, które mają ujemny wynik testu HPV z profilaktyki raka szyjki macicy. Wyjaśnienie jest proste: test ocenia próbkę pobraną z szyjki macicy [NHS — Cervical screening: your results]. Brodawki wirusowe dzieli się na skórne i śluzówkowe, bo wywołują je wyraźnie różne typy HPV [DermNet — Viral warts]. Kurzajki na skórze powodują najczęściej typy 1, 2, 3, 4, 10, 27, 29 i 57 [DermNet — Viral warts]. Ujemny wynik testu z szyjki macicy nie wyklucza więc kurzajki na palcu, a kurzajka na palcu nie oznacza zakażenia szyjki macicy.

Z czym można pomylić kurzajkę w ciąży?

W ciąży na skórze pojawia się kilka zmian, które łatwo wziąć za „brodawkę”:

• Włókniaki miękkie. Miękkie, uszypułowane narośle na szyi, w pachach czy pod piersiami. Powstają częściej w ciąży, prawdopodobnie przez zmiany hormonalne i czynniki wzrostu [NHS — Skin tags; DermNet — Skin tag]. Nie są zaraźliwe i nie mają związku z HPV.
• Ziarniniak ciężarnych. Czerwony, mięsisty guzek, który w ciągu kilku tygodni szybko rośnie i krwawi przy byle dotknięciu, najczęściej na palcach, twarzy lub dziąsłach. Dotyczy około 5% ciąż [DermNet — Pyogenic granuloma]. Więcej w artykule ziarniniak naczyniowy.
• Znamiona. W ciąży znamiona mogą przejściowo zmieniać wygląd, także w dermatoskopie, ale każdy objaw sugerujący czerniaka trzeba sprawdzić [DermNet — Skin changes in pregnancy]. Badanie dermatoskopowe jest nieinwazyjne. Piszemy o tym w artykule wideodermatoskopia w ciąży.
• Brodawki łojotokowe. Brązowe, „przyklejone” zmiany, niezwiązane z wirusem. Różnice opisujemy w artykule brodawki łojotokowe a kurzajki.

Jeśli nie masz pewności, czym jest zmiana, nie lecz jej domowym preparatem na kurzajki. AAD zaleca wizytę u lekarza, gdy kurzajka zmienia się, boli, swędzi, piecze lub krwawi albo gdy masz wątpliwości, czy to kurzajka [AAD — Warts: Diagnosis and treatment].

Co na kurzajki w ciąży? Leczenie krok po kroku

Czy trzeba leczyć?

Nie zawsze. Leczenie kurzajki nie jest konieczne w każdym przypadku, bo wiele brodawek ustępuje samoistnie [DermNet — Viral warts]. Autorzy przeglądu bezpieczeństwa zabiegów kosmetycznych w ciąży zalecają odkładanie leczenia, które nie jest konieczne, na okres po porodzie, bo brakuje badań kontrolowanych [Trivedi i wsp. 2017]. Jeśli kurzajka nie boli i nie przeszkadza, rozsądne bywa zaczekanie do porodu. Do tego czasu ogranicz rozsiewanie: myj ręce po dotknięciu brodawki, nie drap jej, nie pożyczaj ręczników i zaklejaj ją na basenie [NHS — Warts and verrucas].

Preparaty, których nie stosuje się w ciąży

• Podofilotoksyna (preparaty na kłykciny). DermNet podaje, że nie należy jej stosować u kobiet w ciąży, a CDC zaleca w ciąży nie używać podofilotoksyny, podofiliny ani sinekatechin [DermNet — Podophyllotoxin; CDC — Anogenital warts]. Duńskie badanie rejestrowe, obejmujące ponad 1,6 mln ciąż, nie wykazało częstszych wad wrodzonych ani poronień po użyciu podofilotoksyny w ciąży [Andersson i Andersen 2020]. Nie zmienia to obowiązujących zaleceń, ale może uspokoić kobiety, które użyły jej, zanim dowiedziały się o ciąży.
• Imikwimod. Według CDC wydaje się mało ryzykowny, ale do czasu zebrania większej ilości danych należy go w ciąży unikać [CDC — Anogenital warts].

Kwas salicylowy

Kwas salicylowy to podstawowa metoda domowego leczenia kurzajek, ale w ciąży nie stosuj go na własną rękę. DermNet zaznacza, że kwas salicylowy wchłania się przez skórę matki, a ryzyko i korzyści trzeba omówić z lekarzem przed użyciem jakiegokolwiek preparatu, który go zawiera [DermNet — Salicylic acid]. W przeglądzie bezpieczeństwa zabiegów w ciąży autorzy zalecają ostrożność przy peelingach z kwasem salicylowym i stosowanie ich tylko na małych powierzchniach [Trivedi i wsp. 2017]. Przed sięgnięciem po płyn czy plaster na kurzajki porozmawiaj z lekarzem prowadzącym ciążę albo z lekarzem, który oceni zmianę.

Domowe sposoby na kurzajki w ciąży

Popularne domowe mieszanki, zioła czy olejki mają nieznany skład i stężenie substancji czynnych. W ciąży nie stosuj ich bez konsultacji z lekarzem. Bezpieczne „domowe” działania to przede wszystkim te, które ograniczają rozsiewanie: niedrapanie brodawki, osobny ręcznik i zaklejanie brodawki na basenie [NHS — Warts and verrucas]. O jaskółczym zielu piszemy osobno w artykule jaskółcze ziele na kurzajki.

Wymrażanie kurzajek w ciąży

Przegląd bezpieczeństwa zabiegów w ciąży i w okresie karmienia piersią zalicza wymrażanie ciekłym azotem, odcinanie i ścinanie zmian do drobnych zabiegów, które mają długą historię bezpiecznego stosowania u kobiet w ciąży [Trivedi i wsp. 2017]. Wymrażanie jest jednak bolesne i zwykle trzeba je powtarzać co 2–4 tygodnie [AAD — Warts: Diagnosis and treatment]. Więcej o metodzie w artykule zamrażanie kurzajek.

Laser i wycięcie

Laserów nie badano w ciąży w zastosowaniach kosmetycznych. Przegląd odnotowuje jednak, że laser CO2 uznawano za bezpieczny w ciąży przy usuwaniu kłykcin kończystych, na podstawie kilku prac [Trivedi i wsp. 2017]. Do zabiegu potrzebne jest znieczulenie miejscowe. Według przeglądu lidokaina ma długą historię bezpiecznego stosowania w ciąży [Trivedi i wsp. 2017]. W badaniu 293 kobiet, które otrzymały lidokainę w pierwszych czterech miesiącach ciąży, nie stwierdzono częstszych wad wrodzonych [MotherToBaby — Lidocaine].

Autorzy przeglądu zaznaczają też, że zabiegi chirurgiczne, które nie są pilne, należy odłożyć co najmniej do drugiego trymestru [Trivedi i wsp. 2017].

Usuwanie kurzajek w ciąży w Twoich Znamionach

W większości naszych ośrodków usuwamy kurzajki laserem CO2, a w każdym ośrodku możemy zmianę wyciąć chirurgicznie. Wymrażania i elektrokoagulacji nie wykonujemy. W ciąży o tym, czy i kiedy usunąć kurzajkę, decyduje lekarz po obejrzeniu zmiany i rozmowie o przebiegu ciąży. Często rozsądną opcją bywa obserwacja i zabieg po porodzie. Zmianę, która szybko rośnie, krwawi lub budzi wątpliwości, lekarz oceni bez zwłoki.

W ośrodkach z laserem usunięcie kurzajki kosztuje 460 zł za pierwszą brodawkę i 100 zł za każdą kolejną usuwaną na tej samej wizycie. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem, a aktualne stawki są w cenniku. Przebieg zabiegu opisujemy w artykule usuwanie kurzajek laserem — przebieg i ceny.

Brodawki w okolicy intymnej w ciąży — do ginekologa

Brodawki w okolicy narządów płciowych, czyli kłykciny kończyste, to inna sytuacja niż kurzajka na palcu. W około 90% wywołują je HPV typu 6 lub 11 [CDC — Anogenital warts]. Co warto wiedzieć:

• zwykle nie są groźne dla ciąży, choć NHS zaznacza, że kobieta w ciąży z kłykcinami jest zwykle kierowana do poradni chorób przenoszonych drogą płciową [NHS — Genital warts],
• w ciąży mogą się mnożyć i powiększać, łatwiej się podrażniają i krwawią [NHS — Genital warts; CDC — Anogenital warts],
• większości kremów i płynów na kłykciny nie zaleca się w ciąży [NHS — Genital warts],
• często znikają same w ciągu 6 tygodni po porodzie, dlatego leczenie bywa odkładane do tego czasu [NHS — Genital warts],
• rzadko HPV typu 6 i 11 wywołuje u dziecka brodawczaki krtani (nawracającą brodawczakowatość dróg oddechowych). Nie wiadomo dokładnie, czy wirus przenosi się przez łożysko, podczas porodu czy po nim [CDC — Anogenital warts],
• cesarskiego cięcia nie wykonuje się tylko po to, by zapobiec przeniesieniu HPV. Wskazaniem są kłykciny, które blokują kanał rodny albo grożą dużym krwawieniem przy porodzie [CDC — Anogenital warts].

Brodawki w okolicy intymnej w ciąży pokaż ginekologowi prowadzącemu ciążę. W Twoich Znamionach lekarz może najpierw obejrzeć zmianę i, jeśli uzna to za potrzebne, skierować Cię do ginekologa.

Czy wirus HPV jest groźny dla ciąży?

Najczęściej nie. HPV to powszechne zakażenie, które u większości osób przebiega bez objawów, a organizm zwykle zwalcza je w ciągu roku lub dwóch [WHO — Human papillomavirus and cancer]. Zagrożenia związane z ciążą dotyczą przede wszystkim kłykcin w okolicy intymnej, opisanych wyżej, i są rzadkie [CDC — Anogenital warts]. Szczepienia przeciw HPV nie zaleca się w ciąży. Kobieta w ciąży powinna odłożyć rozpoczęcie szczepienia do czasu po porodzie, a jeśli dowie się o ciąży w trakcie cyklu szczepień, kolejne dawki podaje się po ciąży. CDC podaje, że szczepionek przeciw HPV nie powiązano z niekorzystnymi skutkami dla ciąży [CDC — HPV vaccination: clinical considerations]. Wszystkie pytania o HPV szyjki macicy i o profilaktykę omów z ginekologiem.

Po czym poznać, że kobieta ma HPV?

Zwykle po niczym. Większość zakażeń HPV nie daje żadnych objawów [WHO — Human papillomavirus and cancer]. Widocznym objawem mogą być brodawki w okolicy narządów płciowych, które bywają bolesne, swędzące lub krwawią [WHO — Human papillomavirus and cancer]. Zakażenie HPV szyjki macicy wykrywa test z próbki pobranej z szyjki macicy w ramach profilaktyki raka szyjki macicy [NHS — Cervical screening: your results]. Kurzajka na dłoni lub stopie nie mówi nic o zakażeniu szyjki macicy, bo wywołują ją inne typy wirusa [DermNet — Viral warts].

Najczęściej zadawane pytania

Czy kurzajka w ciąży jest groźna?

Zwykła kurzajka na dłoni lub stopie to łagodna zmiana skóry, także w ciąży. W ciąży kurzajki pojawiają się jednak łatwiej, a wybór leczenia jest węższy, bo części preparatów nie wolno stosować. Do lekarza warto pójść, gdy zmiana szybko rośnie, krwawi, budzi wątpliwości albo pojawia się w okolicy intymnej.

Czy wirus HPV jest groźny dla ciąży?

Zwykle nie. Brodawki w okolicy narządów płciowych mogą w ciąży się powiększać, a rzadko HPV typu 6 i 11 przenosi się na dziecko i powoduje brodawczaki krtani. Według CDC cesarskie cięcie nie jest wykonywane tylko po to, by zapobiec przeniesieniu HPV. Wszystkie pytania o HPV w okolicy intymnej omów z ginekologiem prowadzącym ciążę.

Od czego robią się brodawki wirusowe?

Brodawki wirusowe wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Zakażenie następuje przez drobne uszkodzenia skóry po kontakcie z brodawką innej osoby albo z zakażonym przedmiotem, np. ręcznikiem lub podłogą przebieralni. Od zakażenia do widocznej kurzajki mija zwykle kilka miesięcy. Ciąża jest jednym z czynników, które zwiększają podatność na kurzajki.

Po czym poznać, że kobieta ma HPV?

Zwykle po niczym, bo większość zakażeń HPV przebiega bez objawów i organizm sam je zwalcza w ciągu roku lub dwóch. Widocznym objawem mogą być brodawki w okolicy narządów płciowych. Zakażenie HPV szyjki macicy wykrywa test wykonywany w ramach profilaktyki raka szyjki macicy. Kurzajki na dłoniach i stopach wywołują inne typy wirusa.

Jak usunąć kurzajki w ciąży?

Najpierw pokaż kurzajkę lekarzowi. Jeśli nie przeszkadza, często można poczekać z leczeniem do porodu. Preparatów z podofilotoksyną nie wolno stosować w ciąży, a kwas salicylowy wchłania się przez skórę, więc jego użycie trzeba omówić z lekarzem. Wymrażanie i drobne zabiegi uważa się w ciąży za bezpieczne, ale zabiegi chirurgiczne, które nie są pilne, zwykle odkłada się co najmniej do drugiego trymestru. O terminie decyduje lekarz.

Czy można wymrażać kurzajki w ciąży?

Przegląd z 2017 roku zalicza wymrażanie ciekłym azotem do drobnych zabiegów, które mają długą historię bezpiecznego stosowania u kobiet w ciąży. Wymrażanie jest jednak bolesne i zwykle wymaga kilku zabiegów, a kurzajka, która nie przeszkadza, może poczekać do porodu. Decyzję podejmuje lekarz. W Twoich Znamionach wymrażania nie wykonujemy.

Podsumowanie

Brodawki wirusowe w ciąży pojawiają się łatwiej, a jedną z możliwych przyczyn są zmiany w układzie odpornościowym. Zwykła kurzajka na dłoni czy stopie pozostaje łagodną zmianą i często może poczekać do porodu. W ciąży nie stosuje się podofilotoksyny, imikwimodu unika się do czasu zebrania większej ilości danych, a kwas salicylowy, który wchłania się przez skórę, trzeba wcześniej omówić z lekarzem. Wymrażanie i drobne zabiegi mają długą historię bezpiecznego stosowania w ciąży, ale zabiegi chirurgiczne, które nie są pilne, zwykle odkłada się co najmniej do drugiego trymestru. Brodawki w okolicy intymnej to temat dla ginekologa: w ciąży mogą się powiększać, często znikają po porodzie, a ryzyko dla dziecka jest małe. O tym, czy i kiedy usunąć kurzajkę, decyduje lekarz po obejrzeniu zmiany.

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Masz zdjęcie zmiany i czekasz na wizytę? Wstępna ocena AI wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.