Czy elektrokoagulacja boli? Znieczulenie, odczucia w trakcie zabiegu i po nim

Pytanie, czy elektrokoagulacja boli, pada przed tym zabiegiem najczęściej. Krótka odpowiedź: sam zabieg zwykle nie boli, bo wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym. Odczuwalne jest głównie ukłucie i pieczenie przy podawaniu znieczulenia, a po zabiegu przez jakiś czas pieczenie i tkliwość w miejscu, gdzie była zmiana.

W tym artykule opisujemy, co czuje się na każdym etapie: przy znieczuleniu, w trakcie zabiegu i w pierwszych dniach po nim. Wyjaśniamy, jakie są rodzaje znieczulenia, co według badań zmniejsza ból zastrzyku, od czego zależy dyskomfort i kiedy ból po zabiegu powinien skłonić do wizyty u lekarza.

Czym jest sama metoda, wyjaśniamy w artykule Elektrokoagulacja — co to jest, a jej wskazania i przeciwwskazania opisujemy w tekście Elektrokoagulacja zmian skórnych.

Czy elektrokoagulacja boli? Odczucia etap po etapie

Znieczulenie: ukłucie i krótkie pieczenie

Lekarz najczęściej wstrzykuje lek znieczulający pod skórę wokół zmiany. Według przeglądu z czasopisma chirurgii plastycznej to właśnie zastrzyk ze znieczuleniem bywa w literaturze opisywany jako najbardziej bolesny moment drobnych zabiegów [Strazar i wsp. 2013].

Skąd pieczenie? Roztwór znieczulający jest kwaśny, a w dodatku rozpycha tkanki, gdy się go wstrzykuje [DermNet — Local anaesthesia]. Roztwory z dodatkiem adrenaliny muszą być kwaśne, by lek pozostał rozpuszczony, i to odpowiada za szczypanie przy podaniu [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Gdy znieczulenie zaczyna działać, zwykle czuje się ciepło i mrowienie, a potem skóra drętwieje [NHS — Local anaesthesia].

W trakcie zabiegu: ucisk zamiast bólu

Gdy znieczulenie działa, sam zabieg nie powinien boleć. Przy łyżeczkowaniu, które często łączy się z elektrokoagulacją, można czuć ucisk lub pchanie, ale nie ból [DermNet — Curettage and cautery]. Podczas pracy urządzenia unosi się dym, który odsysa się specjalnym urządzeniem [DermNet — Electrosurgery]. Jeśli w trakcie zabiegu coś zaczyna boleć, powiedz o tym od razu. Lekarz może podać dodatkową dawkę znieczulenia.

Po zabiegu: pieczenie, mrowienie, tkliwość

Kiedy znieczulenie przestaje działać, w miejscu zabiegu może pojawić się mrowienie lub pieczenie, a w miejscu wkłucia niewielki siniak lub tkliwość. Te dolegliwości zwykle mijają w ciągu kilku minut lub godzin [NHS — Local anaesthesia]. Sama rana po zabiegu może być przez pewien czas wrażliwa na dotyk [DermNet — Curettage and cautery].

Usuwanie zmian skórnych

Lekarz oceni zmianę i dobierze metodę usunięcia

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Rodzaje znieczulenia przy elektrokoagulacji

Znieczulenie miejscowe może mieć postać zastrzyku, kremu, żelu, sprayu lub maści. Sposób podania dobiera się do rodzaju zabiegu [NHS — Local anaesthesia].

Jak skuteczny jest sam krem? W randomizowanym badaniu u 40 dorosłych przed elektrodesykacją drobnych brodawek łojotokowych krem trzymano 30 minut pod opatrunkiem. U 37 z 40 osób wystarczyła jedna aplikacja, ale średni ból w trakcie zabiegu oceniano na około 3 w skali od 0 do 10. Całkowity brak bólu po jednej aplikacji zgłosiła tylko jedna osoba [Carter i wsp. 2006]. Krem zmniejsza więc dyskomfort, ale zwykle go nie znosi. Lekarz może go stosować na przykład wtedy, gdy zmian jest dużo i są bardzo płytkie.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak lekarze zmniejszają ból zastrzyku?

Ból przy znieczuleniu da się wyraźnie ograniczyć. Przegląd technik z 2013 roku pokazuje, że dobrze wykonane znieczulenie może sprowadzić dyskomfort do pierwszego, delikatnego ukłucia [Strazar i wsp. 2013]. Pomagają między innymi:

• ogrzanie roztworu do temperatury ciała: metaanaliza 18 badań z udziałem 831 osób wykazała mniejszy ból wstrzyknięcia, średnio o 11 mm na 100-milimetrowej skali [Hogan i wsp. 2011],
• zbuforowanie roztworu, czyli dodanie tuż przed podaniem niewielkiej ilości wodorowęglanu sodu, co zbliża jego odczyn do odczynu tkanek, zmniejsza pieczenie i przyspiesza działanie [DermNet — Local anaesthesia],
• cienka igła, powolne wstrzykiwanie i spokojna rozmowa z pacjentem przed zabiegiem [Strazar i wsp. 2013].

Nie każda placówka stosuje wszystkie te metody. Jeśli boisz się zastrzyku, powiedz o tym przy kwalifikacji do zabiegu.

Od czego zależy, czy zabieg będzie nieprzyjemny?

• Wielkość i głębokość zmiany. Płytka elektrodesykacja niszczy tylko powierzchnię skóry, a elektrokoagulacja sięga głębiej [DermNet — Electrosurgery]. Im głębszy zabieg, tym ważniejsze jest dobre znieczulenie i tym dłużej rana będzie tkliwa.
• Liczba zmian. Przy wielu drobnych zmianach każde wkłucie to osobne ukłucie, dlatego w takich sytuacjach rozważa się krem znieczulający [Carter i wsp. 2006].
• Stan zapalny. Znieczulenie działa słabiej w tkance objętej zakażeniem, bo jest ona kwaśna i silniej ukrwiona [DermNet — Local anaesthesia]. Aktywne zakażenie w miejscu wkłucia należy do przeciwwskazań do znieczulenia miejscowego [DermNet — Local anaesthesia], dlatego o tym, czy zmianę w stanie zapalnym usunąć od razu, czy później, decyduje lekarz.
• Napięcie i lęk. Przygotowanie pacjenta i rozmowa przed zabiegiem należą do technik ograniczania bólu przy znieczuleniu opisywanych w literaturze [Strazar i wsp. 2013].

Bezpieczeństwo znieczulenia

Znieczulenie miejscowe jest bezpieczne, jeśli podaje się je we właściwej dawce [DermNet — Local anaesthesia]. Warto jednak wiedzieć o kilku sprawach:

• Uczulenie na sam lek znieczulający zdarza się rzadko. Częściej reakcja dotyczy konserwantów zawartych w roztworze, a groźna reakcja anafilaktyczna jest wyjątkowo rzadka [DermNet — Local anaesthesia]. Jeśli po znieczuleniu, na przykład u dentysty, wystąpiła kiedyś niepokojąca reakcja, powiedz o tym lekarzowi.
• Adrenalina dodawana do znieczulenia zmniejsza krwawienie, ale może wywołać kołatanie serca i niepokój [DermNet — Local anaesthesia].
• Łagodne objawy, takie jak mrowienie ust, metaliczny posmak czy zawroty głowy, zdarzają się stosunkowo często i szybko mijają [DermNet — Risks and complications of skin surgery].

Ból po elektrokoagulacji: co pomaga i ile trwa

Po większości zabiegów na drobnych zmianach wystarczy zwykły lek przeciwbólowy dostępny bez recepty. Najczęściej jest to paracetamol, przyjmowany zgodnie z ulotką. Osoby z chorobami wątroby powinny wcześniej zapytać lekarza o dawkę [DermNet — Risks and complications of skin surgery].

Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) zwiększa ryzyko krwawienia. Ryzyko to podnoszą także leki przeciwkrzepliwe i niektóre suplementy, na przykład olej rybi czy miłorząb [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Nie przyjmuj ich doraźnie bez porozumienia z lekarzem. Leków przyjmowanych na stałe nie odstawiaj samodzielnie, tylko powiedz o nich przed zabiegiem.

Tkliwość zwykle słabnie z każdym dniem. Jak pielęgnować ranę, żeby goiła się szybko i nie bolała, opisujemy w artykule Po elektrokoagulacji — pielęgnacja i gojenie.

Kiedy ból jest sygnałem alarmowym?

Zakażenie rany po zabiegach skórnych zdarza się w około 1% przypadków. Zwykle daje o sobie znać po kilku dniach: zaczerwienienie, obrzęk i ból wokół rany zamiast słabnąć narastają, może pojawić się ropna wydzielina [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Wtedy trzeba szybko skontaktować się z lekarzem. Pilnej pomocy wymagają też gorączka i krwawienie, którego nie zatrzymuje 20 minut ucisku [DermNet — Curettage and cautery]. Więcej o objawach zakażenia przeczytasz w artykule Zakażenie rany.

Ile trwa zabieg elektrokoagulacji?

Samo zniszczenie drobnej zmiany trwa krótko. Powierzchowne zabiegi tego typu wykonuje się szybko, w znieczuleniu miejscowym i bez szwów [DermNet — Basal cell carcinoma]. Na wizycie więcej czasu zajmuje kwalifikacja, przygotowanie skóry i odczekanie, aż zadziała znieczulenie. W badaniu Carter i wsp. krem trzymano pod opatrunkiem 30 minut [Carter i wsp. 2006]; dokładny czas zależy od preparatu i podaje go ulotka lub lekarz. Czas wizyty zależy więc przede wszystkim od liczby zmian i wybranego znieczulenia.

Czy elektrokoagulacja boli bardziej niż laser?

Badań, które porównują ból przy obu metodach, jest niewiele i są małe:

• W badaniu 30 osób z brodawkami łojotokowymi na twarzy pieczenie i ból po elektrodesykacji, laserze CO2, laserze Er:YAG i krioterapii były niewielkie we wszystkich grupach [Zaresharifi i wsp. 2021].
• W badaniu 10 osób z drobnymi brodawkami łojotokowymi za najbardziej bolesną metodę pacjenci uznali laser barwnikowy (nie laser CO2). Pięć z dziesięciu osób wolało elektrodesykację [Garcia i wsp. 2010].

Na tej podstawie nie da się powiedzieć, że któraś metoda zawsze boli mniej. O odczuciach decydują głównie znieczulenie, wielkość i liczba zmian. Jak wygląda to przy laserze CO2, opisujemy w artykule Laser CO2 — usuwanie zmian skórnych.

Elektrokoagulacja u dzieci

Nie każdą zmianę u dziecka trzeba usuwać. Przykładem jest mięczak zakaźny, przy którym w wielu przypadkach leczenie nie jest potrzebne. Łagodne łyżeczkowanie lub elektrodesykacja mogą zostawić blizny [DermNet — Molluscum contagiosum]. Przegląd Cochrane nie wykazał, by którakolwiek metoda leczenia była wyraźnie skuteczna, i uznał samoistne ustąpienie za rozsądną strategię [van der Wouden i wsp. 2017]. U około połowy dzieci zmiany znikają w ciągu roku, a u dwóch trzecich w ciągu 18 miesięcy [DermNet — Molluscum contagiosum]. Więcej o tej chorobie piszemy w artykule Mięczak zakaźny.

Czy w Twoich Znamionach wykonujemy elektrokoagulację?

Nie wykonujemy elektrokoagulacji. Łagodne zmiany skórne usuwamy w większości naszych ośrodków laserem CO2, a zmiany wymagające badania pod mikroskopem chirurgicznie, z badaniem histopatologicznym. Małe, płytkie zmiany usuwa się często bez znieczulenia, a przy większych lekarz podaje znieczulenie miejscowe. Metodę zawsze dobiera lekarz po obejrzeniu zmiany w dermatoskopie. Jak przebiega znieczulenie i co czuje się przy usuwaniu znamion, opisujemy w tekście Czy usuwanie pieprzyka boli?. Ceny znajdziesz w cenniku.

Najczęstsze pytania

Czy elektrokoagulacja boli?

Sam zabieg zwykle nie boli, bo wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym. Najbardziej odczuwalne jest ukłucie igły i krótkie pieczenie przy podawaniu leku. Przy drobnych, powierzchownych zmianach stosuje się czasem krem znieczulający, który zmniejsza ból, ale nie zawsze całkowicie go znosi. Po zabiegu miejsce może przez pewien czas piec i być tkliwe.

Ile trwa zabieg elektrokoagulacji?

Samo usunięcie jednej drobnej zmiany trwa krótko. Więcej czasu zajmuje kwalifikacja, przygotowanie skóry i odczekanie, aż zadziała znieczulenie. W badaniu klinicznym krem znieczulający trzymano na skórze pod opatrunkiem 30 minut, a dokładny czas zależy od preparatu. Czas wizyty zależy więc głównie od liczby zmian i rodzaju znieczulenia.

Ile trwa gojenie po elektrokoagulacji?

Zależy od głębokości zabiegu. Płytka elektrodesykacja goi się szybko, a pierwszy etap gojenia po zabiegach skórnych trwa zwykle 2–3 tygodnie. Rana po łyżeczkowaniu z koagulacją pokrywa się naskórkiem w około 2–3 tygodnie, a blizna dojrzewa jeszcze przez 6–12 miesięcy.

Czego nie wolno po elektrokoagulacji?

Nie zdrapuj strupka, nie mocz rany przez pierwsze 48 godzin i nie forsuj się fizycznie w dniu zabiegu. Do czasu zagojenia nie nakładaj na ranę drażniących kosmetyków i chroń ją przed słońcem. Jeśli rana krwawi, uciskaj ją przez 20 minut. Zgłoś się do lekarza, gdy ból narasta, pojawia się zaczerwienienie, obrzęk lub ropa.

Jakie są opinie o elektrokoagulacji?

Opinie pacjentów w internecie są różne i zależą od rodzaju zmiany, miejsca zabiegu i doświadczenia osoby, która go wykonuje. W małych badaniach klinicznych pacjenci oceniali elektrodesykację podobnie jak zabieg laserem CO2 i lepiej niż krioterapię. Nie ma jednak badań, które pozwalałyby uznać jedną metodę za najlepszą w każdej sytuacji.

Czy elektrokoagulacja boli bardziej niż laser?

Bezpośrednich porównań jest niewiele. W badaniu brodawek łojotokowych pieczenie i ból po elektrodesykacji, laserze CO2 i laserze Er:YAG były niewielkie we wszystkich grupach. W innym małym badaniu pacjenci uznali za najbardziej bolesny laser barwnikowy, a nie elektrodesykację. Odczucia zależą głównie od znieczulenia, wielkości i liczby zmian.

Czy po elektrokoagulacji można wziąć tabletkę przeciwbólową?

Zwykle wystarcza paracetamol w dawce zgodnej z ulotką. Kwas acetylosalicylowy (aspiryna) zwiększa ryzyko krwawienia, dlatego bez zgody lekarza nie przyjmuj go doraźnie po zabiegu. Leków przeciwkrzepliwych przyjmowanych na stałe nie odstawiaj samodzielnie, tylko powiedz o nich lekarzowi przed zabiegiem.

Podsumowanie

Elektrokoagulację wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, więc sam zabieg zwykle nie boli. Najbardziej odczuwalny jest zastrzyk, a jego ból można zmniejszyć, ogrzewając i buforując roztwór oraz podając go powoli cienką igłą. Krem znieczulający pomaga przy drobnych, licznych zmianach, ale zwykle nie znosi bólu całkowicie. Po zabiegu przez kilka godzin może pojawić się pieczenie, a rana bywa tkliwa przez kilka dni. Ból, który narasta zamiast słabnąć, razem z zaczerwienieniem, obrzękiem lub ropą wymaga kontaktu z lekarzem.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Zobacz również

• Po elektrokoagulacji — pielęgnacja i gojenie
• Elektrokoagulacja zmian skórnych — przebieg, wskazania, blizny
• Łyżeczkowanie zmian skórnych
• Czy usuwanie pieprzyka boli?