Mięczak zakaźny — przyczyny, objawy, ile trwa i jak się go leczy u dzieci i dorosłych

Mięczak zakaźny to częsta, wirusowa choroba skóry, która daje drobne, perłowe grudki z charakterystycznym dołeczkiem w środku. Najczęściej chorują dzieci, ale mięczaka mogą mieć też dorośli — u nich zmiany często pojawiają się w okolicy narządów płciowych. Choroba jest niegroźna i zwykle mija sama, ale bywa uciążliwa: trwa długo, zmian może przybywać, a rodzice często nie wiedzą, czy leczyć dziecko, czy czekać.

W tym artykule wyjaśniamy, czym jest mięczak zakaźny, jak dochodzi do zakażenia, jak wyglądają zmiany i z czym można je pomylić, ile trwa choroba, kiedy leczenie ma sens oraz jakie metody stosuje lekarz. Osobno omawiamy mięczaka u dorosłych i u osób z obniżoną odpornością.

Mięczak zakaźny — co to jest?

Mięczak zakaźny (łac. molluscum contagiosum) to zakażenie skóry wywołane przez wirus mięczaka zakaźnego, należący do rodziny pokswirusów [DermNet]. Człowiek jest jedynym żywicielem tego wirusa. Znane są cztery jego genotypy, z których zdecydowanie najczęstszy jest typ 1, odpowiadający za 75–96% zachorowań [Meza-Romero i wsp. 2019].

Nazwa bywa myląca: choroba nie ma nic wspólnego ze ślimakami czy małżami.

Etiologia — czym mięczak różni się od kurzajek?

Mięczak zakaźny i kurzajki to dwie różne choroby, wywoływane przez różne wirusy. Kurzajki powoduje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), a mięczaka — pokswirus. Inaczej też wyglądają: kurzajki są szorstkie i zrogowaciałe, a grudki mięczaka gładkie, błyszczące, z dołeczkiem w środku [DermNet; BAD]. O kurzajkach piszemy w artykule brodawki wirusowe.

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Kogo dotyczy mięczak zakaźny? Epidemiologia

• Dzieci. Mięczak najczęściej dotyczy dzieci w wieku 1–10 lat [AAD]. Typowo chorują dzieci w wieku 2–5 lat; u niemowląt przed ukończeniem pierwszego roku życia występuje rzadko [Meza-Romero i wsp. 2019]. W zbiorczej analizie badań przekrojowych wśród dzieci mięczaka miało ok. 8% z nich, częściej w krajach o ciepłym klimacie [Meza-Romero i wsp. 2019].
• Dzieci z atopowym zapaleniem skóry. Zakażają się łatwiej, a zmian bywa u nich więcej i utrzymują się dłużej, bo skóra ma uszkodzoną barierę ochronną [DermNet; BAD; AAD]. Część badań nie potwierdza jednak tej zależności [Meza-Romero i wsp. 2019].
• Nastolatki i dorośli. Chorują rzadziej. U dorosłych mięczak przenosi się najczęściej drogą płciową, a także przy sportach kontaktowych [Meza-Romero i wsp. 2019; BAD].
• Osoby z obniżoną odpornością. Szacuje się, że u osób zakażonych HIV mięczak występuje u blisko 20% [Meza-Romero i wsp. 2019]. Zmiany są u nich liczniejsze i większe [DermNet].

Mięczak zakaźny jest częstszy w ciepłym klimacie i w przeludnionym otoczeniu [DermNet].

Kontakt z wirusem jest częstszy, niż sugerowałaby liczba zachorowań. W badaniach krwi przeciwciała przeciw wirusowi mięczaka miało, zależnie od populacji, od kilku do ok. 30% badanych [Meza-Romero i wsp. 2019] — część osób przechodzi więc zakażenie niezauważenie lub z pojedynczą zmianą.

Bardzo rzadko mięczak pojawia się już u noworodka. Do zakażenia dochodzi wtedy podczas porodu, w kanale rodnym, a zmiany układają się zwykle okrężnie na skórze głowy [Meza-Romero i wsp. 2019].

Mięczak zakaźny — przyczyny. Jak dochodzi do zarażenia?

Wirus przenosi się na kilka sposobów [DermNet; AAD; Meza-Romero i wsp. 2019]:

• bezpośredni kontakt ze skórą osoby, która ma zmiany,
• przedmioty: wspólne ręczniki, gąbki do kąpieli, ubrania, pościel, sprzęt sportowy (np. maty zapaśnicze, deski do pływania),
• autoinokulacja, czyli przeniesienie wirusa na inne miejsca na własnym ciele przez drapanie lub golenie — wtedy grudki często układają się w rządek [DermNet],
• kontakt seksualny u dorosłych.

Zakażeniu sprzyja wilgoć. Do przeniesienia wirusa łatwiej dochodzi, gdy dzieci kąpią się lub pływają razem [DermNet], a niektóre badania łączą mięczaka z korzystaniem z basenu [Meza-Romero i wsp. 2019].

Od zakażenia do pojawienia się grudek mija zwykle ok. 2 tygodni, ale może to trwać nawet pół roku [DermNet]. Mięczak często przechodzi na rodzeństwo. W brytyjskim badaniu ponad 300 dzieci zakażenie przeniosło się na inne dziecko w domu w 41% przypadków [Olsen i wsp. 2015].

Mięczak zakaźny nie jest chorobą dziedziczną, choć może jednocześnie dotyczyć kilku członków rodziny, bo łatwo się nim zarazić [BAD].

Mięczak zakaźny — objawy

Najczęściej jedynym objawem są grudki na skórze [NHS]. Mają one kilka charakterystycznych cech [DermNet; BAD]:

• są małe: zwykle 1–6 mm średnicy, choć wyjątkowo dorastają do 2 cm,
• są kopulaste, gładkie i błyszczące, jakby woskowe lub perłowe,
• w środku mają dołeczek (tzw. pępkowate wgłębienie) — to ich najbardziej typowa cecha,
• mają kolor skóry, są białawe lub różowe, a na ciemnej skórze bywają brązowe,
• w środku znajduje się biała, serowata masa, w której jest wirus,
• zwykle jest ich mniej niż 20, choć bywa od kilku do kilkuset,
• często tworzą skupiska.

Grudki zwykle nie bolą i nie swędzą [BAD]. Swędzenie pojawia się, gdy wokół nich rozwija się stan zapalny podobny do wyprysku — skóra robi się różowa, sucha i swędząca [DermNet]. Rozdrapywane grudki mogą się zaczerwienić, boleć lub lekko krwawić [BAD].

Gdzie pojawia się mięczak zakaźny?

• U dzieci: najczęściej na twarzy, tułowiu i górnej części ud [BAD], a także w ciepłych, wilgotnych miejscach — pod pachami, w zgięciach kolan, w pachwinach [DermNet]. Mogą pojawić się w okolicy narządów płciowych — u dzieci jest to zwykle efekt przeniesienia wirusa z innych miejsc i samo w sobie nie świadczy o wykorzystaniu seksualnym [Meza-Romero i wsp. 2019].
• U dorosłych: najczęściej na podbrzuszu, udach, w okolicy narządów płciowych i odbytu — w większości przypadków po kontakcie seksualnym [BAD; Meza-Romero i wsp. 2019].
• Rzadziej: na wargach, powiekach, w jamie ustnej, a wyjątkowo także na otoczce brodawki sutkowej czy spojówce oka [DermNet; Meza-Romero i wsp. 2019]. Zmiany wokół oka mogą być większe, zapalne lub uszypułowane i bywają związane z zapaleniem spojówek [Meza-Romero i wsp. 2019].
• Mięczak zakaźny zwykle nie pojawia się na dłoniach i podeszwach [DermNet].

Przebieg — „początek końca”

Zanim grudka zniknie, często robi się czerwona, obrzęknięta, a czasem pokrywa się strupkiem na tydzień lub dwa [DermNet]. Rodziców to niepokoi, ale zwykle jest to dobry znak: układ odpornościowy właśnie zwalcza wirusa [AAD]. W literaturze to zjawisko nazywa się objawem „początku końca” (ang. beginning of the end, BOTE) i zwykle nie oznacza zakażenia bakteryjnego [Meza-Romero i wsp. 2019]. Gdy jednak zmiana jest bardzo bolesna, pojawia się ropa lub gorączka, trzeba pokazać ją lekarzowi [AAD; NHS].

Mięczak zakaźny u dorosłych

U dorosłych mięczak zakaźny częściej niż u dzieci przenosi się drogą płciową [BAD; Meza-Romero i wsp. 2019]. Zmiany pojawiają się wtedy na podbrzuszu, udach i w okolicy narządów płciowych. Nie oznacza to niczego wstydliwego — to po prostu sposób, w jaki wirus przechodzi przez bliski kontakt skóry ze skórą.

Co warto wiedzieć:

• NHS zaleca używanie prezerwatywy podczas seksu, dopóki zmiany są obecne [NHS],
• do czasu zniknięcia zmian zaleca się bezpieczny seks lub wstrzemięźliwość [BAD; DermNet],
• zmiany w okolicy narządów płciowych to według NHS i AAD jedno ze wskazań do wizyty u lekarza i do rozważenia leczenia [NHS; AAD],
• golenie lub depilacja okolic intymnych sprzyja rozsiewaniu grudek [DermNet].

Zmiany w okolicy narządów płciowych mogą też mieć inną przyczynę, np. kłykciny kończyste wywoływane przez HPV [Meza-Romero i wsp. 2019]. Dlatego warto, by obejrzał je lekarz. O innych zmianach w tej okolicy piszemy w artykule pieprzyk w miejscu intymnym.

Mięczak zakaźny przy obniżonej odporności

U osób z osłabioną odpornością — np. z nieleczonym zakażeniem HIV lub przyjmujących leki immunosupresyjne — mięczak może być bardzo rozległy, zmiany bywają większe niż zwykle (powyżej 1 cm), często na twarzy, i trudniej je wyleczyć [DermNet; Meza-Romero i wsp. 2019]. U osób z HIV podstawą leczenia mięczaka jest leczenie przeciwretrowirusowe, które pomaga oczyścić skórę [AAD]. Liczne, duże lub nietypowe grudki u dorosłego to powód, by porozmawiać z lekarzem.

Czy mięczak zakaźny jest niebezpieczny?

U osób z prawidłową odpornością mięczak zakaźny jest niegroźny [DermNet]. Mogą jednak wystąpić powikłania [DermNet; AAD]:

• zakażenie bakteryjne rozdrapanych grudek (liszajec) — zmiana boli, sączy, może pojawić się gorączka,
• zapalenie spojówek, gdy grudki są na powiece,
• wypryskowe zapalenie skóry wokół zmian albo w innych miejscach ciała — reakcja immunologiczna na wirusa,
• drobne, wklęsłe blizny — samoistne albo po zabiegach,
• rzadko wysypka przypominająca zespół Gianottiego-Crostiego, czyli silnie swędzące grudki na zewnętrznych powierzchniach kończyn; jej pojawienie się może zapowiadać koniec choroby [DermNet].

Dla części dzieci choroba jest też obciążeniem psychicznym. W brytyjskim badaniu dla większości dzieci wpływ mięczaka na codzienne życie był niewielki, ale u co dziesiątego był bardzo duży — szczególnie przy dużej liczbie zmian [Olsen i wsp. 2015].

Rozpoznanie mięczaka zakaźnego

Lekarz zwykle rozpoznaje mięczaka po wyglądzie zmian [AAD; BAD]. Pomocny jest dermatoskop, w którym grudki mają charakterystyczny obraz [DermNet]. Czasem lekarz wyciska ze środka grudki białą masę, by potwierdzić rozpoznanie [DermNet].

Gdy obraz nie jest typowy, np. grudka jest zapalona i przypomina czyrak, wykonuje się badanie mikroskopowe zeskrobiny lub wycinka [BAD; AAD]. Pod mikroskopem widać charakterystyczne ciałka wtrętowe, nazywane ciałkami Hendersona-Pattersona [Meza-Romero i wsp. 2019]. Więcej o pobieraniu wycinków: biopsja skóry.

Różnicowanie z innymi chorobami

Zależnie od wieku i odporności pacjenta mięczaka trzeba odróżnić m.in. od [Meza-Romero i wsp. 2019]:

• kurzajek i kłykcin kończystych (zakażenia HPV),
• ospy wietrznej i zapalenia mieszków włosowych,
• prosaków, przerostu gruczołów łojowych i trądziku,
• gruczolaków potowych (syringoma) i innych łagodnych guzków,
• raka podstawnokomórkowego — u dorosłych perłowa grudka może być także nowotworem skóry,
• u osób z ciężkim niedoborem odporności — rzadkich zakażeń grzybiczych, które również dają grudki z wgłębieniem.

Szczególnie u dorosłych grudka, która nie znika, rośnie lub krwawi, wymaga oceny lekarza. Jak wygląda rak podstawnokomórkowy, pokazujemy w artykule jak wygląda rak podstawnokomórkowy — zdjęcia.

Ile trwa mięczak zakaźny?

Mięczak zakaźny ustępuje sam, ale wymaga cierpliwości:

• NHS podaje, że zmiany zwykle mijają w ciągu 18 miesięcy [NHS], a BAD — w ciągu 6–18 miesięcy, czasem po kilku latach [BAD],
• w prospektywnym brytyjskim badaniu ponad 300 dzieci średni czas do ustąpienia zmian wynosił 13,3 miesiąca; u 30% dzieci zmiany utrzymywały się dłużej niż 18 miesięcy, a u 13% dłużej niż 2 lata [Olsen i wsp. 2015],
• DermNet podaje, że u dzieci ok. połowa przypadków ustępuje w ciągu roku, a dwie trzecie w ciągu 18 miesięcy, niezależnie od leczenia [DermNet].

W trakcie choroby mogą pojawiać się nowe grudki, choć stare już znikają [BAD]. Po ustąpieniu skóra może przez jakiś czas być jaśniejsza, różowa lub ciemniejsza, ale zwykle wraca do normalnego koloru [BAD]. Ponowny kontakt z osobą chorą może później wywołać nowy wysiew zmian [DermNet].

Mięczak zakaźny — leczenie

Czy trzeba leczyć mięczaka zakaźnego?

Najczęściej nie. NHS, BAD i AAD są zgodne, że u osób z prawidłową odpornością rozsądnie jest poczekać, aż zmiany znikną same [NHS; BAD; AAD]. Przemawia za tym także przegląd Cochrane z 2017 r.: obejmował 22 badania i 1650 uczestników, a autorzy stwierdzili, że żadna metoda nie okazała się przekonująco skuteczna, więc samoistne ustąpienie pozostaje dobrą strategią [van der Wouden i wsp. 2017].

Leczenie rozważa się, gdy [AAD; NHS; Olsen i wsp. 2015]:

• zmiany są w okolicy narządów płciowych lub przy oku,
• pacjent ma atopowe zapalenie skóry albo inną przewlekłą chorobę skóry,
• zmian jest bardzo dużo lub wyraźnie pogarszają jakość życia,
• są bolesne, swędzą lub uległy zakażeniu,
• pacjent ma obniżoną odporność.

Jakie są możliwości leczenia?

Zabiegi w gabinecie [AAD; BAD; DermNet]:

• Wymrażanie ciekłym azotem — powtarzane co 2–3 tygodnie do ustąpienia zmian. Jest bolesne, dlatego u małych dzieci i przy wielu grudkach stosuje się je rzadko. Może zostawić jasne plamki.
• Łyżeczkowanie — lekarz usuwa grudki specjalną łyżeczką. To skuteczna metoda, ale ze względu na lęk najczęściej wykonuje się ją u starszych dzieci, nastolatków i dorosłych. Bywa poprzedzana znieczuleniem miejscowym. Może pozostawić bliznę.
• Usunięcie zawartości grudki — lekarz po znieczuleniu skóry wyciska lub wydobywa narzędziem białą masę ze środka. Nie należy robić tego w domu.
• Kantarydyna — preparat nakładany przez lekarza, który wywołuje pęcherz pod grudką. Samo nałożenie nie boli, dlatego bywa stosowana u małych dzieci. Po zabiegu trzeba ją zmyć w domu wodą z mydłem w czasie wskazanym przez lekarza. W Stanach Zjednoczonych jest zarejestrowana do leczenia mięczaka u osób od 2. roku życia.
• Laser — laser barwnikowy pozwala usunąć wiele zmian naraz, także u osób z obniżoną odpornością; w jednym badaniu wszystkie grudki zniknęły w ciągu miesiąca u 42 z 43 pacjentów. Laser odparowujący zmiany może pozostawić blizny.
• Zmiany na powiekach leczy lekarz okulista [BAD].

Leczenie w domu, na zlecenie lekarza [BAD; AAD; DermNet]:

• preparaty z wodorotlenkiem potasu lub kwasem salicylowym, które drażnią grudki i pobudzają odporność do usunięcia wirusa; trzeba je nakładać precyzyjnie, bo podrażniają zdrową skórę,
• inne środki miejscowe, np. podofilotoksyna, nadtlenek wodoru czy jodopowidon,
• berdazymer — żel zarejestrowany w USA do leczenia mięczaka u osób od 1. roku życia.

Warto wiedzieć, że imikwimod, czyli krem pobudzający odporność, w dużych badaniach nie działał lepiej niż placebo, a częściej podrażniał skórę [van der Wouden i wsp. 2017].

Leczenie objawowe [NHS; DermNet]:

• przy suchej, swędzącej skórze wokół grudek: nawilżanie emolientem bez zapachu, chłodne kąpiele, a przy stanie zapalnym słaby krem steroidowy przepisany przez lekarza,
• przy zakażeniu bakteryjnym — antybiotyk.

Wybór metody zależy od wieku, liczby i umiejscowienia zmian oraz ogólnego stanu zdrowia [AAD]. BAD zaznacza, że wiele zabiegów jest bolesnych, a część zwiększa ryzyko blizn — co trzeba zestawić z tym, że choroba jest łagodna i mija sama [BAD].

Czy zabieg jest bolesny?

To zależy od metody. Wymrażanie i łyżeczkowanie są nieprzyjemne lub bolesne, dlatego stosuje się je głównie u starszych dzieci i dorosłych [AAD]. Przed usunięciem zawartości grudek skórę się znieczula [AAD]. Kantarydyny nakładanie nie boli, ale pęcherz, który powstaje później, może być tkliwy [AAD].

Domowe sposoby na mięczaka zakaźnego. Czy są skuteczne?

W internecie i aptekach łatwo znaleźć produkty „na mięczaka”. AAD, powołując się na amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA), przestrzega, że wiele produktów sprzedawanych bez recepty prawdopodobnie nie działa tak, jak obiecuje producent, a ich użycie wiązało się z zaczerwienieniem skóry, otarciami i trwałymi bliznami [AAD]. Ostrzeżenie dotyczy też produktów z olejkami eterycznymi, które mogą uczulać i podrażniać skórę [AAD].

W przeglądzie Cochrane kilka preparatów naturalnych, np. z olejkiem z mirtu cytrynowego czy drzewa herbacianego, przebadano tylko w bardzo małych badaniach o niskiej jakości, więc nie da się na ich podstawie niczego rekomendować [van der Wouden i wsp. 2017].

Czego na pewno nie robić:

• nie wyciskaj i nie drap grudek — grozi to zakażeniem, blizną i rozsianiem wirusa na kolejne miejsca [NHS; BAD],
• nie kupuj kantarydyny przez internet do stosowania w domu — może spowodować głębokie oparzenia chemiczne i trwałe blizny [AAD],
• nie stosuj silnych środków na kurzajki na twarz, okolice narządów płciowych i skórę dziecka bez zalecenia lekarza.

Profilaktyka i zapobieganie nawrotom

Mięczak zaraża, dopóki są widoczne zmiany [AAD]. Ryzyko zakażenia innych podczas zwykłych codziennych czynności jest jednak niewielkie [NHS]. Żeby ograniczyć rozprzestrzenianie się wirusa [DermNet; NHS; BAD]:

• myj ręce po dotknięciu zmian,
• nie drap i nie gol miejsc ze zmianami,
• zakrywaj grudki ubraniem lub wodoodpornym opatrunkiem, szczególnie na basenie,
• wyrzucaj zużyte opatrunki,
• używaj własnego ręcznika, ubrań i pościeli; nie kąp dzieci razem, dopóki zmiany nie znikną,
• dbaj o skórę dziecka z atopowym zapaleniem skóry — nawilżanie zmniejsza suchość i świąd.

Przedszkole, szkoła, basen. Dzieci z mięczakiem nie trzeba izolować — mogą chodzić do żłobka, przedszkola i szkoły [DermNet; BAD]. Na basen można chodzić, zaklejając zmiany wodoodpornym opatrunkiem [NHS].

Kiedy iść do lekarza?

Zgłoś się do lekarza, jeśli [NHS; AAD]:

• nie masz pewności, czy to mięczak zakaźny,
• grudki są bardzo swędzące, bolesne, obrzęknięte lub pokryte strupami, sączą się albo pojawiła się gorączka,
• zmiany są przy oku lub w okolicy narządów płciowych,
• masz obniżoną odporność,
• zmian jest bardzo dużo albo mocno wpływają na codzienne życie.

Grudki na skórze przeszkadzają?

W naszych ośrodkach usuwamy zmiany mięczaka zakaźnego. Lekarz najpierw obejrzy grudki w dermatoskopie, a metodę dobierze zgodnie z aktualnymi wytycznymi.

Umów się

Najczęstsze pytania o mięczaka zakaźnego

Od czego robi się mięczak zakaźny?

Wywołuje go wirus z rodziny pokswirusów — wirus mięczaka zakaźnego [DermNet]. Zarażamy się przez bezpośredni kontakt ze skórą osoby chorej, przez wspólne ręczniki, ubrania czy sprzęt sportowy, a u dorosłych także drogą płciową [AAD; DermNet]. Drapanie i golenie przenoszą wirusa na kolejne miejsca na własnym ciele.

Ile czasu trwa mięczak zakaźny?

Zwykle od kilku miesięcy do półtora roku [BAD]. W brytyjskim badaniu dzieci zmiany utrzymywały się średnio przez 13 miesięcy, ale u 30% dzieci nie zniknęły po 18 miesiącach, a u 13% po dwóch latach [Olsen i wsp. 2015]. W tym czasie mogą pojawiać się nowe grudki, choć stare już się goją.

Czego nie lubi mięczak zakaźny?

Wirus łatwiej przenosi się w wilgotnym środowisku, np. przy wspólnej kąpieli, oraz przez drapanie i golenie [DermNet]. Najbardziej „nie lubi” więc zakrytych zmian, osobnych ręczników i rąk, które nie drapią grudek. Ostatecznie usuwa go układ odpornościowy — zaczerwienienie i obrzęk grudek często oznaczają, że organizm właśnie zwalcza infekcję [AAD].

Jak zlikwidować mięczaka zakaźnego?

U większości osób z prawidłową odpornością mięczak znika sam i nie wymaga leczenia [NHS; BAD]. Jeśli zmiany przeszkadzają, są liczne, w okolicy narządów płciowych lub przy oku, lekarz może je wymrozić, usunąć łyżeczką, nałożyć preparat drażniący zmiany albo zastosować laser [AAD; BAD]. Nie wyciskaj grudek samodzielnie, bo grozi to zakażeniem, blizną i rozsianiem wirusa.

Czy dziecko z mięczakiem zakaźnym może chodzić do przedszkola i na basen?

Tak. Brytyjskie i nowozelandzkie źródła są zgodne, że dzieci z mięczakiem nie trzeba izolować od przedszkola czy szkoły [BAD; DermNet]. Na basenie zmiany warto zakleić wodoodpornym opatrunkiem, a dziecko powinno mieć własny ręcznik [NHS].

Czy mięczak zakaźny jest niebezpieczny?

U osób z prawidłową odpornością jest niegroźny [DermNet]. Mogą się zdarzyć powikłania: zakażenie bakteryjne rozdrapanych grudek, wypryskowe zapalenie skóry wokół zmian, zapalenie spojówek przy zmianach na powiece i drobne blizny. U osób z obniżoną odpornością, np. z nieleczonym zakażeniem HIV, zmiany bywają rozległe i duże [DermNet].

Podsumowanie

Mięczak zakaźny to łagodne zakażenie skóry pokswirusem, które daje perłowe grudki z dołeczkiem w środku. Chorują głównie dzieci, a u dorosłych mięczak przenosi się często drogą płciową. Choroba mija sama, zwykle w ciągu kilkunastu miesięcy, i najczęściej nie wymaga leczenia — żadna metoda nie okazała się w badaniach wyraźnie lepsza od czekania. Leczenie rozważa się przy zmianach licznych, uciążliwych, w okolicy narządów płciowych lub oka oraz przy obniżonej odporności. Nie wyciskaj grudek i nie kupuj silnych preparatów na własną rękę.

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Brodawki wirusowe — rodzaje i leczenie
• Grudka na skórze — co to może być?
• Wykwity skórne — rodzaje zmian na skórze
• Biopsja skóry
• Kurzajki na dłoniach i palcach
• Kurzajka na stopie — jak się jej pozbyć
• Prosaki na twarzy
• Rozrost gruczołów łojowych na twarzy