Jak chronić się przed nowotworem skóry

Światowa Organizacja Zdrowia WHO opracowała wytyczne dotyczące ekspozycji na promieniowanie UV jako głównego czynnika zwiększającego ryzyko zachorowania na nowotwory skóry. W tym artykule opowiemy:

• jak unikać zachorowania na nowotwory skóry,
• czym jest Indeks UV oraz jakie kremy przeciwsłoneczne wybrać,
• jak stosować kremy z filtrem uv,
• dlaczego solarium jest szkodliwe,
• czym jest metoda ABCDE,
• jak często należy badać znamiona.

W ramach unikania zachorowania na raka skóry zaleca się

• unikanie ekspozycji na promieniowanie słoneczne UV szczególnie w godzinach, kiedy jest ono najbardziej intensywne pomiędzy godziną 10:00 a 16:00,
• możliwie jak najdłużej powinno się przebywać w miejscach zacienionych, pamiętając o tym, że żaden cień nie daje 100% protekcji,
• nie należy ponadto dopuszczać do poparzeń słonecznych skóry szczególnie przed 15 rokiem życia - o wiele bardziej niebezpieczne niż przewlekła ekspozycja jest krótkotrwałe i intensywne narażenie na promieniowanie UV,
• noszenie odzieży ochronnej, okularów przeciwsłonecznych i nakryć głowy,
• stosowanie filtrów ochronnych UVA i UVB - SPF15(+) w miejscach odsłoniętych,

Jak stosować kremy z filtrem?

Stosując krem z filtrem pamiętajmy o nakładaniu go na skórę co 2 godziny w trakcie przebywania na słońcu. Według danych z badań z losowym doborem chorych, właściwe stosowanie kremów z filtrem zmniejsza ryzyko zachorowania na czerniaka. (Green A.C i in., 2011)

Zobacz również:

Złote zasady ochrony przed czerniakiem wg prof. dr hab. Piotra Rutkowskiego

Sprawdź

Solarium - czy jest szkodliwe?

Niezwykle groźne jest korzystanie z łóżek opalających, gdzie emitowane promieniowanie UV jest 10-15-krotnie silniejsze niż UV w południe podczas słonecznego dnia.

Czy solarium zwiększa ryzyko czerniaka?

Z uwagi na fakt, iż korzystanie z solariów zwiększa ok. 2-krotnie ryzyko zachorowania na czerniaka, szczególnie u osób młodych przed 35 rokiem WHO zaleca unikanie korzystania z solariów a u osób przed 18 rokiem życia wprowadza całkowity zakaz. Osoby korzystające z solariów otrzymują 1,2-4,7- krotnie większą dawkę promieniowanie UV rocznie w porównaniu z osobami, niekorzystającymi z łóżek opalających.

Czy dzieci mogą się opalać?

Szczególną uwagę zwraca się na ochronę dzieci przed słońcem - odpowiednia odzież ochronna, zacienione place zabaw, unikanie przebywania na słońcu w godzinach południowych.

Wskaźnik słonecznego promieniowania UV

Światowa Organizacja Zdrowia opracowała specjalny wskaźnik słonecznego promieniowania UV ( Solar UV Index- UVI) - stosowany jako wskaźnik zachowań dotyczących profilaktyki przeciwsłonecznej. Informuje on o stopniu narażenia na działanie szkodliwego promieniowania w zależności od określonych czynników i ma na celu pomoc w doborze odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej. Skala Indeksu UV zawiera się między 0 a 16, rzadko jednak spotyka się wartości powyżej 11.

“Indeks UV jest zalecany do stosowania w powszechnym rozbudzaniu świadomości o potencjalnie szkodliwym oddziaływaniu na zdrowie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV i ostrzeganiu ludzi o konieczności stosowania środków ochronnych.” (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy - IMiGW PIB)

Metoda ABCDE - Jak obserwować znamiona?

Jeśli chodzi o zachowania profilaktyczne należy też oczywiście pamiętać o samobadaniu znamion stosując kryteria ABCDE Freidmana i Rigela jako najprostszej metody samokontroli w warunkach domowych. Stosując metodę ABCDE możemy sami obserwować swoje znamiona.

• A – asymetria (ang. asymetry) - zmiana kształtu zmiany skórnej
• B – brzegi (ang. border) - nierówne, postrzępione brzegi zmiany
• C - kolor - niejednolity (ang. colour) zmiana w zabarwieniu, różne kolory w obrębie tego samego znamienia skórnego,
• D - duża średnica znamienia (ang. diameter) - średnica powyżej 6 mm,
• E - ewolucja (ang. evolving over time) - widoczne zmiany zachodzące w znamieniu.

Nie zwlekaj!

Skontaktuj się z nami, by umówić się na badanie

Umów się

Na rzecz oceny czerniaka guzowatego (ang. nodular melanoma -NM) stosuje się też :

• E - uniesienie (ang. elevated) - uniesiony nad powierzchnię skóry,
• F - twardy (ang. firm) - twardy przy dotykaniu,
• G - szybki wzrost (ang. growing) – dość szybki wzrost np. w ciągu kilku tygodni

Badania znamion, dermatoskopia, wideodermatoskopia - najlepsza metoda diagnostyki.

Ważnym elementem profilaktyki jest ponadto badanie wideodermatoskopowe, które powinno być wykonywane regularnie z częstotliwością zależną od wskazań i zaleceń lekarskich ( średnio 1 x rok) oraz poddawanie znamion budzących jakikolwiek niepokój onkologiczny chirurgicznej resekcji.

Zobacz również:

Dowiedz się więcej o badaniu dermatoskopowym

Sprawdź

Zobacz również

• Czerniak i jego zapobieganie