Jak chronić się przed nowotworem skóry

Agnieszka Czyżewska
specjalista onkologii klinicznej
17.09.2020 · 6 min

Światowa Organizacja Zdrowia WHO opracowała wytyczne dotyczące ekspozycji na promieniowanie UV jako głównego czynnika zwiększającego ryzyko zachorowania na nowotwory skóry. W tym artykule opowiemy:

Jak chronić się przed nowotworem skóry

W ramach unikania zachorowania na raka skóry zaleca się

Jak stosować kremy z filtrem?

Stosując krem z filtrem pamiętajmy o nakładaniu go na skórę co 2 godziny w trakcie przebywania na słońcu. Według danych z badań z losowym doborem chorych, właściwe stosowanie kremów z filtrem zmniejsza ryzyko zachorowania na czerniaka. (Green A.C i in., 2011)

[Zobacz] Złote zasady ochrony przed czerniakiem wg prof. dr hab. Piotra Rutkowskiego

Solarium - czy jest szkodliwe?

Szkodliwość solarium
Szkodliwość solarium

Niezwykle groźne jest korzystanie z łóżek opalających, gdzie emitowane promieniowanie UV jest 10-15-krotnie silniejsze niż UV w południe podczas słonecznego dnia.

Czy solarium zwiększa ryzyko czerniaka?

Z uwagi na fakt, iż korzystanie z solariów zwiększa ok. 2-krotnie ryzyko zachorowania na czerniaka, szczególnie u osób młodych przed 35 rokiem WHO zaleca unikanie korzystania z solariów a u osób przed 18 rokiem życia wprowadza całkowity zakaz. Osoby korzystające z solariów otrzymują 1,2-4,7- krotnie większą dawkę promieniowanie UV rocznie w porównaniu z osobami, niekorzystającymi z łóżek opalających.

Czy dzieci mogą się opalać ?

Szczególną uwagę zwraca się na ochronę dzieci przed słońcem - odpowiednia odzież ochronna, zacienione place zabaw, unikanie przebywania na słońcu w godzinach południowych.

Wskaźnik słonecznego promieniowania UV

Światowa Organizacja Zdrowia opracowała specjalny wskaźnik słonecznego promieniowania UV ( Solar UV Index- UVI) - stosowany jako wskaźnik zachowań dotyczących profilaktyki przeciwsłonecznej. Informuje on o stopniu narażenia na działanie szkodliwego promieniowania w zależności od określonych czynników i ma na celu pomoc w doborze odpowiedniej ochrony przeciwsłonecznej. Skala Indeksu UV zawiera się między 0 a 16, rzadko jednak spotyka się wartości powyżej 11.

Środki ochrony przeciwsłonecznej na podstawie Indexu UV
Środki ochrony przeciwsłonecznej na podstawie Indexu UV.

“Indeks UV jest zalecany do stosowania w powszechnym rozbudzaniu świadomości o potencjalnie szkodliwym oddziaływaniu na zdrowie nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV i ostrzeganiu ludzi o konieczności stosowania środków ochronnych.” (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy - IMiGW PIB)

Metoda ABCDE - Jak obserwować znamiona?

Jeśli chodzi o zachowania profilaktyczne należy też oczywiście pamiętać o samobadaniu znamion stosując kryteria ABCDE Freidmana i Rigela jako najprostszej metody samokontroli w warunkach domowych. Stosując metodą ABCDE możemy sami obserwować swoje znamiona.

Na rzecz oceny czerniaka guzowatego (ang. nodular melanoma -NM) stosuje się też :

Badania znamion, dermatoskopia, wideodermatoskopia - najlepsza metoda diagnostyki.

Ważnym elementem profilaktyki jest ponadto badanie dermatoskopowe, które powinno być wykonywane regularnie z częstotliwością zależną od wskazań i zaleceń lekarskich ( średnio 1 x rok) oraz poddawanie znamion budzących jakikolwiek niepokój onkologiczny chirurgicznej resekcji.

[Zobacz] Dowiedz się więcej o badaniu dermatoskopowym

Badanie Znamion
Wideodermatoskopia
Profilaktyka raka skóry
Nie lekceważ raka!

Nie lekceważ raka!

Sprawdź jak się chronić.

Twoja wiedza na temat profilaktyki czerniaka jest teraz większa, jednak to nic nie zmieni, jeśli nie będziesz przestrzegać podstawowych zasad profilaktyki. Dowiedz się jak znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania.
Jak się badać?