Krioterapia — co to jest, na co pomaga i czym wymrażanie zmian skórnych różni się od kriokomory

Krioterapia to po prostu leczenie zimnem. Kłopot w tym, że pod tą samą nazwą kryją się zabiegi, które mają ze sobą niewiele wspólnego. W gabinecie lekarskim krioterapia oznacza zwykle wymrażanie kurzajki albo innej zmiany skórnej ciekłym azotem. W gabinecie fizjoterapii oznacza krótkie schładzanie stawu, mięśnia albo całego ciała w kriokomorze. Pierwszy zabieg celowo niszczy tkankę, drugi tylko ją chłodzi.

W tym artykule wyjaśniamy, czym są oba rodzaje krioterapii, jak działają, na co pomagają, ile trwają, czy bolą, komu ich nie wolno stosować i co o ich skuteczności mówią badania. Najwięcej miejsca poświęcamy krioterapii skóry, bo to nią zajmujemy się na co dzień.

W Twoich Znamionach nie wykonujemy krioterapii. Łagodne zmiany skórne usuwamy w większości naszych ośrodków laserem CO2, a zmiany, które trzeba zbadać pod mikroskopem, chirurgicznie. Metodę dobiera lekarz po obejrzeniu zmiany.

Krioterapia w skrócie

• Co to jest: zastosowanie zimna w celach leczniczych.
• Kriochirurgia skóry: ciekły azot o temperaturze −196°C niszczy zmianę, która potem odpada ze strupem [DermNet].
• Krioterapia miejscowa w fizjoterapii: krótkie schładzanie fragmentu ciała, np. parami azotu lub zimnym powietrzem.
• Krioterapia ogólnoustrojowa: pobyt przez 1–4 minuty w kriokomorze w temperaturze −110°C lub niższej [Bouzigon i wsp. 2016].
• Dowody: wymrażanie skutecznie usuwa wiele łagodnych zmian skóry. Dowody na korzyści z kriokomory są słabej jakości [Costello i wsp. 2015].
• Najważniejsze przeciwwskazanie w dermatologii: zmiana, której rozpoznanie nie jest pewne, zwłaszcza znamię barwnikowe.

Usuwanie zmian skórnych

Lekarz oceni zmianę i dobierze metodę usunięcia

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Co to jest krioterapia?

Słowo pochodzi od greckiego kryos, czyli zimno. W praktyce warto odróżnić cztery zastosowania zimna:

Źródła: DermNet; Bouzigon i wsp. 2016.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak zimno działa na tkanki?

W kriochirurgii chodzi o kontrolowane zniszczenie. Bardzo szybkie zamrożenie powoduje powstawanie kryształków lodu wewnątrz komórek, uszkodzenie drobnych naczyń i zastój krwi w leczonym miejscu. Do zniszczenia komórek nowotworowych potrzebne jest schłodzenie tkanki do około −60°C [Zimmerman i Crawford, AFP 2012]. Najbardziej wrażliwe na zimno są melanocyty, czyli komórki wytwarzające barwnik. Dlatego częstym śladem po wymrażaniu jest jaśniejsza plama, wyraźniej widoczna na ciemniejszej skórze [Zimmerman i Crawford, AFP 2012].

W fizjoterapii zimno ma nie uszkadzać skóry. Krótkie schłodzenie powinno zmniejszać ból i obrzęk, ale dowody na takie efekty są ograniczone. Przegląd badań nad lodem w urazach tkanek miękkich znalazł niewiele dobrej jakości prób i nie wskazał optymalnego sposobu ani czasu chłodzenia [Bleakley i wsp. 2004].

Krioterapia skóry — na co pomaga?

Ciekłym azotem najczęściej usuwa się [DermNet]:

• kurzajki (brodawki wirusowe),
• brodawki łojotokowe, czyli łagodne, „przyklejone” do skóry brązowe zmiany u dorosłych,
• włókniaki miękkie,
• mięczaka zakaźnego,
• rogowacenie słoneczne, czyli szorstkie zmiany na skórze uszkodzonej słońcem,
• wybrane małe, powierzchowne raki skóry na tułowiu i kończynach, ale tylko wtedy, gdy rozpoznanie jest pewne i możliwa jest ścisła kontrola, bo wyleczenie nie jest gwarantowane.

Skuteczność zależy od rodzaju zmiany i od tego, jak długo się ją mrozi. W badaniu prospektywnym jedno mrożenie usunęło 67% zmian rogowacenia słonecznego. Przy mrożeniu krótszym niż 5 sekund odsetek wyleczeń wyniósł 39%, a przy dłuższym niż 20 sekund 83% [Thai i wsp. 2004]. Kurzajki zwykle wymagają kilku powtórzeń w odstępach 2–4 tygodni [AAD]. Więcej o leczeniu kurzajek tą metodą piszemy w artykule zamrażanie kurzajek — skuteczność i liczba sesji.

Jak przebiega zabieg wymrażania?

1. Ocena zmiany. Lekarz musi najpierw wiedzieć, co usuwa. Zniszczonej tkanki nie da się już zbadać pod mikroskopem.
2. Przygotowanie. Przy grubych kurzajkach wcześniejsze zmiękczenie zrogowaciałego naskórka preparatem złuszczającym może poprawić efekt [DermNet].
3. Mrożenie. Azot podaje się sprayem, metalową sondą lub wacikiem. Zmiana bieleje, a lód obejmuje ją razem z wąskim marginesem zdrowej skóry [DermNet].
4. Rozmrażanie. Skóra odtaja w ciągu 1–2 minut. Czasem lekarz powtarza cykl zamrażania [BAD].
5. Gojenie. W ciągu kilku godzin może pojawić się pęcherz, potem strup, który odpada po kilku dniach lub tygodniach [BAD; DermNet].

Znieczulenie zwykle nie jest potrzebne [BAD]. Jak wygląda skóra w kolejnych dniach i jak o nią dbać, opisujemy w artykule gojenie po wymrażaniu.

Ile minut trwa krioterapia?

Wymrażanie zmiany skórnej trwa krótko. Lód utrzymuje się zwykle przez 5–30 sekund, zależnie od wielkości i grubości zmiany [DermNet]. Przykładowo dla włókniaka miękkiego wystarcza około 5 sekund, dla rogowacenia słonecznego 5–20 sekund, a dla kurzajki 10–60 sekund, czasem w dwóch cyklach [Zimmerman i Crawford, AFP 2012]. Cała wizyta trwa dłużej, bo obejmuje rozmowę i obejrzenie skóry.

Sesja w kriokomorze trwa od 1 do 4 minut [Bouzigon i wsp. 2016]. Polskie przepisy o rehabilitacji na NFZ wymagają, by kriokomora osiągała temperaturę od −120°C do −150°C [Rozporządzenie MZ w sprawie rehabilitacji leczniczej].

Czy zabieg krioterapii boli?

Wymrażanie zwykle daje krótki, umiarkowany ból, który u różnych osób i w różnych miejscach ciała bywa odczuwany inaczej. Głębsze mrożenie, np. przy raku skóry, boli bardziej w trakcie i po zabiegu [BAD]. Najpierw pojawia się pieczenie, a po kilku minutach pulsowanie [Zimmerman i Crawford, AFP 2012]. Przy kurzajkach ból jest głównym powodem, dla którego krioterapię stosuje się przede wszystkim u starszych dzieci i dorosłych [AAD]. Jeśli boisz się bólu, powiedz o tym lekarzowi. Czasem pomaga wcześniejsze przyjęcie zwykłego leku przeciwbólowego [BAD].

Krioterapia miejscowa i ogólnoustrojowa w fizjoterapii

W fizjoterapii zimno ma działać przeciwbólowo i przeciwobrzękowo. Stosuje się je przy chorobach stawów, po urazach i w sporcie.

• Krioterapia miejscowa to schładzanie fragmentu ciała strumieniem par azotu lub elektrycznie schłodzonego powietrza [Rozporządzenie MZ w sprawie rehabilitacji leczniczej].
• Krioterapia ogólnoustrojowa to krótki pobyt w kriokomorze w minimalnym ubraniu, w temperaturze −110°C lub niższej, przez 1–4 minuty [Bouzigon i wsp. 2016].

Na NFZ oba zabiegi są dostępne w ramach rehabilitacji leczniczej na skierowanie lekarza. Przepisy przewidują do 20 zabiegów w kriokomorze w roku kalendarzowym [Rozporządzenie MZ w sprawie rehabilitacji leczniczej].

Co mówią badania? Przegląd Cochrane dotyczący bólu mięśni po wysiłku znalazł tylko cztery małe badania, łącznie 64 uczestników, głównie młodych mężczyzn. Jakość dowodów oceniono jako bardzo niską, a żadne z badań nie monitorowało systematycznie działań niepożądanych [Costello i wsp. 2015]. Kriokomora nie jest więc metodą o udowodnionej skuteczności. Może być elementem rehabilitacji, ale nie zastąpi ćwiczeń ani leczenia przyczyny bólu.

Czy kriokomora jest bezpieczna? Przegląd z 2023 roku opisał nieliczne działania niepożądane i uznał, że ryzyko jest akceptowalne, jeśli przestrzega się przeciwwskazań i zasad bezpieczeństwa [Legrand i wsp. 2023]. Autorzy podkreślają, że część zgłaszanych powikłań dotyczyła innego urządzenia, w którym ciało poza głową stoi w oparach ciekłego azotu.

Kiedy nie stosować krioterapii?

Wymrażanie zmian skórnych nie jest odpowiednie [DermNet; Zimmerman i Crawford, AFP 2012]:

• przy zmianach o niepewnym rozpoznaniu, znamionach barwnikowych i czerniaku oraz zmianach, które trzeba zbadać histopatologicznie,
• przy chorobach nasilanych przez zimno: objawie Raynauda, pokrzywce z zimna, krioglobulinemii, a także szpiczaku mnogim,
• w miejscach ze złym ukrwieniem,
• z ostrożnością u osób o ciemnej karnacji, u małych dzieci, u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe i ze słabszym czuciem w leczonym miejscu.

Dlaczego znamion nie powinno się zamrażać, wyjaśniamy osobno w artykule zamrażanie pieprzyków — dlaczego nie.

Kriokomora ma dłuższą listę przeciwwskazań. Międzynarodowy panel ekspertów w 2025 roku wymienił wśród przeciwwskazań trwałych m.in. [Capodaglio i wsp. 2025]:

• chorobę niedokrwienną serca, niekontrolowane nadciśnienie, niewyrównaną niewydolność serca, rozrusznik lub wszczepiony defibrylator,
• chorobę tętnic obwodowych (z wyjątkiem najlżejszego, I stopnia wg Fontaine'a), zapalenie naczyń, niedawną zakrzepicę lub zatorowość płucną,
• choroby immunologiczne związane z zimnem, np. krioglobulinemię,
• ciężką astmę i zaawansowaną przewlekłą obturacyjną chorobę płuc,
• padaczkę, udar w ostatnich 12 miesiącach, jaskrę,
• czerniaka lub inny agresywny nowotwór skóry, niezależnie od tego, czy był już leczony, oraz każdy nieleczony lub postępujący nowotwór inwazyjny i każde trwające leczenie przeciwnowotworowe,
• wiek powyżej 80 lat.

Przeciwwskazania czasowe to m.in. ciąża, gorączka, ostra infekcja, ciśnienie 160/100 mmHg lub wyższe, klaustrofobia, zmiany skórne i nietolerancja zimna [Capodaglio i wsp. 2025]. Autorzy zaznaczają, że lista ma charakter ostrożnościowy i powstała w drodze konsensusu ekspertów, a nie na podstawie udokumentowanych zdarzeń niepożądanych w poszczególnych grupach. Przed pierwszym zabiegiem w kriokomorze kwalifikuje lekarz.

Efekty i skutki uboczne krioterapii skóry

Po wymrożeniu skóra reaguje jak po oparzeniu: czerwienieje, puchnie i często pokrywa się pęcherzem, czasem wypełnionym krwią, co jest niegroźne [BAD]. W okolicy oczu obrzęk powiek bywa największy następnego ranka [DermNet]. Strup odpada po około 5–10 dniach na twarzy i po około 3 tygodniach na dłoni, a na podudziu rana lub strup mogą utrzymywać się nawet 3 miesiące [DermNet].

Możliwe skutki uboczne to [BAD; DermNet; Zimmerman i Crawford, AFP 2012]:

• jaśniejsze lub ciemniejsze plamy, częściej na ciemniejszej skórze, zwykle bledną, ale mogą być trwałe,
• drętwienie, gdy zimno obejmie nerw powierzchowny, zwykle ustępujące w ciągu miesięcy,
• blizna, rzadko,
• utrata włosów w leczonym miejscu na owłosionej skórze,
• zakażenie lub owrzodzenie, rzadko, częściej na podudziach i przy słabym krążeniu,
• nawrót zmiany albo brak efektu.

Ile kosztuje 1 zabieg krioterapii?

Ceny różnią się w zależności od rodzaju krioterapii. Wymrożenie zmiany skórnej w prywatnym gabinecie kosztuje orientacyjnie od około 150 do 300 zł za pierwszą zmianę, często plus konsultacja lekarska (orientacyjne ceny w innych placówkach, przegląd publicznych cenników, październik 2026). Szczegóły zebraliśmy w artykule wymrażanie ciekłym azotem — cena i NFZ. Krioterapia miejscowa w fizjoterapii to inna usługa niż wymrażanie zmian skórnych i rozlicza się ją według cennika placówki rehabilitacyjnej.

Na NFZ wymrażanie zmian skórnych wykonuje poradnia dermatologiczna. Przepisy wymagają, by miała dostęp do kriochirurgii [Rozporządzenie MZ w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu AOS]. Krioterapię w fizjoterapii finansuje NFZ w ramach rehabilitacji. W obu przypadkach potrzebne jest skierowanie.

Do jakiego lekarza zgłosić się z krioterapią?

Jeśli chcesz usunąć zmianę skórną, zacznij od wizyty u lekarza, który obejrzy ją w dermatoskopie i oceni, czym jest. To on zdecyduje, czy wymrażanie ma sens, czy lepszy będzie laser, wycięcie albo obserwacja. Jeśli chodzi o ból stawów czy kręgosłupa, skierowanie na zabiegi fizjoterapii w ramach NFZ może wystawić lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, np. lekarz rodzinny [Rozporządzenie MZ w sprawie rehabilitacji leczniczej].

Krioterapia a inne metody usuwania zmian skórnych

Wymrażanie jest szybkie, tanie i nie wymaga znieczulenia. Ma jednak dwa ograniczenia: nie daje materiału do badania histopatologicznego i często wymaga powtórzeń. Dlatego dla wielu zmian lekarze proponują inne metody:

• laser CO2, który pozwala precyzyjnie usunąć zmianę w znieczuleniu miejscowym; tak usuwamy łagodne zmiany w większości naszych ośrodków (laserowe usuwanie znamion i zmian skórnych),
• wycięcie chirurgiczne, gdy zmianę trzeba zbadać pod mikroskopem (chirurgiczne usuwanie znamion),
• leczenie miejscowe kremami, np. przy licznych zmianach rogowacenia słonecznego. Porównanie metod opisujemy w artykule rogowacenie słoneczne — leczenie.

Brodawki łojotokowe, jedno z najczęstszych wskazań do wymrażania, opisujemy szerzej w artykule brodawki łojotokowe — czym są i jak je usunąć.

Najczęstsze pytania

Co to jest krioterapia i na co pomaga?

Krioterapia to leczenie zimnem. W medycynie skóry oznacza wymrażanie zmian ciekłym azotem o temperaturze −196°C: kurzajek, brodawek łojotokowych, włókniaków, mięczaka zakaźnego i rogowacenia słonecznego. W fizjoterapii to krótkie schładzanie ciała lub jego fragmentu, które ma łagodzić ból i obrzęk. Pierwsza niszczy tkankę, druga tylko ją chłodzi.

Ile minut powinna trwać krioterapia?

To zależy od rodzaju zabiegu. Wymrażanie zmiany skórnej trwa zwykle od kilku do kilkudziesięciu sekund na jedną zmianę. Pobyt w kriokomorze trwa od 1 do 4 minut w temperaturze −110°C lub niższej. O czasie zawsze decyduje osoba prowadząca zabieg, a dłużej nie znaczy lepiej.

Kiedy nie stosować krioterapii?

Wymrażania nie stosuje się do zmian o niepewnym rozpoznaniu, znamion barwnikowych i czerniaka, a ostrożność jest potrzebna przy objawie Raynauda, pokrzywce z zimna, krioglobulinemii i złym krążeniu. Kriokomory nie zaleca się m.in. przy chorobie niedokrwiennej serca, niekontrolowanym nadciśnieniu, rozruszniku serca, w ciąży, przy gorączce i ostrej infekcji, a także u osób po czerniaku.

Czy zabieg krioterapii boli?

Wymrażanie zwykle daje krótki, umiarkowany ból i pieczenie, a potem pulsowanie przez kilka godzin. Głębsze mrożenie boli bardziej. Z tego powodu u małych dzieci zwykle wybiera się inne metody. W kriokomorze odczuwa się przede wszystkim intensywne zimno.

Ile kosztuje 1 zabieg krioterapii?

Wymrożenie zmiany skórnej w prywatnym gabinecie kosztuje orientacyjnie od około 150 do 300 zł za pierwszą zmianę, często plus konsultacja (orientacyjne ceny w innych placówkach, przegląd publicznych cenników, październik 2026). Krioterapia miejscowa w fizjoterapii to inna usługa i rozlicza się ją według cennika placówki rehabilitacyjnej. Oba rodzaje krioterapii są też dostępne na NFZ ze skierowaniem.

Czy można wymrozić pieprzyk?

Nie powinno się tego robić. Wymrożona tkanka nie nadaje się do badania histopatologicznego, więc nie da się potwierdzić, że zmiana była łagodna. Znamię, które trzeba usunąć, wycina się albo, po ocenie lekarza, usuwa w inny sposób pozwalający na kontrolę.

Podsumowanie

Krioterapia to leczenie zimnem, ale w praktyce oznacza dwa różne zabiegi. W dermatologii ciekły azot o temperaturze −196°C niszczy kurzajki, brodawki łojotokowe, włókniaki, mięczaka zakaźnego i rogowacenie słoneczne. Zabieg trwa sekundy, bywa bolesny, a skóra goi się od kilku dni do kilku tygodni. Najważniejsza zasada: nie wymraża się zmian o niepewnym rozpoznaniu ani znamion. W fizjoterapii krótkie schładzanie ciała ma łagodzić ból, ale dowody na skuteczność kriokomory są słabe, a lista przeciwwskazań długa, w tym przebyty czerniak. Jeśli chcesz usunąć zmianę skórną, zacznij od jej oceny przez lekarza. Dopiero wtedy wiadomo, czy lepsze będzie wymrażanie, laser czy wycięcie.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin