Kurzajki na stopach u dzieci — skąd się biorą, basen i WF, leczyć czy czekać i jak usunąć bez bólu

Szorstkie zgrubienie na pięcie, pod palcami albo na palcu stopy, które boli przy chodzeniu, to u dziecka w wieku szkolnym najczęściej kurzajka, czyli brodawka wirusowa. Rodzice pytają zwykle o to samo: skąd się wzięła, czy dziecko może iść na basen, czy czekać, czy leczyć, i które metody nie bolą. Na te pytania odpowiadamy poniżej.

Kurzajka na stopie, nazywana też brodawką podeszwową, to zakażenie naskórka wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Wirus wnika przez drobne uszkodzenia skóry, a zmiana rośnie tygodniami lub miesiącami, zanim stanie się widoczna. Pełny opis brodawek podeszwowych, ich odmian, nazw i wszystkich metod leczenia znajdziesz w artykule kurzajka na stopie. Tutaj skupiamy się na tym, co u dzieci wygląda inaczej niż u dorosłych.

Kurzajki na stopach u dzieci w skrócie

• Jak często: w holenderskim badaniu szkolnym brodawki miało co trzecie dziecko w wieku 4–12 lat.
• Skąd: wirus HPV przenoszony przez dotyk, wspólne buty i ręczniki oraz drobne skaleczenia; najsilniej liczyło się to, czy brodawki ma rodzeństwo lub koledzy z klasy.
• Jak wygląda: szorstka, płaska lub lekko wypukła plamka, bez linii papilarnych, często z czarnymi kropkami; boli przy ściśnięciu z boków.
• Basen i WF: dozwolone, z plastrem i w klapkach.
• Leczyć czy czekać: około połowa brodawek u dzieci znika w ciągu roku; leczenie, gdy boli, rośnie lub przeszkadza.
• Bez bólu: kwas salicylowy w domu; zabiegi po znieczuleniu skóry.
• W Twoich Znamionach: w większości naszych ośrodków usuwamy kurzajki laserem CO2 u dzieci, które skończyły 6 lat.

Kurzajki (brodawki wirusowe) — szorstkie, wyraźnie odgraniczone zgrubienia naskórka.

Usuwanie zmian skórnych

Lekarz oceni zmianę i dobierze metodę usunięcia

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów usunięcie zmiany

Skąd się biorą kurzajki na stopach u dzieci?

Wirus brodawczaka ludzkiego to duża rodzina wirusów. Brodawki na stopach wywołują jego skórne typy, zwłaszcza 1, 2, 27 i 57. Zakażenie wymaga dwóch rzeczy: kontaktu z wirusem i drobnego uszkodzenia skóry, przez które wirus wnika do naskórka. Rozmięknięta od wody skóra stóp ułatwia mu zadanie.

Dzieci chorują najczęściej, bo ich układ odpornościowy dopiero uczy się rozpoznawać wirusa, a kontakt z rówieśnikami jest bliski. Brodawki są rzadsze u najmłodszych dzieci, a ich częstość rośnie z wiekiem: w badaniu holenderskich uczniów miało je 15% czterolatków i 44% jedenastolatków. W tej samej grupie u 59% dzieci z brodawkami zmiany występowały wyłącznie na stopach.

Co zwiększało ryzyko? Przede wszystkim brodawki u rodzeństwa i kolegów z klasy, a także pożyczanie butów i liczna rodzina. Zaskoczeniem dla wielu rodziców jest to, że chodzenie boso, wspólne prysznice i basen nie wiązały się z częstszym występowaniem brodawek w tym badaniu. Amerykańska AAD wciąż wymienia chodzenie boso po basenie, szatni i wspólnych prysznicach wśród czynników ryzyka, więc klapki w takich miejscach pozostają rozsądnym nawykiem, ale nie warto zabraniać dziecku pływania.

Od zakażenia do pojawienia się widocznej brodawki mija zwykle kilka miesięcy, czasem nawet rok. Dlatego nie da się wskazać dnia ani miejsca, w którym dziecko się zaraziło.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak wygląda kurzajka na stopie u dziecka?

Brodawka podeszwowa u dziecka wygląda tak samo jak u dorosłego, tylko częściej jest mała i świeża. Ciężar ciała wciska ją w podeszwę, więc zamiast wypukłej narośli widać twardą, szorstką plamkę w kolorze skóry lub żółtawą, czasem z drobnymi czarnymi kropkami. To zakrzepłe naczynia włosowate, a nie „korzenie" czy „nasionka". Na brodawce zanikają linie papilarne, a wokół niej biegną dalej.

Dwie typowe postacie:

• pojedyncza, głęboka brodawka na pięcie lub pod głową kości śródstopia, bolesna przy ucisku i ściskaniu z boków, często otoczona żółtawym zgrubieniem przypominającym odcisk,
• brodawki mozaikowe, czyli skupisko wielu płytkich zmian zlewających się w większe pole; bolą mniej.

Małe dziecko nie zawsze powie, że coś je boli. Sygnałem bywa utykanie, chodzenie na brzegu stopy, niechęć do biegania lub skarżenie się na „kamyk w bucie". Ból brodawki podeszwowej potrafi zmienić sposób chodzenia i z czasem powodować nawet ból kolan lub bioder.

Kurzajka na pięcie, pod palcami i na palcu u dziecka

Miejsce zmienia głównie to, jak bardzo boli. Na pięcie i pod przednią częścią stopy brodawka jest wciskana w skórę przy każdym kroku, więc boli najbardziej. Na palcach i grzbiecie stopy rośnie bardziej wypukło, jak brodawka zwykła, i częściej przeszkadza przez ocieranie o but niż przez ból.

Kurzajka na dłoni i na kolanie u dziecka

Na dłoniach, palcach rąk i kolanach dzieci mają brodawki zwykłe: szorstkie, wypukłe grudki, często w okolicy skaleczeń i obgryzanych paznokci. Leczy się je podobnie, ale goją się szybciej niż brodawki podeszwowe. Opisujemy je w artykule kurzajki na dłoniach.

Z czym można pomylić kurzajkę na stopie dziecka?

• Odcisk lub modzel to zgrubienie skóry od ucisku, bez wirusa. Zachowuje linie papilarne, nie ma kropek i leży zawsze w miejscu nacisku, a boli przy ucisku od góry, nie z boków. U dziecka odcisk często oznacza za ciasne buty. Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule kurzajka czy odcisk.
• Mięczak zakaźny daje gładkie, perłowe grudki z dołkiem, ale nie występuje na podeszwach.
• Czarna plamka w zgrubiałej skórze pięty to u aktywnych dzieci najczęściej wylew krwi po skokach lub bieganiu, który znika w kilka tygodni. Plamkę, która nie znika, rośnie lub zmienia kolor, powinien obejrzeć lekarz, bo na stopie rozwija się rzadki czerniak akralny. Piszemy o tym w artykule czarny odcisk na palcu.

Rozpoznanie potwierdza lekarz, oglądając zmianę w dermatoskopie: kropki naczyń w białych obwódkach i przerwane linie skóry dają typowy obraz brodawki. Samodzielne zdrapywanie skóry „żeby sprawdzić" może rozsiać wirusa.

Czy kurzajkę u dziecka trzeba leczyć?

Nie zawsze. Brodawki u dzieci znikają same częściej i szybciej niż u dorosłych. W holenderskim badaniu 366 uczniów z brodawkami pełne ustąpienie zmian następowało w tempie 52 na 100 dzieci rocznie, czyli mniej więcej u połowy dzieci w ciągu roku, a szybciej u młodszych. DermNet podaje, że u dzieci bez leczenia 50% brodawek znika w ciągu 6 miesięcy, a 90% w ciągu 2 lat.

Typ wirusa też ma znaczenie: brodawki podeszwowe wywołane przez HPV 1 znikały same w 58% przypadków, a wywołane przez typy 2, 27 i 57 tylko w 7%. W praktyce nie bada się typu wirusa, ale wyjaśnia to, dlaczego jedna kurzajka znika w kilka miesięcy, a druga trwa latami.

Czekać warto, gdy brodawka jest mała, nie boli, nie rośnie i nie przeszkadza dziecku. Leczyć warto, gdy:

• kurzajka boli przy chodzeniu, dziecko utyka lub unika sportu,
• zmian przybywa albo zlewają się w mozaikę,
• brodawka ma co najmniej 1 cm lub jest rozdrapana i krwawi,
• dziecko wstydzi się jej lub nie chce iść na basen,
• dziecko ma obniżoną odporność.

W badaniu holenderskim rodzice sięgali po leczenie najczęściej właśnie wtedy, gdy brodawka miała co najmniej 1 cm i była uciążliwa.

Jak leczyć kurzajkę na stopie u dziecka — od najmniej bolesnej metody

Kwas salicylowy w domu

To pierwszy wybór u dzieci. Preparat w płynie, maści lub plastrze złuszcza zakażony naskórek warstwa po warstwie. Stosuje się go codziennie przez kilka tygodni, po namoczeniu stopy i delikatnym starciu zrogowaciałej skóry pumeksem przeznaczonym tylko do tego celu. W przeglądzie Cochrane kwas salicylowy był skuteczniejszy od placebo. Nie boli, ale może podrażnić zdrową skórę, dlatego nakłada się go tylko na brodawkę, a przy bólu lub krwawieniu robi przerwę. Preparaty z aptek stosuj u dziecka zgodnie z ulotką i nigdy na twarz.

Taśma klejąca i domowe sposoby

Popularna w internecie taśma nie ma potwierdzonej skuteczności. Glistnik, czosnek czy ocet mogą podrażnić delikatną skórę dziecka, a dowody na ich działanie są słabe. Więcej w artykule jaskółcze ziele na kurzajki.

Wymrażanie ciekłym azotem

Stosowane w wielu gabinetach, powtarzane co 2–4 tygodnie. Problem w tym, że boli, dlatego AAD zaleca je głównie u starszych dzieci i dorosłych. Dla brodawek podeszwowych dowody są słabe: w dwóch dużych badaniach z randomizacją krioterapia nie była skuteczniejsza od kwasu salicylowego stosowanego w domu. W naszych ośrodkach wymrażania nie wykonujemy.

Laser

Laser usuwa brodawkę na jednej wizycie, w znieczuleniu miejscowym, więc sam zabieg nie boli; najbardziej odczuwalne jest podanie znieczulenia, które u dzieci można poprzedzić kremem znieczulającym. Dowody na skuteczność lasera są umiarkowane, a opierają się głównie na badaniach bez grupy kontrolnej. Po zabiegu miejsce może być tkliwe przez kilka dni do dwóch tygodni, a czasem potrzebna jest kolejna sesja.

Łyżeczkowanie, wycięcie i inne metody

Łyżeczkowanie z przypaleniem dna zostawia na podeszwie bliznę, która może boleć przy chodzeniu. Immunoterapię miejscową i inne metody zostawia się dla brodawek opornych. Ich opis znajdziesz w artykule wycięcie brodawki skórnej u dziecka.

Usuwanie kurzajek u dzieci w Twoich Znamionach

Każdy zabieg u dziecka zaczyna się od oceny lekarza, który ogląda zmianę w dermatoskopie, potwierdza, że to brodawka, i razem z rodzicem decyduje, czy zabieg ma sens. U wielu dzieci najlepszą decyzją okazuje się obserwacja lub leczenie w domu.

• Wiek: zabiegi wykonujemy u dzieci od 6. roku życia.
• Metoda: w większości naszych ośrodków kurzajki usuwamy laserem CO2 w znieczuleniu miejscowym. We wszystkich ośrodkach możliwe jest wycięcie chirurgiczne. Wymrażania i elektrokoagulacji nie wykonujemy. Metodę zawsze dobiera lekarz.
• Cena: w ośrodkach z laserem usunięcie kurzajki kosztuje 460 zł za pierwszą brodawkę i 100 zł za każdą kolejną usuwaną na tej samej wizycie. Konsultacja w dniu zabiegu jest wliczona w cenę, a ceny są takie same we wszystkich miastach. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem, a aktualne stawki są w cenniku.
• Po zabiegu: rana na podeszwie goi się kilka dni do dwóch tygodni; w tym czasie dziecko powinno unikać długich marszów i zawodów sportowych. Zalecenia opisujemy w artykule usuwanie kurzajek laserem — przebieg i ceny.

Basen, WF, przedszkole — co z kurzajką dziecka?

• Basen i lekcje pływania są dozwolone. Zaklej kurzajkę wodoodpornym plastrem, daj dziecku klapki i własny ręcznik. Dla wielu dzieci zakaz pływania jest większym problemem niż sama brodawka.
• WF i sport: bez ograniczeń, chyba że brodawka boli. Wtedy pomaga miękka wkładka lub plaster odciążający do czasu leczenia.
• Przedszkole i szkoła: bez przerwy w uczęszczaniu.
• W domu: własne skarpety zmieniane codziennie, własne buty i ręcznik, mycie rąk po dotknięciu brodawki, bez drapania i obgryzania.

Jak zapobiegać kurzajkom u dziecka?

• Nie pożyczać butów, skarpet, klapek i ręczników.
• Nosić klapki pod wspólnym prysznicem i w szatni.
• Dbać o suche stopy i leczyć otarcia, bo wirus wnika przez uszkodzoną, rozmiękłą skórę.
• Nie rozdrapywać brodawek, bo w zadrapaniu powstają nowe, często w rządku. Co zrobić, gdy dziecko rozdrapie kurzajkę, opisujemy w artykule rozdrapana brodawka.

Kiedy z kurzajką dziecka iść do lekarza?

Umów wizytę, gdy:

• nie masz pewności, czy to kurzajka,
• brodawka boli, dziecko utyka lub unika sportu,
• zmian przybywa albo zlewają się w większe pole,
• kurzajka krwawi, zmienia wygląd lub nie reaguje na leczenie w domu po kilku tygodniach,
• zmiana jest ciemna, nierówna lub nie przypomina typowej brodawki,
• dziecko ma obniżoną odporność.

Najczęstsze pytania

Jak pozbyć się kurzajki na stopie dziecka?

U młodszego dziecka często najlepiej poczekać, bo około połowa dziecięcych brodawek znika sama w ciągu roku. Jeśli kurzajka boli, rośnie albo przeszkadza, pierwszym krokiem jest preparat z kwasem salicylowym stosowany w domu zgodnie z ulotką. Gdy to nie pomaga, lekarz dobiera zabieg. W naszych ośrodkach usuwamy kurzajki u dzieci od 6. roku życia laserem CO2 w znieczuleniu miejscowym, w większości placówek.

Od czego robią się kurzajki u dzieci?

Z zakażenia skóry wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), które przenosi się przez dotyk, wspólne buty, skarpety i ręczniki oraz przez drobne uszkodzenia skóry. Dzieci w wieku szkolnym chorują najczęściej, bo ich odporność dopiero uczy się rozpoznawać wirusa, a kontakt z rówieśnikami jest bliski. Kurzajka nie świadczy o złej higienie.

Z czym można pomylić kurzajkę na stopie?

Najczęściej z odciskiem lub modzelem, czyli zgrubieniem skóry od ucisku. Kurzajka przerywa linie papilarne i często ma drobne czarne kropki, a odcisk zachowuje linie skóry i leży zawsze w miejscu nacisku. Na stopie dziecka rzadziej spotyka się mięczaka zakaźnego, bo nie występuje on na podeszwach. Ciemną plamkę, która nie znika, powinien obejrzeć lekarz.

Czy kurzajka na stopie u dziecka jest groźna?

Nie, to łagodna zmiana wirusowa, która nie zagraża zdrowiu. Problemem bywa ból przy chodzeniu, który sprawia, że dziecko utyka lub unika sportu, rozsiewanie brodawek na sąsiednią skórę i wstyd przed rówieśnikami. Nieleczona kurzajka u dziecka najczęściej znika sama, choć może to trwać wiele miesięcy. Więcej w artykule czy kurzajki są groźne.

Czy dziecko z kurzajką może chodzić na basen i na WF?

Tak. Wystarczy zakleić kurzajkę wodoodpornym plastrem na czas pływania, nosić klapki pod prysznicem i nie pożyczać ręcznika. W dużym badaniu holenderskich uczniów basen i chodzenie boso nie zwiększały ryzyka brodawek, a najwięcej znaczyło to, czy brodawki miało rodzeństwo lub koledzy z klasy.

Czy usuwanie kurzajki u dziecka boli?

To zależy od metody. Kwas salicylowy nie boli, ale może podrażniać skórę. Wymrażanie ciekłym azotem boli, dlatego stosuje się je głównie u starszych dzieci. Usunięcie laserem wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, więc najbardziej odczuwalne jest samo podanie znieczulenia; u dzieci można je poprzedzić kremem znieczulającym. Po zabiegu stopa może być tkliwa przez kilka dni do dwóch tygodni.

W jakim wieku można usunąć kurzajkę u dziecka?

Preparaty z kwasem salicylowym można stosować u dzieci zgodnie z ulotką, a wymrażanie w innych placówkach zwykle u starszych dzieci, które zniosą ból. W Twoich Znamionach zabiegi laserowe (w większości ośrodków) i chirurgiczne wykonujemy u dzieci, które skończyły 6 lat, po ocenie lekarza, który decyduje, czy zabieg jest potrzebny.

Podsumowanie

Kurzajki na stopach u dzieci są bardzo częste i w większości znikają same, choć może to trwać wiele miesięcy. Dziecko może chodzić na basen i na WF, wystarczy plaster i klapki. Leczenie warto zacząć, gdy brodawka boli, rośnie lub przeszkadza: najpierw kwas salicylowy w domu, a gdy to nie pomaga, zabieg dobrany przez lekarza. Wymrażanie boli i u dzieci sprawdza się słabo, zwłaszcza na podeszwach. W Twoich Znamionach usuwamy kurzajki u dzieci od 6. roku życia laserem CO2 w znieczuleniu miejscowym, w większości naszych ośrodków, zawsze po ocenie lekarza. Pełny opis brodawek podeszwowych, także u dorosłych, znajdziesz w artykule kurzajka na stopie.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów usunięcie zmiany