Mięsak Kaposiego u dzieci — jak się objawia, kogo dotyczy i czym go nie pomylić
Rodzic, który wpisuje w wyszukiwarkę „mięsak Kaposiego u dziecka”, zwykle ma przed oczami konkretną zmianę: fioletową plamę, czerwony guzek albo powiększone węzły chłonne. Warto zacząć od najważniejszego. W Europie mięsak Kaposiego u dzieci zdarza się skrajnie rzadko, a fioletowe i czerwone zmiany na skórze dziecka to niemal zawsze naczyniaki lub inne łagodne zmiany naczyniowe [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors].
Ten artykuł wyjaśnia, w jakich sytuacjach mięsak Kaposiego może dotyczyć dziecka, czym różni się od postaci spotykanej u dorosłych, jak się go rozpoznaje i leczy oraz kiedy zmianę naczyniową u dziecka trzeba pilnie pokazać lekarzowi. Ogólny opis choroby znajdziesz w artykule mięsak Kaposiego — czym jest, typy i leczenie, a wczesne objawy u dorosłych w artykule mięsak Kaposiego — pierwsze objawy.
Mięsak Kaposiego u dzieci w skrócie
- Co to jest: nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek wyściełających naczynia, wywoływany przez wirusa HHV-8 [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors].
- Jak często: u dzieci w Europie skrajnie rzadko. W części krajów Afryki Subsaharyjskiej należy do pięciu najczęstszych nowotworów dziecięcych [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors; Kamiyango 2019].
- Kogo dotyczy: dzieci z obszarów, gdzie HHV-8 jest powszechny, dzieci z HIV, dzieci po przeszczepieniu narządu i dzieci z rzadkimi wrodzonymi niedoborami odporności [Jackson 2016].
- Czym różni się od postaci u dorosłych: u dzieci często dominuje powiększenie węzłów chłonnych, nierzadko bez typowych zmian skórnych, z ciężką niedokrwistością i małopłytkowością [Kamiyango 2019; El-Mallawany 2018].
- Rozpoznanie: biopsja z badaniem histopatologicznym i immunohistochemicznym [Lebbé 2019].
- Leczenie: w ośrodkach onkologii dziecięcej; chemioterapia, leczenie HIV, a po przeszczepieniu zmiana leków immunosupresyjnych [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors; Cordeiro 2023].
- Najczęstsze „podobne” zmiany: naczyniak niemowlęcy i ziarniniak naczyniowy, które są łagodne [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors].
Ocena zmiany skórnej
Niepokoi Cię zmiana na skórze? Lekarz oceni ją w powiększeniu
Czym jest mięsak Kaposiego?
Mięsak Kaposiego to nowotwór naczyniowy związany z zakażeniem ludzkim herpeswirusem typu 8 (HHV-8). Pierwszy opisał go w 1872 roku Moritz Kaposi [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Według europejskich wytycznych to wieloogniskowy nowotwór z komórek śródbłonka, głównie naczyń chłonnych, zakażonych HHV-8. Wyróżnia się cztery postacie: klasyczną, endemiczną (afrykańską), epidemiczną związaną z HIV i jatrogenną, czyli wywołaną lekami obniżającymi odporność [Lebbé 2019].
U dorosłych w Europie najczęściej spotyka się postać klasyczną: powoli rosnące, fioletowe plamy i guzki na podudziach starszych mężczyzn. Opisujemy ją w artykule o mięsaku Kaposiego, do którego odsyłamy na początku. U dzieci obraz choroby bywa zupełnie inny.
Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania
Jak często mięsak Kaposiego występuje u dzieci?
W Europie i w Polsce. Amerykański Narodowy Instytut Raka (NCI) określa mięsaka Kaposiego jako rozpoznanie skrajnie rzadkie u dzieci [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. W piśmiennictwie europejskim opisuje się pojedyncze przypadki lub małe serie, na przykład trójkę dzieci po przeszczepieniu wątroby leczonych w jednym ośrodku w Portugalii [Cordeiro 2023]. W dostępnym piśmiennictwie (przeszukaliśmy PubMed) brak polskich danych o częstości mięsaka Kaposiego u dzieci, dlatego nie podajemy liczby zachorowań w Polsce.
W Afryce Subsaharyjskiej. Tam sytuacja jest odwrotna. Dziecięce przypadki opisano w środkowej i wschodniej Afryce ponad 50 lat temu, w regionach, gdzie HHV-8 jest powszechny. Wraz z epidemią HIV liczba zachorowań gwałtownie wzrosła i dziś w wielu krajach regionu mięsak Kaposiego należy do pięciu najczęstszych nowotworów dziecięcych [Kamiyango 2019; El-Mallawany 2018]. W Ugandzie zachorowalność dzieci wzrosła w erze AIDS ponad 40-krotnie [Ziegler 1996].
W krajach rozwiniętych. Przegląd z 2014 roku zwraca uwagę na rosnącą liczbę opisów mięsaka Kaposiego u dzieci po przeszczepieniu narządów [Dow 2014]. Po przeszczepieniu narządu mięsak Kaposiego występuje około 200 razy częściej niż w populacji ogólnej [Cordeiro 2023; NCI PDQ: Kaposi Sarcoma].
Skąd bierze się mięsak Kaposiego u dziecka?
Wirus HHV-8 i drogi zakażenia
HHV-8 jest przyczyną wszystkich postaci mięsaka Kaposiego [Dow 2014]. Wirus występuje nierównomiernie: jest powszechny w Afryce Subsaharyjskiej, w regionie Morza Śródziemnego i w chińskim regionie Sinciang, a rzadki w Europie Zachodniej i Stanach Zjednoczonych [Minhas 2014].
Może przenosić się drogą płciową, przez przetoczenie krwi i przeszczepienie narządu, ale u dzieci główną drogą zakażenia jest ślina, zwłaszcza w regionach, gdzie wirus jest powszechny [Minhas 2014]. W badaniu z Egiptu wirusa wykrywano w ślinie małych dzieci, a zakażenie częściej dotyczyło dzieci w bliskim kontakcie z innymi dziećmi [Andreoni 2002]. Pierwsze zakażenie HHV-8 u zdrowego dziecka może przebiegać z gorączką i plamisto-grudkową wysypką, która nie jest mięsakiem Kaposiego [Andreoni 2002].
Dlaczego tylko niektóre dzieci chorują?
Samo zakażenie zwykle nie wystarcza. Według przeglądu z 2016 roku [Jackson 2016]:
- postać epidemiczna i jatrogenna u dzieci wynika z głębokiego, nabytego niedoboru odporności komórkowej, czyli limfocytów T, spowodowanego zakażeniem HIV lub lekami po przeszczepieniu,
- postać klasyczna u dziecka może być skutkiem rzadkich, jednogenowych wrodzonych błędów odporności, opisanych w genach WAS, IFNGR1, STIM1 i TNFRSF4,
- postać endemiczna u afrykańskich dzieci bez HIV nadal nie jest dobrze wyjaśniona.
Autorzy tego przeglądu zwracają uwagę, że u dziecka z mięsakiem Kaposiego bez HIV i bez przeszczepienia trzeba brać pod uwagę wrodzony niedobór odporności [Jackson 2016].
Postacie mięsaka Kaposiego u dzieci
Postać endemiczna (afrykańska)
Dotyczy dzieci i młodych dorosłych w Afryce Subsaharyjskiej bez zakażenia HIV. U dorosłych przypomina postać klasyczną, natomiast u dzieci bywa bardziej agresywna: z rozsianym powiększeniem węzłów chłonnych, nasilonym obrzękiem limfatycznym i zajęciem narządów wewnętrznych [NCI PDQ: Kaposi Sarcoma].
Postać związana z HIV
W Afryce to obecnie najczęstsza sytuacja. W serii 100 dzieci z Ugandy 78% zbadanych miało HIV [Ziegler 1996], a wśród 171 dzieci i nastolatków z Malawi i Tanzanii HIV miało 87% [Campbell 2023]. Mięsak Kaposiego u dzieci często rozwija się bez głębokiego spadku liczby limfocytów CD4, inaczej niż u dorosłych [El-Mallawany 2018].
Postać jatrogenna (po przeszczepieniu)
Opisywana u dzieci po przeszczepieniu narządów, na przykład wątroby. W serii przypadków trojga dzieci leczonych w Portugalii choroba ujawniła się od 5 miesięcy do 2 lat po przeszczepieniu wątroby. Opisywano m.in. gorączkę, powiększone węzły chłonne i śledziona oraz niedokrwistość i małopłytkowość, a rozpoznanie postawiono dopiero w biopsji węzła chłonnego [Cordeiro 2023]. Typowych zmian na skórze może więc nie być.
Postać klasyczna u dzieci z wrodzonym niedoborem odporności
Najrzadsza. Opisano ją u pojedynczych dzieci z wrodzonymi, uwarunkowanymi jednym genem defektami odporności [Jackson 2016].
Postać węzłowa — najbardziej charakterystyczna dla dzieci
To, co najbardziej odróżnia mięsaka Kaposiego u dzieci od choroby dorosłych, to wyraźne, „wybrzuszające się” powiększenie węzłów chłonnych. Według przeglądu z 2019 roku to najczęstszy obraz choroby u dzieci w regionach endemicznych [Kamiyango 2019]. Postać węzłowa ma kilka cech [Kamiyango 2019; El-Mallawany 2018]:
- typowe, ciemne zmiany na skórze są nieliczne albo ich nie ma,
- często występuje ciężka niedokrwistość i małopłytkowość,
- liczba limfocytów CD4 bywa prawidłowa,
- bez chemioterapii choroba może przebiegać bardzo gwałtownie,
- z leczeniem często udaje się uzyskać trwałą, całkowitą remisję.
W serii z Ugandy mediana wieku dzieci wynosiła 4 lata, a mediana wieku, w którym pojawiły się pierwsze objawy, wynosiła 33 miesiące. U 79% dzieci zmiany skupiały się w okolicy jamy ustnej i twarzy, a u 13% w okolicy pachwin i narządów płciowych [Ziegler 1996].
Jak wygląda mięsak Kaposiego u dziecka? Objawy
Według NCI dzieci z obszarów endemicznych zgłaszają się zwykle ze zmianami skórnymi, powiększonymi węzłami chłonnymi oraz zmianami w klatce piersiowej i jamie ustnej. Zmiany skórne zaczynają się jako czerwone, fioletowe lub brązowe plamy, które z czasem przechodzą w blaszki, a potem w guzki [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Mogą zajmować błony śluzowe jamy ustnej, nosa i gardła [DermNet: Kaposi sarcoma].
Zespół z Malawi i Tanzanii opracował dziecięcą klasyfikację, która dzieli chorobę na cztery obrazy kliniczne [Campbell 2023]:
| Stadium | Obraz choroby | Odsetek dzieci w badaniu |
|---|---|---|
| 1 | łagodna lub umiarkowana choroba ograniczona do skóry i jamy ustnej | 18% |
| 2 | głównie powiększenie węzłów chłonnych | 33% |
| 3 | twardy, „drewniany” obrzęk kończyn | 19% |
| 4 | zajęcie narządów wewnętrznych lub rozległe zmiany skóry i błon śluzowych | 30% |
Część objawów nie jest widoczna na skórze. Ciężką niedokrwistość i małopłytkowość wykrywa morfologia krwi, a zajęcie narządów wewnętrznych badania obrazowe. Dlatego dziecko z powiększonymi węzłami chłonnymi wymaga oceny lekarskiej, nawet jeśli skóra wygląda prawidłowo.
Pierwsze objawy
U dzieci nie ma jednego typowego „pierwszego objawu”. Może to być powiększony węzeł chłonny, płaska fioletowa plama, zmiana w jamie ustnej albo obrzęk. U dorosłych przebieg wczesnych zmian opisaliśmy w artykule o pierwszych objawach mięsaka Kaposiego, do którego odsyłamy na początku.
Z czym można pomylić mięsaka Kaposiego u dziecka?
Większość czerwonych, fioletowych i niebieskawych zmian na skórze dzieci to łagodne guzy i wady naczyniowe.
Naczyniak niemowlęcy. To najczęstszy łagodny guz okresu niemowlęcego, występuje u 4–5% niemowląt. Zwykle nie ma go przy urodzeniu, a rozpoznaje się go najczęściej w wieku 3–6 tygodni [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Według NHS naczyniaki rosną przez pierwsze 6–12 miesięcy, a potem zmniejszają się i znikają, zwykle do 7. roku życia [NHS: Birthmarks]. Więcej w artykule naczyniak u niemowlęcia.
Ziarniniak naczyniowy. Łagodna, odczynowa zmiana, najczęstsza u starszych dzieci i młodych dorosłych. Ma postać gładkiego lub zrazikowego, czerwonego guzka, który może szybko rosnąć przez tygodnie lub miesiące i obficie krwawić [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Opisujemy go w artykule ziarniniak naczyniowy.
Kaposiform hemangioendothelioma (KHE) i naczyniak kępkowy. Mimo podobnej nazwy to inne choroby, niezwiązane z HHV-8 i ujmowane w klasyfikacji osobno od mięsaka Kaposiego. Kaposiform hemangioendothelioma, rzadki guz naczyniowy wieku dziecięcego, występuje według szacunków NCI u około 0,07 na 100 tysięcy dzieci rocznie, zwykle w okresie noworodkowym, często już przy urodzeniu. Ma postać twardego, sinofioletowego zgrubienia, najczęściej na kończynach. U 50–70% chorych powoduje zjawisko Kasabacha-Merritta, czyli groźny spadek płytek krwi i zaburzenia krzepnięcia [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Takie dziecko wymaga pilnej opieki szpitalnej.
Siniaki i wybroczyny. Mogą przypominać płaskie zmiany naczyniowe. Zwykły siniak zmienia kolor i znika samoistnie. Siniaki lub krwawienia bez wyraźnej przyczyny, zwłaszcza z bladością lub gorączką, wymagają pilnej oceny lekarskiej, a NHS zaleca w takiej sytuacji pilną wizytę u lekarza rodzinnego [NHS: Acute lymphoblastic leukaemia symptoms].
Powiększone węzły chłonne. U dzieci są zwykle odczynem na infekcję, na przykład przeziębienie lub zapalenie gardła, i zmniejszają się w ciągu 1–2 tygodni [NHS: Swollen glands].
„Objawy mięsaka u dzieci” — o jakie mięsaki chodzi?
Słowo „mięsak” obejmuje wiele różnych nowotworów. Najczęstszym mięsakiem tkanek miękkich u dzieci jest mięśniakomięsak prążkowanokomórkowy, który stanowi połowę mięsaków tkanek miękkich u dzieci do 14. roku życia [NCI PDQ: Childhood Soft Tissue Sarcoma]. Pozostałe mięsaki tkanek miękkich mogą objawiać się guzem, który nie daje dolegliwości, albo objawami ucisku na sąsiednie narządy; gorączka, chudnięcie i nocne poty zdarzają się rzadko [NCI PDQ: Childhood Soft Tissue Sarcoma]. Dlatego każdy nowy, rosnący guz pod skórą dziecka, który nie znika po kilku tygodniach, powinien obejrzeć lekarz.
Kiedy z dzieckiem iść do lekarza?
Większość zmian naczyniowych u dzieci nie jest groźna, ale nie oceniaj ich samodzielnie na podstawie zdjęć. Umów wizytę u pediatry lub lekarza rodzinnego, jeśli zauważysz:
- fioletową, czerwoną lub brązową plamę albo guzek, które nie znikają jak siniak i powiększają się,
- zmianę naczyniową, która szybko rośnie, twardnieje, krwawi lub owrzodziała,
- powiększone węzły chłonne, które rosną albo nie zmniejszają się po tygodniu, są twarde lub nieruchome, zwłaszcza bez objawów infekcji [NHS: Swollen glands],
- twardy obrzęk kończyny bez urazu,
- zmiany w jamie ustnej, które nie goją się.
Pilnie, tego samego dnia, skontaktuj się z lekarzem, gdy:
- dziecko po przeszczepieniu narządu, z zakażeniem HIV lub z rozpoznanym niedoborem odporności ma nową fioletową zmianę, powiększone węzły, gorączkę lub powiększony brzuch — wtedy najpierw zadzwoń do zespołu, który prowadzi jego leczenie [Cordeiro 2023],
- zmianie naczyniowej u niemowlęcia towarzyszą wybroczyny, krwawienia lub bladość, co może świadczyć o spadku płytek krwi [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors],
- dziecko ma trudność z przełykaniem lub oddychaniem [NHS: Swollen glands].
Jak rozpoznaje się mięsaka Kaposiego u dziecka?
Diagnostyką i leczeniem zajmują się ośrodki onkologii i hematologii dziecięcej, często we współpracy z zespołami chorób zakaźnych lub transplantologii.
- Badanie całego ciała. Lekarz ogląda skórę, jamę ustną, ocenia węzły chłonne, wątrobę i śledzionę.
- Biopsja. Rozpoznanie potwierdza badanie histopatologiczne z badaniem immunohistochemicznym [Lebbé 2019]. U dzieci bez zmian skórnych pobiera się zwykle węzeł chłonny [Cordeiro 2023]. Biopsja jest konieczna, bo mięsaka Kaposiego mogą przypominać inne choroby [DermNet: Kaposi sarcoma].
- Morfologia krwi w kierunku niedokrwistości i małopłytkowości [Kamiyango 2019].
- Test w kierunku HIV, a u dzieci z HIV ocena liczby limfocytów CD4 i wiremii [DermNet: Kaposi sarcoma].
- Badania obrazowe w celu oceny narządów wewnętrznych.
- Diagnostyka niedoboru odporności, gdy dziecko nie ma HIV ani przeszczepienia w wywiadzie [Jackson 2016].
Dla dzieci opracowano osobną, dziecięcą klasyfikację stadiów, ponieważ system stosowany u dorosłych słabo oddaje obraz choroby u dzieci [Campbell 2023; El-Mallawany 2018].
Leczenie mięsaka Kaposiego u dzieci
Nie leczymy mięsaka Kaposiego w Twoich Znamionach. Leczenie prowadzą ośrodki onkologii dziecięcej, a poniższy opis ma jedynie pomóc zrozumieć, czego można się spodziewać.
Brakuje dużych badań. NCI podkreśla, że u dzieci nie przeprowadzono prospektywnych badań klinicznych, a dowody są skąpe także u dorosłych [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. Przegląd z 2014 roku stwierdzał brak wytycznych leczenia dla dzieci [Dow 2014], a europejskie wytyczne dla dorosłych ukazały się dopiero w 2019 roku [Lebbé 2019].
Chemioterapia. Dzieci odpowiadają na schematy z bleomycyną, winkrystyną i taksanami [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors]. W afrykańskich programach stosuje się leczenie antyretrowirusowe (przeciw HIV) połączone z łagodną lub umiarkowanie intensywną chemioterapią, dobrze tolerowaną nawet w krajach o niskich dochodach [El-Mallawany 2018].
Leczenie HIV. U dzieci z HIV podstawą jest leczenie antyretrowirusowe [El-Mallawany 2018]. U dorosłych europejskie wytyczne uznają je za pierwszy krok leczenia, a chemioterapię za potrzebną przy rozległej chorobie [Lebbé 2019].
Po przeszczepieniu. U dorosłych zaleca się zmniejszenie dawek leków immunosupresyjnych i zamianę na inhibitory mTOR [Lebbé 2019]. U trojga dzieci po przeszczepieniu wątroby odstawiono takrolimus, włączono syrolimus i wszystkie wyzdrowiały bez nawrotu, z dobrą funkcją przeszczepu [Cordeiro 2023]. To jednak opis serii tylko trzech przypadków, więc nie pozwala na ogólne wnioski.
Rokowanie — czy mięsak Kaposiego u dzieci jest uleczalny?
Rokowanie bardzo się różni w zależności od postaci choroby. Niemal wszystkie dane pochodzą z Afryki i dotyczą w większości dzieci z HIV, leczonych w warunkach innych niż w Europie. Nie przekładają się więc wprost na dzieci w Europie i należy je traktować ostrożnie.
- W badaniu z Malawi i Tanzanii 2-letnie przeżycie wynosiło 87% w stadium 1, 63% w stadium 2, 81% w stadium 3 i 54% w stadium 4 [Campbell 2023].
- W postaci węzłowej młodsze dzieci, poniżej 7. roku życia, miały znacznie lepsze wyniki: 6-letnie przeżycie bez zdarzeń wynosiło 70%, wobec 27% u starszych [Campbell 2023].
- U 56 dzieci z Malawi leczonych winkrystyną, bleomycyną i etopozydem całkowitą remisję uzyskało 32%, a roczne przeżycie wynosiło 71% [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors].
- W innej serii 207 dzieci i nastolatków 7-letnie przeżycie wynosiło 37% [NCI PDQ: Childhood Vascular Tumors].
Autorzy przeglądów podkreślają, że trwałą remisję można uzyskać zwłaszcza w postaci węzłowej, a rozwój opieki nad dziećmi z HIV i ośrodków onkologii dziecięcej w Afryce daje szansę na poprawę wyników [El-Mallawany 2018; Kamiyango 2019].
Czy można zapobiec mięsakowi Kaposiego u dziecka?
Nie ma prostych metod zapobiegania, bo zakażenie HHV-8 przebiega zwykle niezauważenie. Ryzyko choroby zmniejsza przede wszystkim ochrona odporności dziecka: skuteczne leczenie zakażenia HIV [El-Mallawany 2018] oraz czujność po przeszczepieniu narządu. Autorzy opisu dzieci po przeszczepieniu wątroby podkreślają, że szybkie rozpoznanie choroby jest kluczowe dla skutecznego leczenia [Cordeiro 2023].
Jak możemy pomóc w Twoich Znamionach?
Lekarz może obejrzeć niepokojącą zmianę na skórze dziecka, także w dermatoskopie, i ocenić, czy wygląda na łagodną zmianę naczyniową, czy wymaga dalszej diagnostyki. Jak wygląda takie badanie u najmłodszych, opisujemy w artykule dermatoskopia u dzieci. Gdy obraz budzi wątpliwości, lekarz kieruje do pediatry lub ośrodka onkologii dziecięcej. Diagnostyki węzłów chłonnych, badań krwi ani leczenia mięsaka Kaposiego nie prowadzimy.
Jeśli rodzic lub opiekun ma rozpoznany nowotwór skóry i chce omówić wynik, możliwa jest konsultacja onkologiczna.
Najczęściej zadawane pytania
Czy mięsak Kaposiego występuje u dzieci?
Tak, ale w Europie skrajnie rzadko. Większość zachorowań u dzieci dotyczy Afryki Subsaharyjskiej, gdzie wirus HHV-8 jest powszechny, a w wielu krajach mięsak Kaposiego należy do pięciu najczęstszych nowotworów dziecięcych. Poza Afryką opisuje się pojedyncze przypadki u dzieci z HIV, po przeszczepieniu narządu albo z rzadkimi wrodzonymi niedoborami odporności. W dostępnym piśmiennictwie brak polskich danych o częstości tej choroby u dzieci.
Jakie są objawy mięsaka Kaposiego u dzieci?
U dzieci w Afryce najczęstsze jest wyraźne powiększenie węzłów chłonnych, często bez typowych zmian na skórze, z ciężką niedokrwistością i małopłytkowością. Mogą też pojawić się czerwone, fioletowe lub brązowe plamy, które grubieją w blaszki i guzki, zmiany w jamie ustnej, twarde obrzęki kończyn oraz zajęcie narządów wewnętrznych. U dzieci po przeszczepieniu opisywano gorączkę, powiększone węzły i śledzionę oraz spadek liczby krwinek.
Jaki wirus jest przyczyną mięsaka Kaposiego?
Ludzki herpeswirus typu 8 (HHV-8), nazywany też wirusem związanym z mięsakiem Kaposiego (KSHV). Wirus jest przyczyną wszystkich postaci tej choroby, ale do jej rozwoju potrzebne jest zwykle także osłabienie odporności. U dzieci zakażenie przenosi się najczęściej przez ślinę, zwłaszcza w regionach, gdzie wirus jest powszechny.
Czy mięsak Kaposiego jest uleczalny?
U części dzieci tak. Dzieci z postacią węzłową dobrze odpowiadają na chemioterapię i wiele z nich osiąga trwałą remisję. Wyniki zależą jednak od postaci choroby: w badaniu 171 dzieci z Malawi i Tanzanii (w większości z HIV) 2-letnie przeżycie wynosiło od 87% w postaci ograniczonej do skóry i jamy ustnej do 54% w postaci z zajęciem narządów wewnętrznych lub rozległą. Dane te pochodzą z Afryki i nie przekładają się wprost na dzieci w Europie. U dzieci po przeszczepieniu opisywano wyleczenie po zmianie leków immunosupresyjnych, ale w bardzo małej serii przypadków.
Czy dziecko może zarazić się mięsakiem Kaposiego?
Samym nowotworem nie, ale wirusem HHV-8 tak. Wirus przenosi się głównie przez ślinę, rzadziej przez krew i przeszczepiony narząd. W Europie Zachodniej zakażenie jest rzadkie, a sam wirus zwykle nie wystarcza: choroba rozwija się przede wszystkim przy poważnie osłabionej odporności.
Czy fioletowa plama u niemowlęcia to mięsak Kaposiego?
Prawie na pewno nie. U niemowląt fioletowe, czerwone lub niebieskawe zmiany to najczęściej naczyniaki niemowlęce, które występują u 4–5% niemowląt, rosną przez kilka miesięcy, a potem powoli się zmniejszają. Każdą szybko rosnącą, twardą, krwawiącą lub owrzodziałą zmianę oraz zmianę u dziecka z niedoborem odporności powinien jednak obejrzeć lekarz.
Podsumowanie
Mięsak Kaposiego u dzieci to nowotwór wywoływany przez wirusa HHV-8, w Europie skrajnie rzadki, a w części krajów Afryki jeden z najczęstszych nowotworów dziecięcych. Rozwija się głównie u dzieci z HIV, po przeszczepieniu narządu, przy rzadkich wrodzonych niedoborach odporności oraz w postaci endemicznej. U dzieci często objawia się powiększeniem węzłów chłonnych i spadkiem liczby krwinek, a zmian skórnych może nie być. Rozpoznanie wymaga biopsji, a leczenie prowadzą ośrodki onkologii dziecięcej. Fioletowa lub czerwona zmiana na skórze dziecka to niemal zawsze naczyniak lub inna łagodna zmiana naczyniowa, ale zmianę, która szybko rośnie, krwawi lub pojawia się u dziecka z obniżoną odpornością, zawsze warto pokazać lekarzowi.
Ocena zmiany skórnej
Pokaż zmianę lekarzowi w swoim mieście
Masz zdjęcie zmiany i czekasz na wizytę? Wstępna ocena AI wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.
Zobacz również
Ostatnia aktualizacja medyczna: 15.10.2026 · Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.
Źródła
- National Cancer Institute — Childhood Vascular Tumors Treatment (PDQ®) – Health Professional Version
- National Cancer Institute — Kaposi Sarcoma Treatment (PDQ®) – Health Professional Version
- Kamiyango W. i wsp. — Navigating the heterogeneous landscape of pediatric Kaposi sarcoma — Cancer and Metastasis Reviews 2019
- El-Mallawany N.K. i wsp. — Pediatric Kaposi sarcoma in context of the HIV epidemic in sub-Saharan Africa: current perspectives — Pediatric Health, Medicine and Therapeutics 2018
- Campbell L.R. i wsp. — Divergent clinical presentations and outcomes among children and adolescents with Kaposi sarcoma in Malawi and Tanzania — HIV Medicine 2023
- Ziegler J.L., Katongole-Mbidde E. — Kaposi's sarcoma in childhood: an analysis of 100 cases from Uganda and relationship to HIV infection — International Journal of Cancer 1996
- Jackson C.C. i wsp. — Kaposi Sarcoma of Childhood: Inborn or Acquired Immunodeficiency to Oncogenic HHV-8 — Pediatric Blood & Cancer 2016
- Dow D.E. i wsp. — A Review of Human Herpesvirus 8, the Kaposi's Sarcoma-Associated Herpesvirus, in the Pediatric Population — Journal of the Pediatric Infectious Diseases Society 2014
- Minhas V., Wood C. — Epidemiology and transmission of Kaposi's sarcoma-associated herpesvirus — Viruses 2014
- Andreoni M. i wsp. — Primary human herpesvirus 8 infection in immunocompetent children — JAMA 2002
- Cordeiro C. i wsp. — Kaposi sarcoma in three pediatric liver transplantation recipients — Pediatric Transplantation 2023
- Lebbé C. i wsp. — Diagnosis and treatment of Kaposi's sarcoma: European consensus-based interdisciplinary guideline (EDF/EADO/EORTC) — European Journal of Cancer 2019
- DermNet — Kaposi sarcoma
- NHS — Birthmarks
- NHS — Swollen glands
- National Cancer Institute — Childhood Soft Tissue Sarcoma Treatment (PDQ®) – Health Professional Version
- NHS — Symptoms of acute lymphoblastic leukaemia