Szwy śródskórne — na czym polega szycie śródskórne, zalety, wady i usuwanie

Szwy śródskórne to technika, w której nić biegnie tuż pod powierzchnią skóry, a nie przez nią. Dzięki temu po zagojeniu na skórze nie widać rzędu kropek po wkłuciach, a jeśli lekarz użyje nici wchłanialnej, nie ma nawet czego zdejmować. Dlatego szew śródskórny jest chętnie wybierany wszędzie tam, gdzie liczy się wygląd blizny.

W tym artykule wyjaśniamy, na czym polega szycie śródskórne, jakie ma zalety i ograniczenia, z jakich nici się je wykonuje, gdzie się je stosuje, jak usuwa się taki szew i jak dbać o ranę. Zestawienie wszystkich technik szycia znajdziesz w artykule Rodzaje szwów chirurgicznych.

Planujesz usunięcie zmiany skórnej? Przy chirurgicznym usuwaniu znamion lekarz dobiera technikę szycia do miejsca, wielkości rany i napięcia skóry, tak by blizna była jak najmniej widoczna.

Na czym polega szycie śródskórne?

W klasycznym szwie skórnym nić przechodzi przez naskórek po obu stronach rany. W szwie śródskórnym (ciągłym) lekarz wkłuwa igłę w skórę około 1 cm za jednym końcem rany i wyprowadza ją w skórze właściwej, w kącie rany. Następnie prowadzi nić poziomo, chwytając na zmianę niewielkie fragmenty skóry właściwej z jednego i drugiego brzegu, aż dotrze do drugiego końca rany. Tam wyprowadza nić na powierzchnię, znowu około 1 cm za kątem rany [DermNet, Suturing techniques].

Końce nici można zawiązać, zabezpieczyć specjalnym koralikiem lub zaciskiem albo, przy nici wchłanialnej, zawiązać pod powierzchnią skóry [DermNet, Suturing techniques]. W tym ostatnim wariancie cały szew jest ukryty w skórze.

Nazwy bywają mylące, bo „śródskórne” mogą być też pojedyncze szwy zakładane w głębi skóry z węzłem ukrytym pod powierzchnią, czyli szwy pogrążone. Przegląd American Family Physician opisuje je osobno: pojedyncze szwy skórne precyzyjnie zbliżają i wywijają brzegi rany, a ciągły szew śródskórny szybko i dokładnie zbliża brzegi skóry [Forsch i wsp., AFP 2017]. W praktyce często łączy się obie techniki: szwy pogrążone przejmują napięcie, a szew śródskórny zamyka powierzchnię.

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Jak wygląda szew śródskórny?

Bezpośrednio po zabiegu widać zwykle tylko cienką linię rany. Jeśli lekarz użył nici niewchłanialnej, przy obu końcach rany wystają jej końcówki, czasem zabezpieczone koralikiem lub przyklejone plastrem. Przy nici wchłanialnej na powierzchni może nie być widać niczego.

Ranę zamkniętą szwem śródskórnym często dodatkowo zabezpiecza się paskami do zamykania ran. DermNet opisuje paski jako przydatne podparcie rany właśnie po szwie śródskórnym [DermNet, Suture materials]. Jak długo je nosić i jak bezpiecznie zdjąć, wyjaśniamy w artykule o plastrach do zamykania ran.

Zalety szwu śródskórnego

• Brak śladów po wkłuciach. Naskórek przebija się tylko przy końcach rany. Dzięki temu szew można zostawić w skórze dłużej, bez ryzyka śladów po nici, które pojawiają się, gdy klasyczne szwy skórne zostają zbyt długo [DermNet, Suturing techniques].
• Dokładne zbliżenie brzegów. Ciągły szew śródskórny szybko i precyzyjnie zbliża brzegi skóry [Forsch i wsp., AFP 2017].
• Nie trzeba zdejmować szwów, jeśli lekarz użyje nici wchłanialnej [DermNet, Suturing techniques]. To jedna wizyta mniej i brak stresu związanego ze zdejmowaniem szwów.
• Dłuższe podparcie rany. Nić wchłanialna podtrzymuje ranę przez kilka tygodni, podczas gdy zwykłe szwy skórne zdejmuje się po kilku lub kilkunastu dniach.
• Mniej powierzchownych rozejść w niektórych badaniach. W przeglądzie Cochrane dotyczącym operacji brzusznych i pachwinowych powierzchowne rozejście rany zdarzało się rzadziej po szwie ciągłym, w większości śródskórnym i wchłanialnym, niż po szwach pojedynczych, które w głównych badaniach zdejmowano po 7–9 dniach. Autorzy zaznaczają, że badania były niskiej jakości, a różnica mogła wynikać z rodzaju nici, a nie z samej techniki [Gurusamy i wsp., Cochrane 2014].
• Możliwie dobry efekt estetyczny. W metaanalizie porównującej nici wchłanialne i niewchłanialne szwy śródskórne z nici wchłanialnej dawały w analizie podgrup lepszy wygląd blizny. Okres obserwacji był jednak zbyt krótki, by uznać to za pewne [Xu i wsp., Ann Plast Surg 2016].

Wady i ograniczenia szwu śródskórnego

• Tylko do czystych ran. Szew śródskórny nie pozwala na odpływ wydzieliny z rany, dlatego przeznaczony jest do ran czystych, takich jak rany operacyjne [Forsch i wsp., AFP 2017]. Nie stosuje się go w ranach zanieczyszczonych, np. po ugryzieniach.
• Nie do ran mocno napiętych. Rana powinna być zamknięta przy minimalnym napięciu. Przy szerszych ranach najpierw zakłada się szwy rozpuszczalne w głębszej warstwie skóry, które przejmują napięcie, a dopiero potem zamyka powierzchnię [DermNet, Surgical wound closure].
• Ryzyko szwu ciągłego. Ciągły szew jest słabszy niż szwy pojedyncze i w ranach pod większym napięciem może upośledzać ukrwienie brzegów [DermNet, Suturing techniques].* „Wychodzące” nici. Nici wchłanialne w skórze mogą czasem przesuwać się w stronę powierzchni i wychodzić przez skórę, nawet po kilku tygodniach lub miesiącach [DermNet, Risks and complications of skin surgery].

Jakie nici do szwu śródskórnego?

Szew śródskórny zakłada się nićmi jednowłóknowymi, które gładko przesuwają się w skórze:

• nici wchłanialne — typowym wyborem jest poliglekapron 25 [Forsch i wsp., AFP 2017]. To nić jednowłóknowa o minimalnym odczynie tkanek, która po tygodniu zachowuje 50–60% wytrzymałości i wchłania się całkowicie w ciągu około 3 miesięcy [DermNet, Suture materials],
• nici niewchłanialne — DermNet wskazuje polipropylen jako nić z wyboru do ciągłego szwu śródskórnego, bo ma bardzo niski współczynnik tarcia [DermNet, Suture materials]. Do szwów śródskórnych nadaje się też polibutester, nić dobrze znosząca obrzęk tkanek [DermNet, Suture materials].

Więcej o tym, jak rozkładają się nici wchłanialne, ile trwa ten proces i jak je rozpoznać, piszemy w artykule Szwy rozpuszczalne — po jakim czasie się wchłaniają.

Zastosowanie szwu śródskórnego

Chirurgia skóry i usuwanie zmian skórnych

Rana po wycięciu znamienia jest raną czystą, powstałą w jałowych warunkach, więc spełnia podstawowy warunek dla szwu śródskórnego. Lekarz decyduje o nim zwykle wtedy, gdy rana nie jest zbyt napięta, a zależy na jak najmniej widocznej bliźnie. W miejscach o dużym napięciu, np. na plecach, ten sam lekarz może wybrać inną technikę albo połączyć szew śródskórny z mocniejszymi szwami w głębi.

Twarz i inne miejsca, gdzie liczy się wygląd

W miejscach istotnych kosmetycznie preferuje się szwy, a nie zszywki [DermNet, Surgical wound closure]. Szew śródskórny jest tu szczególnie przydatny, bo nie zostawia śladów po wkłuciach [DermNet, Suturing techniques]. Na twarzy szwy skórne zdejmuje się zwykle wcześnie, by uniknąć takich śladów. Terminy opisujemy w artykule Kiedy zdjąć szwy z twarzy.

Chirurgia ogólna — operacje brzuszne i pachwinowe

W chirurgii ciągłe szwy skóry zakłada się zwykle właśnie jako śródskórne, z nici wchłanialnej lub niewchłanialnej [Gurusamy i wsp., Cochrane 2014]. Przegląd Cochrane obejmujący pięć badań z udziałem 827 pacjentów po operacjach brzusznych i w okolicy pachwiny nie wykazał różnic w częstości powierzchownych zakażeń między szwami ciągłymi a pojedynczymi [Gurusamy i wsp., Cochrane 2014].

Położnictwo — cesarskie cięcie

Najczęściej porównywane w badaniach metody zamykania skóry po cesarskim cięciu to śródskórny szew z nici wchłanialnej i zszywki. Przegląd Cochrane wykazał podobną częstość zakażeń przy obu metodach, ale zszywki wiązały się z większym ryzykiem rozejścia się skóry i koniecznością ponownego zamykania rany. Terminy zdejmowania zszywek w badaniach wahały się od około 3. do 7. doby [Mackeen i wsp., Cochrane 2012]. Brytyjskie wytyczne NICE zalecają rozważenie szwów zamiast zszywek do zamknięcia skóry po cesarskim cięciu, by zmniejszyć ryzyko powierzchownego rozejścia rany [NICE NG125].

Usuwanie szwów śródskórnych

To, czy szew śródskórny trzeba zdjąć, zależy od nici:

• Nić wchłanialna — nie trzeba niczego usuwać. Jeśli na ranie są paski lub plaster chirurgiczny, nie zdejmuj go samodzielnie. Według szpitalnych zaleceń NHS odkleja się stopniowo podczas kąpieli, a rana powinna być osłonięta co najmniej tydzień i nie dłużej niż 2 tygodnie [Royal Berkshire NHS].
• Nić niewchłanialna — szew usuwa lekarz lub pielęgniarka w terminie wskazanym po zabiegu. Ponieważ nić nie przechodzi przez naskórek przy brzegach rany, szew śródskórny można zostawić w skórze dłużej niż zwykłe szwy skórne [DermNet, Suturing techniques].

Szew zdejmuje personel medyczny, który wyjmuje nić w całości i pilnuje, by jej odsłonięty fragment nie został wciągnięty pod skórę [SESLHD 2016, ogólna procedura zdejmowania szwów]. Sposób zdejmowania zależy od rodzaju szwu i nici, dlatego powinien go wykonać przeszkolony pracownik medyczny.

Nie próbuj usuwać szwu śródskórnego w domu. Nić może się zerwać, a jej fragment pozostanie w skórze. Jeśli nie wiesz, czy masz szew do zdjęcia, zapytaj w placówce, w której wykonano zabieg.

Po jakim czasie rozpuszczają się szwy wewnętrzne?

Szwy wewnętrzne, czyli zakładane pod skórą, wykonuje się zwykle z nici wchłanialnych [DermNet, Suturing techniques]. Czas ich rozkładu zależy od materiału. Według przeglądu AFP z 2008 roku popularne nici wchłanialne (poliglaktyna, poliglekapron) wchłaniają się zwykle w ciągu 4–8 tygodni [Forsch, AFP 2008]. Według DermNet poliglekapron i poliglaktyna wchłaniają się całkowicie zwykle w ciągu około 3 miesięcy, a polidioksanon może pozostawać w tkankach dłużej niż 6 miesięcy [DermNet, Suture materials].

Pamiętaj, że nić traci wytrzymałość znacznie wcześniej, niż znika z tkanek. Wyczuwalne zgrubienie wzdłuż świeżej blizny to zwykle normalny objaw tworzenia się nowej tkanki [Countess of Chester NHS], a nić z poliglaktyny może czasem utrzymywać się w skórze jako drobny guzek [DermNet, Suture materials]. Jeśli jednak w tym miejscu pojawia się zaczerwienienie, obrzęk lub krostka, pokaż je lekarzowi [Great Ormond Street Hospital NHS].

Jak wygląda szew, który się rozszedł?

Szew, który puścił, łatwo rozpoznać. W linii rany pojawia się szczelina, brzegi oddalają się na części lub całej długości, a w głębi widać różową lub czerwoną tkankę, strup albo wydzielinę. Przy szwie śródskórnym czasem widać luźną nić przy końcu rany albo wystającą pętlę.

Do rozejścia rany dochodzi najczęściej przy dużym napięciu skóry albo zakażeniu [DermNet, Risks and complications of skin surgery]. Czystą ranę, która się otworzyła, można zwykle zszyć ponownie, a zakażoną zostawia się do wygojenia od dna [DermNet, Risks and complications of skin surgery]. Gdy zauważysz rozejście, przykryj ranę czystym opatrunkiem, nie zbliżaj brzegów na siłę i skontaktuj się z lekarzem. Szczegółowo opisujemy to w artykule Rozejście się rany po szyciu.

Pielęgnacja rany po szwie śródskórnym

• Pierwsze 48 godzin — utrzymuj ranę w czystości i suchości, nie ruszaj suchego opatrunku [Royal Berkshire NHS].
• Po 48 godzinach możesz brać prysznic [NICE NG125], ale nie mocz rany w wannie ani na basenie [Royal Berkshire NHS].
• Paski lub plaster zostaw na miejscu, aż zaczną same odpadać albo minie termin wskazany przez lekarza [Royal Berkshire NHS].
• Nie zdrapuj strupków i nie ciągnij za końce nici [Royal Berkshire NHS].
• Obserwuj ranę. Nasilający się ból, obrzęk, zaczerwienienie, ropna wydzielina lub gorączka mogą oznaczać zakażenie [Great Ormond Street Hospital NHS]. Więcej o tym piszemy w poradniku Pielęgnacja rany po zabiegu.
• Po wygojeniu masuj bliznę kremem nawilżającym 2–3 razy dziennie [Royal Berkshire NHS] i chroń ją przed słońcem kremem z filtrem przez co najmniej rok [Great Ormond Street Hospital NHS].

Najczęstsze pytania

Na czym polega szycie śródskórne?

Lekarz prowadzi jedną nić tuż pod powierzchnią skóry, w skórze właściwej, chwytając na zmianę jeden i drugi brzeg rany. Igła przebija naskórek tylko przy końcach rany, więc na skórze nie powstają ślady po wkłuciach. Przy nici wchłanialnej oba końce wiąże się pod skórą.

Jak usunąć szew śródskórny?

Szwu z nici wchłanialnej nie usuwa się, bo rozkłada się sam. Szew z nici niewchłanialnej zdejmuje lekarz lub pielęgniarka, którzy wyjmują nić w całości. Nie rób tego samodzielnie, bo nić może się zerwać pod skórą.

Po jakim czasie rozpuszczają się szwy wewnętrzne?

To zależy od materiału. Według jednego z przeglądów popularne nici wchłanialne rozkładają się zwykle w ciągu 4–8 tygodni, według DermNet poliglekapron i poliglaktyna całkowicie do około 3 miesięcy, a polidioksanon może utrzymywać się w tkankach ponad pół roku. Wytrzymałość nici spada znacznie wcześniej, niż nić znika.

Jak wygląda szew, który się rozszedł?

W linii rany pojawia się szczelina, a brzegi oddalają się od siebie na części lub całej długości. Przy szwie śródskórnym może być widać luźny koniec nici przy krańcu rany. W szczelinie bywa różowa tkanka, strup lub wydzielina. Taką ranę przykryj czystym opatrunkiem i pokaż lekarzowi.

Czy szwy śródskórne są lepsze od zwykłych?

W czystych ranach o małym napięciu często dają estetyczniejszą linię blizny, bo nie zostawiają śladów po wkłuciach, a w wersji wchłanialnej nie trzeba ich zdejmować. Nie nadają się jednak do ran zanieczyszczonych i mocno napiętych. Wybór techniki zawsze należy do lekarza.

Podsumowanie

Szew śródskórny to szew ciągły prowadzony w skórze właściwej, który przebija naskórek tylko przy końcach rany. Dzięki temu nie zostawia śladów po wkłuciach, dokładnie zbliża brzegi rany i, wykonany nicią wchłanialną, nie wymaga zdejmowania. Sprawdza się w czystych ranach o małym napięciu, w tym po wycięciu zmian skórnych, na twarzy i po cesarskim cięciu. Nie nadaje się do ran zanieczyszczonych i mocno napiętych, gdzie lekarz wybiera inne techniki lub łączy go ze szwami w głębi rany. Szew z nici niewchłanialnej zdejmuje personel medyczny, wyjmując nić w całości.

Zobacz również:

Usunięcie zmiany skórnej z dbałością o bliznę — sprawdź, jak wygląda zabieg

Umów się

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Rodzaje szwów chirurgicznych — techniki szycia i nici
• Szwy rozpuszczalne — po jakim czasie się wchłaniają
• Rozejście się rany po szyciu — co robić
• Kiedy zdjąć szwy z twarzy? Terminy i przebieg
• Blizna po operacji — jak się goi i jak ją zmniejszyć
• Klej tkankowy zamiast szwów
• Zdjęcie szwów — kiedy i jak wygląda