Kiedy zdjąć szwy z twarzy? Terminy, przebieg i pielęgnacja blizny

Szwy na twarzy zdejmuje się szybciej niż w jakimkolwiek innym miejscu ciała. W przypadku nici niewchłanialnych typowy termin to 3–5 dni według zaleceń dla lekarzy rodzinnych [Forsch i wsp., AFP 2017] lub 5–7 dni, czasem do 10 według ulotki szpitalnej NHS [Plymouth NHS 2023]. Ostateczny dzień zawsze wyznacza lekarz, który zakładał szwy.

Poniżej wyjaśniamy, kiedy zdjąć szwy z twarzy i od czego zależy termin, jak wygląda samo zdjęcie, co grozi przy zbyt wczesnym albo zbyt późnym usunięciu nici i jak dbać o skórę, żeby blizna była jak najmniej widoczna.

Masz zaplanowane usunięcie zmiany na twarzy? Przy chirurgicznym usuwaniu znamion termin zdjęcia szwów i zasady pielęgnacji dostajesz od lekarza od razu po zabiegu. Część zmian można usunąć laserem CO2, bez szwów.

Kiedy zdjąć szwy z twarzy — terminy w różnych miejscach ciała

Termin zdjęcia szwów zależy przede wszystkim od miejsca rany. Twarz ma bardzo dobre ukrwienie i cienką skórę, dlatego goi się najszybciej. Skóra na plecach, nogach czy podeszwach jest grubsza, bardziej napięta i porusza się przy każdym kroku, więc nici zostają tam dłużej.

Orientacyjne terminy zdjęcia szwów niewchłanialnych lub zszywek według American Family Physician [Forsch i wsp., AFP 2017]:

Autorzy zaznaczają, że te terminy opierają się na opinii ekspertów i doświadczeniu klinicznym, a nie na badaniach porównawczych. Dlatego w różnych zaleceniach spotkasz nieco inne liczby. Szpitalna ulotka NHS dla pacjentów z ranami twarzy podaje 5–7 dni, a w niektórych przypadkach do 10 dni [Plymouth NHS 2023]. Nie ma w tym sprzeczności. To przedział, w którym lekarz wybiera dzień dla konkretnej rany.

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Dlaczego na twarzy szwy zdejmuje się wcześniej?

Powody są dwa: szybkie gojenie i wygląd blizny.

Ukrwienie. Twarz jest wyjątkowo dobrze ukrwiona. Lekarze rodzinni są uczeni, by przy oczyszczaniu ran twarzy usuwać jak najmniej tkanki właśnie z tego powodu [Forsch i wsp., AFP 2017]. Dobre krążenie sprzyja szybkiemu gojeniu, więc nić przestaje być potrzebna wcześniej.

Ślady po wkłuciach. Klasyczny szew przechodzi przez naskórek po obu stronach rany. Wokół miejsc wkłucia skóra może się rozrastać, a po zagojeniu zostają drobne kropki lub poprzeczne kreski, nazywane w literaturze „torami kolejowymi” [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. Im dłużej nić zostaje w skórze, tym ten efekt jest bardziej prawdopodobny. Na plecach mało kto go zauważy, na policzku czy nosie jest widoczny z bliska. Dlatego na twarzy lekarze zdejmują szwy tak wcześnie, jak pozwala na to gojenie.

Od czego jeszcze zależy termin zdjęcia szwów?

Poza miejscem na twarzy lekarz bierze pod uwagę kilka innych rzeczy:

• Napięcie rany. Przy większym napięciu rany lub w miejscu, które dużo się rusza (okolica ust, żuchwy), lekarz może zostawić szwy nieco dłużej.
• Wielkość i głębokość. Głębsze rany szyje się warstwowo. Pod skórą zostają nici wchłanialne, które trzymają głębsze tkanki, a na powierzchni szwy skórne [Plymouth NHS 2023].
• Rodzaj nici. Nici wchłanialne w ogóle nie wymagają zdejmowania. Niewchłanialne, na przykład nylonowe, zachowują wytrzymałość przez wiele lat, więc same nie znikną [Forsch i wsp., AFP 2017].
• Przebieg gojenia. Zakażenie, krwiak czy rozejście się brzegów zmieniają plan.
• Czynniki pacjenta. U palaczy powikłania gojenia zdarzają się wyraźnie częściej. W metaanalizie obejmującej ponad 479 tysięcy pacjentów szansa na opóźnione gojenie i rozejście się rany była u palaczy około dwukrotnie większa niż u niepalących [Sørensen, Arch Surg 2012].

Jak różnią się poszczególne techniki szycia i rodzaje nici, opisujemy w artykule o technikach szycia i rodzajach nici.

Szwy wchłanialne na twarzy — czy trzeba je zdejmować?

Nie. Szwy wchłanialne rozkładają się w tkankach. Najczęściej używane rodzaje wchłaniają się w ciągu 4–8 tygodni [Forsch, AFP 2008]. Lekarz stosuje je głównie w głębszych warstwach rany, a czasem także do szwu śródskórnego, prowadzonego tuż pod powierzchnią skóry. Wtedy na zewnątrz widać tylko końce nici albo nie widać ich wcale.

Głębokie szwy wchłanialne mogą jeszcze po kilku miesiącach dawać lekki dyskomfort w okolicy blizny, gdy ulegają rozpuszczeniu. To normalne [Plymouth NHS 2023]. Jeśli nie wiesz, jakie nici masz na twarzy, zapytaj o to przy wypisie z gabinetu. Od tej informacji zależy, czy musisz umówić wizytę na zdjęcie szwów.

Jak wygląda zdjęcie szwów z twarzy krok po kroku

Zdjęcie szwów to krótka czynność, która zwykle zajmuje kilka minut.

1. Ocena rany. Osoba zdejmująca szwy sprawdza, czy brzegi rany dobrze się trzymają, czy nie ma zaczerwienienia, obrzęku ani wydzieliny.
2. Oczyszczenie. Okolica rany jest delikatnie przemywana.
3. Przecięcie nici. Każdy szew jest unoszony pęsetą za węzeł i przecinany tuż przy skórze.
4. Wyciągnięcie nici. Nić wysuwa się płynnym ruchem. Zewnętrzna, zabrudzona część nie przechodzi przez kanał w skórze.
5. Kontrola i zabezpieczenie. Jeśli rana jest dobrze zamknięta, często wystarczy cienka warstwa maści lub niewielki opatrunek.

Czy ściąganie szwów boli?

Zwykle nie. Pacjenci opisują to jako krótkie pociągnięcie lub szczypnięcie przy każdym szwie. Na twarzy nici są cienkie, co jest dodatkowym ułatwieniem: do szycia twarzy stosuje się nici w rozmiarze 5-0 lub 6-0, cieńsze niż na reszcie ciała [Forsch i wsp., AFP 2017]. Znieczulenie miejscowe nie jest rutynowo potrzebne. Może być rozważane, gdy nić wrosła w skórę lub trudno ją uchwycić.

Kto zdejmuje szwy i gdzie się z tym zgłosić?

Najprościej zgłosić się do gabinetu, w którym zakładano szwy. Lekarz zna przebieg zabiegu i oceni, czy rana goi się prawidłowo. Po usunięciu zmiany skórnej to także dobra okazja, by porozmawiać o wyniku badania histopatologicznego. Co oznacza taki wynik, wyjaśniamy w artykule Biopsja znamienia i wynik histopatologiczny.

Jeśli szwy zakładano daleko od domu, na przykład na izbie przyjęć w czasie urlopu, szwy może zdjąć lekarz lub pielęgniarka w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. W brytyjskim systemie ochrony zdrowia to standardowa ścieżka po zaopatrzeniu ran twarzy [Plymouth NHS 2023]. Przed wizytą upewnij się, że masz przy sobie informację o dacie zabiegu i zaleconym terminie zdjęcia szwów.

Zbyt wcześnie albo zbyt późno — co grozi?

Za wcześnie. Rana ma wtedy jeszcze niewielką wytrzymałość. Brzegi mogą się rozejść, szczególnie przy mimice, uśmiechu czy żuciu. Rozchylona rana goi się dłużej i zostawia szerszą bliznę. Dlatego nie warto przyspieszać terminu tylko dlatego, że skóra „wygląda na zagojoną”.

Za późno. Nić niewchłanialna staje się dla tkanek coraz bardziej drażniącym ciałem obcym. Skóra rozrasta się wokół miejsc wkłucia i zostawia trwałe ślady po obu stronach blizny [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. Usunięcie wrośniętej nici jest też trudniejsze i mniej komfortowe.

Czy można zdjąć szwy samodzielnie w domu?

Nie zalecamy tego. Trudno samemu ocenić, czy rana jest gotowa, łatwo przeciąć nić w złym miejscu albo zostawić jej fragment w skórze. Na twarzy, gdzie liczy się każdy milimetr blizny, krótka wizyta jest po prostu bezpieczniejsza.

Pielęgnacja twarzy po zdjęciu szwów

Po zdjęciu szwów rana jest zamknięta, ale blizna dopiero zaczyna dojrzewać. Kilka prostych zasad zmniejsza ryzyko, że będzie widoczna:

• Myj delikatnie. Łagodne mydło i woda wystarczą [AAD]. Osusz skórę, przykładając czysty ręcznik, zamiast ją trzeć.
• Utrzymuj wilgoć. Cienka warstwa wazeliny chroni przed wysychaniem i tworzeniem strupa. Rany ze strupem goją się wolniej [AAD].
• Nie zdrapuj strupków. Drobne strupki przy miejscach wkłucia odpadną same.
• Chroń przed słońcem. Po zagojeniu stosuj krem z filtrem o szerokim spektrum i SPF co najmniej 30, nakładany regularnie. Ochrona przed UV pomaga ograniczyć czerwone i brązowe przebarwienia blizny [AAD].
• Daj bliźnie czas. Zaczerwienienie w miejscu rany utrzymuje się często przez kilka tygodni po zdjęciu szwów i jest zjawiskiem normalnym [Plymouth NHS 2023].
• Rozważ silikon przy skłonności do bliznowców. Plastry z żelem silikonowym mogą zmniejszać ryzyko blizny przerostowej u osób do niej skłonnych, ale jakość badań jest niska [O'Brien i Jones, Cochrane 2013].

Makijaż nakładaj dopiero wtedy, gdy rana jest całkowicie zamknięta i nie ma na niej strupków. Jak zmienia się blizna w kolejnych miesiącach i co jest jeszcze normą, opisujemy w artykule Blizna po usunięciu pieprzyka.

Szwy na twarzy po usunięciu znamienia

Na twarzy usuwa się najczęściej zmiany, które budzą niepokój lekarza lub przeszkadzają pacjentowi. Wycięcie chirurgiczne pozwala przekazać całą zmianę do badania histopatologicznego. To ważne, gdy zmiana wymaga dokładnej oceny pod mikroskopem.

Przy takim zabiegu lekarz planuje cięcie tak, by blizna układała się wzdłuż naturalnych linii skóry, i dobiera technikę szycia do miejsca. Ogólne zalecenia po zabiegu, w tym zasady mycia i wysiłku fizycznego, zebraliśmy w artykule Zalecenia po usunięciu pieprzyka. Jeśli chcesz wiedzieć, jak opatrywać ranę w pierwszych dniach, zajrzyj do poradnika jak dbać o ranę po zabiegu.

Część zmian, które nie budzą podejrzeń, można usunąć laserem CO2. Wtedy rana goi się pod strupem, a szwów nie ma w ogóle. O wyborze metody decyduje lekarz po badaniu dermatoskopowym.

Kiedy zgłosić się do lekarza przed terminem zdjęcia szwów?

Nie czekaj na zaplanowaną wizytę, jeśli zauważysz:

• narastający obrzęk, rozlewające się zaczerwienienie lub coraz silniejszy ból,
• ropną wydzielinę z rany,
• rozejście się brzegów rany w pierwszych dniach,
• gorączkę lub ogólne złe samopoczucie,
• krwawienie, które nie ustaje po kilkunastu minutach ucisku.

Te objawy mogą oznaczać zakażenie lub inne powikłanie, które wymaga oceny lekarza [Plymouth NHS 2023; NHS]. Niewielkie sączenie krwi w pierwszej dobie zwykle zatrzymuje ucisk czystym gazikiem przez co najmniej 10 minut [Plymouth NHS 2023].

Najczęstsze pytania

Kiedy zdjąć szwy z twarzy?

Niewchłanialne szwy skórne na twarzy zdejmuje się zwykle po 3–7 dniach, czasem do 10 dni przy większym napięciu rany. To najkrótszy termin w całym ciele. Konkretny dzień wyznacza lekarz, który zakładał szwy, bo zależy on od rodzaju rany, jej miejsca i tego, jak się goi.

Czy można zdjąć szwy później?

Niewielkie przesunięcie terminu zwykle nie jest groźne, ale na twarzy warto trzymać się wyznaczonego terminu. Im dłużej nić przechodzi przez skórę, tym większa szansa na trwałe ślady po wkłuciach po obu stronach blizny. Jeśli wiesz, że nie zdążysz, zadzwoń do gabinetu i ustal nowy termin.

Co się stanie, jak się nie ściągnie szwów?

Nici niewchłanialne nie rozpuszczą się same. Skóra zaczyna obrastać nić, co utrudnia jej późniejsze usunięcie, sprzyja podrażnieniu i może zostawić ślady w kształcie kropek lub poprzecznych kresek. Szwy niewchłanialne zawsze trzeba usunąć, nawet z opóźnieniem.

Czy na SOR można zdjąć szwy?

SOR jest przeznaczony dla stanów nagłych, a planowe zdjęcie szwów do nich nie należy. Szwy zdejmuje się zwykle w gabinecie, w którym je założono, albo w przychodni POZ. Na SOR jedź, gdy rana się otworzyła i krwawi, szybko narasta zaczerwienienie i obrzęk lub pojawia się gorączka.

Czy przy ściąganiu szwów daje się znieczulenie?

Zwykle nie jest potrzebne. Zdjęcie szwów z twarzy trwa kilka minut, a pacjenci opisują je raczej jako krótkie pociąganie lub szczypanie niż ból. Znieczulenie miejscowe rozważa się wyjątkowo, na przykład gdy nić wrosła w skórę.

Podsumowanie

Szwy na twarzy zdejmuje się najwcześniej ze wszystkich okolic ciała, zwykle po 3–7 dniach. Wczesny termin wynika z dobrego ukrwienia twarzy i z dbałości o wygląd blizny, bo nici pozostawione zbyt długo zostawiają ślady po wkłuciach. Szwy wchłanialne nie wymagają zdejmowania. Niewchłanialne trzeba usunąć zawsze, najlepiej w gabinecie, w którym je założono. Po zdjęciu szwów myj skórę delikatnie, utrzymuj ją nawilżoną i chroń bliznę przed słońcem.

Zobacz również:

Zmiana na twarzy do usunięcia? Lekarz dobierze metodę tak, by blizna była jak najmniejsza

Umów się

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Zalecenia po usunięciu pieprzyka
• Blizna po usunięciu pieprzyka
• Jak dbać o ranę po zabiegu — opatrunek, mycie, zakażenie
• Szwy chirurgiczne — techniki szycia i rodzaje nici
• Biopsja znamienia i wynik histopatologiczny
• Kiedy zdejmuje się szwy
• Szwy rozpuszczalne — jak długo się rozpuszczają
• Klej tkankowy — kiedy zastępuje szwy
• Plastry Steri-strip na ranę
• Szew śródskórny — na czym polega
• Na czym polega plastyka miejscowa skóry