Zdjęcie szwów — po ilu dniach? Terminy w różnych miejscach ciała

Szwy niewchłanialne zdejmuje się zwykle po 3–14 dniach, ale termin wyraźnie zależy od miejsca rany. Najszybciej, po 3–5 dniach, usuwa się je z twarzy, a najdłużej, nawet do 21 dni, zostają na podeszwach i wewnętrznej stronie dłoni [Forsch i wsp., AFP 2017]. Ostateczny dzień zawsze wyznacza lekarz, który zakładał szwy.

Poniżej znajdziesz tabelę terminów dla różnych okolic ciała, wyjaśnienie, od czego zależą, odpowiedź na pytanie, czy można zdjąć szwy wcześniej lub później, oraz opis samego zdjęcia szwów i pielęgnacji skóry po nim. Szczegóły dotyczące wyłącznie twarzy omawiamy osobno w artykule kiedy zdjąć szwy z twarzy.

Masz zaplanowane wycięcie zmiany skórnej? Przy chirurgicznym usuwaniu znamion termin zdjęcia szwów i zasady pielęgnacji rany dostajesz od lekarza od razu po zabiegu.

Po ilu dniach zdejmuje się szwy? Tabela według miejsca rany

Orientacyjne terminy zdjęcia szwów niewchłanialnych lub zszywek podawane w zaleceniach American Family Physician [Forsch, AFP 2008; Forsch i wsp., AFP 2017]:

Autorzy podkreślają, że te przedziały wynikają z opinii ekspertów i doświadczenia klinicznego, a nie z badań porównujących różne terminy [Forsch i wsp., AFP 2017]. Dlatego w innych materiałach zobaczysz nieco inne liczby. Szpitalna ulotka NHS dla pacjentów z ranami twarzy podaje 5–7 dni, a czasem 10 dni [Plymouth NHS 2023]. Autorzy pracy o technikach szycia po wycięciach zmian skórnych opisują z kolei, że szwy powierzchowne na tułowiu zdejmuje się zwykle po około 2 tygodniach [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. To nie jest sprzeczność, tylko przedział, w którym lekarz wybiera dzień dla konkretnej rany.

Pytanie o to, czy dzień lub dwa różnicy wpływają na wygląd blizny, wciąż jest badane. Pierwsze badania z randomizacją, porównujące wcześniejsze i późniejsze zdjęcie szwów po zabiegach na skórze, mają na razie charakter pilotażowy [Richards i wsp., Clin Exp Dermatol 2024].

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Dlaczego w różnych miejscach ciała szwy zdejmuje się w innym czasie?

O terminie decydują przede wszystkim cztery rzeczy:

• Ukrwienie. Twarz i skóra głowy są bardzo dobrze ukrwione, więc goją się szybko. Podudzia i stopy mają słabsze krążenie i goją się wolniej.
• Grubość skóry. Skóra na plecach, podeszwach czy wewnętrznej stronie dłoni jest gruba. Pełne zrośnięcie rany trwa tam dłużej.
• Napięcie. Rany w miejscach, gdzie skóra jest naciągnięta (plecy, ramiona, klatka piersiowa), są bardziej narażone na rozejście się brzegów. Nici muszą je trzymać dłużej.
• Ruch. Okolice stawów, dłonie i stopy pracują przy każdym ruchu. Rana nad kolanem czy łokciem jest stale rozciągana i zginana.

Jest też druga strona medalu. Klasyczny szew przechodzi przez naskórek po obu stronach rany. Im dłużej zostaje, tym większa szansa, że wokół wkłuć powstaną drobne ślady, opisywane jako „tory kolejowe” [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. DermNet wymienia ślady po szwach wśród powikłań chirurgii skóry i zaznacza, że są mniej prawdopodobne, gdy szwy zdejmuje się wcześnie [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Termin jest więc kompromisem: na tyle późno, żeby rana się trzymała, i na tyle wcześnie, żeby blizna była jak najmniej widoczna.

Od czego jeszcze zależy termin zdjęcia szwów?

Poza miejscem rany lekarz bierze pod uwagę kilka innych czynników.

Technika szycia. Przy szwach pojedynczych węzełkowych nić przechodzi przez skórę w wielu miejscach. Przy szwie śródskórnym biegnie tuż pod powierzchnią, a na zewnątrz widać tylko jej końce. Taki szew z nici o małej reaktywności, na przykład polipropylenowej, bywa celowo zostawiany na dłużej. Autorzy jednej z prac opisują, że zostawiają go nawet do 2 miesięcy, żeby blizna zdążyła dojrzeć bez śladów po wkłuciach, ale nie jest to standard dla wszystkich ran [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. To przykład, że termin z tabeli nie zawsze obowiązuje. Różnice między technikami opisujemy w artykule o rodzajach szwów chirurgicznych.

Szycie warstwowe. Przy głębszych ranach lekarz zakłada najpierw szwy wchłanialne w głębszych warstwach, a dopiero potem szwy skórne [Plymouth NHS 2023]. Głębokie szwy odciążają skórę, więc szwy powierzchowne mogą być zdjęte wcześniej.

Przebieg gojenia. Krwiak, zakażenie lub rozchodzenie się brzegów rany zmieniają plan. Jeśli przy zdejmowaniu szwów brzegi rany nie wyglądają na dobrze zrośnięte, zdejmuje się tylko co drugi szew, a o reszcie decyduje lekarz [NHS GGC — Removal of sutures].

Czynniki zdrowotne. Gojenie spowalniają m.in. cukrzyca, otyłość, starszy wiek, niektóre leki (np. glikokortykosteroidy), niedobory żywieniowe, alkohol i palenie [Guo i DiPietro 2010]. U palaczy opóźnione gojenie i rozejście się rany zdarzają się wyraźnie częściej niż u osób niepalących [Sørensen, Arch Surg 2012]. U takich osób lekarz może zostawić szwy na górnej granicy przedziału.

Szwy rozpuszczalne — kiedy nie trzeba ich zdejmować?

Nici wchłanialne rozkładają się w tkankach i nie wymagają zdejmowania. Według DermNet za wchłanialne uznaje się nici, które tracą większość wytrzymałości w ciągu 60 dni; stosuje się je głównie jako szwy głębokie [DermNet — Suture materials]. Najczęściej używane rodzaje wchłaniają się w ciągu 4–8 tygodni [Forsch, AFP 2008].

Gdy szwy rozpuszczalne założono na powierzchni skóry, ich widoczne fragmenty zwykle odpadają same. Ulotka szpitala NHS dla pacjentów dermatologii podaje, że może to potrwać do 4 tygodni [Royal Berkshire NHS 2025]. Zdarza się też, że głęboki szew wchłanialny po kilku tygodniach lub miesiącach „wychodzi” przez skórę w trakcie rozpuszczania [DermNet — Risks and complications of skin surgery]. Wtedy warto pokazać go lekarzowi, który usunie wystający fragment. Więcej o tym rodzaju nici przeczytasz w artykule szwy rozpuszczalne.

Jeśli nie wiesz, jakie masz szwy, zapytaj o to przed wyjściem z gabinetu. Od tej informacji zależy, czy musisz umówić wizytę na zdjęcie szwów.

Czy można zdjąć szwy po 5 dniach?

Na twarzy 5 dni to typowy termin. W pozostałych miejscach zwykle jest za wcześnie. Rana w pierwszych dniach ma niewielką wytrzymałość, a jej brzegi trzymają się głównie dzięki nici. Zbyt wczesne zdjęcie szwów na plecach, nodze czy nad stawem grozi rozejściem się rany, dłuższym gojeniem i szerszą blizną. Więcej o tym powikłaniu przeczytasz w artykule rozejście się rany po szyciu.

Czasem lekarz decyduje o wcześniejszym zdjęciu części szwów, na przykład gdy wokół nici pojawia się silny odczyn. Wtedy zdejmuje co drugi szew, a ranę wzmacnia plastrami zbliżającymi brzegi, tzw. stripami [NHS GGC — Removal of sutures; Royal Hospital for Women 2016]. Takie plastry są przydatne także po zdjęciu wszystkich szwów, bo podtrzymują ranę w kolejnych dniach [DermNet — Suture materials]. Jak ich używać, opisujemy w poradniku plastry zbliżające brzegi rany.

Samodzielne przyspieszanie terminu tylko dlatego, że skóra „wygląda na zagojoną”, to zły pomysł. Powierzchnia może być zamknięta, zanim głębsze warstwy odzyskają wytrzymałość.

Za późno — czym grozi niezdjęcie szwów?

Nici niewchłanialne, na przykład nylonowe czy polipropylenowe, nie rozpuszczą się same [Forsch, AFP 2008]. Pozostawione za długo powodują kilka problemów:

• Ślady po wkłuciach. Skóra rozrasta się wokół nici i po zagojeniu zostają kropki lub poprzeczne kreski po obu stronach blizny [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019; DermNet — Risks and complications of skin surgery].
• Silniejszy odczyn na nić. Zaczerwienienie i obrzęk wokół szwów są oczekiwaną reakcją na ciało obce, ale nasilają się, gdy szwy zdejmuje się z opóźnieniem [DermNet — Risks and complications of skin surgery].
• Trudniejsze zdjęcie. Wrośnięta nić gorzej się wysuwa, a jej usunięcie jest mniej komfortowe.
• Ryzyko zakażenia. Ciało obce w ranie, w tym szwy, jest jednym z czynników ryzyka zakażenia [IWII 2022]. Objawy, na które warto uważać, opisujemy w artykule zakażenie rany — objawy.

Ile czasu maksymalnie można mieć szwy?

Nie ma jednej granicy. Dla klasycznych szwów przechodzących przez skórę rozsądnym punktem odniesienia jest górna granica przedziału z tabeli. Każdy kolejny dzień zwiększa ryzyko śladów po nici. Wyjątkiem są wspomniane szwy śródskórne z nici o małej reaktywności, które lekarz celowo zostawia na kilka tygodni [Lin i wsp., J Drugs Dermatol 2019]. Jeśli lekarz nie podał terminu, zapytaj o niego przy wypisie.

Kiedy najpóźniej można ściągnąć szwy?

Najlepiej w wyznaczonym dniu, a gdy się nie udało, jak najszybciej po nim. Kilka dni opóźnienia zwykle nie jest groźne, ale na twarzy i w miejscach widocznych warto trzymać się terminu. Szwy niewchłanialne trzeba usunąć zawsze, nawet po kilku tygodniach.

Jak wygląda zdjęcie szwów?

Zdjęcie szwów to krótka czynność, która zwykle trwa kilka minut. Procedury szpitalne opisują ją podobnie [NHS GGC — Removal of sutures; Royal Hospital for Women 2016]:

1. Ocena rany. Osoba zdejmująca szwy sprawdza, czy brzegi rany dobrze się trzymają i czy nie ma objawów zakażenia.
2. Przygotowanie. Używa jałowej pęsety i jałowego nożyka lub nożyczek do szwów. Czystej i suchej linii cięcia nie trzeba dodatkowo przemywać. Jeśli są na niej zaschnięte resztki, przeciera się ją gazikiem z solą fizjologiczną.
3. Przecięcie nici. Szew unosi się pęsetą przy węźle i przecina tuż przy skórze, po jednej stronie.
4. Wysunięcie nici. Nić wyciąga się delikatnym ruchem tak, żeby jej zewnętrzna, zabrudzona część nie przechodziła przez kanał w skórze.
5. Kontrola. Jeśli rana się rozchodzi, zdejmowanie przerywa się i decyzję podejmuje lekarz.
6. Zabezpieczenie. W razie potrzeby nakleja się plastry zbliżające brzegi. Suchej, zamkniętej rany nie trzeba przykrywać opatrunkiem.

Czy zdjęcie szwów boli?

Zwykle nie. Pacjenci opisują to jako krótkie pociągnięcie lub szczypnięcie przy każdym szwie. Znieczulenie nie jest rutynowo potrzebne. Procedury szpitalne przewidują jednak rozważenie środka przeciwbólowego przed zdjęciem szwów lub zszywek, na przykład przy dużej ranie [Royal Hospital for Women 2016].

Czy można zdjąć szwy samodzielnie?

Nie zalecamy tego. W domu trudno ocenić, czy rana jest gotowa, łatwo przeciągnąć zabrudzoną nić przez kanał w skórze albo zostawić jej fragment. Badanie materiałów internetowych z instrukcjami zdejmowania szwów w domu wykazało, że większość z nich ma niską jakość i jest niepełna [Fan i wsp., Kans J Med 2023]. Krótka wizyta jest bezpieczniejsza.

Gdzie zdjąć szwy?

Najprościej w gabinecie, w którym zakładano szwy. Lekarz zna przebieg zabiegu i oceni gojenie. Szwy może też zdjąć lekarz lub pielęgniarka w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej. W brytyjskim systemie to standardowa ścieżka po zaopatrzeniu rany na izbie przyjęć [Plymouth NHS 2023]. Weź ze sobą informację o dacie zabiegu i zaleconym terminie zdjęcia szwów.

Po wycięciu znamienia wizyta na zdjęcie szwów jest często okazją do omówienia wyniku badania histopatologicznego. Co oznaczają poszczególne określenia w takim wyniku, wyjaśniamy w artykule biopsja znamienia i wynik histopatologiczny.

Kiedy zgłosić się przed terminem zdjęcia szwów?

Nie czekaj na zaplanowaną wizytę, jeśli zauważysz:

• narastający ból, obrzęk lub zaczerwienienie, które się poszerza,
• ropną wydzielinę lub nieprzyjemny zapach z rany,
• rozejście się brzegów rany,
• gorączkę lub ogólne złe samopoczucie,
• krwawienie, które nie ustaje mimo ucisku.

To mogą być objawy zakażenia lub innego powikłania. Niewielkie krwawienie zwykle zatrzymuje ucisk czystym gazikiem przez co najmniej 10 minut [Plymouth NHS 2023].

Pielęgnacja po zdjęciu szwów

Po zdjęciu szwów rana jest zamknięta, ale blizna dopiero zaczyna dojrzewać. Kilka zasad pomaga, żeby była jak najmniej widoczna:

• Myj delikatnie. Woda i łagodne mydło wystarczą. Skórę osuszaj, przykładając ręcznik, zamiast trzeć [AAD].
• Nie zdrapuj strupków przy miejscach po wkłuciach. Odpadną same.
• Oszczędzaj okolicę rany. Rana jeszcze przez kilka tygodni zyskuje wytrzymałość. Unikaj mocnego rozciągania skóry, zwłaszcza na plecach i nad stawami.
• Chroń przed słońcem. Po zagojeniu stosuj krem z filtrem o szerokim spektrum i SPF co najmniej 30. Ochrona przed UV pomaga ograniczyć czerwone i brązowe przebarwienia blizny [AAD]. Więcej w artykule blizna a słońce.
• Daj bliźnie czas. Zaczerwienienie po zdjęciu szwów często utrzymuje się kilka tygodni i jest normalne [Plymouth NHS 2023].

Kiedy po zdjęciu szwów można wejść do wanny, na basen czy do sauny, opisujemy w artykule zalecenia po usunięciu pieprzyka. Jeśli masz skłonność do blizn przerostowych, porozmawiaj z lekarzem o plastrach silikonowych na blizny, które stosuje się dopiero po zamknięciu rany.

Najczęstsze pytania

Po ilu dniach zdejmuje się szwy?

To zależy od miejsca rany. Orientacyjnie: twarz 3–5 dni (w części zaleceń do 7–10), skóra owłosiona głowy i ramiona 7–10 dni, tułów, nogi, dłonie i stopy 10–14 dni, a wewnętrzna strona dłoni i podeszwy 14–21 dni. Konkretny dzień wyznacza lekarz, który zakładał szwy, bo bierze pod uwagę także napięcie rany, technikę szycia i przebieg gojenia.

Ile czasu maksymalnie można mieć szwy?

Nie ma jednej granicy dla wszystkich ran. Klasyczne szwy przechodzące przez skórę zdejmuje się w przedziale podanym przez lekarza, a każdy kolejny dzień ponad ten termin zwiększa ryzyko śladów po wkłuciach i podrażnienia. Wyjątkiem są specjalne szwy śródskórne z nici o małej reaktywności, które lekarz może celowo zostawić na kilka tygodni.

Czy można zdjąć szwy po 5 dniach?

Na twarzy tak, bo to typowy termin. Na tułowiu, nogach, plecach czy stopach 5 dni to zwykle za wcześnie: rana nie ma jeszcze wystarczającej wytrzymałości i może się rozejść. Wcześniejsze zdjęcie szwów zawsze powinien zdecydować lekarz. Czasem zdejmuje co drugi szew, a ranę dodatkowo podtrzymuje plastrami zbliżającymi brzegi rany.

Czym grozi niezdjęcie szwów?

Nici niewchłanialne nie rozpuszczą się same. Pozostawione za długo drażnią skórę, nasilają odczyn zapalny wokół wkłuć i zostawiają trwałe ślady w postaci kropek lub poprzecznych kresek po obu stronach blizny. Wrośniętą nić trudniej też usunąć. Szwy niewchłanialne trzeba zdjąć zawsze, nawet z opóźnieniem.

Kiedy najpóźniej można ściągnąć szwy?

Najlepiej w terminie wyznaczonym przez lekarza, a jeśli nie zdążysz, jak najszybciej po nim. Kilka dni opóźnienia zwykle nie jest groźne, ale zwiększa ryzyko śladów po nici, zwłaszcza na twarzy. Jeśli wiesz, że nie dotrzesz na wizytę, zadzwoń do gabinetu i ustal nowy termin. Szwy może też zdjąć lekarz lub pielęgniarka w przychodni.

Podsumowanie

Szwy niewchłanialne zdejmuje się zwykle po 3–14 dniach: najwcześniej na twarzy (3–5 dni), najpóźniej na podeszwach i wewnętrznej stronie dłoni (14–21 dni). Termin zależy od ukrwienia, grubości i napięcia skóry, techniki szycia oraz przebiegu gojenia, dlatego ostatecznie wyznacza go lekarz. Zbyt wczesne zdjęcie grozi rozejściem się rany, zbyt późne śladami po wkłuciach. Szwy wchłanialne nie wymagają zdejmowania, niewchłanialne trzeba usunąć zawsze, najlepiej w gabinecie, w którym je założono.

Zobacz również:

Zmiana do usunięcia? Lekarz dobierze metodę i technikę szycia tak, by blizna była jak najmniejsza

Umów się

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Kiedy zdjąć szwy z twarzy?
• Szwy chirurgiczne — techniki szycia i rodzaje nici
• Szwy rozpuszczalne
• Zakażenie rany — objawy i co robić
• Pielęgnacja rany po zabiegu
• Klej tkankowy — kiedy zastępuje szwy
• Szew śródskórny — na czym polega