Zmiany skórne na twarzy — rodzaje, zdjęcia i jak odróżnić łagodne od niepokojących

Twarz to miejsce, w którym zmiany skórne zauważamy najszybciej. Codziennie oglądamy ją w lustrze, a jednocześnie od dzieciństwa jest najbardziej wystawiona na słońce. Dlatego na twarzy pojawia się wyjątkowo dużo różnych zmian: pieprzyki, piegi i plamy, drobne białe i żółte grudki, narośla, naczynka, kurzajki, a z wiekiem także zmiany przedrakowe i nowotwory skóry. Ogromna większość z nich jest łagodna. Kilka wymaga jednak szybkiej oceny, a z wyglądu potrafią przypominać niewinne plamki.

Ten przewodnik porządkuje najczęstsze zmiany skórne na twarzy: opisuje, jak wyglądają, gdzie się pojawiają, które są niegroźne, a które powinien obejrzeć lekarz. Szczegóły o nowotworach skóry twarzy, ich objawach i leczeniu znajdziesz w osobnym artykule rak skóry na twarzy i nosie.

Zmiany skórne na twarzy w skrócie

• Najczęstsze zmiany łagodne: pieprzyki, piegi, plamy soczewicowate, brodawki łojotokowe, rozrost gruczołów łojowych, prosaki, włókniaki, pajączki naczyniowe, kurzajki.
• Zmiany przedrakowe: rogowacenie słoneczne, czyli szorstkie plamki na skórze uszkodzonej słońcem [DermNet — Actinic keratosis].
• Nowotwory: najczęściej rak podstawnokomórkowy, a także rak kolczystokomórkowy i lentigo maligna, czyli wczesna postać czerniaka [DermNet — Basal cell carcinoma; DermNet — Lentigo maligna].
• Sygnały alarmowe: zmiana rośnie, zmienia się, krwawi albo tworzy strup lub ranę, która nie goi się dłużej niż 4 tygodnie [NHS — Non-melanoma skin cancer].
• Rozpoznanie: zdjęcia pomagają się zorientować, ale rozstrzyga badanie dermatoskopowe, a czasem histopatologiczne.
• Usuwanie: łagodne zmiany wypukłe można usunąć laserem CO2 po ocenie lekarza, podejrzane wycina się chirurgicznie i bada.

Dlaczego na twarzy pojawia się tyle zmian?

Kilka powodów nakłada się na siebie. Po pierwsze, słońce. Skóra twarzy przez całe życie zbiera największą dawkę promieniowania UV, a od niej zależy powstawanie plam soczewicowatych, rogowacenia słonecznego, raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego i lentigo maligna [DermNet — Solar lentigo; DermNet — Actinic keratosis; DermNet — Lentigo maligna]. Po drugie, wiek. Brodawki łojotokowe, plamy soczewicowate i rozrost gruczołów łojowych pojawiają się głównie u osób w średnim i starszym wieku [DermNet — Seborrhoeic keratosis; DermNet — Sebaceous hyperplasia]. Po trzecie, budowa skóry twarzy: prosaki i rozrost gruczołów łojowych wywodzą się z mieszków włosowych i gruczołów łojowych [DermNet — Milium; DermNet — Sebaceous hyperplasia]. Wreszcie golenie i dotykanie twarzy ułatwiają rozsiewanie kurzajek i mięczaka zakaźnego [AAD — Warts: Signs and symptoms; DermNet — Molluscum contagiosum].

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Rodzaje zmian skórnych na twarzy — przegląd

Poniższa tabela zbiera najczęstsze zmiany. To ściąga, a nie narzędzie do samodiagnozy. Wiele z tych zmian w pewnych fazach wygląda podobnie.

Zmiany barwnikowe na twarzy

Pieprzyki

Prawie każdy ma przynajmniej jedno znamię barwnikowe [DermNet — Melanocytic naevus]. Na twarzy pieprzyki mogą być płaskie albo wypukłe, a ich kolor waha się od cielistego i różowego po ciemnobrązowy. Znamię skórne to często wypukła, cielista lub jasnobrązowa grudka o gładkiej albo brodawkowatej powierzchni [DermNet — Melanocytic naevus]. Pieprzyki, które pojawiły się w dzieciństwie, zwykle utrzymują się przez całe życie [DermNet — Melanocytic naevus]. Nowy pieprzyk u osoby dorosłej albo pieprzyk, który zmienia rozmiar, kształt lub kolor, wymaga oceny lekarza [NHS — Melanoma skin cancer].

Piegi i plamy soczewicowate posłoneczne

Piegi to drobne plamki, które zimą wyraźnie bledną lub znikają [DermNet — Solar lentigo]. Plamy soczewicowate posłoneczne, nazywane potocznie plamami starczymi, utrzymują się przez cały rok. Są płaskie, zwykle jednolite w kolorze, od żółtawego po ciemnobrązowy, i mają od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Występują nawet u 90% osób o jasnej skórze po 60. roku życia. Są łagodne, ale świadczą o skumulowanym działaniu słońca i są niezależnym czynnikiem ryzyka czerniaka. Mogą też przypominać wczesnego czerniaka in situ [DermNet — Solar lentigo].

Melazma

Melazma, czyli ostuda, to symetryczne, nieregularne, brązowe plamy na twarzy. U 50–80% osób obejmuje środkową część twarzy: czoło, policzki, nos i wargę górną. Występuje częściej u kobiet, zwykle między 20. a 40. rokiem życia. Sprzyjają jej słońce oraz hormony, np. ciąża i antykoncepcja hormonalna [DermNet — Melasma]. Melazma nie jest zmianą nowotworową. Jej leczeniem zajmuje się nasza siostrzana sieć Twoja Dermatologia.

Plama, która rośnie i zmienia kolor

Na skórze twarzy uszkodzonej przez słońce może rozwinąć się lentigo maligna, czyli czerniak in situ. Na początku często przypomina zwykłą plamę lub pieg, ale przez lata powoli się powiększa, staje się nieregularna i wielobarwna. Najczęściej dotyczy policzków i nosa osób po 40. roku życia, z największą liczbą rozpoznań między 60. a 80. rokiem życia [DermNet — Lentigo maligna].

DermNet zwraca uwagę, że nawet w dermatoskopie wczesną lentigo maligna trudno odróżnić od innych barwnikowych zmian na twarzy [DermNet — Lentigo maligna]. Dlatego każda plama na twarzy, która rośnie, ciemnieje lub ma kilka kolorów, powinna trafić do lekarza.

Zanim czytasz dalej, sprawdź, jak radzisz sobie z oceną zmian skórnych: 5 prawdziwych zmian, przy każdej jedna decyzja — łagodna czy złośliwa? Większość osób myli się przynajmniej raz. To nie test wiedzy, tylko dowód, że gołym okiem nie widać wszystkiego — dlatego zmianę, która Cię niepokoi, zawsze warto pokazać lekarzowi.

?

Quiz edukacyjny · 5 przypadków

Łagodna czy złośliwa?

Zobaczysz 5 zdjęć prawdziwych zmian skórnych. Przy każdym podejmujesz jedną decyzję, a odpowiedź z krótkim wyjaśnieniem dostajesz od razu. Większość osób myli się co najmniej dwa razy.

Sprawdź swoje oko

Quiz ma charakter edukacyjny i nie zastępuje badania lekarskiego.

Grudki i narośla na twarzy

Brodawki łojotokowe

To jedna z najczęstszych zmian skórnych w ogóle. Ponad 90% osób po 60. roku życia ma przynajmniej jedną. Zwykle zaczynają się pojawiać po trzydziestce lub czterdziestce. Wyglądają, jakby były „przyklejone” do skóry, mają brodawkowatą lub woskową powierzchnię i kolor od cielistego, przez żółty i szary, po ciemnobrązowy i czarny. Mogą pojawić się wszędzie poza dłońmi i podeszwami [DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Są łagodne, ale ciemne brodawki łojotokowe warto pokazać lekarzowi, bo gołym okiem nie zawsze da się je odróżnić od innych zmian barwnikowych.

Rozrost gruczołów łojowych

Powiększone gruczoły łojowe dają drobne, żółtawe grudki do 3 mm na czole i policzkach osób w średnim i starszym wieku. Z bliska widać pośrodku ujście mieszka włosowego otoczone żółtawymi płacikami, często z drobnymi naczynkami. Zmiany są łagodne, ale bywają mylone z rakiem podstawnokomórkowym [DermNet — Sebaceous hyperplasia].

Prosaki i gruczolaki potowe

Prosaki to twarde, białe grudki 1–2 mm z keratyną, najczęściej na powiekach i policzkach [DermNet — Milium]. Szczegółowo opisujemy je w artykule prosak — co to jest. Gruczolaki potowe to twarde, cieliste, białe lub żółtawe grudki 1–3 mm, często symetryczne, typowo na dolnych powiekach i policzkach. Dotyczą około 1% populacji i są łagodne [DermNet — Syringoma].

Kępki żółte

Miękkie, żółte tarczki przy wewnętrznym kąciku oka to kępki żółte, czyli najczęstsza postać żółtaków. Bywają związane z wysokim cholesterolem, choć często występują przy prawidłowych lipidach [DermNet — Xanthoma]. Warto przy nich zrobić lipidogram. Więcej w artykule żółtaki na skórze.

Włókniaki miękkie

Miękkie, uszypułowane narośle w kolorze skóry lub ciemniejsze, o wielkości od 1 mm do kilku centymetrów. Najczęściej rosną w fałdach skóry: na szyi, pod pachami i w pachwinach. Częściej występują u osób z nadwagą i cukrzycą typu 2 [DermNet — Skin tag].

Kaszak

Twardy, okrągły guzek w skórze, często z widocznym centralnym ujściem, to zwykle torbiel naskórkowa, czyli kaszak. Twarz jest obok tułowia jednym z jego najczęstszych miejsc. Może się zapalić, a po niepełnym usunięciu wraca [DermNet — Epidermoid cyst].

Kurzajki i mięczak zakaźny

Na twarzy najczęściej pojawiają się brodawki płaskie, czyli drobne, gładkie grudki w skupiskach na czole i policzkach u dzieci oraz w strefie zarostu u dorosłych, a także brodawki nitkowate wokół ust, nosa i oczu [AAD — Warts: Signs and symptoms]. Opisujemy je w artykule kurzajka na twarzy. Perłowe grudki z dołeczkiem pośrodku, częste u dzieci, to zwykle mięczak zakaźny. Może pojawić się także na wargach [DermNet — Molluscum contagiosum].

Zmiany naczyniowe na twarzy

• Pajączek naczyniowy — czerwony punkt, od którego promieniście rozchodzą się drobne naczynka. Po uciśnięciu środka naczynka znikają i szybko się wypełniają. Pojedynczy pajączek ma 10–15% osób. Najczęściej występuje na twarzy, szyi i górnej części klatki piersiowej, a liczne pajączki pojawiają się zwłaszcza w ciąży, przy antykoncepcji hormonalnej i w chorobach wątroby [DermNet — Spider telangiectasis].
• Teleangiektazje — rozszerzone, cienkie naczynka. Na twarzy wiążą się często z uszkodzeniem skóry przez słońce i starzeniem się skóry, zwłaszcza u palaczy [DermNet — Telangiectasia]. Gdy towarzyszy im rumień i grudki, przyczyną bywa trądzik różowaty, którym zajmuje się Twoja Dermatologia.
• Ziarniniak naczyniowy — czerwony, „mięsisty” guzek, który rośnie szybko w ciągu kilku tygodni i łatwo krwawi przy drobnym urazie. Najczęściej pojawia się na palcach i twarzy [DermNet — Pyogenic granuloma]. Jest łagodny, ale ze względu na szybki wzrost i krwawienie wymaga oceny lekarza.

Pajączków i płaskich naczynek w naszych ośrodkach nie leczymy. Zamyka się je laserami naczyniowymi, których nie mamy.

Zmiany przedrakowe i nowotworowe na twarzy

To krótkie podsumowanie. Pełny opis objawów, zdjęcia lokalizacji i metody leczenia znajdziesz w artykule rak skóry na twarzy i nosie.

• Rogowacenie słoneczne — szorstkie, łuszczące się plamki, różowe lub szare, często lepiej wyczuwalne palcem niż widoczne. Na twarzy dotyczą najczęściej uszu, nosa, policzków, wargi górnej, czerwieni wargi dolnej, skroni i czoła. Pojedyncza zmiana rzadko przechodzi w raka, ale u osoby z ponad 10 takimi zmianami ryzyko raka kolczystokomórkowego w którymś momencie życia ocenia się na około 10–15% [DermNet — Actinic keratosis].
• Rak podstawnokomórkowy — najczęstszy nowotwór skóry. Na twarzy najczęściej występuje postać guzkowa: błyszcząca, perłowa grudka o gładkiej powierzchni, z widocznymi naczynkami, czasem z wgłębieniem lub owrzodzeniem pośrodku i wałowatym brzegiem. Rośnie powoli, może samoistnie krwawić [DermNet — Basal cell carcinoma].
• Rak kolczystokomórkowy — powiększający się, łuszczący się lub pokryty strupem guzek na skórze narażonej na słońce, szczególnie na twarzy, wargach i uszach. Zwykle rozwija się na podłożu rogowacenia słonecznego [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma].
• Rogowiak kolczystokomórkowy — guzek z rogowym czopem pośrodku, który w ciągu kilku tygodni osiąga 1–2 cm. Klinicznie bywa nie do odróżnienia od raka kolczystokomórkowego [DermNet — Keratoacanthoma].
• Lentigo maligna — opisana wyżej, powoli rosnąca plama barwnikowa na skórze uszkodzonej słońcem [DermNet — Lentigo maligna].
• Atypowy żółtak włóknisty — rzadki, czerwony, kopulasty guzek, szybko rosnący na skórze głowy, uszach, nosie lub policzkach osób starszych; może krwawić i owrzodzieć [DermNet — Atypical fibroxanthoma].

Jak wyglądają groźne zmiany skórne?

Nie da się podać jednego wzoru, ale są sygnały, które powinny skłonić do wizyty u lekarza. NHS zaleca zgłosić się, gdy [NHS — Non-melanoma skin cancer; NHS — Melanoma skin cancer]:

• zmiana rośnie albo zmienia kolor lub powierzchnię,
• zmiana boli, swędzi, krwawi, tworzy strup lub ranę i nie goi się dłużej niż 4 tygodnie,
• pojawił się nowy pieprzyk albo dotychczasowy zmienił rozmiar, kształt lub kolor,
• pieprzyk jest zaogniony, krwawi lub pokrywa się strupem,
• plama ma nieregularny kształt, nierówne brzegi lub kilka kolorów, a jej średnica przekracza 6 mm, choć wczesne czerniaki bywają mniejsze.

Niepokojące zmiany nowotworowe mogą być wypukłe i gładkie, ale też płaskie i przebarwione, w kolorach od brązowego po czerwony i fioletowy [NHS — Non-melanoma skin cancer]. Więcej o objawach, które powinny zaniepokoić, piszemy w artykule niepokojące zmiany skórne.

Jak wygląda początek raka skóry?

To jedno z najczęstszych pytań i właśnie tu zdjęcia najbardziej zawodzą, bo wczesne zmiany są drobne i mało charakterystyczne:

• wczesny rak podstawnokomórkowy — mała, błyszcząca, perłowa lub różowa grudka, która powoli rośnie i może samoistnie krwawić lub owrzodzieć [DermNet — Basal cell carcinoma],
• wczesny rak kolczystokomórkowy — szorstka, łuszcząca się zmiana na podłożu rogowacenia słonecznego, która zaczyna się powiększać, twardnieć lub boleć [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma; DermNet — Actinic keratosis],
• wczesna lentigo maligna — płaska plama podobna do piegu lub plamy soczewicowatej, która przez lata rośnie i staje się nieregularna [DermNet — Lentigo maligna].

Zmiany skórne na twarzy u osób starszych

Z wiekiem przybywa zmian związanych z wieloletnią ekspozycją na słońce i starzeniem się skóry. U osób starszych na twarzy najczęściej widzimy brodawki łojotokowe [DermNet — Seborrhoeic keratosis], plamy soczewicowate posłoneczne [DermNet — Solar lentigo], rozrost gruczołów łojowych [DermNet — Sebaceous hyperplasia], teleangiektazje [DermNet — Telangiectasia] i rogowacenie słoneczne [DermNet — Actinic keratosis]. W tym samym wieku częstsze są też nowotwory skóry: rak podstawnokomórkowy i rak kolczystokomórkowy występują szczególnie często u starszych mężczyzn, a lentigo maligna rozpoznaje się najczęściej między 60. a 80. rokiem życia [DermNet — Basal cell carcinoma; DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma; DermNet — Lentigo maligna]. Szerzej piszemy o tym w artykule zmiany skórne u osób starszych.

Zmiany skórne na czole

Czoło jest mocno nasłonecznione i bogate w gruczoły łojowe, dlatego zmiany na czole to przekrój całego przewodnika. Najczęściej spotykamy tu:

• rozrost gruczołów łojowych — żółtawe grudki z wgłębieniem pośrodku [DermNet — Sebaceous hyperplasia],
• brodawki łojotokowe i plamy soczewicowate u osób dojrzałych,
• brodawki płaskie u dzieci [AAD — Warts: Signs and symptoms],
• prosaki i melazmę [DermNet — Milium; DermNet — Melasma],
• rogowacenie słoneczne, zwłaszcza u osób z łysieniem i na skroniach [DermNet — Actinic keratosis],
• raka podstawnokomórkowego, najczęstszy nowotwór skóry, który zajmuje głównie skórę narażoną na słońce, w tym głowę i twarz [DermNet — Basal cell carcinoma; NHS — Non-melanoma skin cancer].

Krostki, zaskórniki i grudki zapalne na czole to najczęściej trądzik. Jego leczeniem zajmuje się Twoja Dermatologia.

Zmiany skórne na plecach

Plecy to obok twarzy miejsce, na którym często pojawiają się zmiany skórne. Różnica jest jedna, ale ważna: twarz oglądamy codziennie, a pleców nie widzimy wcale. Ten przewodnik dotyczy twarzy, dlatego o plecach piszemy krótko i odsyłamy do artykułów, które opisują je szczegółowo.

• Brązowe plamy po latach opalania — najczęściej plamy soczewicowate posłoneczne, czyli plamy starcze, oraz piegi i brodawki łojotokowe [DermNet — Solar lentigo; DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Jak je od siebie odróżnić i kiedy plama wymaga oceny, opisujemy w artykule plamy po słońcu na plecach.
• Pieprzyki i znamiona — u mężczyzn tułów, a zwłaszcza plecy, to najczęstsze miejsce czerniaka [Di Carlo i wsp. 2025]. W Nowej Zelandii plecy odpowiadają za około 40% czerniaków u mężczyzn [DermNet — Melanoma]. Dlaczego czerniak na plecach bywa wykrywany późno i jak wygląda, wyjaśniamy w artykule czerniak na plecach.
• Guzki pod skórą — często kaszaki i tłuszczaki [DermNet — Epidermoid cyst; DermNet — Lipoma]. Więcej w artykule tłuszczak na plecach.
• Blizny — po zabiegach i trądziku. Dlaczego blizny na plecach często się poszerzają i co można z tym zrobić, opisujemy w artykule blizna na plecach.

Krostki i zaskórniki na plecach to najczęściej trądzik, którego leczeniem zajmuje się Twoja Dermatologia.

Na plecach niepokoić powinny te same sygnały, które opisujemy wyżej przy twarzy: zmiana, która rośnie, zmienia kolor lub kształt, krwawi, swędzi albo nie goi się dłużej niż 4 tygodnie [NHS — Melanoma skin cancer; NHS — Non-melanoma skin cancer]. Problem w tym, że na plecach takie zmiany trudno samemu zauważyć. Pomaga poproszenie bliskiej osoby o obejrzenie skóry albo zdjęcia pleców robione co kilka miesięcy w tym samym świetle. Zdjęcie nie zastępuje jednak badania. Podczas wideodermatoskopii lekarz ogląda także znamiona na plecach, a zapisane obrazy pozwalają porównać je przy kolejnej wizycie.

Zwolnienie lekarskie po wycięciu zmiany na plecach

Nie ma ustalonej liczby dni zwolnienia po wycięciu zmiany skórnej na plecach. Decyduje lekarz, biorąc pod uwagę wielkość rany i rodzaj pracy. Po małym zabiegu przy pracy biurowej zwolnienie często nie jest potrzebne albo trwa krótko. Szwy na tułowiu, w tym na plecach, zdejmuje się zwykle po 10–14 dniach [Forsch i wsp. 2017]. Do tego czasu nie należy napinać rany dźwiganiem ani intensywnym treningiem, dlatego przy pracy fizycznej lekarz może zalecić dłuższe zwolnienie. U pacjentów operowanych w naszych ośrodkach wizyta kontrolna ze zdjęciem szwów jest bezpłatna. Więcej o terminach i przebiegu przeczytasz w artykule zdjęcie szwów.

Dlaczego zdjęcia nie wystarczą do rozpoznania?

Zdjęcia w internecie pomagają zrozumieć, jakie zmiany występują na twarzy, ale do rozpoznania mają kilka poważnych ograniczeń. Ta sama zmiana może wyglądać różnie w zależności od karnacji, oświetlenia i fazy rozwoju. Różne zmiany potrafią wyglądać prawie identycznie: rozrost gruczołów łojowych bywa mylony z rakiem podstawnokomórkowym [DermNet — Sebaceous hyperplasia], plama soczewicowata z czerniakiem in situ [DermNet — Solar lentigo], a rogowiak kolczystokomórkowy z rakiem kolczystokomórkowym [DermNet — Keratoacanthoma].

Dlatego lekarz ogląda zmianę w dermatoskopie, czyli urządzeniu, które pokazuje struktury niewidoczne gołym okiem, takie jak układ barwnika i naczyń. Przy zmianach barwnikowych twarzy dermatoskopia jest szczególnie przydatna, choć nawet ona nie zawsze rozstrzyga [DermNet — Lentigo maligna]. W naszych ośrodkach wykonujemy wideodermatoskopię, czyli badanie dermatoskopowe z zapisem obrazów, które pozwala porównywać zmiany w czasie. U dorosłych kosztuje 480 zł. Gdy zmiana budzi wątpliwości, lekarz zaleca jej wycięcie i badanie histopatologiczne, które daje ostateczne rozpoznanie.

Usuwanie zmian skórnych na twarzy

Twarz wymaga szczególnej staranności: liczy się zarówno bezpieczeństwo onkologiczne, jak i jak najmniejszy ślad. Dlatego kolejność jest zawsze ta sama: najpierw rozpoznanie, potem metoda.

• Laser CO2 — dobrze sprawdza się przy łagodnych, wypukłych zmianach, np. brodawkach łojotokowych, włókniakach, prosakach, rozroście gruczołów łojowych czy kurzajkach. Laser odparowuje zmianę warstwa po warstwie. Stosujemy go po ocenie lekarza, w większości naszych ośrodków. Więcej o metodzie na stronie laserowe usuwanie znamion i zmian skórnych.
• Wycięcie chirurgiczne — gdy zmiana budzi wątpliwości albo trzeba ją zbadać pod mikroskopem. Usunięta tkanka trafia do badania histopatologicznego, a wynik jest zwykle gotowy w czasie od jednego do kilku tygodni.
• Czego nie leczymy: płaskich plam barwnikowych, melazmy, pajączków i płaskich naczynek. Do tego służą lasery barwnikowe i naczyniowe oraz IPL, których nie mamy.

Metodę zawsze dobiera lekarz po badaniu. W ośrodkach z laserem CO2 usunięcie zmiany na twarzy kosztuje 460 zł za pierwszą zmianę i 100 zł za każdą kolejną na tej samej wizycie, a usunięcie kurzajki 460 zł za pierwszą i 100 zł za każdą kolejną. Chirurgiczne wycięcie zmiany na twarzy to 680 zł, a badanie histopatologiczne 150 zł. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem, a aktualne ceny są w cenniku. Jeśli wynik badania histopatologicznego wskaże nowotwór, lekarz omówi dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby zorganizujemy konsultację onkologiczną.

Po zabiegu na twarzy ważne są pielęgnacja rany i ochrona przed słońcem, bo świeży ślad łatwo ciemnieje. O łagodnych zmianach, które najczęściej usuwamy, piszemy też w przeglądzie włókniaki, keratozy i inne łagodne zmiany skórne.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są najczęstsze zmiany skórne na twarzy?

Najczęściej są to łagodne zmiany: pieprzyki, piegi i plamy soczewicowate posłoneczne, brodawki łojotokowe, rozrost gruczołów łojowych, prosaki, pajączki naczyniowe i kurzajki. U osób starszych często pojawia się też rogowacenie słoneczne, czyli zmiana przedrakowa. Rzadziej występuje rak podstawnokomórkowy, który często zajmuje skórę głowy i twarzy.

Jak wyglądają groźne zmiany skórne?

Niepokój powinna budzić zmiana, która rośnie, zmienia kolor, kształt lub powierzchnię, krwawi, swędzi, boli albo tworzy strup lub ranę, która nie goi się dłużej niż cztery tygodnie. Groźne mogą być też nowe lub zmieniające się pieprzyki i plamy o nierównych brzegach i kilku kolorach. Taką zmianę powinien obejrzeć lekarz.

Jakie są typowe zmiany skórne na twarzy u osób starszych?

U osób starszych na twarzy najczęściej pojawiają się brodawki łojotokowe, plamy soczewicowate posłoneczne, czyli tak zwane plamy starcze, rozrost gruczołów łojowych, teleangiektazje i rogowacenie słoneczne. W tym wieku częstsze są też raki skóry, zwłaszcza rak podstawnokomórkowy, oraz lentigo maligna, czyli wczesna postać czerniaka na skórze uszkodzonej słońcem.

Jak wygląda początek raka skóry?

Rak podstawnokomórkowy zaczyna się często jako mała, perłowa, błyszcząca grudka, która powoli rośnie i może krwawić. Rak kolczystokomórkowy to zwykle powiększający się, łuszczący się lub pokryty strupem guzek. Lentigo maligna na początku przypomina zwykłą plamę lub pieg, ale z czasem rośnie i zmienia kolor. Wczesne zmiany trudno odróżnić gołym okiem, dlatego potrzebne jest badanie dermatoskopowe.

Czy zmiany skórne na twarzy można usunąć laserem?

Wiele łagodnych, wypukłych zmian, np. brodawki łojotokowe, włókniaki, prosaki czy rozrost gruczołów łojowych, można usunąć laserem CO2, ale dopiero po ocenie lekarza. Zmiany podejrzane wycina się chirurgicznie i bada histopatologicznie. Płaskich plam barwnikowych i pajączków naczyniowych laser CO2 nie leczy. W większości naszych ośrodków usuwamy zmiany laserem CO2.

Ile kosztuje usunięcie zmiany skórnej z twarzy?

W naszych ośrodkach z laserem CO2 usunięcie zmiany na twarzy kosztuje 460 zł za pierwszą zmianę i 100 zł za każdą kolejną na tej samej wizycie. Chirurgiczne wycięcie zmiany na twarzy to 680 zł, a badanie histopatologiczne 150 zł. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem.

Czy można rozpoznać zmianę skórną na twarzy ze zdjęcia?

Zdjęcie pomaga zorientować się, jakie zmiany występują na twarzy, ale nie wystarcza do rozpoznania. Wczesny czerniak typu lentigo maligna, rak podstawnokomórkowy i łagodne zmiany mogą wyglądać podobnie. Lekarz ocenia zmianę w dermatoskopie, a przy wątpliwościach usuwa ją i przekazuje do badania histopatologicznego.

Jakie zmiany skórne na plecach są najczęstsze?

Na plecach często pojawiają się pieprzyki, plamy soczewicowate posłoneczne, czyli plamy starcze, piegi i brodawki łojotokowe, a pod skórą kaszaki i tłuszczaki. Tułów, w tym plecy, to też najczęstsze miejsce czerniaka u mężczyzn. Ponieważ pleców nie widać w lustrze, nowe lub zmieniające się znamiona łatwo przeoczyć, dlatego warto pokazywać je lekarzowi.

Ile dni zwolnienia po wycięciu zmiany skórnej na plecach?

Nie ma ustalonej normy. Długość zwolnienia ustala lekarz, biorąc pod uwagę wielkość rany i rodzaj pracy. Przy pracy biurowej zwolnienie bywa niepotrzebne lub krótkie. Szwy na plecach zdejmuje się zwykle po 10–14 dniach, a przy pracy fizycznej, która napina skórę pleców, lekarz może zalecić ograniczenie wysiłku do tego czasu.

Podsumowanie

Na twarzy pojawia się więcej różnych zmian skórnych niż w większości innych miejsc, bo skóra twarzy przez całe życie zbiera najwięcej słońca. Zdecydowana większość to zmiany łagodne: pieprzyki, piegi, plamy soczewicowate, brodawki łojotokowe, rozrost gruczołów łojowych, prosaki, włókniaki, kurzajki i pajączki naczyniowe. Uwagi wymagają rogowacenie słoneczne jako zmiana przedrakowa oraz nowotwory: rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy i lentigo maligna. Zmiana, która rośnie, zmienia się, krwawi lub nie goi się dłużej niż cztery tygodnie, powinna trafić do lekarza. Zdjęcia pomagają się zorientować, ale rozpoznanie stawia lekarz w badaniu dermatoskopowym, a w razie wątpliwości po badaniu histopatologicznym. Łagodne, wypukłe zmiany na twarzy można po ocenie lekarza usunąć laserem CO2, a podejrzane wycina się chirurgicznie.