Blizna na plecach — dlaczego się poszerza, kiedy niepokoi i jak ją zmniejszyć

Blizna na plecach to częsty problem z prostego powodu: z pleców często usuwa się znamiona, kaszaki i tłuszczaki, a jednocześnie jest to miejsce, w którym blizny łatwo się poszerzają i grubieją, a czasem zamieniają się w bliznowce. Skóra pleców jest gruba, a każdy ruch ramion ją rozciąga. Do tego dochodzą blizny po trądziku, ospie, oparzeniach i urazach.

W tym artykule wyjaśniamy, skąd biorą się blizny na plecach, jak rozpoznać ich rodzaj, kiedy blizna wymaga pilnej oceny, jakie metody leczenia mają sens i jak zaplanować usunięcie zmiany na plecach, żeby blizna była jak najmniejsza. Ogólne zasady gojenia i pielęgnacji opisujemy w artykule Blizna po usunięciu pieprzyka.

Blizna na plecach w skrócie

• Dlaczego plecy są wyjątkowe: tułów jest miejscem szczególnie silnego napięcia skóry, a rozciąganie blizny nasila jej przerost [Ogawa i wsp. 2019].
• Najczęstszy problem po zabiegu: blizna, która z miesiącami się poszerza. Dłuższe podtrzymanie rany szwami śródskórnymi to ogranicza [Kia i wsp. 2013].
• Bliznowce: górna część klatki piersiowej, barki, uszy i szyja są na nie szczególnie podatne [DermNet — Keloid].
• Kiedy do lekarza pilnie: nowy guzek lub ciemna plamka w bliźnie po usunięciu nowotworu, rana w bliźnie, która nie goi się ponad 4 tygodnie, blizna, która rośnie poza granice rany.
• Leczenie: silikon, ucisk, iniekcje, laser, korekta chirurgiczna. Bliznę można zmniejszyć, ale nie usunąć bez śladu.

Usuwanie zmian skórnych

Usuwamy zmiany skórne tak, by blizna była jak najmniejsza

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Skąd się biorą blizny na plecach?

Blizna powstaje zawsze, gdy uszkodzona zostaje skóra właściwa, czyli głębsza warstwa skóry [DermNet — Risks of skin surgery]. Na plecach najczęstsze przyczyny to:

• usunięcie znamienia lub innej zmiany skórnej. W Wielkiej Brytanii tułów to najczęstsza lokalizacja czerniaka u mężczyzn [Cancer Research UK], więc to właśnie z pleców często usuwa się zmiany do badania histopatologicznego. Plecy to też typowe miejsce kaszaków i tłuszczaków,
• trądzik. Szacuje się, że trądzik na tułowiu, czyli na klatce piersiowej, plecach lub barkach, ma ponad połowa osób z trądzikiem, a blizny i przebarwienia są jego częstym następstwem [Del Rosso i wsp. 2019],
• ospa wietrzna i inne choroby z pęcherzami — więcej w artykule Blizny po ospie,
• oparzenia — opisujemy je osobno w artykule Blizny po oparzeniu,
• urazy i operacje, np. kręgosłupa czy klatki piersiowej.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Dlaczego blizny na plecach są często szersze i grubsze?

Wyjaśnienie jest mechaniczne. Japoński konsensus dotyczący leczenia blizn zwraca uwagę, że tułów jest miejscem szczególnie silnego napięcia skóry, a miejscowe rozciąganie nasila przerost blizn [Ogawa i wsp. 2019]. Skórę pleców rozciąga każdy ruch ramion, schylanie się, a nawet oddychanie.

Skóra na plecach jest też gruba. Do szycia ran na plecach używa się grubszych nici niż na twarzy [Forsch i wsp., AFP 2017], a szwy z tułowia zdejmuje się dopiero po 10–14 dniach, podczas gdy z twarzy po 3–5 dniach [Forsch i wsp., AFP 2017]. Po zdjęciu szwów rana jest jednak wciąż słaba. Ulotka szkockiej służby zdrowia NHS Fife podaje, że skóra wokół rany odzyskuje wytrzymałość przez 6–8 tygodni, a nadmierny wysiłek w tym czasie może rozciągnąć ranę i sprawić, że blizna będzie bardziej widoczna [NHS Fife].

Dobrze pokazuje to badanie z randomizacją przeprowadzone u pacjentów po wycięciu raka skóry z tułowia. Połowę każdej rany zszyto zwykłą nicią rozpuszczalną, a drugą połowę nicią, która podtrzymuje ranę od środka znacznie dłużej. Po 12 miesiącach blizna po stronie z dłuższym podparciem była węższa średnio o 2,3 mm. Było to jednak małe badanie (22 pacjentów), w skalach oceny wyglądu nie wykazano klinicznie istotnej różnicy, a reakcje na szew zdarzały się częściej [Kia i wsp. 2013]. Wniosek autorów: w miejscach dużego napięcia, które klasycznie dają poszerzone blizny, warto stosować dłużej działające szwy śródskórne.

Rodzaje blizn na plecach — jak je odróżnić

Różnice między blizną przerostową a bliznowcem opisujemy szczegółowo w artykule Blizna przerostowa, a blizny wklęsłe w artykule Blizny zanikowe.

Kiedy blizna na plecach powinna niepokoić?

Większość blizn nie jest groźna. Na plecach jest jednak jedna trudność: nie widzisz ich dobrze sam. Warto raz na jakiś czas obejrzeć plecy w lustrze albo poprosić bliską osobę o zdjęcie blizny w tym samym świetle, żeby porównywać je w czasie. Pokaż bliznę lekarzowi, gdy:

• w bliźnie po usunięciu nowotworu skóry pojawił się guzek, zgrubienie albo ciemna plamka. Nowotwór może nawrócić w miejscu wycięcia, nawet po starannym zabiegu [DermNet — Risks of skin surgery]. Po usunięciu czerniaka trzymaj się planu kontroli ustalonego przez lekarza,
• na bliźnie powstała rana albo strup, który nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi lub swędzi. Takie zmiany NHS zaleca pokazać lekarzowi, bo mogą być objawem raka skóry innego niż czerniak [NHS — Non-melanoma skin cancer],
• widzisz „bliznę” tam, gdzie nie było urazu. Woskowata, twarda zmiana przypominająca bliznę, o nieostrych brzegach, może być twardzinopodobną odmianą raka podstawnokomórkowego. Ta odmiana występuje najczęściej na twarzy [DermNet — BCC], ale każdą „bliznę bez urazu” warto pokazać lekarzowi. Więcej o tym nowotworze przeczytasz na stronie rak podstawnokomórkowy,
• stara blizna po oparzeniu zaczęła się owrzodzić. W bliznach pooparzeniowych może po latach rozwinąć się rak kolczystokomórkowy, czyli tzw. owrzodzenie Marjolina. To rzadkie, ale dotyczy szacunkowo około 2% blizn po oparzeniach termicznych [DermNet — Marjolin ulcer],
• blizna rośnie poza granice rany, twardnieje, swędzi lub boli — to może być bliznowiec, który wymaga oceny lekarza [AAD, Keloids: treatment].

Jeśli na plecach masz dużo znamion, regularne badanie całej skóry jest ważniejsze niż sama blizna. Plecy to miejsce, którego samodzielnie nie obejrzysz dokładnie, dlatego dobrze sprawdza się wideodermatoskopia, która pozwala porównywać zdjęcia zmian w kolejnych latach.

Jak pozbyć się blizn na plecach?

Celem leczenia jest zmniejszenie blizny, jej spłaszczenie, rozjaśnienie i złagodzenie dolegliwości. Żadna metoda nie usuwa blizny bez śladu. Wybór zależy od rodzaju blizny.

Silikon i ucisk

Plastry i żele silikonowe międzynarodowe wytyczne uznają za pierwszy wybór w profilaktyce i leczeniu blizn przerostowych i bliznowców [Monstrey i wsp. 2014]. Stosuje się je dopiero na zagojoną skórę, nigdy na strup [AAD, Keloids: treatment]. Na plecach praktyczną przeszkodą jest to, że trudno samemu przykleić plaster i pilnować, by trzymał się przy ruchu. Pomaga druga osoba albo żel, który łatwiej rozprowadzić. Odzież uciskowa działa tylko wtedy, gdy nosi się ją 12–20 godzin na dobę przez kilka miesięcy [AAD, Keloids: treatment].

Iniekcje sterydu i krioterapia

Przy bliznowcach i grubych bliznach przerostowych najczęściej stosuje się serię iniekcji sterydu, np. co miesiąc przez 4–6 miesięcy [BAD]. Krioterapia zmniejsza twardość i wielkość małych bliznowców [AAD, Keloids: treatment]. W Twoich Znamionach nie wykonujemy krioterapii. Koszt poszczególnych metod zebraliśmy w artykule Usuwanie keloidu — cena.

Laser na blizny na plecach

Laser może zmniejszyć zaczerwienienie i wysokość blizny przerostowej albo wyrównać bliznę wklęsłą, ale zwykle wymaga kilku sesji i łączy się go z innymi metodami [AAD, Keloids: treatment]. Przegląd Cochrane ocenił dowody na skuteczność laserów w bliznach przerostowych i bliznowcach jako niskiej lub bardzo niskiej pewności [Leszczynski i wsp. 2022]. Po laserowej odnowie skóry laserem CO2 powrót do normy zajmuje około 2 tygodni. DermNet wymienia wśród sytuacji, w których laser CO2 może być nieodpowiedni, skłonność do bliznowców i blizn przerostowych oraz bardzo ciemną karnację (ryzyko przebarwień) [DermNet — CO2 laser]. Laserowe leczenie blizn planujemy wkrótce wprowadzić do oferty.

Korekta chirurgiczna

Szeroką, płaską bliznę można wyciąć i zszyć ponownie, starając się zmniejszyć napięcie rany. Na plecach trzeba jednak liczyć się z tym, że nowa blizna też może się poszerzyć. Bliznowca nie wycina się bez leczenia uzupełniającego, bo po samej operacji wraca prawie zawsze [AAD, Keloids: treatment]. Po wycięciu keloidów z łopatki i przedniej ściany klatki piersiowej nawroty są szczególnie częste, dlatego japoński konsensus zaleca w tych okolicach intensywniejsze napromienianie po operacji [Ogawa i wsp. 2019]. Napromienianie ma jednak własne ryzyka, które opisujemy w artykule Usuwanie keloidu — cena.

Blizny po trądziku na plecach

Najpierw trzeba opanować aktywny trądzik. Blizny i przebarwienia są częstym następstwem trądziku na tułowiu, a autorzy przeglądu podkreślają potrzebę wczesnego i skutecznego leczenia samego trądziku jako profilaktyki blizn [Del Rosso i wsp. 2019]. Leczeniem trądziku zajmuje się nasz serwis siostrzany twojadermatologia.pl. Blizny po trądziku na plecach bywają wklęsłe, ale na tułowiu zdarzają się też bliznowce po trądziku [DermNet — Keloid; BAD], które leczy się jak każdy inny keloid.

Ile czasu znika blizna?

Blizna nie znika całkowicie, ale z czasem blednie, spłaszcza się i mięknie. Ten proces może trwać do 2 lat lub dłużej [NHS — Scars], a przebudowa i wzmacnianie rany po zabiegu skórnym trwają 6–12 miesięcy [DermNet — Risks of skin surgery]. Na plecach w pierwszych miesiącach blizna może się jeszcze poszerzać. Dlatego o korekcie chirurgicznej czy laserze zwykle nie decyduje się w pierwszych tygodniach po zabiegu. W tym czasie najważniejsze są silikon, unikanie rozciągania i ochrona przed słońcem. O tym, jak słońce wpływa na bliznę, piszemy w artykule Blizna a słońce.

Jak zaplanować usunięcie zmiany na plecach, żeby blizna była jak najmniejsza?

Na wygląd blizny po zabiegu wpływ ma zarówno lekarz, jak i pacjent.

Co robi lekarz:

• ustawia cięcie wzdłuż linii napięcia skóry. Takie ułożenie zmniejsza napięcie w miejscu szycia, co sprzyja lepszej bliźnie [DermNet — Skin tension lines],
• wycina zmianę w kształcie elipsy, która daje prostą bliznę bez zgrubień na końcach [DermNet — Wound closure],
• szyje ranę warstwowo: szwy rozpuszczalne w głębszej warstwie przejmują napięcie, a powierzchowne tylko zbliżają brzegi skóry [DermNet — Wound closure],
• dobiera metodę do zmiany. Drobne, łagodne zmiany wypukłe można często usunąć laserem CO2, bez szycia. Zmiany, które trzeba w całości zbadać pod mikroskopem, wycina się chirurgicznie.

Co robisz Ty:

• mówisz lekarzowi przed zabiegiem, że Ty lub ktoś w rodzinie ma bliznowce. Pozwala to zastosować środki zmniejszające ryzyko [AAD, Keloids: self-care] i uwzględnić skłonność do bliznowców przy wyborze metody [DermNet — CO2 laser],
• nie dźwigasz, nie uprawiasz sportu i nie przeciążasz pleców, dopóki są szwy, i przez kilka tygodni po ich zdjęciu [NHS Fife],
• nie palisz. W metaanalizie 140 badań kohortowych palacze mieli około dwukrotnie większe szanse na opóźnione gojenie i rozejście się rany niż osoby niepalące [Sørensen 2012],
• po zagojeniu stosujesz silikon przez kilka miesięcy i chronisz bliznę przed słońcem.

W Twoich Znamionach usuwamy zmiany (w większości ośrodków także laserem CO2) tak, by blizna była jak najmniejsza, a gdy potrzebne jest badanie histopatologiczne całej zmiany, wycinamy je chirurgicznie. Laser CO2 jest dostępny w większości naszych ośrodków, a metodę zawsze dobiera lekarz. Więcej przeczytasz na stronie laserowe usuwanie znamion.

Najczęstsze pytania

Jak pozbyć się blizn na plecach?

To zależy od rodzaju blizny. Wypukłe blizny przerostowe i bliznowce leczy się silikonem, uciskiem i iniekcjami sterydu, a w razie potrzeby laserem lub krioterapią. Blizny wklęsłe po trądziku czy ospie poprawiają m.in. lasery frakcyjne. Szeroką, płaską bliznę po zabiegu można czasem wyciąć i zszyć ponownie, ale na plecach także nowa blizna może się poszerzyć. Całkowicie blizny nie da się usunąć, można ją natomiast wyraźnie zmniejszyć i spłaszczyć.

Kiedy blizna powinna niepokoić?

Gdy rośnie i wychodzi poza granice dawnej rany, boli, mocno swędzi, krwawi albo tworzy się na niej rana, która nie goi się dłużej niż 4 tygodnie. Pilnej oceny wymaga też nowy guzek, ciemna plamka lub zgrubienie w bliźnie po usunięciu nowotworu skóry oraz zmiana wyglądająca jak blizna w miejscu, w którym nie było żadnego urazu.

Jak pozbyć się bliznowców?

Bliznowca zwykle nie da się usunąć raz na zawsze, ale można go spłaszczyć i złagodzić świąd i ból. Najczęściej stosuje się serię iniekcji sterydu i preparaty silikonowe, a dodatkowo ucisk, krioterapię lub laser. Samo wycięcie bliznowca prawie zawsze kończy się nawrotem, dlatego łączy się je z leczeniem uzupełniającym. Po wycięciu z łopatki i przedniej ściany klatki piersiowej bliznowce nawracają szczególnie często. Więcej w artykule Bliznowiec (keloid).

Ile czasu znika blizna?

Blizna nie znika całkowicie, ale z czasem blednie, spłaszcza się i mięknie. Ten proces może trwać do 2 lat lub dłużej. Na plecach blizna może przez pierwsze miesiące jeszcze się poszerzać, bo skóra jest stale rozciągana przy ruchach ramion i tułowia.

Czy laser na blizny na plecach jest skuteczny?

Laser może zmniejszyć zaczerwienienie, wysokość lub nierówność blizny, ale jej nie usuwa i zwykle wymaga kilku sesji. Dowody na skuteczność laserów w bliznach przerostowych i bliznowcach są ograniczone, dlatego często łączy się je z innymi metodami. Laserowe leczenie blizn planujemy wkrótce wprowadzić do oferty.

Dlaczego blizna na plecach jest szeroka?

Bo skóra pleców jest gruba i przez cały dzień rozciągana przy ruchach ramion, schylaniu i oddychaniu. Rana goi się pod napięciem, a blizna z czasem się rozchodzi. W badaniu z randomizacją szwy śródskórne, które dłużej podtrzymywały ranę na tułowiu, zmniejszały poszerzanie się blizny średnio o około 2 mm.

Podsumowanie

Blizny na plecach często się poszerzają, grubieją, a czasem zamieniają w bliznowce, bo skóra tułowia jest gruba i stale rozciągana. Najwięcej da się zrobić przed zabiegiem i tuż po nim: dobrze zaplanowane cięcie, szycie warstwowe, unikanie przeciążania pleców przez kilka tygodni, rezygnacja z palenia, a po zagojeniu silikon i ochrona przed słońcem. Istniejące blizny można zmniejszyć silikonem, uciskiem, iniekcjami, laserem lub korektą chirurgiczną, ale nie usunąć bez śladu. Pokaż bliznę lekarzowi, gdy rośnie poza granice rany, nie goi się ponad 4 tygodnie albo gdy w bliźnie po usunięciu nowotworu pojawia się nowy guzek lub ciemna plamka.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

Wybierz miasto i umów zabieg:

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin