Brodawczaki — usuwanie laserem i chirurgicznie. Czym najlepiej usunąć brodawczaka?

„Brodawczak” to słowo, którego lekarze używają rzadko, a pacjenci bardzo często. Zwykle oznacza miękką narośl na szypułce na szyi, pod pachą lub na powiece, czyli włókniaka miękkiego, albo kurzajkę, czyli brodawkę wywołaną wirusem HPV. Obie zmiany są zwykle łagodne, ale usuwa się je inaczej i z innym ryzykiem nawrotu. Dlatego usuwanie brodawczaków zawsze zaczyna się od tego, by lekarz ustalił, z jaką zmianą ma do czynienia.

W tym artykule wyjaśniamy, czym mogą być brodawczaki, kiedy warto je usuwać, jakie metody stosuje się w gabinecie i co mówią o nich badania, jak wygląda zabieg i gojenie oraz dlaczego nie warto robić tego samemu. Koszty opisujemy osobno w artykule o cenie usuwania brodawczaków.

Usuwanie brodawczaków w skrócie

• Najpierw rozpoznanie: „brodawczak” to najczęściej włókniak miękki albo kurzajka. Metodę usunięcia dobiera się do rodzaju zmiany.
• Czy trzeba usuwać: nie, jeśli zmiana jest łagodna. Usuwa się ją, gdy się drażni, krwawi, boli albo przeszkadza [AAD; NHS].
• Metody w gabinecie: odcięcie nożyczkami lub skalpelem, laser CO2, wymrażanie, elektrokoagulacja, a przy kurzajkach także łyżeczkowanie i preparaty [DermNet; AAD].
• W naszych ośrodkach: brodawczaki usuwamy laserem CO2 (w większości ośrodków) albo chirurgicznie. Metodę zawsze dobiera lekarz.
• Nawroty: usunięty włókniak zwykle nie odrasta [NHS], kurzajki mogą wracać, bo wywołuje je wirus [DermNet].
• Nie usuwaj sam: domowe sposoby grożą krwawieniem, zakażeniem i blizną [NHS; AAD].

Co to jest brodawczak? Trzy różne zmiany pod jedną nazwą

DermNet wymienia słowo „papilloma” (brodawczak) wśród nazw włókniaka miękkiego, obok określeń „akrochordon” i „polip włóknisto-nabłonkowy” [DermNet — Skin tag]. Jednocześnie wirus wywołujący kurzajki to wirus brodawczaka ludzkiego, czyli HPV. Stąd tak częste pomyłki.

Opis na podstawie: DermNet, NHS, AAD.

Włókniakom miękkim poświęciliśmy osobny artykuł: akrochordon — włókniak miękki. Kurzajki opisujemy w tekście o brodawkach wirusowych. Brodawczakiem bywa też nazywana brodawka łojotokowa, czyli brązowa, woskowa zmiana u osób starszych; o niej piszemy w artykule brodawki łojotokowe — usuwanie, zdjęcia, ceny. Cienkie, wydłużone narośla na twarzy opisujemy w tekście brodawki nitkowate — jak je usunąć.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Od czego wychodzą brodawczaki?

Włókniaki miękkie powstają najczęściej tam, gdzie skóra ociera się o skórę, ubranie lub biżuterię. Częściej mają je osoby z nadwagą, w ciąży, z cukrzycą typu 2 lub zespołem metabolicznym, a także osoby, w których rodzinie takie zmiany są częste [NHS — Skin tags; AAD — Skin tags]. DermNet wśród możliwych czynników wymienia też wysokie stężenie czynników wzrostu i wirus brodawczaka, ale przyczyna nie jest do końca poznana [DermNet — Skin tag]. Włókniakom nie da się skutecznie zapobiec [NHS — Skin tags].

Kurzajki wywołuje zakażenie HPV. Wirus przenosi się przez bliski kontakt skóry ze skórą i przez zakażone powierzchnie. Łatwiej się zarazić, gdy skóra jest wilgotna lub uszkodzona, a od kontaktu z wirusem do pojawienia się kurzajki mogą minąć miesiące [NHS — Warts].

Brodawczak — definicja, wirus brodawczaka i brodawczaki poza skórą

Hasło „co to jest brodawczak” prowadzi do bardzo różnych odpowiedzi, bo tym słowem opisuje się zmiany na skórze, w jamie ustnej, w krtani, a nawet w przewodach mlecznych piersi. Poniżej porządkujemy te znaczenia i wyjaśniamy, które z nich dotyczą skóry.

Brodawczak — co to za choroba?

Brodawczak (papilloma) to nie jedna choroba, tylko opisowa nazwa łagodnego rozrostu nabłonka, który wyrasta ponad powierzchnię w postaci grudki, szypułki lub drobnych wypustek. Przegląd StatPearls dotyczący brodawczaków powiek opisuje je jako grupę różnych łagodnych rozrostów nabłonka i podkreśla, że nie muszą one mieć związku z wirusem brodawczaka [Czyz i Blair, StatPearls]. Na skórze najczęściej chodzi o włókniaka miękkiego, brodawkę łojotokową albo kurzajkę, które opisujemy w tabeli wyżej.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) — co to jest?

HPV to nazwa grupy około 200 znanych wirusów [WHO — HPV and cancer]. Część z nich zakaża skórę i wywołuje kurzajki, inne zakażają błony śluzowe, w tym okolice narządów płciowych, jamę ustną i gardło. Typy wywołujące zwykłe kurzajki różnią się od typów zakażających błony śluzowe [DermNet — Viral warts]. Według WHO w 90% przypadków organizm sam opanowuje zakażenie [WHO — HPV and cancer].

Czy brodawczak ludzki jest niebezpieczny? Kurzajki na skórze są niegroźne i często znikają same [NHS — Warts]. Inaczej jest z przewlekłym zakażeniem niektórymi typami HPV wysokiego ryzyka, które zakażają błony śluzowe. Jest ono przyczyną raka szyjki macicy i wiąże się z rakami sromu, pochwy, jamy ustnej i gardła, prącia oraz odbytu. Tym nowotworom można zapobiegać szczepieniem przeciw HPV, a rakowi szyjki macicy także badaniami przesiewowymi [WHO — HPV and cancer]. To jednak inne typy wirusa niż te, które dają kurzajki na dłoniach czy stopach.

Czego nie lubi wirus brodawczaka?

Nie ma domowego środka, który „zabija” HPV. Leczenie kurzajki usuwa zakażony naskórek, ale nie wirusa [DermNet — Viral warts], a zakażenie najczęściej opanowuje układ odpornościowy [WHO — HPV and cancer]. Wirusowi skórnemu sprzyja wilgotna i uszkodzona skóra, dlatego rozprzestrzenianiu kurzajek przeciwdziała dbanie o suchą, nieuszkodzoną skórę, niepożyczanie ręczników i maszynek oraz niedrapanie zmian [NHS — Warts]. Przed typami HPV wysokiego ryzyka chroni szczepienie, a prezerwatywy zmniejszają ryzyko zakażenia drogą płciową, choć nie chronią w pełni [WHO — HPV and cancer].

Brodawczak rogowy a róg skórny

Nazwa „brodawczak rogowy” nie występuje w źródłach, które sprawdziliśmy, a opisowo odpowiada jej róg skórny: twarde, stożkowate, żółtobrązowe uwypuklenie zbudowane ze zbitej keratyny, przypominające mały róg [DermNet — Cutaneous horn]. To nie jest osobna choroba, tylko wytwór, który może wyrastać z różnych zmian. Mniej więcej połowa rogów skórnych ma łagodną podstawę, na przykład brodawkę łojotokową lub kurzajkę, a połowa wyrasta ze zmiany przedrakowej lub złośliwej, jak rogowacenie słoneczne czy rak kolczystokomórkowy [DermNet — Cutaneous horn]. Róg skórny trzeba więc zawsze pokazać lekarzowi. Zwykle wycina się go chirurgicznie z podstawą i wysyła do badania histopatologicznego, bo dopiero ono pokazuje, z czego wyrósł.

Brodawczak w jamie ustnej i gardle — przyczyny

Brodawczak płaskonabłonkowy jamy ustnej to częsta, łagodna, zwykle niebolesna zmiana o kalafiorowatym wyglądzie, najczęściej na języku i podniebieniu miękkim. Wiąże się go z zakażeniem HPV. Bywa jednak podobny do raka, dlatego wymaga oceny [Orenuga i wsp. 2018]. Brodawczaki w krtani i drogach oddechowych tworzą chorobę nazywaną nawracającą brodawczakowatością dróg oddechowych. Wywołują ją typy HPV 6 i 11 [Ramos i wsp. 2025], a stanowisko amerykańskich ekspertów (Fundacji RRP) zaleca u dorosłych z tą chorobą rozważenie szczepienia przeciw HPV [Best i wsp. 2026].

Takie zmiany leżą na błonie śluzowej, a nie na skórze. Diagnozuje je i leczy stomatolog, chirurg szczękowy lub laryngolog. Chrypka utrzymująca się tygodniami albo grudka w jamie ustnej, która nie znika, to powód do wizyty u jednego z tych lekarzy.

Brodawczak płaskonabłonkowy — usuwanie na skórze i w jamie ustnej

„Brodawczak płaskonabłonkowy” to łagodny, brodawkowaty rozrost nabłonka płaskiego. Taki nabłonek pokrywa skórę, ale też jamę ustną, gardło czy spojówkę. Większość brodawczaków płaskonabłonkowych wiąże się z zakażeniem HPV, a na skórze nazywa się je po prostu brodawkami, czyli kurzajkami [DermNet — Squamous cell papilloma]. Ta sama nazwa pojawia się też na wynikach badania histopatologicznego zmian, które klinicznie wyglądały jak włókniak lub narośl. Wyjaśniamy to w artykule brodawczak płaskonabłonkowy na szyi.

Na skórze brodawczak usuwa się tak jak inne łagodne narośle, metodami opisanymi niżej. Lekarz najpierw ocenia zmianę w dermatoskopie. Potwierdzoną brodawkę wirusową można usunąć w większości naszych ośrodków laserem. W naszych ośrodkach z laserem cennik ma na to osobną pozycję: 460 zł za pierwszą brodawkę i 100 zł za każdą kolejną usuniętą podczas tej samej wizyty. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem.

W jamie ustnej brodawczak to zwykle pojedyncza, miękka zmiana na szypułce, z licznymi palczastymi wypustkami. Bywa różowa jak malina albo biała jak różyczka kalafiora, najczęściej na języku, wewnętrznej stronie policzków i na wargach. Najczęściej wykrywa się w nim HPV typów 6 i 11, które nie wiążą się z nowotworami [DermNet — Squamous cell papilloma]. Według DermNet brodawczak jamy ustnej jest niebolesny, zwykle nie zmienia wielkości, nie rozsiewa się i nie przechodzi w nowotwór, dlatego po potwierdzeniu rozpoznania przez stomatologa można go zostawić bez leczenia. Gdy przeszkadza albo trzeba potwierdzić rozpoznanie, wycina się go razem z podstawą i bada histopatologicznie, a nawroty po takim zabiegu są rzadkie [DermNet — Squamous cell papilloma]. Brodawczaki nosa i gardła zachowują się inaczej: zwykle jest ich kilka, rosną i często nawracają [DermNet — Squamous cell papilloma].

Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej usuwa stomatolog, chirurg szczękowy lub laryngolog i to oni podają cenę zabiegu. W Twoich Znamionach nie usuwamy zmian wewnątrz jamy ustnej. Lekarz może jednak obejrzeć zmianę na wardze lub skórze wokół ust i w razie potrzeby skierować dalej. Więcej o zmianach w tej okolicy piszemy w artykule zmiany skórne na wardze.

Po jakim czasie znika brodawczak? Brodawczak jamy ustnej zwykle sam nie znika [DermNet — Squamous cell papilloma]. Kurzajki na skórze często znikają same, ale może to trwać od kilku miesięcy do kilku lat [NHS — Warts]. Włókniak miękki, który pacjenci również nazywają brodawczakiem, zwykle zostaje na stałe.

Brodawczak w piersi (wewnątrzprzewodowy)

Brodawczak wewnątrzprzewodowy to łagodny guz w przewodach mlecznych piersi, powstający z rozrostu komórek nabłonka przewodu. Często nie daje objawów, a gdy daje, typowym objawem jest samoistny, krwisty lub przejrzysty wyciek z brodawki sutkowej. Jako czynniki ryzyka guzów piersi autorzy przeglądu StatPearls wymieniają między innymi antykoncepcję hormonalną, hormonalną terapię zastępczą, długotrwałe działanie estrogenów i obciążenie rodzinne. Brodawczak wewnątrzprzewodowy wymaga diagnostyki, bo może współistnieć ze zmianami przedrakowymi lub rakiem, a zalecanym leczeniem jest wycięcie chirurgiczne [Li i Kirk, StatPearls]. To zmiana niezwiązana z brodawczakami skóry. Wyciek z brodawki sutkowej lub guzek w piersi trzeba pokazać lekarzowi rodzinnemu lub ginekologowi, który skieruje na badania obrazowe.

Czy brodawczak to rak i czy jest wyleczalny?

Brodawczaki skóry, czyli włókniaki miękkie, brodawki łojotokowe i kurzajki, są zmianami łagodnymi i nie są rakiem [DermNet — Skin tag; DermNet — Viral warts]. Problemem może być zmiana, która tylko przypomina brodawczaka, oraz róg skórny, który bywa objawem raka skóry [DermNet — Cutaneous horn]. Dlatego przed usunięciem lekarz ogląda zmianę w dermatoskopie.

Brodawczak skóry jest wyleczalny w tym sensie, że usunięta zmiana zwykle znika na dobre. Usunięty włókniak zwykle nie odrasta [NHS — Skin tags], a kurzajki mogą wracać, bo leczenie nie usuwa wirusa [DermNet — Viral warts]. Brodawczaki w piersi, jamie ustnej czy krtani leczy się inaczej, u lekarzy zajmujących się tymi narządami.

Czy należy usuwać brodawczaki?

Łagodnego brodawczaka nie trzeba usuwać. NHS i AAD podkreślają, że włókniaki miękkie są niegroźne, a kurzajki zwykle znikają same, choć czasem trwa to miesiące lub lata [NHS; AAD]. U dzieci połowa kurzajek znika w ciągu 6 miesięcy, a 90% w ciągu 2 lat, u dorosłych utrzymują się dłużej [DermNet — Viral warts].

Usunięcie warto rozważyć, gdy zmiana [AAD — Skin tags; NHS]:

• drażni się, zahacza o ubranie, biżuterię, pas bezpieczeństwa lub ociera przy goleniu,
• boli, zwłaszcza nagle,
• krwawi lub często się zapala,
• przeszkadza w widzeniu, jak włókniak na powiece,
• jest kurzajką, która się rozsiewa, boli lub wraca,
• przeszkadza Ci estetycznie.

Do lekarza warto pójść, gdy zmiana rośnie, zmienia wygląd, boli lub krwawi bez urazu, albo gdy w krótkim czasie pojawia się wiele nowych zmian [NHS — Skin tags; NHS — Warts; AAD — Skin tags]. Nagły wysiew włókniaków jest rzadki, ale może być sygnałem, że warto sprawdzić ogólny stan zdrowia [AAD — Skin tags]. Kurzajkę, która szybko rośnie, przypomina owrzodzenie albo nie reaguje na leczenie, lekarz może zbadać pod mikroskopem [AAD — Warts].

Czym najlepiej usunąć brodawczaki? Metody w gabinecie

Opis na podstawie: DermNet, AAD, NHS. W naszych ośrodkach usuwamy zmiany chirurgicznie, a w większości z nich także laserem CO2. Wymrażania i elektrokoagulacji nie stosujemy.

Co mówią badania?

Przy włókniakach miękkich najciekawsze jest badanie z 2025 roku, w którym 68 pacjentów miało usuwane łącznie 1257 włókniaków z szyi i pach. Każdy pacjent był leczony obiema metodami: po jednej stronie zmiany odcinano nożyczkami, po drugiej leczono nieablacyjnym laserem 532 nm. Po 12 tygodniach całkowite wygojenie stwierdzono w 85% miejsc po nożyczkach i w 71% po laserze. Odcięcie nożyczkami mniej bolało, a 63% pacjentów wybrałoby je przy kolejnym zabiegu. Laser był szybszy i nie wymagał opatrunków, ale częściej zostawiał zaczerwienienie i przebarwienia [Haase i wsp. 2025]. Badanie dotyczyło nieablacyjnego lasera 532 nm, a nie lasera CO2, więc jego wyników nie można przenosić na laser CO2. Autorzy uznali jednak odcięcie nożyczkami za nadal podstawową metodę przy włókniakach na szypułce.

Przy kurzajkach przegląd 35 badań wykazał, że laser CO2 usuwał zmiany u 50–100% leczonych, ale wyniki badań bardzo się różniły i brakuje ustalonych wytycznych [Nguyen i wsp. 2016]. Przegląd Cochrane wykazał umiarkowaną skuteczność kwasu salicylowego, a wymrażanie w porównaniu z placebo nie dało jednoznacznej przewagi [Kwok i wsp. 2012]. AAD traktuje laser jako opcję przede wszystkim przy kurzajkach opornych na inne metody [AAD — Warts].

Laserowe usuwanie brodawczaków

Laser CO2 emituje światło podczerwone, które pochłania woda w tkankach, dzięki czemu można precyzyjnie odparować lub odciąć zmianę [Krupa Shankar i wsp. 2009]. Przy włókniaku miękkim lekarz przecina wiązką lasera jego podstawę. Przy kurzajce odparowuje zmianę razem z wąskim pasem zdrowej skóry wokół, co ma zmniejszyć ryzyko nawrotu [Krupa Shankar i wsp. 2009].

Zaletą lasera jest precyzja i niewielkie krwawienie. Ograniczeniem jest to, że odparowanej tkanki nie da się zbadać pod mikroskopem. Dlatego zmiany o niepewnym charakterze wycina się chirurgicznie i wysyła do badania histopatologicznego. Więcej o tej metodzie przeczytasz na stronie laserowe usuwanie zmian skórnych, a o wycięciu z badaniem na stronie chirurgiczne usuwanie zmian.

Jak wygląda zabieg krok po kroku

1. Ocena zmiany. Lekarz ogląda zmianę, najlepiej w dermatoskopie, i ustala, czy to włókniak, kurzajka, czy inna zmiana. Kurzajki, brodawki łojotokowe i mięczak zakaźny potrafią przypominać włókniaka [DermNet — Skin tag], a niektóre nowotwory skóry mogą wyglądać jak kurzajka [DermNet — Viral warts; AAD — Skin tags].
2. Wybór metody. Lekarz proponuje laser CO2 albo wycięcie chirurgiczne. Przy zmianie budzącej wątpliwości wybiera wycięcie z badaniem histopatologicznym.
3. Znieczulenie. Zwykle stosuje się znieczulenie miejscowe w zastrzyku lub kremie [AAD — Skin tags; Krupa Shankar i wsp. 2009].
4. Usunięcie zmiany. Pojedynczego włókniaka usuwa się szybko. Wiele drobnych zmian można usunąć podczas jednej wizyty [AAD — Skin tags].
5. Opatrunek i zalecenia. Lekarz zabezpiecza miejsce zabiegu i wyjaśnia, jak o nie dbać.

Gojenie i pielęgnacja po zabiegu

Po usunięciu brodawczaka w jego miejscu powstaje drobna ranka, która pokrywa się strupkiem. Kilka zasad przyspiesza gojenie:

• pozwól strupkowi odpaść samodzielnie, nie zdrapuj go [Krupa Shankar i wsp. 2009],
• myj okolicę delikatnie i stosuj preparaty zalecone przez lekarza,
• chroń gojącą się skórę przed słońcem, szczególnie na twarzy i szyi [Krupa Shankar i wsp. 2009],
• do czasu zagojenia unikaj basenu i sauny.

Po usunięciu zmiany skóra w tym miejscu może być jaśniejsza lub ciemniejsza, zwłaszcza przy ciemnej karnacji. Zwykle to przemija, choć czasem zostaje na stałe [NHS — Skin tags]. Do lekarza warto wrócić, gdy rana się sączy, narasta ból i zaczerwienienie albo pojawia się gorączka.

Czy brodawczaki odrastają?

Włókniak miękki po usunięciu zwykle nie odrasta [NHS — Skin tags]. Nie chroni to jednak przed nowymi włókniakami w innych miejscach, bo czynniki, które im sprzyjają, często pozostają.

Kurzajki wracają częściej. Leczenie usuwa zakażony naskórek, ale nie zabija wirusa, a HPV zakaża warstwę podstawną naskórka, więc zmiany mogą szybko wracać, jeśli wirus nie został usunięty [DermNet — Viral warts]. Nawroty są częstsze u osób z obniżoną odpornością i u palaczy [DermNet — Viral warts].

Brodawczaki w miejscach szczególnych

• Powieki. Włókniak, który przeszkadza w widzeniu, to dobry powód do usunięcia [AAD — Skin tags]. Zabieg przy oku wymaga ostrożności, a lekarz może skierować do okulisty.
• Twarz i szyja. Tu najbardziej liczy się efekt estetyczny. Lekarz dobiera metodę tak, by ślad był jak najmniejszy.
• Okolice intymne. Narośle w tej okolicy mogą być kłykcinami, które wymagają osobnej diagnostyki [NHS — Genital warts]. Lekarz najpierw ocenia zmianę i może skierować do ginekologa, urologa lub wenerologa.

Włókniaki w ciąży — usuwać teraz czy po porodzie?

Ciąża to jeden z czynników, które sprzyjają powstawaniu włókniaków miękkich. NHS wiąże to ze zmianami hormonalnymi [NHS — Skin tags], DermNet — z wysokim stężeniem czynników wzrostu w tym okresie [DermNet — Skin tag], a AAD wymienia ciążę obok nadwagi i luźnej skóry wśród sytuacji, w których włókniaki pojawiają się częściej [AAD — Skin tags]. W izraelskim badaniu prospektywnym obejmującym 120 kobiet w ciąży włókniaki miękkie występowały istotnie częściej u ciężarnych z cukrzycą, a cukrzyca w ciąży i wiek matki niezależnie wiązały się z ich częstszym występowaniem. Autorzy uznali, że włókniaki mogą być w ciąży potencjalnym wskaźnikiem insulinooporności [Ilatov i wsp. 2025]. Jeśli w ciąży szybko przybywa włókniaków, warto powiedzieć o tym lekarzowi prowadzącemu ciążę.

Czy w ciąży można usuwać włókniaki?

To zależy od powodu, dla którego chcesz je usunąć:

• Włókniak, który tylko przeszkadza estetycznie — usunięcie zwykle odkłada się na czas po porodzie. Przegląd z 2026 roku dotyczący zabiegów estetycznych podsumowuje, że w ciąży zabiegi z wyboru się odracza, a w czasie karmienia piersią wiele z nich można rozważyć po indywidualnej ocenie [Kovacs i wsp. 2026].
• Włókniak, który krwawi, boli, jest stale drażniony albo budzi wątpliwości — lekarz może go usunąć także w ciąży. Według przeglądu dotyczącego zabiegów skórnych u kobiet w ciąży małe dawki większości leków do znieczulenia miejscowego, także z adrenaliną, są w ciąży bezpieczne, a przy odpowiednim przygotowaniu zabieg skórny można przeprowadzić bezpiecznie [Richards i Stasko 2002].

W naszych ośrodkach o terminie i metodzie decyduje lekarz po obejrzeniu zmiany, a w razie potrzeby uzgadnia je z lekarzem prowadzącym ciążę. Badanie zmian w dermatoskopie jest w ciąży bezpieczne — piszemy o tym w artykule wideodermatoskopia w ciąży, a o kurzajkach w tym okresie w tekście brodawki wirusowe w ciąży.

Czy włókniaki z ciąży znikną po porodzie?

Nie da się tego obiecać. Wiarygodnych danych o tym, jak często włókniaki, które pojawiły się w ciąży, znikają same po porodzie, nie znaleźliśmy, a źródła, na których się opieramy, opisują włókniaki jako zmiany, które usuwa się zabiegowo, jeśli przeszkadzają [NHS — Skin tags; AAD — Skin tags]. Rozsądnie jest więc poczekać i po porodzie ocenić, które zmiany nadal przeszkadzają. Usunięcie kilku włókniaków podczas jednej wizyty jest wtedy proste: ceny podajemy w części o kosztach powyżej, a gojenie po zabiegu opisujemy w artykule zalecenia po usunięciu włókniaka.

Nie próbuj usuwać włókniaków w ciąży domowymi sposobami. Amerykańska agencja FDA nie dopuściła żadnego domowego produktu do usuwania włókniaków, a środki na kurzajki mogą uszkodzić skórę i zostawić bliznę [AAD — Skin tags].

Brodawczak a ciąża — HPV, kurzajki i kłykciny

Ciąża sprzyja nie tylko włókniakom miękkim. AAD wymienia ciążę także wśród czynników sprzyjających brodawkom wirusowym [AAD — Warts: causes]. Wybór leczenia jest w ciąży węższy, bo część preparatów na kurzajki jest wtedy przeciwwskazana. Szczegóły opisujemy w artykule brodawki wirusowe w ciąży.

Czy można być w ciąży, mając HPV? Tak. HPV to bardzo częste zakażenie, a według CDC (USA) około 9 na 10 zakażeń ustępuje samo w ciągu 2 lat [CDC — About HPV]. Nie ma leku na samo zakażenie HPV. Leczy się jego skutki, takie jak kłykciny czy zmiany w szyjce macicy [NHS — HPV]. Badania szyjki macicy przed ciążą i w jej trakcie, a także postępowanie przy dodatnim teście HPV, ustala ginekolog.

Kłykciny w ciąży. Brodawki w okolicy narządów płciowych wywołują typy HPV przenoszone drogą płciową. Według amerykańskich wytycznych CDC:

• kłykciny mogą w ciąży szybciej rosnąć i łatwiej krwawić,
• można je usuwać w czasie ciąży, ale efekt bywa niepełny do czasu porodu,
• części preparatów stosowanych na kłykciny (podofilotoksyny, żywicy podofilinowej i sinekatechin) nie stosuje się w ciąży, a imikwimodu na razie się unika,
• cięcia cesarskiego nie wykonuje się tylko po to, by zapobiec przeniesieniu HPV na dziecko. Ryzyko, że u dziecka rozwiną się brodawczaki krtani, jest małe [CDC — Anogenital warts].

Zmiany na błonie śluzowej i narządach płciowych ocenia i leczy ginekolog. W naszych ośrodkach lekarz może obejrzeć zmianę na skórze okolicy intymnej, a w razie potrzeby kieruje do ginekologa. Usunięcie kurzajki czy włókniaka z powodów wyłącznie estetycznych zwykle odkłada się na czas po porodzie, jak opisaliśmy wyżej.

Domowe sposoby na brodawczaki — dlaczego nie warto

NHS odradza samodzielne usuwanie włókniaków, chyba że zaleci to lekarz, bo grozi to zakażeniem, krwawieniem i blizną [NHS — Skin tags]. AAD przypomina, że amerykańska agencja FDA nie dopuściła żadnego domowego produktu do usuwania włókniaków i ostrzega przed ich stosowaniem. Środki na kurzajki nie działają na włókniaki, a mogą uszkodzić skórę i zostawić bliznę [AAD — Skin tags]. Preparatów na kurzajki nie stosuje się też na twarzy [NHS — Warts].

Jest jeszcze jeden powód, by nie usuwać brodawczaka samemu: zmiana, którą uważasz za niegroźną, może być czymś innym. Lekarz w dermatoskopie zwykle szybko to rozstrzyga.

Najczęstsze pytania o usuwanie brodawczaków

Ile kosztuje usunięcie brodawczaka?

W naszych ośrodkach z laserem CO2 usunięcie jednej zmiany tą metodą kosztuje 390 zł na tułowiu lub kończynach (do 0,5 cm) i 460 zł na twarzy, szyi, dekolcie, dłoniach, stopach, w okolicy intymnej albo przy zmianie większej niż 0,5 cm. Każda kolejna zmiana na tej samej wizycie kosztuje 80 zł lub 100 zł. Usunięcie kurzajki laserem kosztuje 460 zł i 100 zł za każdą kolejną. Przykładowe wyliczenia opisujemy w artykule o cenie usuwania brodawczaków.

Czy należy usuwać brodawczaki?

Nie ma takiej konieczności, jeśli lekarz potwierdzi, że zmiana jest łagodna. Włókniaki miękkie są niegroźne, a kurzajki często znikają same. Usunięcie warto rozważyć, gdy zmiana się drażni, krwawi, boli, zahacza o ubranie lub biżuterię, przeszkadza w widzeniu albo po prostu Ci przeszkadza. Zmianę, która rośnie, zmienia wygląd lub krwawi bez urazu, trzeba pokazać lekarzowi.

Czym najlepiej usunąć brodawczaki?

To zależy od tego, czym jest zmiana. Włókniaka miękkiego na szypułce najczęściej odcina się nożyczkami lub skalpelem albo usuwa laserem CO2; w badaniu porównawczym proste odcięcie nożyczkami dawało lepsze gojenie niż laser nieablacyjny. Kurzajki usuwa się laserem, wymrażaniem, łyżeczkowaniem lub preparatami z kwasem salicylowym. Metodę zawsze dobiera lekarz po obejrzeniu zmiany.

Od czego wychodzą brodawczaki?

Włókniaki miękkie powstają głównie tam, gdzie skóra ociera się o skórę lub ubranie, na przykład na szyi, pod pachami i pod piersiami. Sprzyjają im nadwaga, cukrzyca typu 2 i insulinooporność, ciąża oraz skłonność rodzinna. Kurzajki wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), którym zarażamy się przez kontakt skóry ze skórą lub z zakażonymi powierzchniami, zwłaszcza gdy skóra jest wilgotna lub uszkodzona.

Gdzie usunąć brodawczaki?

W gabinecie lekarskim, w którym lekarz najpierw oceni zmianę, najlepiej w dermatoskopie, a potem dobierze metodę. To ważne, bo pod nazwą „brodawczak” kryją się różne zmiany, a niektóre zmiany złośliwe mogą je przypominać. W naszych ośrodkach brodawczaki usuwamy laserem CO2 (w większości ośrodków) lub chirurgicznie. Zmian w okolicy narządów płciowych i na błonach śluzowych nie usuwa się bez wcześniejszej oceny lekarza.

Czy brodawczaki odrastają po usunięciu?

Usunięty włókniak miękki zwykle nie odrasta, ale z czasem mogą pojawić się nowe w innych miejscach, zwłaszcza gdy utrzymują się czynniki, które im sprzyjają. Kurzajki mogą wracać, bo wirus HPV może pozostać w otaczającym naskórku, a leczenie usuwa zakażoną skórę, nie zabija wirusa.

Co to jest brodawczak?

To opisowa nazwa łagodnego rozrostu nabłonka, który wyrasta ponad powierzchnię skóry lub błony śluzowej. Na skórze brodawczakiem najczęściej nazywa się włókniaka miękkiego, brodawkę łojotokową albo kurzajkę. Brodawczaki nie zawsze mają związek z wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Czy brodawczak to jest rak?

Nie. Brodawczaki skóry są zmianami łagodnymi. Ostrożności wymagają zmiany, które tylko przypominają brodawczaka, oraz róg skórny, który mniej więcej w połowie przypadków wyrasta ze zmiany przedrakowej lub złośliwej. Dlatego przed usunięciem lekarz ogląda zmianę w dermatoskopie.

Czy brodawczak ludzki jest niebezpieczny?

Kurzajki wywołane przez skórne typy HPV są niegroźne i często znikają same. Groźne może być przewlekłe zakażenie typami wysokiego ryzyka, które zakażają błony śluzowe i są przyczyną raka szyjki macicy oraz części raków okolic intymnych, jamy ustnej i gardła. Chroni przed nimi szczepienie przeciw HPV, a przed rakiem szyjki macicy także badania przesiewowe.

Czego nie lubi wirus brodawczaka?

Nie ma domowego środka, który zabija HPV. Zakażenie najczęściej opanowuje układ odpornościowy. Rozprzestrzenianiu kurzajek przeciwdziała sucha, nieuszkodzona skóra, niepożyczanie ręczników i maszynek oraz niedrapanie zmian, a przed typami wysokiego ryzyka chroni szczepienie.

Czy brodawczak jest wyleczalny?

Tak. Usunięty brodawczak skóry zwykle znika na dobre: włókniak miękki po usunięciu zwykle nie odrasta, a kurzajki mogą wracać, bo leczenie nie usuwa wirusa ze skóry. Brodawczaki w piersi, jamie ustnej czy krtani leczą lekarze zajmujący się tymi narządami.

Czy w ciąży można usuwać włókniaki?

Usunięcie włókniaka z powodów estetycznych zwykle odkłada się na czas po porodzie – przegląd dotyczący zabiegów estetycznych w ciąży zaleca odraczanie zabiegów z wyboru. Inaczej jest, gdy zmiana krwawi, boli albo budzi podejrzenia: wtedy lekarz może ją usunąć także w ciąży, w znieczuleniu miejscowym, a o terminie decyduje po ocenie, w razie potrzeby w porozumieniu z lekarzem prowadzącym ciążę.

Czy włókniaki z ciąży znikną po porodzie?

Nie da się tego obiecać. Wiarygodnych danych o tym, jak często włókniaki z okresu ciąży znikają same po porodzie, brakuje. Jeśli po porodzie nadal przeszkadzają, można je usunąć w gabinecie.

Jak usuwa się brodawczaka płaskonabłonkowego?

Na skórze tak jak inne łagodne narośle: po ocenie w dermatoskopie, np. laserem lub chirurgicznie. W jamie ustnej brodawczak potwierdzony przez stomatologa jest niegroźny i można go zostawić. Gdy przeszkadza, stomatolog lub chirurg szczękowy wycina go razem z podstawą i wysyła do badania histopatologicznego. Nawroty po takim zabiegu są rzadkie.

Czy można być w ciąży, mając HPV?

Tak. HPV to bardzo częste zakażenie, a według CDC (USA) około 9 na 10 zakażeń ustępuje samo w ciągu 2 lat. Samego wirusa się nie leczy, leczy się jego skutki, np. kłykciny lub zmiany w szyjce macicy. Badania i postępowanie przy dodatnim teście HPV przed ciążą i w jej trakcie ustala ginekolog. Kłykciny można usuwać także w ciąży, a według amerykańskich wytycznych CDC cięcia cesarskiego nie wykonuje się wyłącznie z powodu HPV.

Podsumowanie

Brodawczakiem pacjenci nazywają najczęściej włókniaka miękkiego albo kurzajkę, dlatego usuwanie zaczyna się od rozpoznania. Łagodnej zmiany nie trzeba usuwać, ale można to zrobić, gdy się drażni, krwawi, boli albo przeszkadza. Włókniaki na szypułce dobrze usuwa się przez odcięcie lub laserem CO2 i zwykle nie odrastają. Kurzajki leczy się różnymi metodami, a ponieważ wywołuje je wirus, mogą wracać. W naszych ośrodkach brodawczaki usuwamy chirurgicznie, a w większości z nich także laserem CO2, a zmiany o niepewnym charakterze wycinamy z badaniem histopatologicznym. Domowe sposoby są ryzykowne i nie pozwalają sprawdzić, czy zmiana na pewno jest łagodna.