Brodawczak płaskonabłonkowy na szyi — co oznacza ta nazwa, czy to HPV i czym różni się od raka płaskonabłonkowego

„Brodawczak płaskonabłonkowy” brzmi poważnie. Część osób trafia na tę nazwę w wyniku badania histopatologicznego po usunięciu narośli z szyi, inne słyszą ją w gabinecie albo czytają w internecie i zaczynają się martwić, bo słowo „płaskonabłonkowy” kojarzy się z rakiem. Tymczasem brodawczak płaskonabłonkowy to zmiana łagodna, a pod potoczną nazwą „brodawczak na szyi” kryją się zwykle zupełnie niegroźne włókniaki miękkie, brodawki łojotokowe albo kurzajki.

W tym artykule wyjaśniamy, co dokładnie oznacza ten termin, jakie zmiany na skórze szyi się tak nazywa, czy są związane z wirusem HPV i czym brodawczak różni się od raka płaskonabłonkowego: zarówno raka skóry, jak i raka narządów głowy i szyi. Na końcu opisujemy, kiedy zmiana na szyi wymaga pilnej oceny i jak usuwa się brodawczaki. O samych włókniakach na szyi i ich związku z insulinoopornością piszemy szczegółowo w osobnym artykule włókniaki na szyi.

Brodawczak płaskonabłonkowy na szyi w skrócie

• To nie jest rak. Brodawczak płaskonabłonkowy to łagodny guzek nabłonka, który rośnie na zewnątrz [Sabry i Patel 2025].
• Na skórze szyi tą nazwą określa się zwykle włókniaki miękkie, rzadziej brodawki łojotokowe i kurzajki [Sabry i Patel 2025; DermNet — Skin tag].
• HPV: kurzajki tak; brodawki łojotokowe raczej nie; we włókniakach wyniki badań są sprzeczne [DermNet — Viral warts; DermNet — Seborrhoeic keratosis; Dianzani i wsp. 1998; Woo i wsp. 2020].
• Rak płaskonabłonkowy skóry to inna, złośliwa choroba. To guzek, który rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy, łuszczy się, pokrywa strupem i często boli [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma].
• Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi powstaje w błonie śluzowej jamy ustnej, gardła i krtani, a nie w skórze [National Cancer Institute — Head and neck cancers].
• Usuwanie: w większości naszych ośrodków laserem CO2, a zmiany wątpliwe wycinamy chirurgicznie z badaniem histopatologicznym.

Co to jest brodawczak płaskonabłonkowy?

Brodawczak (łac. papilloma) to łagodny, czyli niezłośliwy guzek, który wyrasta z powierzchni nabłonka i rośnie zwykle na zewnątrz [Sabry i Patel 2025]. Pod mikroskopem tworzy charakterystyczne palczaste wypustki, stąd porównanie do brodawki.

Płaskonabłonkowy oznacza, że guzek powstał z nabłonka wielowarstwowego płaskiego. Taki nabłonek pokrywa skórę, wargi, jamę ustną, język, gardło, krtań, przełyk, szyjkę macicy i narządy płciowe. Dlatego brodawczak płaskonabłonkowy może pojawić się w każdym z tych miejsc [Sabry i Patel 2025]:

• na skórze jako kurzajka albo tzw. brodawczak skóry, czyli włókniak miękki,
• na wardze, w jamie ustnej i na języku,
• w gardle i krtani,
• na powiece,
• w okolicy narządów płciowych jako kłykciny.

Większość brodawczaków płaskonabłonkowych wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) i przenosi się przez bezpośredni kontakt. Wyjątkiem jest brodawczak skóry, czyli włókniak miękki, który nie jest typową zmianą zakaźną. U osób z prawidłową odpornością większość brodawczaków ma przebieg samoograniczający się [Sabry i Patel 2025].

Skąd ta nazwa na wyniku badania histopatologicznego?

Nazwy chorób skóry pochodzą z dwóch źródeł: od wyglądu zmiany i od jej budowy pod mikroskopem. Włókniak miękki ma kilka nazw. DermNet wymienia wśród nich m.in. acrochordon, papilloma (brodawczak), fibroepithelial polyp (polip włóknisto-nabłonkowy) i soft fibroma [DermNet — Skin tag]. Patomorfolog opisuje to, co widzi w preparacie, więc na wyniku po usunięciu zwykłej narośli z szyi może się pojawić określenie „brodawczak” lub „brodawczak płaskonabłonkowy”. StatPearls zauważa, że termin „papilloma” najczęściej oznacza właśnie brodawczak płaskonabłonkowy [Sabry i Patel 2025]. Dokładne brzmienie opisu bywa różne.

Jeśli zobaczysz takie słowo na swoim wyniku, nie oznacza ono raka. Wynik zawsze omawia lekarz, który zlecił badanie, bo tylko on zestawia opis mikroskopowy z wyglądem zmiany i całą sytuacją. Jak przebiega usunięcie zmiany z oceną pod mikroskopem, wyjaśniamy w artykule usunięcie zmiany skórnej z badaniem histopatologicznym.

Brodawczak płaskonabłonkowy a rak płaskonabłonkowy — dlaczego nazwy są podobne?

Oba terminy zawierają słowo „płaskonabłonkowy”, bo oba powstają z tego samego rodzaju komórek. Na tym podobieństwo się kończy:

• brodawczak to rozrost łagodny: komórki rosną uporządkowanie, nie naciekają głębszych tkanek i nie dają przerzutów,
• rak płaskonabłonkowy to nowotwór złośliwy: komórki rosną w sposób niekontrolowany, naciekają skórę lub błonę śluzową w głąb i mogą dawać przerzuty, najczęściej do okolicznych węzłów chłonnych [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma].

Brodawczak nie jest więc „wczesnym stadium” raka płaskonabłonkowego. Problem jest inny: niektóre raki mogą z wyglądu przypominać brodawkę, dlatego zmian brodawkowatych, które zachowują się nietypowo, nie ocenia się na oko.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Co na skórze szyi nazywa się brodawczakiem?

Włókniak miękki — najczęstszy „brodawczak” na szyi

Włókniak miękki to niegroźna narośl, która wygląda, jakby zwisała ze skóry. Ma kolor skóry albo jest nieco ciemniejszy, może mieć od 1 mm do 5 cm i najczęściej pojawia się w fałdach skóry: na szyi, pod pachami i w pachwinach. Zbudowany jest z luźnych włókien kolagenu i naczyń krwionośnych pokrytych naskórkiem [DermNet — Skin tag]. Zwykle nie boli [NHS — Skin tags].

Włókniaków przybywa z wiekiem. Są liczniejsze u osób z otyłością i cukrzycą typu 2, a sprzyjają im także insulinooporność, ciąża i wysoki poziom czynników wzrostu, np. w akromegalii [DermNet — Skin tag]. Wysyp włókniaków na szyi bywa więc dobrym powodem, by sprawdzić gospodarkę cukrową u lekarza rodzinnego.

Brodawka łojotokowa na szyi

Brodawka łojotokowa to łagodna narośl naskórka, która z wiekiem pojawia się u prawie wszystkich: ma ją ponad 90% osób po 60. roku życia [DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Na szyi bywa mała i brązowa, przez co łatwo pomylić ją z włókniakiem. Mimo nazwy nie ma nic wspólnego z gruczołami łojowymi, a wirusowe pochodzenie uznaje się za mało prawdopodobne [DermNet — Seborrhoeic keratosis].

Brodawka łojotokowa jest niegroźna, ale czasem przypomina raka podstawnokomórkowego, raka kolczystokomórkowego albo czerniaka. Gdy obraz nie jest jednoznaczny, lekarz pobiera wycinek lub wycina zmianę do badania [DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Więcej w artykule brodawki łojotokowe — czym są i jak je usunąć.

Kurzajka na szyi

Kurzajka to brodawka wywołana przez HPV. Na szyi i twarzy spotyka się głównie dwie odmiany [DermNet — Viral warts]:

• brodawki nitkowate — kępka cienkich wypustek wyrastających z wąskiej podstawy, zwykle na twarzy,
• brodawki płaskie — drobne, płaskie, cieliste grudki, które w okolicy zarostu łatwo rozsiewa golenie.

Kurzajki są zaraźliwe i rozsiewają się także na własnej skórze, np. przez drapanie albo golenie [DermNet — Viral warts; AAD — Warts: self-care]. U wielu osób znikają samoistnie: u dzieci połowa w ciągu pół roku, a 90% w ciągu dwóch lat [DermNet — Viral warts]. NHS zaleca jednak, by z kurzajką na twarzy zgłosić się do lekarza i nie stosować na twarzy preparatów do usuwania kurzajek dostępnych w aptece [NHS — Warts and verrucas]. Ta sama ostrożność dotyczy cienkiej skóry szyi. O kurzajkach w sąsiednich okolicach piszemy w artykułach brodawczak na twarzy i brodawki nitkowate.

Inne drobne grudki na szyi, takie jak prosaki, gruczolaki potowe czy przerost gruczołów łojowych, opisujemy w artykule małe grudki na szyi, a przegląd wszystkich zmian na szyi i karku w artykule zmiany skórne na szyi — zdjęcia.

Czy brodawki na szyi to HPV?

To jedno z najczęstszych pytań. Odpowiedź zależy od tego, o jakiej zmianie mowa.

• Kurzajki — tak. To zakażenie skóry wirusem brodawczaka ludzkiego [DermNet — Viral warts].
• Brodawki łojotokowe — najpewniej nie. Udział wirusa w ich powstawaniu uznaje się za mało prawdopodobny [DermNet — Seborrhoeic keratosis].
• Włókniaki miękkie — tu badania nie są zgodne. W niewielkim badaniu włoskim, obejmującym 49 pacjentów z licznymi włókniakami, DNA niskoonkogennych typów HPV 6 i 11 wykryto w 88% zbadanych zmian [Dianzani i wsp. 1998], a w badaniu z Indii, obejmującym 37 włókniaków, w 48,6% [Gupta i wsp. 2008]. Autorzy koreańskiego badania przekrojowo-porównawczego (krótkiej pracy typu list do redakcji) już w tytule piszą o braku roli etiologicznej HPV w powstawaniu włókniaków [Woo i wsp. 2020]. DermNet wymienia HPV wśród możliwych czynników, obok wieku, otyłości i insulinooporności [DermNet — Skin tag]. Uczciwa odpowiedź brzmi więc: związek jest możliwy, ale niepotwierdzony, a włókniaki nie są uważane za typową zmianę zakaźną [Sabry i Patel 2025].

Ważne rozróżnienie: HPV to nie jeden wirus, tylko ponad sto typów [NHS — Human papillomavirus (HPV)]. Typy 6 i 11, które opisywano we włókniakach, to typy niskiego ryzyka, odpowiedzialne m.in. za brodawczaki krtani [NIDCD — Recurrent respiratory papillomatosis]. Z rakiem gardła wiąże się przede wszystkim HPV 16 [National Cancer Institute — Head and neck cancers]. Narośl na skórze szyi nie oznacza więc zakażenia, które grozi rakiem gardła.

Brodawczak płaskonabłonkowy jamy ustnej, gardła i krtani

Część osób szuka informacji o brodawczaku „na szyi”, mając na myśli zmianę w gardle lub krtani. To inna sytuacja niż narośl na skórze.

• Brodawczak płaskonabłonkowy jamy ustnej to łagodna, brodawkowata zmiana na błonie śluzowej. W jednej retrospektywnej serii z Chin (141 chorych z brodawczakiem i 56 z brodawkowatym rakiem płaskonabłonkowym jamy ustnej) średni wiek chorych z brodawczakiem wynosił około 51 lat, a zmiany występowały najczęściej na podniebieniu. Oba rozpoznania dotyczą zmian brodawkowatych, a raka stwierdzano częściej u osób od 60. roku życia i przy zmianach na dziąśle, dlatego autorzy podkreślają znaczenie badania histopatologicznego przy każdej podejrzanej zmianie brodawkowatej [Bao i wsp. 2012].
• Brodawczakowatość krtani, czyli nawracająca brodawczakowatość dróg oddechowych, to łagodne guzy wywołane przez HPV 6 i 11, które rosną najczęściej w krtani. Najczęstszym objawem jest chrypka, a u dzieci także trudności z oddychaniem. Podstawą leczenia jest zabieg chirurgiczny, często laserowy, a zmiany mają skłonność do nawrotów [NIDCD — Recurrent respiratory papillomatosis].

Zmianami w jamie ustnej zajmuje się stomatolog lub chirurg szczękowo-twarzowy, a w gardle i krtani laryngolog. W Twoich Znamionach diagnozujemy i usuwamy zmiany skóry, nie błon śluzowych. Więcej o brodawczakach poza skórą przeczytasz w artykule brodawczaki — usuwanie.

Rak płaskonabłonkowy szyi — dwie różne choroby pod jedną nazwą

Hasło „rak płaskonabłonkowy szyi” może oznaczać dwie zupełnie różne choroby. Warto je rozróżniać, bo inaczej się je rozpoznaje i leczy.

Rak płaskonabłonkowy skóry szyi

Rak płaskonabłonkowy skóry, nazywany też rakiem kolczystokomórkowym, to jeden z najczęstszych nowotworów skóry. Rozwija się z komórek naskórka wytwarzających keratynę, zwykle na podłożu rogowacenia słonecznego lub raka śródnaskórkowego [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma]. Według wytycznych Narodowego Instytutu Onkologii 80% raków skóry lokalizuje się w obrębie głowy i szyi [NIO — Wytyczne: rak skóry 2024].

Jak może wyglądać na szyi [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma]:

• powiększający się guzek, łuszczący się albo pokryty strupem,
• rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy, a nie lat,
• często jest tkliwy lub bolesny,
• może tworzyć owrzodzenie,
• bywa pokryty rogiem skórnym, czyli wystającą masą zrogowaciałego naskórka,
• pojawia się na skórze odsłoniętej na słońce.

Odmianą, która szczególnie łatwo udaje „brodawczaka”, jest rogowiak kolczystokomórkowy: guzek, który w ciągu kilku tygodni rośnie do 1–2 cm, a potem może się samoistnie cofnąć, zostawiając bliznę. Ponieważ klinicznie bywa nie do odróżnienia od dobrze zróżnicowanego raka kolczystokomórkowego, zwykle zaleca się jego wycięcie [DermNet — Keratoacanthoma].

Prekursorem raka płaskonabłonkowego skóry często jest rogowacenie słoneczne, czyli szorstka, łuszcząca się plamka lub grudka na skórze uszkodzonej przez słońce [DermNet — Actinic keratosis]. Ryzyko zwiększa też korzystanie z solarium, o czym piszemy w artykule solarium a nowotwory skóry.

Rak płaskonabłonkowy skóry może dawać przerzuty. Najczęściej, w około 80% przypadków przerzutowych, trafiają one do okolicznych węzłów chłonnych [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma]. Lokalizacja w obrębie głowy i szyi należy do czynników zwiększających ryzyko wznowy miejscowej [NIO — Wytyczne: rak skóry 2024]. Jak wygląda ten nowotwór w innych miejscach, opisujemy w artykułach rak kolczystokomórkowy — zdjęcia i objawy, rak płaskonabłonkowy skóry twarzy, rak płaskonabłonkowy skóry głowy, rak płaskonabłonkowy na nosie i rak płaskonabłonkowy paznokcia. Na szyi trzeba pamiętać także o raku podstawnokomórkowym, najczęstszym nowotworze skóry, opisanym na stronie rak podstawnokomórkowy.

Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi

Pod nazwą „nowotwory głowy i szyi” lekarze rozumieją przede wszystkim raki płaskonabłonkowe, które powstają w błonie śluzowej jamy ustnej, gardła i krtani [National Cancer Institute — Head and neck cancers]. To nie są choroby skóry szyi. Szyja pojawia się w ich nazwie, bo te nowotwory dają przerzuty głównie do węzłów chłonnych szyi, a powiększony węzeł bywa pierwszym objawem [National Cancer Institute — Head and neck cancers]. Najważniejsze czynniki ryzyka to palenie tytoniu i picie alkoholu, a w raku gardła środkowego także zakażenie HPV, zwłaszcza typu 16 [National Cancer Institute — Head and neck cancers].

Objawy, z którymi trzeba iść do lekarza [Macmillan Cancer Support — Head and neck cancer]:

• owrzodzenie w jamie ustnej, które nie goi się dłużej niż 3 tygodnie,
• guzek na szyi, na wardze lub w jamie ustnej,
• ból języka lub gardła, który nie mija,
• chrypka,
• kłopoty z przełykaniem.

Brytyjskie wytyczne NICE zalecają rozważenie szybkiej ścieżki diagnostyki w kierunku raka krtani u osób od 45. roku życia z utrzymującą się niewyjaśnioną chrypką albo niewyjaśnionym guzkiem na szyi [NICE NG12]. Z takimi objawami zacznij od lekarza rodzinnego, laryngologa albo stomatologa.

Standardy leczenia nowotworów płaskonabłonkowych narządów głowy i szyi

Raki płaskonabłonkowe jamy ustnej, gardła i krtani są stosunkowo rzadkie, dlatego leczą je wyspecjalizowane ośrodki, a plan ustala zespół wielodyscyplinarny [Macmillan Cancer Support — Head and neck cancer]. Obowiązują dla nich osobne wytyczne, w Europie m.in. wspólne zalecenia EHNS, ESMO i ESTRO [Machiels i wsp. 2020]. To zakres laryngologii i onkologii głowy i szyi: w Twoich Znamionach nie leczymy nowotworów błon śluzowych. Zajmujemy się rakami skóry, także na szyi: rozpoznajemy je, usuwamy chirurgicznie, a po wyniku histopatologicznym omawiamy dalsze kroki na konsultacji onkologicznej.

Czy brodawczaki na szyi są groźne?

Typowy brodawczak na szyi, czyli włókniak, brodawka łojotokowa albo kurzajka, jest zmianą łagodną. Może przeszkadzać, zahaczać o łańcuszek i krwawić po urazie, ale nie zagraża zdrowiu. Lekarzowi trzeba jednak pokazać zmianę, która:

• szybko rośnie, zwłaszcza u osoby dorosłej w ciągu tygodni lub miesięcy [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma],
• boli, swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem dłużej niż 4 tygodnie [NHS — Non-melanoma skin cancer: symptoms],
• tworzy owrzodzenie, które się nie goi,
• zmienia kolor, kształt lub wielkość albo wyraźnie różni się od pozostałych,
• krwawi bez urazu lub odrasta po samoistnym odpadnięciu,
• pojawiła się nagle w dużej liczbie.

Osobna sprawa to guzek pod skórą szyi. Węzły chłonne powiększają się zwykle przy infekcjach i wracają do normy w ciągu 1–2 tygodni [NHS — Swollen glands]. Guzek, który jest twardy i nieruchomy, rośnie albo utrzymuje się dłużej niż dwa tygodnie, wymaga wizyty u lekarza [NHS — Lumps]. Więcej w artykule guzek na szyi.

Jak lekarz rozpoznaje brodawczaka na szyi?

Na wizycie lekarz pyta, od kiedy zmiana jest, czy się zmienia, czy krwawi albo boli, a potem ogląda ją w dermatoskopie. W powiększeniu łatwiej odróżnić włókniaka od brodawki łojotokowej, kurzajki czy znamienia, a także wychwycić cechy, które przemawiają za rakiem skóry. Jeśli na ciele jest wiele zmian, dobrym rozwiązaniem jest wideodermatoskopia, czyli badanie całej skóry z cyfrową dokumentacją.

Gdy obraz nie jest jednoznaczny, lekarz wycina zmianę albo pobiera jej fragment i wysyła do badania histopatologicznego. Dopiero ono ostatecznie rozstrzyga, czy mamy do czynienia z brodawczakiem, czy z rakiem. Raka skóry rozpoznaje się wstępnie na podstawie wywiadu i obrazu klinicznego, a potwierdza badaniem wycinka [NIO — Wytyczne: rak skóry 2024].

Jak leczy się brodawczaka płaskonabłonkowego?

Na skórze. Łagodnych brodawczaków nie trzeba usuwać. Włókniaki usuwa się zwykle z powodów estetycznych albo dlatego, że zahaczają o ubranie lub biżuterię. Stosuje się wycięcie, często nożyczkami, wymrażanie, elektrochirurgię lub podwiązanie [DermNet — Skin tag; NHS — Skin tags]. Brodawki łojotokowe usuwa się m.in. wymrażaniem, łyżeczkowaniem z przypalaniem albo ścięciem skalpelem [DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Kurzajki często znikają same, a jeśli nie, leczy się je preparatami miejscowymi albo zabiegowo [DermNet — Viral warts].

Na błonach śluzowych. Brodawczaki jamy ustnej, gardła i krtani usuwa zabiegowo stomatolog lub laryngolog, a rozpoznanie potwierdza badanie histopatologiczne [Bao i wsp. 2012; NIDCD — Recurrent respiratory papillomatosis].

Zmiana usunięta metodą niszczącą tkankę, np. wymrażaniem, przypaleniem lub laserem, nie trafia do badania pod mikroskopem. Dlatego zmianę, która budzi jakiekolwiek wątpliwości, wycina się chirurgicznie.

Jak pozbyć się brodawczaka na szyi?

Czego nie robić

• Nie obcinaj, nie podwiązuj nitką i nie odrywaj brodawczaka samodzielnie. NHS przestrzega, że grozi to zakażeniem, krwawieniem i blizną [NHS — Skin tags]. Włókniak ma w sobie naczynia krwionośne, więc po urwaniu potrafi mocno krwawić [DermNet — Skin tag].
• Nie stosuj preparatów do usuwania kurzajek na szyi, dopóki nie wiesz, że to kurzajka. Na brodawkę łojotokową i włókniaka nie działają, a cienką skórę szyi łatwo poparzyć. NHS odradza też stosowanie takich preparatów na twarzy [NHS — Warts and verrucas].
• Nie gol skóry z kurzajką, bo w ten sposób wirus rozsiewa się na sąsiednią skórę [AAD — Warts: self-care].

Zmiana usunięta w domu nie zostanie obejrzana przez lekarza, więc nikt nie sprawdzi, czy była łagodna.

Usuwanie brodawczaków z szyi w Twoich Znamionach

Najpierw lekarz ogląda zmianę w dermatoskopie i ustala, czym jest. Dopiero potem dobiera metodę:

• Laser CO2 — w większości naszych ośrodków usuwamy nim włókniaki, brodawki łojotokowe i kurzajki na szyi. Zabieg wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym, a podczas jednej wizyty można usunąć kilka zmian.
• Wycięcie chirurgiczne — wykonujemy w każdym ośrodku. Wybieramy je, gdy zmiana budzi wątpliwości. Wycięta tkanka trafia do badania histopatologicznego, którego wynik zwykle otrzymujesz po 14–21 dniach.

Wymrażania i elektrokoagulacji nie wykonujemy. Metodę zawsze dobiera lekarz.

Ceny. W cenniku zabiegów laserowych szyja należy do lokalizacji szczególnych. W ośrodkach z laserem usunięcie pierwszej zmiany na szyi kosztuje 460 zł, a każdej kolejnej na tej samej wizycie 100 zł. Tyle samo kosztuje laserowe usunięcie kurzajki: 460 zł i 100 zł za każdą kolejną. Wycięcie chirurgiczne kosztuje 580 zł (zmiana do 1,5 cm) lub 680 zł (większa lub w szczególnej lokalizacji), a każdej kolejnej na tej samej wizycie odpowiednio 350 zł lub 400 zł. Badanie histopatologiczne to 150 zł. Konsultacja w dniu zabiegu jest wliczona w cenę, a po zabiegu chirurgicznym wizyta kontrolna ze zdjęciem szwów jest bezpłatna. To ceny orientacyjne, dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem, a aktualne stawki są w cenniku. Przykładowe wyliczenia znajdziesz w artykule usuwanie brodawczaków — cena.

Po zabiegu

Po laserowym usunięciu drobnych zmian na szyi zostają małe ranki pokryte strupkiem, a czas gojenia zależy od wielkości i głębokości zmiany. Ranki trzeba utrzymywać w czystości, nie zdrapywać strupków i chronić świeżo zagojoną skórę przed słońcem. Szyja jest okolicą trudną do ukrycia, więc pielęgnacja rany ma tu szczególne znaczenie. O tym, jak dbać o skórę po zabiegu w tym miejscu, piszemy w artykule blizny na szyi.

Usunięty włókniak zwykle nie wraca w tym samym miejscu [NHS — Skin tags], ale nowe mogą się pojawiać, zwłaszcza jeśli utrzymują się czynniki, które im sprzyjają, takie jak nadwaga czy insulinooporność [DermNet — Skin tag].

Czy można zapobiec brodawczakom na szyi?

• Włókniaki — nie da się im całkowicie zapobiec, ale ich liczba wiąże się z otyłością, cukrzycą typu 2 i insulinoopornością [DermNet — Skin tag]. Dbanie o masę ciała i gospodarkę cukrową ma znaczenie także z innych powodów.
• Kurzajki — ogranicz ich rozsiewanie: nie drap ich, nie gol skóry, na której są, i myj ręce po ich dotknięciu [AAD — Warts: self-care].
• Rak płaskonabłonkowy skóry — najważniejsza jest ochrona przed promieniowaniem UV, a u osób z licznymi zmianami posłonecznymi regularne kontrole skóry [DermNet — Actinic keratosis].
• Nowotwory głowy i szyi związane z HPV — w Polsce dzieci i młodzież od ukończenia 9. do ukończenia 14. roku życia mogą się bezpłatnie zaszczepić przeciw HPV w ramach powszechnego programu szczepień [Ministerstwo Zdrowia — Program szczepień przeciw HPV]. Szczepionka chroni przed onkogennymi typami wirusa, a niezależnie od niej ryzyko raków głowy i szyi najbardziej obniża rezygnacja z palenia i alkoholu [National Cancer Institute — Head and neck cancers].

Najczęściej zadawane pytania

Czy brodawczak płaskonabłonkowy to rak?

Nie. Brodawczak płaskonabłonkowy to łagodny guzek nabłonka, który rośnie na zewnątrz w postaci brodawkowatych wypustek. Słowo „płaskonabłonkowy” mówi tylko, z jakiego nabłonka powstał. Ten sam nabłonek może dać początek rakowi płaskonabłonkowemu, ale to zupełnie inna, złośliwa choroba. Jeśli taka nazwa pojawiła się na wyniku badania histopatologicznego, wynik omów z lekarzem, który zlecił badanie.

Czy brodawczaki na szyi są groźne?

Zwykle nie. Na skórze szyi brodawczakami nazywa się najczęściej włókniaki miękkie, brodawki łojotokowe i kurzajki, czyli zmiany łagodne. Lekarzowi trzeba jednak pokazać zmianę, która szybko rośnie, krwawi bez urazu, boli, ma strup lub owrzodzenie albo nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, bo tak może wyglądać rak skóry. Osobno trzeba zbadać twardy guzek pod skórą szyi, który utrzymuje się dłużej niż 2 tygodnie.

Jak leczy się brodawczaka płaskonabłonkowego?

Na skórze brodawczaka usuwa się w gabinecie, gdy przeszkadza albo budzi wątpliwości, np. laserem, wycięciem, wymrażaniem lub przypaleniem. Zmiana wycięta chirurgicznie może zostać zbadana pod mikroskopem. Kurzajki często znikają same. Brodawczaki w jamie ustnej, gardle i krtani leczy stomatolog lub laryngolog, zwykle zabiegowo i z oceną histopatologiczną.

Jak pozbyć się brodawczaka na szyi?

Bezpiecznie tylko w gabinecie, po obejrzeniu zmiany przez lekarza. Nie obcinaj, nie podwiązuj i nie wypalaj go samodzielnie, bo grozi to krwawieniem, zakażeniem i blizną. W większości naszych ośrodków brodawczaki z szyi usuwamy laserem CO2, a zmiany budzące wątpliwości wycinamy chirurgicznie i wysyłamy do badania histopatologicznego.

Czy brodawki na szyi to HPV?

Kurzajki tak, bo wywołuje je wirus brodawczaka ludzkiego. Brodawki łojotokowe najpewniej nie mają związku z wirusem. W przypadku włókniaków miękkich wyniki badań są sprzeczne: w części z nich wykryto DNA niskoonkogennych typów HPV 6 i 11, w innych badaniach takiego związku nie potwierdzono. Nie są to typy wirusa związane z rakiem gardła.

Ile kosztuje usunięcie brodawczaka z szyi?

W cenniku zabiegów laserowych szyja to lokalizacja szczególna. W ośrodkach z laserem usunięcie pierwszej zmiany kosztuje 460 zł, a każdej kolejnej na tej samej wizycie 100 zł. Wycięcie chirurgiczne kosztuje 580 zł (zmiana do 1,5 cm) lub 680 zł (większa lub w szczególnej lokalizacji), a badanie histopatologiczne 150 zł. Konsultacja w dniu zabiegu jest wliczona w cenę. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem.

Podsumowanie

„Brodawczak płaskonabłonkowy” to termin z języka patomorfologii, który oznacza łagodny guzek nabłonka, a nie raka. Na skórze szyi tak nazywa się najczęściej włókniaki miękkie, rzadziej brodawki łojotokowe i kurzajki. Z wirusem HPV na pewno wiążą się kurzajki. We włókniakach dane są sprzeczne, a brodawki łojotokowe najpewniej nie mają z nim związku. Rak płaskonabłonkowy to zupełnie inna, złośliwa choroba: na skórze szyi to rosnący, łuszczący się lub owrzodziały guzek, a w obrębie narządów głowy i szyi nowotwór błony śluzowej jamy ustnej, gardła lub krtani, który daje objawy takie jak guzek na szyi, chrypka czy niegojące się owrzodzenie w ustach. Łagodne brodawczaki, które przeszkadzają, lekarz usunie po ocenie w dermatoskopie, a każdą zmianę nietypową wytnie i zbada pod mikroskopem.