Naczyniak płaski — czy można go usunąć? Laser naczyniowy, liczba zabiegów i kiedy zacząć leczenie

„Naczyniak płaski” to nazwa, którą pacjenci i lekarze stosują do kilku różnych zmian. Najczęściej chodzi o plamę „wino porto”, czyli wrodzoną malformację naczyń włosowatych, albo o plamę łososiową, czyli łagodne znamię naczyniowe, które u niemowląt zwykle blednie samo. Takiej zmiany nie da się po prostu wyciąć jak znamienia barwnikowego. Leczy się ją światłem, i to nie każdym laserem.

W tym artykule wyjaśniamy, jak rozpoznać rodzaj płaskiego naczyniaka, które z nich znikają same, jak działa laser na naczyniaki płaskie, ile zabiegów zwykle potrzeba i dlaczego wiek rozpoczęcia leczenia ma znaczenie. Od razu uczciwie zaznaczamy: w Twoich Znamionach nie mamy laserów naczyniowych, więc płaskich naczyniaków nie leczymy. Piszemy o tym, bo chcemy, żeby pacjent wiedział, czego szukać i gdzie.

Naczyniak płaski w skrócie

• Co to jest: najczęściej plama „wino porto” (malformacja naczyń włosowatych) lub plama łososiowa [DermNet — Capillary vascular malformation].
• Czy zniknie sam: plama łososiowa zwykle tak, poza tą na karku; plama „wino porto” nie [DermNet — Naevus simplex; DermNet — Capillary vascular malformation].
• Jak się go leczy: laserem naczyniowym, najczęściej barwnikowym, w serii zabiegów [DermNet — Lasers in dermatology].
• Efekt: zwykle wyraźne rozjaśnienie, rzadziej całkowite zniknięcie [DermNet — Capillary vascular malformation].
• Kiedy zacząć: im wcześniej, tym lepiej, najlepiej w pierwszym roku życia [NHS — Birthmarks; Sabeti i wsp. 2021].
• Kiedy pilnie do lekarza: rozległa plama na czole i powiece u dziecka, przerost kończyny, płaska czerwona zmiana u niemowlęcia, która szybko rośnie.

Naczyniak płaski na podudziu dziecka. Fot. Dr. Wonko, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Co to jest naczyniak płaski?

Pod jedną potoczną nazwą kryją się zmiany o różnej budowie i różnym przebiegu.

Źródła do tabeli: [DermNet — Naevus simplex; DermNet — Capillary vascular malformation; DermNet — Infantile haemangioma; DermNet — Telangiectasia].

Plama łososiowa jest bardzo częsta i dotyczy około 40% niemowląt rasy białej, a rzadziej dzieci o ciemniejszej karnacji. Plama „wino porto” występuje znacznie rzadziej, u około 0,3% noworodków [DermNet — Naevus simplex; DermNet — Capillary vascular malformation]. Za większość plam „wino porto” odpowiada mutacja somatyczna w genie GNAQ, która nie jest dziedziczona [DermNet — Capillary vascular malformation].

Uwaga na pomyłki: naczyniak niemowlęcy na samym początku bywa płaski i różowy. Różni się tym, że w ciągu kilku tygodni wyraźnie rośnie. O naczyniakach u najmłodszych piszemy szerzej w artykule naczyniak u niemowlęcia, a o rozszerzonych naczynkach na twarzy w tekście o pajączkach naczyniowych.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Czy naczyniak płaski zniknie sam?

Plama łososiowa w większości miejsc blednie i znika w ciągu pierwszych 1–2 lat życia. Wyjątkiem jest kark: tam zmiana blednie wolniej i w około połowie przypadków zostaje na całe życie. Zwykle zakrywają ją włosy, więc rzadko przeszkadza [DermNet — Naevus simplex].

Plama „wino porto” nie zmniejsza się i nie znika samoistnie. Część plam nieco blednie, ale większość pozostaje bez zmian albo ciemnieje [DermNet — Capillary vascular malformation]. Z czasem powierzchnia plamy może stać się nierówna i guzkowata [DermNet — Capillary vascular malformation; Minkis i wsp. 2009].

Naczyniak niemowlęcy zachowuje się odwrotnie: najpierw rośnie, a potem stopniowo zanika. Najszybszy wzrost przypada na 1.–3. miesiąc życia, a w większości przypadków kończy się do 5. miesiąca [Krowchuk i wsp. 2019]. U ponad połowy dzieci skóra w miejscu naczyniaka wraca do normy, ale u części zostają zmiany resztkowe, np. naczynka czy nadmiar skóry [DermNet — Infantile haemangioma].

Kiedy naczyniak płaski wymaga pilnej oceny?

Większość płaskich naczyniaków to problem wyłącznie estetyczny. Są jednak sytuacje, w których dziecko powinno szybko zobaczyć lekarza:

• Plama na czole i powiece. Plama „wino porto” w obszarze unerwianym przez pierwszą gałąź nerwu trójdzielnego może być objawem zespołu Sturge'a-Webera, w którym zmiany dotyczą też mózgu i oka, z ryzykiem padaczki i jaskry [DermNet — Capillary vascular malformation; Sabeti i wsp. 2021].
• Przerost kończyny. Plama na kończynie, która jest grubsza, dłuższa lub cieplejsza niż druga, może wskazywać na zespół Klippla-Trenaunaya lub Parkesa Webera [DermNet — Capillary vascular malformation].
• Płaska czerwona zmiana u niemowlęcia, która szybko rośnie. To może być naczyniak niemowlęcy. Wytyczne pediatryczne zalecają, by potencjalnie problematyczne naczyniaki ocenić i ewentualnie leczyć wcześnie, najlepiej do ukończenia 1. miesiąca życia [Krowchuk i wsp. 2019].
• Krwawienie. Plamy „wino porto” czasem krwawią po drobnym urazie, a krwawienie bywa trudne do zatamowania [DermNet — Capillary vascular malformation].

U dorosłego warto pokazać lekarzowi każdą czerwoną lub fioletową zmianę, która pojawiła się niedawno i nie ma jasnego wyjaśnienia. Plama „wino porto” jest obecna od urodzenia, więc nowa plama u dorosłej osoby to inna sytuacja.

Naczyniak płaski na czole, policzku i twarzy

O płaskie naczyniaki na twarzy rodzice pytają najczęściej, bo tam zmiana jest najlepiej widoczna. To, co oznacza plama, zależy od jej rodzaju i dokładnego położenia. Zdjęcia poszczególnych typów i opis ich ułożenia na ciele znajdziesz w artykule naczyniak płaski — jak wygląda. Tutaj skupiamy się na tym, co z taką plamą zrobić.

Naczyniak płaski na czole u noworodka i niemowlęcia

Różowa, nieostro odgraniczona plama między brwiami, często razem z plamkami na powiekach, to zwykle plama łososiowa, nazywana „pocałunkiem anioła”. Leży najczęściej w linii środkowej, bywa symetryczna i wyraźnie czerwienieje przy płaczu, gorączce czy wysiłku [DermNet — Naevus simplex]. Nie wymaga leczenia [DermNet — Capillary vascular malformation]. Plamy łososiowe na czole i powiekach zwykle bledną do 2. roku życia; dłużej utrzymują się te z tyłu głowy i na karku [NHS — Birthmarks].

Inaczej jest, gdy plama na czole jest ciemnoczerwona lub fioletowa, ostro odgraniczona, zajmuje jedną stronę czoła albo górną powiekę i nie blednie w kolejnych miesiącach. To obraz plamy „wino porto”. W brytyjskim badaniu 192 dzieci z taką plamą na twarzy najsilniej z niekorzystnym przebiegiem (napadami padaczkowymi, zaburzeniami rozwoju, jaskrą i zmianami w rezonansie) wiązała się plama obejmująca jakąkolwiek część czoła, łącznie z górną powieką. Autorzy zalecają wtedy pilne badanie okulistyczne i rezonans magnetyczny mózgu [Waelchli i wsp. 2014]. Francuskie badanie prospektywne 66 niemowląt wskazało, że największe ryzyko zespołu Sturge'a-Webera dotyczy plam „wino porto” zajmujących połowę twarzy oraz plam położonych w linii środkowej czoła. Wąska, linijna plama poza linią środkową nie wiązała się z tym zespołem, ale badanie było małe [Dutkiewicz i wsp. 2015].

Prawidłowy wynik wczesnego rezonansu nie wyklucza zespołu. W niewielkiej australijskiej serii dzieci z plamami wysokiego ryzyka badanie przesiewowe nie wykryło części przypadków rozpoznanych później. Autorzy podkreślają, że rodzice powinni wiedzieć, jak rozpoznać napad padaczkowy, a dziecko powinno pozostać pod obserwacją niezależnie od wyniku rezonansu [Zallmann i wsp. 2018]. U niemowlęcia pierwszym krokiem jest pediatra, który w razie potrzeby kieruje do okulisty, neurologa i ośrodka zajmującego się znamionami naczyniowymi u dzieci.

Naczyniak płaski na policzku i w innych miejscach twarzy

Plama „wino porto” najczęściej pojawia się właśnie na twarzy. Zwykle zajmuje jedną stronę i ma ostrą granicę w linii środkowej [DermNet — Capillary vascular malformation]. Na policzku, wardze czy nosie sama w sobie zwykle nie zagraża zdrowiu, ale nie znika, a z wiekiem może ciemnieć i robić się guzkowata [DermNet — Capillary vascular malformation]. Plama na twarzy i szyi może też mocno wpływać na samopoczucie i życie społeczne dziecka [DermNet — Capillary vascular malformation].

Dlatego leczenie plamy na twarzy rozważa się wcześnie. Amerykański konsensus wskazuje, że ma ono nie tylko poprawić wygląd i zmniejszyć obciążenie psychiczne, ale też ograniczyć guzkowatość i potencjalnie przerost tkanek, a lepsze wyniki można osiągnąć, gdy terapię zaczyna się we wcześniejszym wieku [Sabeti i wsp. 2021]. DermNet radzi, by w miarę możliwości zasięgnąć porady i skierować dziecko na leczenie przed rozpoczęciem nauki w szkole [DermNet — Capillary vascular malformation]. Sama metoda jest taka sama jak na innych częściach ciała: laser naczyniowy w serii zabiegów, opisany poniżej.

Kiedy naczyniak na twarzy powinien niepokoić?

Z dzieckiem warto pójść do lekarza bez zwlekania, jeśli:

• plama obejmuje czoło lub górną powiekę i nie wygląda jak typowa, blada plama łososiowa [Waelchli i wsp. 2014],
• płaska czerwona zmiana w ciągu kilku tygodni rośnie lub się uwypukla. To może być naczyniak niemowlęcy, a te położone na twarzy, wokół oka czy rozległe naczyniaki twarzy wytyczne pediatryczne zaliczają do potencjalnie problematycznych i zalecają ich ocenę najlepiej do ukończenia 1. miesiąca życia [Krowchuk i wsp. 2019],
• na zmianie pojawia się owrzodzenie albo krwawienie, które trudno zatamować [Krowchuk i wsp. 2019; DermNet — Capillary vascular malformation],
• u dziecka z plamą na czole wystąpiły napady drgawkowe lub inne niepokojące objawy neurologiczne [Zallmann i wsp. 2018].

U dorosłej osoby niepokój powinna budzić każda nowa czerwona lub fioletowa zmiana na twarzy, bo plama „wino porto” jest obecna od urodzenia. Może okazać się czymś innym, na przykład rozszerzonymi naczynkami, ale ocenić to powinien lekarz.

Jak usunąć naczyniak płaski? Metody leczenia

Laser barwnikowy — metoda z wyboru

Lasery naczyniowe działają dzięki temu, że światło o odpowiedniej długości fali jest pochłaniane przez hemoglobinę w czerwonych krwinkach. Energia zamienia się w ciepło i uszkadza drobne naczynia, a otaczająca skóra zostaje w dużej mierze oszczędzona [DermNet — Lasers in dermatology].

Laser barwnikowy (PDL) jest uważany za laser z wyboru dla większości zmian naczyniowych, w tym plam „wino porto” [DermNet — Lasers in dermatology; DermNet — Capillary vascular malformation]. Amerykańscy eksperci w konsensusie z 2021 roku uznali go za standard dla wszystkich plam „wino porto”, niezależnie od ich wielkości, położenia i koloru [Sabeti i wsp. 2021].

Inne lasery i światło

Stosuje się też lasery Nd:YAG, KTP i inne lasery naczyniowe oraz urządzenia IPL [DermNet — Lasers in dermatology]. Plamy, które słabo reagują na laser barwnikowy, czasem lepiej odpowiadają na inny typ lasera [DermNet — Capillary vascular malformation]. W przeglądzie badań z 2011 roku pacjenci woleli laser barwnikowy od IPL ze względu na efekt, a laser Nd:YAG nieco bardziej niż barwnikowy, bo krócej utrzymywały się po nim siniaki. Badań było jednak tylko pięć, z udziałem łącznie 103 osób [Faurschou i wsp. 2011].

Dlaczego nie laser CO2 ani skalpel?

Kilkadziesiąt lat temu plamy „wino porto” i naczyniaki leczono laserami argonowymi i CO2. Plamy udawało się rozjaśnić, ale blizny powstawały zbyt często [DermNet — Lasers in dermatology]. Laser CO2 odparowuje tkankę, a nie zamyka selektywnie naczyń, więc do płaskich zmian naczyniowych się nie nadaje.

Wycięcie chirurgiczne nie jest sposobem leczenia płaskiej plamy. Chirurgia ma znaczenie przy złożonych malformacjach naczyniowych, które wymagają opieki zespołu kilku lekarzy, na przykład chirurga plastycznego i chirurga naczyniowego [DermNet — Capillary vascular malformation].

Co z kamuflażem?

Zanim lasery stały się powszechne, podstawową radą był makijaż kamuflujący [DermNet — Capillary vascular malformation]. Nadal jest to rozsądna opcja dla osób, które nie chcą lub nie mogą poddać się laseroterapii.

Ile zabiegów potrzeba i kiedy zacząć?

Leczenie naczyniaka płaskiego to seria zabiegów, a nie jedna wizyta. Dane różnią się w zależności od źródła i grupy pacjentów:

• według DermNet około 40–45% plam „wino porto” rozjaśnia się co najmniej o 75% po 5–25 zabiegach [DermNet — Capillary vascular malformation],
• w innym opracowaniu DermNet podaje, że plama blednie średnio o 80% po 8–10 zabiegach, a przy nawrocie potrzebne są kolejne [DermNet — Lasers in dermatology],
• w metaanalizie z 2025 roku obejmującej 714 pacjentów z malformacjami na głowie i szyi wykonywano średnio 6,5 sesji. Za sukces uznawano jednak już rozjaśnienie o co najmniej 25%, więc wysoki odsetek „sukcesów” nie oznacza zniknięcia plamy [Farsi i wsp. 2025].

Wiek rozpoczęcia leczenia ma znaczenie. Drobniejsze, płycej położone naczynia, typowe dla młodszych pacjentów, reagują lepiej niż głębsze i większe naczynia u osób starszych [DermNet — Lasers in dermatology]. NHS podaje, że laser działa najlepiej, gdy leczenie zaczyna się między 6. a 12. miesiącem życia [NHS — Birthmarks]. W retrospektywnym badaniu z jednego ośrodka, obejmującym 197 niemowląt, u których laser barwnikowy zaczęto stosować przed ukończeniem roku, średnio wykonano około 10 zabiegów. Całkowite zniknięcie plamy uzyskano u 26% dzieci, a rozjaśnienie o ponad 75% u kolejnych 41%. Nie obserwowano blizn ani trwałych przebarwień [Jeon i wsp. 2019].

Opisano też przypadek mężczyzny, u którego późno rozpoczęte i zbyt rzadkie leczenie (7 zabiegów w ciągu 16 lat) nie zahamowało ciemnienia i guzkowacenia plamy [Minkis i wsp. 2009]. To pojedynczy opis, ale pokazuje, dlaczego warto o leczeniu dziecka rozmawiać wcześnie.

Jak przebiega zabieg i co po nim?

Laser barwnikowy ma dużą plamkę, więc pozwala szybko objąć większy obszar. Nowsze urządzenia mają wydłużony impuls i chłodzenie skóry, co zwiększa komfort i zmniejsza siniaki [DermNet — Lasers in dermatology].

Najczęstsze skutki uboczne to:

• siniak (purpura) w miejscu zabiegu, utrzymujący się zwykle 1–2 tygodnie,
• przejściowe przebarwienia,
• rzadziej strupki, zmiana struktury skóry i blizny [DermNet — Lasers in dermatology].

Plama może po latach częściowo powrócić i wtedy potrzebne są kolejne zabiegi [DermNet — Lasers in dermatology]. Decyzja o znieczuleniu ogólnym u małych dzieci zapada indywidualnie [Sabeti i wsp. 2021].

Ile to kosztuje i gdzie szukać leczenia?

Koszt leczenia płaskiego naczyniaka zależy przede wszystkim od liczby sesji i wielkości plamy. Przy kilkunastu zabiegach suma będzie wielokrotnością ceny pojedynczej sesji. Pytaj placówkę o cenę całego planu leczenia, a nie tylko jednego zabiegu.

Leczenie dzieci z plamą „wino porto” prowadzą w Polsce wyspecjalizowane ośrodki, a to, czy sfinansuje je NFZ, zależy od ośrodka. Szczegóły i zastrzeżenia opisujemy w artykule usuwanie naczyniaków na NFZ. Przegląd laserów stosowanych przy różnych naczyniakach znajdziesz w tekście laserowe usuwanie naczyniaków.

Czy w Twoich Znamionach usuniesz naczyniak płaski?

Nie. Płaskich naczyniaków, plam „wino porto” ani rozległych naczynek nie leczymy, bo nie mamy laserów naczyniowych ani IPL. Lekarz może ocenić zmianę i pomóc ustalić, czy to na pewno płaska malformacja naczyniowa.

Usuwamy natomiast małe, wypukłe naczyniaki, takie jak naczyniaki rubinowe. Lekarz najpierw ocenia zmianę w dermatoskopii, a potem dobiera metodę zgodnie z aktualnymi wytycznymi: laser CO2 w większości naszych ośrodków albo wycięcie chirurgiczne z badaniem histopatologicznym. Ceny i przebieg takiego zabiegu opisujemy w artykule naczyniak rubinowy — usuwanie i cena.

Najczęściej zadawane pytania

Czy naczyniaki płaskie znikają?

To zależy od rodzaju. Plama łososiowa na czole lub powiekach zwykle blednie i znika w ciągu pierwszych 1–2 lat życia, ale ta na karku utrzymuje się do dorosłości w około połowie przypadków. Plama „wino porto” sama nie znika, a z wiekiem często ciemnieje i grubieje. Naczyniak niemowlęcy, który na początku bywa płaski, najpierw rośnie, a potem latami zanika.

Jak usunąć naczyniak płaski?

Płaskiego naczyniaka nie wycina się, tylko rozjaśnia laserem naczyniowym. Metodą z wyboru jest laser barwnikowy stosowany w serii zabiegów; stosuje się też lasery Nd:YAG i inne lasery naczyniowe. Leczenie zwykle mocno rozjaśnia plamę, ale całkowite zniknięcie zdarza się rzadziej. Lepsze efekty daje rozpoczęcie terapii we wczesnym dzieciństwie.

Ile kosztuje zabieg usunięcia naczyniaka?

Przy naczyniaku płaskim o koszcie decyduje głównie liczba sesji laserem naczyniowym, a tych bywa od kilku do kilkunastu. Takiego leczenia nie prowadzimy. Małe, wypukłe naczyniaki, takie jak rubinowe, usuwamy w większości naszych ośrodków laserem CO2 za 390 zł (zmiana do 0,5 cm) lub 460 zł (większa albo w szczególnej lokalizacji); ceny są takie same we wszystkich ośrodkach z laserem.

Jak długo trwa usuwanie naczyniaka laserem?

Czas pojedynczej sesji zależy od wielkości plamy; laser barwnikowy ma dużą plamkę, więc nawet większy obszar można objąć stosunkowo szybko. Całe leczenie naczyniaka płaskiego rozkłada się na wiele miesięcy, bo zabiegi powtarza się w odstępach. W badaniu niemowląt leczonych laserem barwnikowym wykonywano średnio około 10 zabiegów.

Co zrobić, żeby naczyniak się wchłonął?

Nie ma maści ani domowego sposobu o potwierdzonej skuteczności, który sprawi, że płaski naczyniak się wchłonie. Plama łososiowa często blednie sama, a naczyniak niemowlęcy zanika samoistnie lub pod wpływem leczenia zleconego przez lekarza, na przykład propranololu. Plama „wino porto” bez lasera nie zniknie.

Czy naczyniak płaski jest groźny?

Pojedyncza plama łososiowa czy niewielka plama „wino porto” zwykle nie zagraża zdrowiu. Rzadko rozległa plama na czole i powiece wiąże się z zespołem Sturge'a-Webera, a plama na kończynie z jej przerostem. Takie zmiany u dziecka wymagają oceny lekarza, w tym oceny oczu i układu nerwowego.

Czy laser CO2 usunie naczyniak płaski?

Nie jest to właściwa metoda. Laser CO2 odparowuje tkankę, a nie zamyka selektywnie naczyń. Dawniej próbowano nim leczyć plamy „wino porto”, ale zbyt często zostawały blizny, dlatego dziś stosuje się lasery naczyniowe. Laser CO2 sprawdza się przy małych, wypukłych naczyniakach.

Czy naczyniak płaski na czole u noworodka zniknie?

Jeśli to plama łososiowa, czyli jasnoróżowa, nieostro odgraniczona plama między brwiami, często razem z plamkami na powiekach, to zwykle blednie i znika do 2. roku życia. Ciemnoczerwona lub fioletowa, ostro odgraniczona plama po jednej stronie czoła to raczej plama „wino porto”, która sama nie znika i wymaga oceny lekarza, w tym badania oczu.

Kiedy naczyniak powinien niepokoić?

Gdy plama „wino porto” obejmuje czoło lub górną powiekę, gdy płaska czerwona zmiana u niemowlęcia szybko rośnie lub się uwypukla, zwłaszcza na twarzy, wokół oka, nosa lub ust, gdy zmiana krwawi lub tworzy się na niej owrzodzenie, gdy kończyna z plamą jest grubsza lub dłuższa od drugiej oraz gdy u dorosłej osoby pojawia się nowa, niewyjaśniona czerwona plama.

Czy naczyniak płaski na policzku można usunąć?

Plamy „wino porto” na policzku się nie wycina, tylko rozjaśnia laserem naczyniowym, najczęściej barwnikowym, w serii zabiegów. Lepsze efekty daje wczesne rozpoczęcie leczenia, a wyraźne rozjaśnienie zdarza się częściej niż całkowite zniknięcie plamy. W Twoich Znamionach nie mamy laserów naczyniowych.

Podsumowanie

Naczyniak płaski to najczęściej plama „wino porto” albo plama łososiowa. Plama łososiowa zwykle blednie sama, poza tą na karku. Plama „wino porto” nie znika, a z wiekiem może ciemnieć i grubieć, dlatego leczenie warto rozważyć wcześnie, najlepiej w pierwszym roku życia. Metodą z wyboru jest laser barwnikowy stosowany w serii zabiegów. Zwykle mocno rozjaśnia plamę, choć całkowite zniknięcie zdarza się rzadziej. Laser CO2 i skalpel nie są metodami leczenia płaskich naczyniaków. Rozległa plama na czole i powiece, przerost kończyny albo szybko rosnąca czerwona zmiana u niemowlęcia wymagają pilnej oceny lekarza. W Twoich Znamionach nie mamy laserów naczyniowych, ale usuwamy małe, wypukłe naczyniaki, takie jak rubinowe.