Czerwona krosta, która nie znika — kiedy niegojąca się zmiana na skórze może być nowotworem

Mała, czerwona krosta na twarzy, ramieniu albo nodze zwykle znika w kilka dni. Jeśli jednak mijają tygodnie, a ona wciąż jest, krwawi przy wycieraniu ręcznikiem, pokrywa się strupem, który odpada i tworzy się na nowo, albo powoli rośnie, warto przyjrzeć się jej uważniej. Rana, krosta lub owrzodzenie, które się nie goi, to jeden z klasycznych objawów raka skóry [CRUK; NHS].

Brytyjska służba zdrowia NHS radzi zgłosić się do lekarza, jeśli zmiana na skórze rośnie albo zmienia kolor lub strukturę, oraz gdy jakieś miejsce na skórze boli, swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem dłużej niż 4 tygodnie [NHS]. Cancer Research UK opisuje niegojącą się ranę jako owrzodzenie, które może się sączyć lub pokrywać strupem i nie goi się, albo goi się i wraca [CRUK].

Nie znaczy to, że każda uparta krosta to nowotwór. Najczęściej przyczyna jest niegroźna. W tym artykule wyjaśniamy, co zwykle stoi za krostą, która nie znika, po czym poznać, że może to być rak skóry, jak odróżnić czyraka od pryszcza i co robić z niegojącą się raną.

Czerwona krosta, która nie znika — w skrócie

• Kiedy niepokoić się: zmiana nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi, pokrywa się strupem, który odpada i wraca, albo rośnie [NHS; CRUK].
• Najczęstsze niegroźne przyczyny: zmiany trądzikowe, zapalenie mieszków włosowych, czyrak, ziarniniak naczyniowy, drapane ukąszenia [NHS: Acne; DermNet: Folliculitis; DermNet: Boil; DermNet: Pyogenic granuloma].
• Nowotwory, które mogą tak wyglądać: rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy, czerniak bezbarwnikowy, rzadziej rak z komórek Merkla [DermNet: BCC; DermNet: SCC; DermNet: Amelanotic melanoma; NIO Raki skóry 2024].
• Gdzie szczególnie uważać: głowa, twarz, uszy, szyja, barki, plecy, dłonie i podudzia, czyli miejsca narażone na słońce [NHS].
• Rozpoznanie: dermatoskopia, a przy podejrzeniu nowotworu biopsja lub wycięcie z badaniem histopatologicznym [NIO Raki skóry 2024].

Czerniak bezbarwnikowy — różowy guzek. Fot. Dr. Thomas Brinkmeier, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Ile powinna goić się zwykła krosta?

Zwykły pryszcz czy zapalony mieszek włosowy ustępuje zwykle w ciągu kilku dni. Czyrak, czyli głębsze zakażenie mieszka włosowego, przechodzi typowo w ciągu około 10 dni [DermNet: Boil]. NHS radzi zgłosić się do lekarza, gdy czyrak utrzymuje się 2 tygodnie mimo domowych sposobów [NHS: Boils]. Reakcja po ukąszeniu owada powinna z czasem słabnąć; jeśli objawy narastają albo się nie poprawiają, trzeba skonsultować się z lekarzem [NHS: Insect bites].

Granica 4 tygodni, którą podaje NHS, dotyczy każdego miejsca na skórze, które boli, swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem [NHS]. Jest prosta do zapamiętania: jeśli krosta lub ranka nie zagoiła się w ciągu miesiąca, mimo że jej nie drapiesz ani nie wyciskasz, pokaż ją lekarzowi.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Dlaczego krosta się nie goi?

Najczęściej przyczyna jest prozaiczna:

• Drapanie, wyciskanie i rozdrapywanie strupka. Każde zerwanie strupka zaczyna gojenie od nowa.
• Utrzymujące się zakażenie bakteryjne. Bakteryjne zapalenie mieszków włosowych wywołuje najczęściej gronkowiec złocisty, a głębokie zakażenie mieszka przechodzi w bolesny czyrak [DermNet: Folliculitis].
• Głębokie zmiany trądzikowe. Guzki i torbiele trądzikowe są większe od zwykłych pryszczy, leżą pod skórą i bywają bolesne [NHS: Acne].
• Przewlekłe podrażnienie. Zapalenie mieszków włosowych może utrzymywać się przy goleniu, depilacji, ucisku ubrania czy stosowaniu tłustych maści i plastrów [DermNet: Folliculitis].
• Choroby utrudniające gojenie i obrony przed bakteriami. Nawracające czyraki wiążą się czasem z cukrzycą, niedoborem żelaza, niedokrwistością, paleniem tytoniu i obniżoną odpornością [DermNet: Boil].

Jeśli wykluczysz te przyczyny, a zmiana dalej się nie goi, trzeba brać pod uwagę nowotwór. Co jeszcze utrudnia gojenie ran, opisujemy w artykule Rana pooperacyjna nie goi się.

Kiedy czerwona krosta może być nowotworem?

Kilka nowotworów skóry na początku wygląda jak niewinna krosta, pryszcz lub ranka. Najważniejsze z nich to:

Rak podstawnokomórkowy

To najczęstszy nowotwór skóry. Zwykle ma postać powoli rosnącej, błyszczącej, perłowej grudki lub guzka w kolorze skóry, różowego albo z barwnikiem, z drobnymi naczynkami na powierzchni. Z czasem środek może się zapadać i owrzodzieć, a brzegi tworzą wałek. Często spontanicznie krwawi lub pokrywa się strupem [DermNet: BCC]. Cancer Research UK opisuje to jako ranę, która krwawi albo ciągle pokrywa się strupem i się nie goi, lub goi się i wraca [CRUK].

Rak podstawnokomórkowy rośnie powoli i bardzo rzadko zagraża życiu, ale nieleczony niszczy okoliczne tkanki [DermNet: BCC]. Brytyjskie wytyczne NICE wymieniają jako typowe cechy tego raka owrzodzenie z wałowatym brzegiem, wyraźne drobne naczynia wokół zmiany i guzek, zwłaszcza perłowy lub woskowy [NICE NG12]. Więcej w artykule Rak podstawnokomórkowy — zdjęcia, objawy, leczenie i na stronie Rak podstawnokomórkowy.

Rak kolczystokomórkowy (płaskonabłonkowy)

Ma postać powiększającego się, łuszczącego się lub pokrytego strupem guzka, który rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy, może owrzodzieć i często jest tkliwy. Pojawia się na skórze narażonej na słońce, zwłaszcza na twarzy, wargach, uszach, dłoniach, przedramionach i podudziach, zwykle w miejscu wcześniejszego rogowacenia słonecznego [DermNet: SCC]. Podobnie wygląda rogowiak kolczystokomórkowy: szybko rosnący guzek z czopem rogowym pośrodku, który klinicznie bywa nie do odróżnienia od raka [DermNet: Keratoacanthoma]. Wytyczne NICE zalecają rozważenie szybkiej ścieżki diagnostyki onkologicznej przy zmianie, która budzi podejrzenie raka kolczystokomórkowego [NICE NG12]. Więcej w artykule Rak kolczystokomórkowy — zdjęcia i objawy.

Czerniak bezbarwnikowy

Nie każdy czerniak jest ciemny. Czerniak bezbarwnikowy bywa w kolorze skóry, a duża część takich zmian jest czerwona, różowa lub rumieniowa [DermNet: Amelanotic melanoma]. Szybko rosnący, różowy guzek może być czerniakiem guzkowym, który przypomina znamię w kolorze skóry albo raka podstawnokomórkowego [DermNet: Amelanotic melanoma]. Takie zmiany nie spełniają reguły ABCDE, dlatego łatwo je przeoczyć. Wytyczne NICE zalecają rozważenie pilnej diagnostyki przy zmianie barwnikowej lub bezbarwnikowej, która nasuwa podejrzenie czerniaka guzkowego [NICE NG12].

Więcej w artykule Czerniak bezbarwnikowy — objawy i diagnostyka.

Rak z komórek Merkla

To rzadki, ale agresywny nowotwór. Polskie wytyczne opisują go jako dość szybko rosnący guz lub twardy naciek skóry, często w kolorze od czerwonego do fioletowego, zwykle niebolesny; owrzodzenie występuje rzadko [NIO Raki skóry 2024]. Opisujemy go w artykule „Rak z komórek Merkla”.

Na co zwrócić uwagę?

Krosta zasługuje na wizytę u lekarza, gdy:

• nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, mimo że jej nie drapiesz [NHS],
• krwawi przy drobnym urazie, myciu lub wycieraniu,
• pokrywa się strupem, który odpada i tworzy się na nowo w tym samym miejscu [CRUK],
• powoli rośnie albo zmienia kształt, kolor lub powierzchnię [NHS],
• jest twarda, perłowa, błyszcząca lub ma widoczne naczynka,
• pojawiła się u osoby dorosłej, zwłaszcza starszej, na skórze narażonej na słońce,
• dotyczy osoby, która miała już raka skóry albo przyjmuje leki obniżające odporność.

Polskie wytyczne podkreślają, że 80% raków skóry powstaje na głowie i szyi, a u starszych osób z mocno uszkodzoną słońcem skórą raki często występują w kilku miejscach naraz [NIO Raki skóry 2024]. Przy okazji badania jednej zmiany lekarz ogląda więc całą skórę.

Ziarniniak naczyniowy — czerwona „krosta”, która krwawi

Częstą niegroźną przyczyną czerwonej, łatwo krwawiącej grudki jest ziarniniak naczyniowy (granuloma pyogenicum). To łagodny rozrost naczyń krwionośnych, który ma postać niebolesnego, czerwonego, mięsistego guzka wielkości zwykle 5–10 mm, rosnącego w ciągu kilku tygodni. Jego powierzchnia może owrzodzieć i pokrywać się strupem, a sam guzek obficie krwawi nawet przy drobnym urazie [DermNet: Pyogenic granuloma]. Pojawia się często u dzieci i młodych dorosłych, a zmiany w jamie ustnej wiążą się też z ciążą [DermNet: Pyogenic granuloma].

Ziarniniak naczyniowy usuwa się zabiegowo, a wycięty materiał warto zbadać pod mikroskopem. Ma to znaczenie, bo najważniejszą chorobą, z którą trzeba go różnicować, jest czerniak bezbarwnikowy — nawet w dermatoskopii oba mają wiele wspólnych cech [DermNet: Pyogenic granuloma]. Więcej w artykule Ziarniniak naczyniowy.

Niegojąca się rana — kiedy to nowotwór?

Pytanie o „niegojące się rany nowotworowe” dotyczy dwóch sytuacji.

Pierwsza: rak, który od początku wygląda jak rana. Rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy mogą przypominać ranę, która się nie goi, krwawi i pokrywa strupem [CRUK; DermNet: BCC; DermNet: SCC]. To typowy obraz, opisany wyżej.

Druga: rak, który rozwija się w przewlekłej ranie lub bliźnie. Polskie wytyczne wymieniają przewlekłe niegojące się owrzodzenia wśród czynników ryzyka raka kolczystokomórkowego [NIO Raki skóry 2024]. Rak kolczystokomórkowy, który powstał w bliźnie lub przewlekłym owrzodzeniu, nazywa się owrzodzeniem Marjolina [DermNet: SCC]. Rozwija się najczęściej w bliznach po oparzeniach i w przewlekłych ranach, bywa rozpoznawany późno i ma względnie złe rokowanie, dlatego autorzy przeglądu zalecają wczesną biopsję przy każdej podejrzanej zmianie w takiej ranie lub bliźnie [Aksoy i wsp. 2025].

Dobrze pokazuje to francuskie badanie przewlekłych owrzodzeń podudzi. Objęło ono 144 chorych z 17 ośrodków, z owrzodzeniami uznanymi za naczyniowe (żylne lub tętnicze), które mimo prawidłowego leczenia przez co najmniej 3 miesiące powiększały się. Po pobraniu wycinków nowotwór skóry znaleziono w 10,4% owrzodzeń, najczęściej raka kolczystokomórkowego i podstawnokomórkowego. Ryzyko było większe u osób starszych i przy nadmiernej, nieprawidłowej ziarninie na brzegach rany [Senet i wsp. 2012]. Autorzy uznali, że częstość nowotworów jest na tyle duża, by rozważać biopsję owrzodzenia niereagującego na leczenie przez 3 miesiące lub dłużej [Senet i wsp. 2012]. Chorzy pochodzili z ośrodków referencyjnych, więc wyniku nie można wprost przenosić na wszystkich chorych z owrzodzeniem podudzia.

Dla porządku: owrzodzenie podudzia to z definicji rana, która goi się dłużej niż 2 tygodnie. Większość owrzodzeń żylnych goi się w ciągu 6 miesięcy przy prawidłowym leczeniu uciskowym, ale część goi się dłużej [NHS: Leg ulcer]. Samo przewlekłe owrzodzenie nie oznacza więc raka, ale owrzodzenie, które mimo leczenia się powiększa, zmienia wygląd brzegów lub krwawi, powinno zostać zbadane.

Niegojąca się rana między palcami

Pęknięcia i ranki między palcami stóp najczęściej są objawem grzybicy stóp, która daje swędzące, białe, rozmiękłe ogniska, czasem pękające i krwawiące. Grzybica sama zwykle nie mija, a leki przeciwgrzybicze działają po kilku tygodniach [NHS: Athlete's foot]. U osób z cukrzycą każda rana na stopie wymaga szybkiej konsultacji, bo problemy ze stopami mogą być u nich poważniejsze [NHS: Athlete's foot], a niegojące się owrzodzenia mogą też być związane z cukrzycą [NHS: Leg ulcer]. Rzadką, ale ważną przyczyną niegojącej się zmiany na stopie jest czerniak akralny, który bywa bezbarwnikowy. Opisujemy go w artykule „Czerniak akralny — stopa, dłoń, paznokieć”.

Kurzajka, która nie znika po zamrożeniu

Kurzajki często wymagają kilku zabiegów wymrażania, a domowe preparaty nie zawsze działają [NHS: Warts]. To, że kurzajka nie znikła po jednym zamrożeniu, zwykle nie jest powodem do niepokoju. NHS radzi jednak skonsultować się z lekarzem, gdy kurzajka ciągle wraca, jest bardzo duża lub bolesna, krwawi albo zmienia wygląd, a także gdy martwi Cię jakakolwiek narośl na skórze [NHS: Warts]. Rak kolczystokomórkowy ma odmianę o brodawkowatym wyglądzie, rosnącą powoli na podeszwie stopy [DermNet: SCC], dlatego „kurzajka” u osoby dorosłej, która nie reaguje na leczenie i rośnie, wymaga obejrzenia w dermatoskopie. O wymrażaniu piszemy w artykule „Zamrażanie kurzajek”, a o innych metodach w artykule Usuwanie kurzajek laserem.

Jak odróżnić czyraka od pryszcza?

Czyrak to głęboka postać bakteryjnego zapalenia mieszka włosowego, zwykle wywołanego przez gronkowca złocistego. Ma postać tkliwej, czerwonej grudki, guzka lub krosty skupionej wokół włosa [DermNet: Boil]. NHS opisuje go jako twardy, bolesny guzek wypełniony ropą [NHS: Boils]. Kilka zlanych ze sobą czyraków z wieloma czopami to czyrak gromadny. Duży czyrak może przejść w ropień, a zakażenie w zapalenie tkanki podskórnej z gorączką i złym samopoczuciem [DermNet: Boil].

Pryszcz to zmiana trądzikowa: zaskórnik, grudka lub krosta, płytsza i zwykle mniejsza od czyraka. Głębsze zmiany trądzikowe, czyli guzki i torbiele, są większe, leżą pod skórą i mogą boleć [NHS: Acne].

Do lekarza z czyrakiem trzeba się zgłosić, gdy nie poprawia się po 2 tygodniach, gdy czyraki nawracają, gdy skóra wokół jest gorąca, bolesna i obrzęknięta albo gdy masz obniżoną odporność, na przykład z powodu cukrzycy [NHS: Boils]. Trądzik i grzybicę stóp leczy nasz serwis siostrzany twojadermatologia.pl.

Ani czyrak, ani pryszcz nie powinien jednak utrzymywać się tygodniami w tym samym miejscu bez zmian. Taka „krosta” wymaga obejrzenia w dermatoskopie.

Co to jest krosta podskórna?

Krostą podskórną potocznie nazywa się guzek wyczuwalny pod skórą bez białego czubka. Najczęściej jest to guzek lub torbiel trądzikowa [NHS: Acne], głębokie zapalenie mieszka włosowego albo zapalony kaszak, czyli torbiel naskórkowa, opisany w artykule „Kaszak”. Twardy, niebolesny guzek, który rośnie i nie znika, warto pokazać lekarzowi. Inne przyczyny guzków pod skórą opisujemy w artykule „Guzek pod skórą”.

Krosta na plecach, która nie znika

Plecy to miejsce, w którym krosty pojawiają się często, a jednocześnie trudno je obejrzeć. Najczęstsze przyczyny są niegroźne:

• trądzik — oprócz twarzy zwykle obejmuje klatkę piersiową i plecy. Głębsze zmiany trądzikowe mają postać dużych, bolesnych guzków pod skórą, które utrzymują się dłużej niż zwykły pryszcz [NHS: Acne],
• zapalenie mieszków włosowych — tkliwe, czerwone krostki wokół włosów, które mogą pojawić się wszędzie tam, gdzie rosną włosy, także na plecach [DermNet: Folliculitis]. Swędzące, drobne krostki na górnej części tułowia u młodej osoby bywają drożdżakowym zapaleniem mieszków (wywołanym przez drożdżaki Malassezia), które leczy się inaczej niż trądzik [DermNet: Folliculitis],
• zapalony kaszak — kaszaki są najczęstsze na tułowiu i twarzy. Gdy torbiel pęknie pod skórą, zmienia się w czerwony, obrzęknięty i bolesny guzek, który łatwo wziąć za dużą krostę. Taki kaszak może nawracać, jeśli torebka nie zostanie usunięta w całości [DermNet: Epidermoid cyst]. Więcej piszemy w artykule kaszak.

Jak wygląda czyrak na plecach? To tkliwy, czerwony, twardy guzek wokół mieszka włosowego, który w ciągu kilku dni wypełnia się ropą i często ma żółty czop pośrodku [DermNet: Boil; NHS: Boils]. Bakterie łatwiej wnikają do mieszka w miejscu drobnego otarcia lub w skórze stale pocieranej [DermNet: Boil], np. przez pasek plecaka. Typowy czyrak przechodzi w ciągu około 10 dni [DermNet: Boil]. Czyraka nie wyciskaj. Do lekarza zgłoś się, gdy nie poprawia się po 2 tygodniach albo nawraca, a pilnie, gdy skóra wokół jest gorąca i obrzęknięta, masz dreszcze lub uczucie gorąca albo obniżoną odporność [NHS: Boils].

Kiedy krosta na plecach może być czymś poważniejszym? Plecy i barki należą do miejsc narażonych na słońce, w których szczególnie trzeba uważać na zmiany, które się nie goją [NHS]. Na górnej części tułowia i barkach najczęściej występuje powierzchowna postać raka podstawnokomórkowego. Wygląda jak lekko łuszcząca się, czerwonawa, nieregularna plamka lub tarczka z cienkim, perłowym brzegiem, na której mogą pojawiać się drobne nadżerki [DermNet: Basal cell carcinoma]. Łatwo wziąć ją za „krostę” albo podrażnienie, które nie chce się wygoić. Czerwony, kopulasty guzek, który rośnie w ciągu tygodni, może być też czerniakiem bezbarwnikowym, opisanym wyżej. Tułów jest u mężczyzn najczęstszym miejscem czerniaka [Di Carlo i wsp. 2025], o czym piszemy w artykule czerniak na plecach.

Co możesz zrobić:

• nie wyciskaj i nie rozdrapuj zmiany, bo każde zerwanie strupka zaczyna gojenie od nowa,
• poproś bliską osobę o obejrzenie pleców albo zrób zdjęcie i powtórz je po 2–4 tygodniach,
• zgłoś się do lekarza, jeśli zmiana nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi, pokrywa się strupem, który wraca, albo rośnie [NHS].

Trądzik pleców i drożdżakowe zapalenie mieszków leczy nasz serwis siostrzany twojadermatologia.pl. Zmianę, która może być nowotworem, lekarz ocenia w dermatoskopie podczas wideodermatoskopii. Inne zmiany na plecach opisujemy w artykule czarna plamka na plecach.

Jak lekarz ocenia krostę, która nie znika?

Lekarz pyta, od kiedy zmiana istnieje, czy rosła, krwawiła i czy była leczona, a potem ogląda ją w dobrym świetle i w dermatoskopie. Polskie wytyczne zalecają badanie dermatoskopowe przed usunięciem każdej zmiany skórnej [NIO Raki skóry 2024]. Dermatoskop pozwala zobaczyć naczynia, struktury i barwy niewidoczne gołym okiem i często już na tym etapie odróżnić zmianę łagodną od podejrzanej.

Przy podejrzeniu raka skóry wytyczne zalecają wycięcie zmiany z marginesem 1–2 mm albo pobranie wycinka do badania histopatologicznego [NIO Raki skóry 2024]. Dopiero wynik tego badania daje pewne rozpoznanie. Jak wygląda pobranie wycinka, wyjaśniamy w artykule Biopsja skóry.

Czego nie robić z krostą, która nie znika?

• Nie wyciskaj i nie rozdrapuj jej — to podtrzymuje stan zapalny i utrudnia ocenę.
• Nie przypalaj, nie wymrażaj i nie usuwaj jej w domu ani w gabinecie kosmetycznym. Zmiana usunięta bez badania histopatologicznego zostaje bez rozpoznania, a ewentualny rak może odrosnąć niezauważony.
• Nie lecz jej tygodniami maściami z antybiotykiem „na wszelki wypadek” — jeśli nie pomogły w ciągu kilku dni, problem prawdopodobnie leży gdzie indziej.
• Nie czekaj, aż sama zniknie, gdy minęły już 4 tygodnie [NHS].

Jak możemy pomóc?

Lekarz w Twoich Znamionach obejrzy niegojącą się krostę lub rankę w dermatoskopie, zbada całą skórę i oceni, czy to zmiana łagodna, czy wymaga dalszej diagnostyki. Podczas wideodermatoskopii (480 zł u dorosłych) zapisujemy obraz zmian, co pozwala porównać je przy kolejnej wizycie.

Jeśli zmiana budzi wątpliwości, lekarz pobierze wycinek albo usunie ją w całości chirurgicznie i wyśle do badania histopatologicznego (150 zł za zmianę). Zmiany łagodne, na przykład ziarniniaka naczyniowego, po ocenie lekarza usuwamy chirurgicznie z badaniem histopatologicznym, a gdy łagodny charakter zmiany nie budzi wątpliwości, w większości naszych ośrodków także laserem CO2; metodę zawsze dobiera lekarz. Aktualne ceny znajdziesz w cenniku. Gdy wynik potwierdzi nowotwór złośliwy, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby organizujemy konsultację onkologiczną. Nie zostajesz sam z dalszymi decyzjami.

Najczęstsze pytania

Co oznacza czerwona krosta, która nie znika?

Najczęściej to zmiana niegroźna: przewlekły pryszcz lub guzek trądzikowy, zapalenie mieszka włosowego, czyrak, naczyniak, który łatwo krwawi, albo drapane ukąszenie. Krosta, która nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi, pokrywa się strupem, który odpada i tworzy się na nowo, albo powoli rośnie, może jednak być rakiem podstawnokomórkowym, rakiem kolczystokomórkowym lub czerniakiem bez barwnika. Taką zmianę trzeba pokazać lekarzowi.

Dlaczego krosta się nie goi?

Najczęstsze przyczyny to ciągłe drapanie i wyciskanie, utrzymujące się zakażenie bakteryjne, głęboki guzek trądzikowy, przewlekłe podrażnienie, na przykład przez ubranie lub golenie, oraz choroby utrudniające gojenie, takie jak cukrzyca czy obniżona odporność. Zmiana, która mimo oszczędzania nie goi się przez ponad 4 tygodnie, wymaga oceny lekarza, bo tak może wyglądać rak skóry.

Dlaczego mój pryszcz nie znika?

Głębokie zmiany trądzikowe, czyli guzki i torbiele, utrzymują się dłużej niż zwykłe pryszcze i bywają bolesne. Pryszcz może też nie znikać, gdy jest stale wyciskany lub drapany. Jeśli jednak „pryszcz” jest pojedynczy, nie ma białego czubka, utrzymuje się ponad 4 tygodnie, krwawi lub pokrywa się strupem, a zwłaszcza gdy pojawił się u osoby dorosłej na twarzy, uszach czy dłoniach, trzeba go pokazać lekarzowi.

Jak odróżnić czyraka od pryszcza?

Czyrak to głębokie zakażenie mieszka włosowego, zwykle wywołane gronkowcem złocistym. Jest większy, twardy, wyraźnie bolesny, wypełnia się ropą i często ma czop pośrodku. Zwykle przechodzi w ciągu około 10 dni. Pryszcz jest mniejszy i płytszy. Czyrak, który nie poprawia się po 2 tygodniach, nawraca albo towarzyszy mu gorączka i rozlane zaczerwienienie skóry, wymaga wizyty u lekarza.

Co to jest krosta podskórna?

Potocznie tak nazywa się guzek wyczuwalny pod skórą, który nie ma białego czubka. Najczęściej jest to głęboka zmiana trądzikowa, czyli guzek lub torbiel, zapalenie mieszka włosowego albo zapalona torbiel naskórkowa, czyli kaszak. Twardy, niebolesny guzek, który rośnie i nie znika przez kilka tygodni, wymaga oceny lekarza.

Czy niegojąca się rana może być nowotworem?

Tak. Rana lub owrzodzenie, które nie goi się albo goi się i wraca w tym samym miejscu, to jeden z typowych objawów raków skóry. Rak może też rozwinąć się w przewlekłej ranie lub starej bliźnie. W badaniu w ośrodkach referencyjnych, obejmującym owrzodzenia podudzi powiększające się mimo leczenia przez co najmniej 3 miesiące, nowotwór skóry wykryto w 10,4% z nich. Dlatego przewlekła rana, która nie reaguje na leczenie, wymaga oceny lekarza, który rozważy biopsję.

Co zrobić, gdy krosta nie chce zniknąć?

Przestań ją wyciskać i rozdrapywać, bo każde zerwanie strupka zaczyna gojenie od nowa. Nie przypalaj jej, nie wymrażaj w domu i nie smaruj tygodniami maścią z antybiotykiem. Czyrak, który nie poprawia się po 2 tygodniach, wymaga wizyty u lekarza. Jeśli krosta lub ranka nie zagoiła się w ciągu 4 tygodni, krwawi albo pokrywa się strupem, który odpada i tworzy się na nowo, pokaż ją lekarzowi, który oceni ją w dermatoskopie.

Co oznacza krosta na plecach, która nie znika?

Najczęściej to głęboka zmiana trądzikowa, zapalenie mieszka włosowego, czyrak albo zapalony kaszak. Plecy są jednak miejscem narażonym na słońce, więc czerwona, łuszcząca się plamka lub guzek, które nie goją się dłużej niż 4 tygodnie, krwawią albo rosną, mogą być rakiem podstawnokomórkowym lub czerniakiem bezbarwnikowym. Taką zmianę powinien obejrzeć lekarz w dermatoskopie.

Jak wygląda czyrak na plecach?

To tkliwy, czerwony, twardy guzek wokół mieszka włosowego, który w ciągu kilku dni wypełnia się ropą i często ma żółty czop pośrodku. Zwykle przechodzi w ciągu około 10 dni. Nie należy go wyciskać. Do lekarza trzeba się zgłosić, gdy nie poprawia się po 2 tygodniach albo nawraca, a pilnie, gdy skóra wokół jest gorąca i obrzęknięta albo pojawiają się dreszcze.

Podsumowanie

Czerwona krosta, która nie znika, najczęściej okazuje się przewlekłą zmianą trądzikową, zapaleniem mieszka włosowego, czyrakiem albo ziarniniakiem naczyniowym. Jeśli jednak nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi, pokrywa się strupem, który wraca, albo rośnie, może być rakiem podstawnokomórkowym, rakiem kolczystokomórkowym lub czerniakiem bezbarwnikowym. Rak może też rozwinąć się w przewlekłej ranie lub bliźnie. Takiej zmiany nie należy usuwać na własną rękę, tylko pokazać lekarzowi, który oceni ją w dermatoskopie i w razie potrzeby zleci badanie histopatologiczne.

Zobacz również

• Rak podstawnokomórkowy — zdjęcia, objawy, leczenie
• Rak kolczystokomórkowy — zdjęcia i objawy
• Czerniak bezbarwnikowy — objawy i diagnostyka
• Ziarniniak naczyniowy
• Rak skóry na twarzy i nosie
• Rana pooperacyjna nie goi się