Niegojąca się rana na pięcie — otarcie, stopa cukrzycowa, odleżyna czy czerniak? Przyczyny i co robić

Rana na pięcie, która nie chce się zagoić, ma zwykle prozaiczną przyczynę: but uciska wciąż to samo miejsce, pęknięcie suchej skóry rozchodzi się przy każdym kroku albo pięta leży godzinami na materacu. Pięta goi się jednak gorzej niż większość ciała, bo dźwiga cały ciężar, ma grubą, mało elastyczną skórę i jest daleko od serca. U osób z cukrzycą lub chorobami tętnic drobna ranka na pięcie może w kilka dni stać się zagrożeniem dla stopy. Rzadziej za raną, która nie znika, stoi nowotwór: czerniak akralny, także w odmianie bez barwnika, albo rak kolczystokomórkowy.

To jeden z artykułów z serii o ranach, które się nie goją. Ogólne zasady, jak wygląda rana, która utknęła, opisujemy w artykule Jak wygląda rana, która się nie goi. Tutaj skupiamy się na pięcie: co najczęściej jest przyczyną, kiedy trzeba działać pilnie i jak lekarz szuka nowotworu.

Niegojąca się rana na pięcie w skrócie

Zestawienie na podstawie NHS, NICE, DermNet i polskich wytycznych cytowanych niżej. Nie zastępuje badania.

Ile powinna goić się rana na pięcie?

Pęcherz po otarciu zwykle goi się sam w ciągu tygodnia [NHS — Blisters]. Płytkie skaleczenie czy otarcie, jeśli przestanie być uciskane, powinno z każdym tygodniem wyraźnie się zmniejszać. Na pięcie trwa to dłużej niż np. na twarzy. Dobrze to widać po szwach: z twarzy zdejmuje się je po 3–5 dniach, a z podeszwy dopiero po 14–21 dniach [AFP 2017].

Dla zmian, które mogą być nowotworem, przyjmuje się prostą granicę czasu. Brytyjski NHS radzi pokazać lekarzowi każdą zmianę na skórze, która boli, swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem dłużej niż 4 tygodnie, a także taką, która rośnie lub zmienia wygląd [NHS — Non-melanoma skin cancer]. Ta granica nie dotyczy osób z cukrzycą. U nich nawet świeża rana na stopie wymaga szybkiej oceny, co opisujemy niżej.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

O czym świadczą niegojące się rany?

Przegląd badań nad gojeniem wymienia wśród czynników, które je zaburzają, niedotlenienie tkanek, zakażenie, wiek, cukrzycę, otyłość, leki (np. steroidy), nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu i niedożywienie [Guo i DiPietro 2010]. Na pięcie dochodzi to, czego nie ma w innych miejscach: przy każdym kroku rana jest uciskana całym ciężarem ciała, a skóra wokół niej rozciągana. Do tego tył pięty ociera się o zapiętek buta, a u osoby leżącej pięta przez wiele godzin spoczywa na materacu.

Ogólny stan zdrowia nie tłumaczy jednak, dlaczego nie goi się jedno konkretne miejsce, podczas gdy inne ranki znikają. Jeśli rana na pięcie nie ma oczywistej przyczyny, takiej jak but, ucisk czy cukrzyca, albo nie goi się mimo usunięcia tej przyczyny, trzeba wykluczyć nowotwór.

Łagodne przyczyny rany na pięcie

Otarcia i pęcherze od butów

To najczęstszy scenariusz: nowe lub źle dobrane buty, długi marsz, mokre skarpety. Tarcie oddziela warstwy naskórka, tworzy się pęcherz, który pęka i zostawia bolesną ranę z tyłu pięty. NHS radzi utrzymywać pęcherz w czystości, przykryć go miękkim plastrem lub opatrunkiem, nie przebijać go samodzielnie, nie zrywać skóry z pękniętego pęcherza i nie nosić butów, które go spowodowały, dopóki się nie zagoi. Opatrunek hydrokoloidowy, utrzymujący wilgotne środowisko rany, chroni pęcherz, zmniejsza ból i może przyspieszyć gojenie [NHS — Blisters].

Otarcie, które wciąż jest uciskane przez ten sam zapiętek, nie zagoi się mimo najlepszego opatrunku. Najpierw trzeba usunąć ucisk, czyli zmienić obuwie.

Pękające pięty

Głębokie pęknięcia zrogowaciałej skóry na brzegu pięty potrafią krwawić i boleć przy chodzeniu. Pielęgnacją suchej skóry stóp zajmują się gabinety podologiczne, a przewlekłymi chorobami skóry, które ją wysuszają, nasz serwis siostrzany Twoja Dermatologia. U osób z cukrzycą pęknięcia pięt trzeba leczyć szybko, bo mogą stać się wrotami zakażenia i początkiem owrzodzenia [DermNet — Diabetic foot ulcer].

Ciało obce i urazy

Drzazga, odłamek szkła lub inny drobny przedmiot wbity w piętę może podtrzymywać stan zapalny i sprawiać, że ranka ciągle się otwiera. Ciało obce znalazło się zresztą wśród rozpoznań, pod którymi w jednej z serii przypadków przez pewien czas leczono czerniaka stopy [Soon i wsp. 2003]. Dlatego rana, która „ma w sobie coś twardego” albo nie goi się po urazie, wymaga obejrzenia przez lekarza.

Stopa cukrzycowa — rana na pięcie, która wymaga pilnej oceny

Owrzodzenie stopy cukrzycowej to rana obejmująca całą grubość skóry, powstająca przez uszkodzenie nerwów i naczyń w przebiegu cukrzycy. Co roku pojawia się u 2–6% chorych na cukrzycę, a w ciągu życia nawet u co trzeciej osoby z cukrzycą [DermNet — Diabetic foot ulcer]. Neuropatia, czyli uszkodzenie nerwów czuciowych, rozwija się u około połowy dorosłych z cukrzycą i sprawia, że ranka może w ogóle nie boleć [DermNet — Diabetic foot ulcer]. Chory często zauważa ją dopiero na skarpecie albo gdy ktoś bliski zwróci uwagę na zapach.

Owrzodzenia związane z cukrzycą lub chorobą tętnic występują częściej na stopie niż na podudziu [NHS — Leg ulcer]. Na pięcie powstają zwykle od ucisku, np. u osoby, która dużo leży, albo od pęknięcia skóry.

Brytyjskie wytyczne NICE są tu jednoznaczne:

• natychmiast do szpitala, gdy owrzodzeniu stopy u chorego na cukrzycę towarzyszy gorączka lub inne objawy uogólnionego zakażenia, cechy niedokrwienia kończyny (zimna, blada lub sina stopa), podejrzenie głębokiego zakażenia tkanek lub kości albo zgorzel, czyli czarna, martwa tkanka [NICE NG19],
• w ciągu jednego dnia roboczego do zespołu zajmującego się stopą cukrzycową przy każdym innym czynnym problemie, w tym przy owrzodzeniu [NICE NG19].

W Polsce taką ranę najlepiej od razu pokazać lekarzowi rodzinnemu lub diabetologowi, który skieruje do poradni leczenia stopy cukrzycowej. Standardem leczenia jest odciążenie stopy, opanowanie zakażenia, poprawa ukrwienia, oczyszczanie rany i odpowiednie opatrunki [NICE NG19]. Ranę na stopie przy cukrzycy prowadzi lekarz lub pielęgniarka, a nie domowe maści.

Odleżyna na pięcie

Pięty, obok łokci, bioder i okolicy kości ogonowej, należą do miejsc, w których najczęściej powstają odleżyny, szczególnie u osób, które mają trudność z poruszaniem się. Odleżyna zaczyna się od przebarwionej plamy, która nie blednie po uciśnięciu, na jasnej skórze zwykle czerwonej. Skóra może być ciepła, gąbczasta lub twarda, a z czasem pojawia się pęcherz lub otwarta rana, która nieleczona sięga głębiej, aż do mięśni i kości [NHS — Pressure ulcers].

Podstawą leczenia jest odciążenie pięty i regularna zmiana pozycji, a nie maść. Odleżynę ocenia lekarz rodzinny lub pielęgniarka. NHS zaleca pilną poradę, gdy skóra wokół odleżyny jest gorąca, obrzęknięta i zaczerwieniona, z rany wypływa ropa albo pojawia się wysoka gorączka [NHS — Pressure ulcers].

Kiedy niegojąca się rana na pięcie może być nowotworem?

Podeszwa i pięta są chronione przed słońcem, więc nowotwory skóry zdarzają się tu rzadziej niż na twarzy. Te, które się pojawiają, są jednak często rozpoznawane późno, bo stopy rzadko oglądamy, a zmiana bywa brana za odcisk, kurzajkę albo zwykłą ranę.

Czerniak akralny

Czerniak akralny to rzadki podtyp czerniaka, który rozwija się na dłoniach, podeszwach i pod paznokciami, częściej na stopach. We wczesnym okresie ma zwykle postać brązowej lub czarnej plamy o nierównym zabarwieniu, która układa się wzdłuż linii papilarnych. W bardziej zaawansowanej postaci może tworzyć guzek i owrzodzieć [DermNet — Acral lentiginous melanoma]. Taka „rana” na pięcie bywa więc późnym objawem czerniaka, który wcześniej był płaską plamą.

Według większości badań czerniak akralny ma gorsze rokowanie niż inne czerniaki skóry, a rozpoznaje się go często w bardziej zaawansowanym stadium. Nie wiadomo, czy to wyłącznie skutek opóźnienia rozpoznania, czy także cech samego nowotworu [DermNet — Acral lentiginous melanoma]. W brytyjskiej serii 27 chorych z czerniakiem akralnym stopy lub okolicy kostki 62% zmian leżało na podeszwie, a 33% chorych początkowo otrzymało błędne rozpoznanie. Od momentu, w którym pacjent zauważył zmianę, do właściwego rozpoznania mijało średnio około 13,5 miesiąca [Bristow i Acland 2008]. To niewielkie badanie z jednego ośrodka, ale dobrze pokazuje problem. Zdjęcia i cechy czerniaka na stopie opisujemy w artykule Czerniak akralny — stopa, dłoń, paznokieć, a to, które pieprzyki na stopie wymagają uwagi, w tekście Pieprzyk na stopie, dłoni, paznokciu.

Czerniak bez barwnika — najtrudniejszy do rozpoznania

Czerniak akralny czasem nie ma barwnika albo ma go bardzo mało. Takie zmiany są trudne do rozpoznania, bo przypominają łagodne choroby, np. brodawki lub odciski [DermNet — Acral lentiginous melanoma]. W amerykańskiej serii 53 czerniaków podeszwy lub paznokci stóp 18 początkowo rozpoznano błędnie: jako brodawkę, odcisk, grzybicę, ciało obce, pęcherz, a także niegojącą się ranę. Połowa z tych 18 zmian nie miała barwnika [Soon i wsp. 2003].

Czerniak bezbarwnikowy bywa różowy lub czerwony, wyniosły i niedawno się zmienił [DermNet — Amelanotic melanoma]. Na pięcie może wyglądać jak różowa, wilgotna rana z nadmiarem łatwo krwawiącej tkanki, która nie reaguje na opatrunki. Więcej w artykule Czerniak bezbarwnikowy — objawy.

Rak kolczystokomórkowy i rak brodawkujący

Rak kolczystokomórkowy ma zwykle postać rosnącego guzka pokrytego łuską lub strupem, który może owrzodzieć [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma]. Polskie wytyczne wymieniają przewlekłe, niegojące się owrzodzenia wśród czynników ryzyka tego raka [NIO — Raki skóry 2024]. Na podeszwie zdarza się jego szczególna odmiana: rak brodawkujący (verrucous carcinoma, na stopie nazywany też carcinoma cuniculatum), czyli wolno rosnący guz o brodawkowatej powierzchni [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma]. Przypomina uporczywą kurzajkę, która powiększa się mimo leczenia, czasem z ranką lub wyciekiem. Leczy się go chirurgicznie, a w zaawansowanych przypadkach niszczenie tkanek bywa tak rozległe, że konieczna jest amputacja [Shwe Daniel i wsp. 2023]. Dlatego „kurzajka” na pięcie, która rośnie, krwawi lub owrzodziała, wymaga oceny lekarza. Typowe kurzajki opisujemy w artykule Kurzajka na stopie.

Rak w przewlekłej ranie lub starej bliźnie

Rak kolczystokomórkowy może też rozwinąć się w ranie, która nie goi się od dawna, lub w starej bliźnie po oparzeniu. To tak zwane owrzodzenie Marjolina. Objawia się jako rana, która się nie goi, powoli rośnie, łatwo krwawi i ma nadmiar ziarniny. DermNet radzi go podejrzewać, gdy owrzodzenie w bliźnie utrzymuje się dłużej niż 3 miesiące [DermNet — Marjolin ulcer]. We francuskim badaniu owrzodzeń podudzi (przypisywanych chorobie żył lub tętnic), które mimo co najmniej 3 miesięcy leczenia nie goiły się, a nawet się powiększały, nowotwór skóry wykryto w 10,4% owrzodzeń [Senet i wsp. 2012]. Dotyczyło to nóg, a nie pięt, i chorych z ośrodków referencyjnych, więc liczby nie należy przenosić na każdą ranę, ale badanie pokazuje, że rana, która mimo leczenia rośnie lub zmienia wygląd, może wymagać biopsji.

Rak podstawnokomórkowy, najczęstszy nowotwór skóry, rozwija się zwykle na skórze narażonej na słońce [NHS — Non-melanoma skin cancer], więc na pięcie zdarza się rzadko. Więcej o nim na stronie Rak podstawnokomórkowy.

Objawy alarmowe — kiedy nie czekać

Pokaż ranę na pięcie lekarzowi, gdy:

• nie goi się, boli, swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem dłużej niż 4 tygodnie [NHS — Non-melanoma skin cancer] albo goi się i wraca w tym samym miejscu,
• nie ma oczywistej przyczyny, takiej jak but, ucisk czy uraz,
• jest różowym lub czerwonym guzkiem, krwawi przy dotyku albo ma nadmiar łatwo krwawiącej tkanki [DermNet — Amelanotic melanoma],
• obok niej lub pod nią jest ciemna plama, zwłaszcza o nierównym zabarwieniu [DermNet — Acral lentiginous melanoma],
• wygląda jak kurzajka, która rośnie, krwawi lub owrzodziała mimo leczenia [DermNet — Cutaneous squamous cell carcinoma],
• powstała w starej bliźnie [DermNet — Marjolin ulcer].

Natychmiastowej pomocy wymagają: rana na stopie u chorego na cukrzycę z gorączką, zaczernieniem tkanek, zimną lub bladą stopą albo szerzącym się zaczerwienieniem [NICE NG19].

Jak wyleczyć ranę na pięcie? Co możesz zrobić sam

Do czasu wizyty u lekarza pielęgnacja drobnej rany jest prosta:

• Usuń przyczynę. Zmień buty, odciąż piętę, u osoby leżącej podłóż poduszkę pod łydkę tak, by pięta nie dotykała materaca.
• Utrzymuj ranę w czystości. Przemyj ją delikatnie wodą, osusz i przykryj jałowym lub hydrokoloidowym opatrunkiem [NHS — Blisters].
• Nie zrywaj strupów ani skóry z pęcherzy [NHS — Blisters].
• Nie przypalaj rany i nie stosuj na nią środków do usuwania kurzajek ani odcisków.
• Przy cukrzycy nie lecz rany na własną rękę. Pokaż ją lekarzowi szybko, nawet jeśli nie boli [NICE NG19].

Żadna maść nie zastąpi rozpoznania. Owrzodzenie cukrzycowe goi się dzięki odciążeniu i leczeniu w poradni, odleżyna dzięki zdjęciu ucisku, a nowotwór wymaga usunięcia. Stosowanie kolejnych preparatów przez miesiące opóźnia tylko moment, w którym ktoś ustali przyczynę. Porównanie preparatów dostępnych w aptece znajdziesz w artykule Maść na gojenie ran, a objawy zakażenia w tekście Zakażenie rany.

Jak lekarz szuka przyczyny?

1. Wywiad. Lekarz zapyta, od kiedy jest rana, czy powstała po urazie lub otarciu, czy rosła, krwawiła, czy wcześniej była w tym miejscu plama lub „kurzajka”, czym była leczona. Zapyta o cukrzycę, choroby naczyń, palenie tytoniu i przebyte nowotwory skóry.
2. Badanie stopy. Ocenia ranę, jej brzeg i dno, skórę wokół, czucie i tętno na stopie. Przy podejrzeniu niedokrwienia lub cukrzycowego owrzodzenia kieruje do odpowiedniej poradni.
3. Dermatoskopia. Polskie wytyczne zalecają badanie dermatoskopowe przed usunięciem zmian skórnych [NIO — Raki skóry 2024]. Na skórze podeszwy obraz w dermatoskopie wygląda inaczej niż na reszcie ciała, a układ barwnika względem linii papilarnych pomaga odróżnić łagodne znamię od czerniaka [DermNet — Acral lentiginous melanoma].
4. Biopsja i badanie histopatologiczne. Rozpoznanie nowotworu daje dopiero badanie pod mikroskopem [DermNet — Acral lentiginous melanoma]. Przy podejrzeniu czerniaka wytyczne zalecają wycięcie całej zmiany z niewielkim marginesem zdrowej skóry, rzędu 1–3 mm [NIO — Czerniaki 2024]. W dużych owrzodzeniach pobiera się wycinki z najbardziej podejrzanych miejsc, w badaniu francuskim co najmniej dwa: z brzegu i z dna rany [Senet i wsp. 2012]. Jak wygląda pobranie wycinka, opisujemy w artykule Biopsja skóry.

Zmiany podejrzanej o nowotwór nie należy niszczyć laserem, wymrażaniem ani przypalaniem przed pobraniem materiału do badania. Polskie wytyczne wskazują, że metody niszczące tkankę uniemożliwiają ocenę doszczętności leczenia, a podstawą leczenia raków skóry jest wycięcie chirurgiczne [NIO — Raki skóry 2024].

Jak możemy pomóc?

Lekarz w Twoich Znamionach ocenia zmiany na stopach podczas wideodermatoskopii (480 zł u dorosłych) i bada całą skórę. Przy podejrzeniu nowotworu pobiera wycinek (biopsja kosztuje 300 zł w większości ośrodków) albo wycina zmianę chirurgicznie. Stopa to w cenniku szczególna lokalizacja, więc wycięcie kosztuje 680 zł, a badanie histopatologiczne 150 zł. Cena obejmuje konsultację w dniu zabiegu i bezpłatną wizytę kontrolną ze zdjęciem szwów. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem. Na wynik badania czeka się w naszych ośrodkach zwykle 14–21 dni. Rana na pięcie po zabiegu goi się dłużej niż w innych miejscach, a szwy na podeszwie zostają zwykle dłużej, nawet 2–3 tygodnie [AFP 2017].

Gdy wynik potwierdzi nowotwór złośliwy, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby organizujemy konsultację onkologiczną. Nie zostajesz sam z dalszymi krokami. Leczenie zaawansowanego czerniaka czy rozległego raka stopy prowadzą ośrodki onkologiczne.

Owrzodzenia cukrzycowego, niedokrwiennego i odleżyny nie leczymy. Z taką raną zacznij od lekarza rodzinnego lub poradni stopy cukrzycowej. Jeśli jednak rana mimo leczenia rośnie, zmienia wygląd lub krwawi, lekarz w Twoich Znamionach może ocenić ją pod kątem nowotworu.

Do jakiego lekarza z raną na pięcie?

• Otarcie, pęcherz, pęknięcia pięt: zwykle wystarczy pielęgnacja w domu lub gabinet podologiczny. Gdy rana nie goi się lub jest zakażona, lekarz rodzinny.
• Rana na stopie przy cukrzycy: lekarz rodzinny lub diabetolog bez zwlekania, a przy gorączce, zaczernieniu lub zimnej stopie SOR [NICE NG19].
• Odleżyna: lekarz rodzinny lub pielęgniarka, przy objawach zakażenia pilna porada [NHS — Pressure ulcers].
• Ciemna plama, różowy guzek lub rosnąca „kurzajka” z raną: lekarz zajmujący się zmianami skórnymi, który obejrzy zmianę w dermatoskopie i w razie potrzeby pobierze wycinek.

Inne guzki i narośla na pięcie i podeszwie opisujemy w artykule Guzki na stopie — zdjęcia.

Najczęściej zadawane pytania

Czym leczyć niegojące się rany?

Leczy się przyczynę, a nie samą ranę. Owrzodzenie przy cukrzycy wymaga odciążenia stopy, opanowania zakażenia, poprawy krążenia i opatrunków dobranych w poradni zajmującej się stopą cukrzycową. Odleżyna goi się dopiero wtedy, gdy pięta przestaje być uciskana. Otarcie od buta zagoi się, gdy przestaniesz nosić obuwie, które je spowodowało. Rana, która może być nowotworem, wymaga pobrania wycinka do badania histopatologicznego. Kolejne maści stosowane na ślepo tylko opóźniają rozpoznanie.

Czym wyleczyć rany na piętach?

Świeże otarcie lub pęknięty pęcherz utrzymuj w czystości i przykryj miękkim plastrem lub opatrunkiem hydrokoloidowym, który chroni ranę i zmniejsza ból. Nie zrywaj skóry z pęcherza i nie noś butów, które go spowodowały. Głębokie pęknięcia pięt wymagają regularnej pielęgnacji, a przy cukrzycy oceny lekarza lub podologa. Rana, która mimo takiej pielęgnacji nie goi się 4 tygodnie, wymaga wizyty u lekarza.

Po czym poznać, że rana źle goi się?

Rana goi się źle, gdy po 2–3 tygodniach nie jest wyraźnie mniejsza, ciągle pokrywa się strupem, który odpada i wraca, krwawi przy dotyku, ma uniesiony, twardy brzeg albo nadmiar czerwonej, łatwo krwawiącej tkanki. Na zakażenie wskazują narastający ból, zaczerwienienie i ocieplenie skóry, obrzęk, ropa, nieprzyjemny zapach i gorączka. Rana, która nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, wymaga oceny lekarza.

Do jakiego lekarza z niegojącą się raną?

Zacznij od lekarza rodzinnego, zwłaszcza przy cukrzycy, chorobach naczyń lub odleżynie. Przy cukrzycy rana na stopie wymaga oceny bez zwlekania, a gdy towarzyszy jej gorączka, zaczerniona skóra lub zimna, blada stopa, trzeba jechać na SOR. Ranę, która może być zmianą nowotworową, np. ciemną plamę, różowy guzek lub brodawkowatą narośl na pięcie, może ocenić lekarz zajmujący się zmianami skórnymi, który w razie potrzeby pobierze wycinek.

Czy niegojąca się rana na pięcie może być czerniakiem?

Tak, choć to rzadka przyczyna. Czerniak akralny rozwija się na podeszwach, dłoniach i pod paznokciami, częściej na stopach. Zwykle zaczyna się jako brązowa lub czarna plama, a w zaawansowanej postaci może tworzyć guzek z owrzodzeniem. Część takich czerniaków nie ma barwnika i wygląda jak różowa rana, brodawka lub odcisk, dlatego bywa długo leczona jako coś innego. Rana na pięcie bez jasnej przyczyny, która nie goi się kilka tygodni, wymaga oceny lekarza.

Co oznacza czarna rana na pięcie?

Czarny kolor w ranie na pięcie może oznaczać martwicę tkanek, np. przy odleżynie lub niedokrwieniu stopy u osoby z cukrzycą albo miażdżycą tętnic. To sytuacja pilna: zgorzel na stopie u chorego na cukrzycę wymaga natychmiastowej pomocy szpitalnej. Czarna lub ciemnobrązowa plama na pięcie bez rany, która rośnie lub zmienia kształt, może z kolei być czerniakiem akralnym i wymaga oceny w dermatoskopie.

Podsumowanie

Niegojąca się rana na pięcie najczęściej wynika z ucisku i tarcia obuwia, pękającej skóry albo leżenia, a u osób z cukrzycą z owrzodzenia stopy cukrzycowej, które wymaga pilnej oceny, często mimo braku bólu. Rzadziej jest objawem nowotworu: czerniaka akralnego, także w odmianie bez barwnika, który łatwo wziąć za ranę, odcisk lub kurzajkę, albo raka kolczystokomórkowego, w tym brodawkującej odmiany typowej dla podeszwy. Ranę, która nie ma oczywistej przyczyny lub nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, trzeba pokazać lekarzowi. Rozstrzyga badanie dermatoskopowe, a przy podejrzeniu nowotworu wycinek z badaniem histopatologicznym.

Zobacz również

• Niegojąca się rana na głowie
• Niegojąca się rana na ustach
• Niegojąca się rana na małżowinie usznej
• Rana pooperacyjna nie goi się