Blizna na głowie — dlaczego nie rosną na niej włosy, jak o nią dbać i kiedy powinna niepokoić

Blizna na głowie różni się od blizny na ręce czy brzuchu w trzech sprawach. Po pierwsze, nie rosną na niej włosy, więc na owłosionej skórze zostaje łysy pasek lub plamka. Po drugie, jej widoczność zależy od fryzury: przy dłuższych włosach znika, po krótkim strzyżeniu lub przy łysieniu nagle staje się widoczna. Po trzecie, na łysinie blizna jest wystawiona na pełne słońce, które może przyciemnić świeżą bliznę i od lat uszkadza skórę wokół niej.

W tym artykule wyjaśniamy, skąd się biorą blizny na głowie i twarzy, dlaczego nie rosną na nich włosy, jak o nie dbać i kiedy blizna powinna niepokoić. Wcześniejszy etap, czyli rana na głowie, która nie chce się zagoić, opisujemy w artykule Niegojąca się rana na głowie.

Blizna na głowie w skrócie

• Włosy: w bliźnie na owłosionej skórze głowy włosy zwykle nie odrastają, bo zniszczenie mieszków włosowych jest nieodwracalne (wniosek z badań nad łysieniem bliznowaciejącym) [Cummins i wsp. 2021].
• Bliznowiec: na skórze głowy wydaje się rzadki: w jednym japońskim badaniu nie opisano ani jednego [Ogawa i wsp. 2012]. Na karku i dolnej części potylicy zdarzają się bliznowate grudki wynikające z zapalenia mieszków włosowych [DermNet — Folliculitis keloidalis].
• Słońce: w jednym badaniu blizny po ranach goiących się bez szwów, wystawiane na słońce, wyglądały gorzej i były ciemniejsze [Due i wsp. 2007]. Bliznę chroń przez co najmniej rok [NHS — Scars].
• Pielęgnacja: po pełnym zagojeniu silikon i masaż, choć dowody na ich skuteczność są ograniczone [O'Brien i Jones 2013; Shin i Bordeaux 2012].
• Niepokojące: blizna, która rośnie poza granice rany, rana w bliźnie, która się nie goi, nowy guzek w bliźnie po leczeniu raka skóry [DermNet — Keloid and hypertrophic scar; DermNet — Marjolin ulcer; DermNet — Basal cell carcinoma].

Usuwanie zmian skórnych

Usuwamy zmiany skórne tak, by blizna była jak najmniejsza

65 000+usuniętych zmian

72 000+wideodermatoskopii

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów zabieg

Skąd się biorą blizny na głowie?

• Rozcięcia i urazy. Skóra głowy leży blisko kości czaszki, więc uderzenie łatwo ją rozcina. Rany skóry głowy krwawią obficie, ale zwykle dobrze się goją. Szwy lub zszywki z owłosionej skóry głowy zdejmuje się zwykle po 7–10 dniach [AFP 2017]. Niewielkie rany na owłosionej skórze, przy dostatecznie długich włosach, można też zamknąć, skręcając pasma włosów z obu brzegów rany i utrwalając je kroplą kleju tkankowego. Według przeglądu w American Family Physician ta metoda powoduje mniej blizn i powikłań niż szycie [AFP 2008].
• Operacje. Po zabiegach neurochirurgicznych, laryngologicznych czy po wycięciu zmiany skórnej zostaje linijna blizna, którą chirurg zwykle planuje tak, by w miarę możliwości kryła się we włosach.
• Biopsje i usunięcie zmian skórnych. Po pobraniu wycinka lub wycięciu znamienia, kaszaka czy brodawki zostaje niewielka blizna. Jak przebiega biopsja na owłosionej skórze i jak dbać o ranę, opisujemy w artykule Biopsja skóry głowy.
• Oparzenia i radioterapia. Rozległe uszkodzenia, np. oparzenia czy napromienianie, niszczą mieszki włosowe na większym obszarze i zostawiają trwałe łysienie bliznowate [Cummins i wsp. 2021]. Więcej o bliznach po oparzeniach w artykule Blizny po oparzeniu.
• Ospa i trądzik. Drobne, wklęsłe blizny na czole i skroniach to najczęściej ślad po ospie wietrznej lub trądziku. Opisujemy je w artykułach Blizny po ospie i Blizny zanikowe.

Łysienie bliznowaciejące, które nie wynika z urazu, tylko z choroby zapalnej skóry głowy, to zupełnie inny problem. Łysiejące placki, które powiększają się bez żadnej rany, ocenia i leczy nasz serwis siostrzany Twoja Dermatologia.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Dlaczego w bliźnie na głowie nie rosną włosy?

Włos wyrasta z mieszka włosowego, małego narządu w skórze właściwej, w którym znajdują się komórki macierzyste odpowiedzialne za cykl wzrostu włosa. Gdy rana sięga głęboko, mieszki w jej obrębie zostają zniszczone, a ich miejsce zajmuje tkanka bliznowata. Uszkodzenie komórek macierzystych mieszka powoduje nieodwracalną utratę włosa, co opisano w łysieniach bliznowaciejących, także wtórnych, po oparzeniu czy napromienianiu [Cummins i wsp. 2021]. Praca dotyczy łysień bliznowaciejących, a nie blizn po cięciu, ale w bliźnie, w której mieszki zostały zniszczone, nie ma z czego wytworzyć nowych włosów. To, czy włosy odrosną, zależy więc od tego, jak głęboko sięgnęła rana.

W praktyce oznacza to:

• blizna na owłosionej skórze głowy zwykle pozostaje łysym paskiem lub plamką,
• jej szerokość ma większe znaczenie niż długość, bo wąską bliznę zasłaniają włosy rosnące z obu stron, a szeroką trudno ukryć,
• przy krótkiej fryzurze, goleniu głowy lub postępującym łysieniu blizna staje się widoczna, choć sama się nie zmieniła,
• w brwi blizna również zostaje bez włosów, co przy rozcięciu łuku brwiowego daje widoczną przerwę w linii brwi.

Przeszczep włosów w bliznę lub mikropigmentację skóry głowy wykonują wyspecjalizowane kliniki medycyny estetycznej i chirurgii włosów, nie nasze ośrodki.

Blizny na twarzy i czole

Czoło, skronie i brwi należą do głowy, ale goją się jak twarz: szwy zdejmuje się tu wcześniej, zwykle po 3–5 dniach [AFP 2017], a blizna jest dobrze widoczna, bo nie zasłaniają jej włosy. Na czole świeża blizna jest często różowa lub czerwona przez wiele miesięcy, a potem blednie. Jak zmienia się kolor blizny i dlaczego część blizn robi się biała, wyjaśniamy w artykule Biała blizna. Blizny po upadkach u dzieci, częste na czole, nosie i brodzie, opisujemy w tekście Blizna na nosie u dziecka.

Jakie blizny powstają na głowie?

Zestawienie na podstawie NHS — Scars i DermNet — Keloid and hypertrophic scar.

Blizna przerostowa jest wypukła i twarda, ale nie wychodzi poza granice rany i zwykle z czasem spłaszcza się i blednie. Bliznowiec rośnie poza granice dawnej rany i sam się nie spłaszcza [NHS — Scars]. Szczegóły w artykułach Blizna przerostowa i Keloid.

Bliznowce i blizny przerostowe powstają najczęściej tam, gdzie skóra jest mocno napięta lub ruchoma: na barkach, klatce piersiowej, płatkach uszu, ramionach i policzkach [DermNet — Keloid and hypertrophic scar]. Skóra głowy nie jest na tej liście. W japońskim badaniu, w którym zmapowano 1500 bliznowców u 483 chorych, prawie połowa leżała na przedniej ścianie klatki piersiowej, a ani jeden na skórze głowy. Autorzy wiążą to z tym, że skóra okolicy ciemieniowej jest bardzo mało rozciągana podczas ruchu [Ogawa i wsp. 2012]. To jedno badanie u chorych z Japonii, więc nie wyklucza bliznowca na głowie, ale pokazuje, że jest rzadki.

Wyjątkiem jest kark i dolna część potylicy. Powstają tam przewlekłe, zapalne grudki i zgrubienia przypominające bliznowce, z ogniskami łysienia bliznowatego. To zapalenie mieszków włosowych, a nie blizna po urazie, i występuje głównie u mężczyzn o mocno skręconych włosach [DermNet — Folliculitis keloidalis]. Jego leczeniem zajmuje się Twoja Dermatologia.

Blizna na głowie a słońce

Łysiejąca lub przerzedzona skóra głowy jest szczególnie narażona na oparzenia słoneczne [AAD — Alopecia areata: self-care]. Dotyczy to również blizny, która leży na łysinie, przy przedziałku albo na wygolonym karku.

Słońce szkodzi świeżej bliźnie. W duńskim badaniu z randomizacją rany po biopsji, które goiły się bez szycia i były po zabiegu naświetlane promieniowaniem słonecznym, dawały po 12 tygodniach blizny oceniane jako bardziej szpecące, z wyraźniej zmienionym kolorem i większą powierzchnią [Due i wsp. 2007]. NHS radzi osłaniać bliznę przed słońcem przez co najmniej rok, ubraniem lub opatrunkiem, i stosować krem z filtrem SPF 30 lub wyższym [NHS — Scars].

Na skórze głowy najlepszą ochroną jest kapelusz z szerokim rondem. Jeśli głowa jest odkryta, skórę głowy trzeba posmarować kremem z filtrem SPF 30 lub wyższym o szerokim spektrum, odpornym na wodę, i powtarzać to co 2 godziny oraz po spoceniu się lub zmoczeniu głowy [AAD — Alopecia areata: self-care]. Słońce na łysinie to nie tylko problem blizny. Na łysiejącej skórze głowy bardzo często powstaje rogowacenie słoneczne, które zwiększa ryzyko raka kolczystokomórkowego [DermNet — Actinic keratosis]. Więcej o wpływie słońca na blizny w artykule Blizna a słońce.

Kiedy blizna na głowie powinna niepokoić?

Większość blizn z czasem blednie i spłaszcza się, co według NHS może trwać do 2 lat lub dłużej [NHS — Scars]. Pokaż bliznę lekarzowi, gdy:

• rośnie poza granice dawnej rany albo twardnieje i swędzi coraz bardziej, bo to może być bliznowiec [DermNet — Keloid and hypertrophic scar],
• jest obrzęknięta, bolesna, ciepła lub sączy się z niej ropa, co w świeżej bliźnie może świadczyć o zakażeniu i wymaga pilnej porady [NHS — Scars],
• pojawiła się w niej rana, która się nie goi, krwawi, strupieje lub rośnie. W starej bliźnie, zwłaszcza po oparzeniu, może to być rak kolczystokomórkowy, czyli owrzodzenie Marjolina. DermNet radzi go podejrzewać, gdy owrzodzenie w bliźnie utrzymuje się dłużej niż 3 miesiące [DermNet — Marjolin ulcer],
• w bliźnie po usunięciu raka skóry pojawił się nowy guzek, perłowa grudka, strupek lub ranka. Rak podstawnokomórkowy nierzadko nawraca po leczeniu, a nawroty częściej dotyczą guzów na głowie i szyi oraz wyciętych z wąskim marginesem [DermNet — Basal cell carcinoma],
• „blizna” pojawiła się bez żadnego urazu, np. woskowa, bliznowata płaska zmiana o niewyraźnych brzegach, która powoli się powiększa. Tak może wyglądać twardzinopodobna odmiana raka podstawnokomórkowego, najczęściej na środkowej części twarzy [DermNet — Basal cell carcinoma].

Gdy blizna nie tyle się zmienia, co przeszkadza, np. swędzi, ciągnie lub jest wyraźnie widoczna, warto zapytać lekarza o możliwości leczenia. O świądzie blizn piszemy w artykule Swędzenie blizny.

Jak dbać o świeżą bliznę na głowie?

Dopóki rana się goi, stosuj zalecenia lekarza, który ją zaopatrywał. Szwy z owłosionej skóry głowy zdejmuje się zwykle po 7–10 dniach, a z czoła i twarzy wcześniej [AFP 2017]. Nie zdrapuj strupków grzebieniem ani paznokciami. Jak myć głowę ze szwami, wyjaśniamy w artykule Kiedy zdjąć szwy z twarzy, w części o szwach na głowie.

Po pełnym zagojeniu, gdy nie ma już strupków ani otwartych miejsc:

• Silikon. Opatrunki i żele silikonowe to jedna z najczęściej zalecanych metod poprawy wyglądu blizny [NHS — Scars; Monstrey i wsp. 2014]. Przegląd Cochrane ocenił jednak dowody na ich skuteczność jako słabe, z badań wysokiego ryzyka błędu [O'Brien i Jones 2013]. Na owłosionej skórze głowy plaster trudno utrzymać, więc praktyczniejszy bywa żel, który nakłada się cienką warstwą na czystą, suchą skórę. Po wyschnięciu tworzy wodoodporną warstwę, na którą można nałożyć krem z filtrem [CUH — Silicone for scars]. Więcej w artykule Plastry silikonowe na blizny.
• Masaż. NHS radzi masować zagojoną bliznę kremem nawilżającym kilka razy dziennie, do 10 minut [NHS — Scars]. Przegląd badań nad masażem blizn uznał dowody za słabe, choć poprawa była częstsza w bliznach pooperacyjnych niż pourazowych czy po oparzeniach [Shin i Bordeaux 2012]. Na skórze głowy masaż łatwo połączyć z myciem włosów. Technikę opisujemy w artykule Masaż blizny.
• Ochrona przed słońcem przez co najmniej rok [NHS — Scars].
• Ostrożność przy zabiegach fryzjerskich. Na świeżą, różową bliznę nie nakładaj farby ani rozjaśniacza, dopóki lekarz nie potwierdzi, że skóra jest w pełni zagojona.

Co jeszcze można zrobić z blizną na głowie?

Szeroką lub nierówną bliznę można czasem poprawić chirurgicznie, wycinając ją i zszywając skórę ponownie. To korekta blizny w ramach chirurgii plastycznej, która nie usuwa blizny, tylko zastępuje ją nową, zwykle węższą [Monstrey i wsp. 2014]. Bliznowce i blizny przerostowe leczy się m.in. silikonem i iniekcjami sterydu [NHS — Scars]. Iniekcji sterydu w naszych ośrodkach nie wykonujemy. Laserowe leczenie blizn planujemy wkrótce wprowadzić do oferty. Jakie metody leczenia blizn finansuje NFZ, opisujemy w artykule Laserowe usuwanie blizn — NFZ.

Blizna po usunięciu zmiany ze skóry głowy

Wiele osób trafia do nas z pytaniem nie o istniejącą bliznę, tylko o to, jaka blizna zostanie po usunięciu kaszaka, brodawki czy znamienia na głowie. Lekarz bierze to pod uwagę przy wyborze metody i planowaniu cięcia. Zmianę wymagającą badania histopatologicznego całej tkanki wycina się chirurgicznie, a ranę zszywa, co zostawia linijną bliznę, zwykle ukrytą we włosach. Niektóre drobne zmiany o łagodnym obrazie lekarz może w większości naszych ośrodków usunąć laserem CO2. Metodę zawsze dobiera lekarz po badaniu dermatoskopowym. Jak zmienia się blizna po takim zabiegu, opisujemy w artykule Blizna po usunięciu pieprzyka.

Jak możemy pomóc?

Lekarz w Twoich Znamionach oceni bliznę, która się zmienia, rośnie, krwawi lub pojawiła się bez urazu, i obejrzy ją w dermatoskopie podczas wideodermatoskopii (480 zł u dorosłych). Przy podejrzeniu nowotworu pobiera wycinek (biopsja kosztuje 300 zł w większości ośrodków) albo wycina zmianę chirurgicznie. Głowa to w cenniku chirurgicznym szczególna lokalizacja, więc wycięcie kosztuje 680 zł, a badanie histopatologiczne 150 zł. Cena obejmuje konsultację w dniu zabiegu i bezpłatną wizytę kontrolną ze zdjęciem szwów. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem.

Zmiany skórne usuwamy tak, by blizna była jak najmniejsza: w większości naszych ośrodków drobne zmiany o łagodnym obrazie także laserem CO2. Laserowe leczenie blizn planujemy wkrótce wprowadzić do oferty.

Inne blizny w widocznych miejscach opisujemy w artykułach Blizny na szyi i Blizna na plecach.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy blizna powinna niepokoić?

Gdy wychodzi poza granice dawnej rany i rośnie, co może oznaczać bliznowiec, gdy w bliźnie pojawia się rana, która nie goi się dłużej niż 4 tygodnie, krwawi lub strupieje, albo gdy w bliźnie po usunięciu raka skóry wyrasta nowy guzek. Świeża blizna, która jest obrzęknięta, bolesna, ciepła lub sączy ropę, wymaga szybkiej oceny lekarza. Niepokojąca jest też „blizna”, która pojawiła się bez żadnego urazu.

Czy na bliźnie na głowie odrosną włosy?

Zwykle nie. Blizna zastępuje skórę, w której zniszczone zostały mieszki włosowe, a ich utrata jest nieodwracalna. Dlatego blizna na owłosionej skórze głowy zwykle pozostaje łysym paskiem lub plamą. Wąska blizna bywa zasłonięta przez włosy rosnące obok, a przy krótkiej fryzurze jest widoczna.

Czy blizna na głowie zniknie?

Blizna nie znika całkowicie, ale większość z czasem blednie i spłaszcza się. Według NHS może to trwać do 2 lat lub dłużej. Na skórze głowy nie zmieni się natomiast to, że w bliźnie nie rosną włosy. Wygląd blizny poprawiają ochrona przed słońcem, a po pełnym zagojeniu silikon i masaż, choć dowody na ich skuteczność są ograniczone.

Czy bliznę na głowie trzeba chronić przed słońcem?

Tak, zwłaszcza jeśli leży na łysinie, przy przedziałku lub odsłania ją krótka fryzura. NHS radzi osłaniać bliznę przed słońcem przez co najmniej rok i stosować krem z filtrem SPF 30 lub wyższym. W jednym badaniu z randomizacją blizny po ranach goiących się bez szwów, wystawiane po zabiegu na słońce, wyglądały gorzej i były ciemniejsze. Najprostszą ochroną skóry głowy jest kapelusz z szerokim rondem.

Czy na skórze głowy może powstać bliznowiec?

Na skórze głowy bliznowce wydają się rzadkie. W jednym japońskim badaniu 1500 bliznowców u 483 chorych nie odnotowano żadnego na skórze głowy, co autorzy wiążą z tym, że skóra jest tu mało rozciągana. Częściej występują na klatce piersiowej, barkach, ramionach, płatkach uszu i policzkach. Na karku i w dolnej części potylicy zdarzają się natomiast zgrubiałe, bliznowate grudki, które wynikają z przewlekłego zapalenia mieszków włosowych.

Podsumowanie

Blizna na głowie najczęściej zostaje po rozcięciu skóry, operacji lub usunięciu zmiany skórnej. Na owłosionej skórze nie rosną w niej włosy, bo mieszki włosowe zostały zniszczone, dlatego jej widoczność zależy od szerokości blizny i fryzury. Bliznowce na skórze głowy wydają się rzadkie (jedno badanie z Japonii nie odnotowało żadnego), a częściej zdarzają się np. na płatkach uszu i policzkach, a na karku trzeba je odróżnić od zapalenia mieszków włosowych. Świeżą bliznę chroń przed słońcem przez co najmniej rok, zwłaszcza na łysinie, a po zagojeniu możesz stosować silikon i masaż. Bliznę, która rośnie poza granice rany, krwawi, nie goi się, pojawiła się bez urazu albo zmienia się po leczeniu raka skóry, trzeba pokazać lekarzowi.

Usuwanie zmian skórnych

Usuń zmianę w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów zabieg