Brodawczak biały, czarny i ciemny — co oznacza kolor brodawczaka na skórze i w jamie ustnej

„Brodawczak biały” to nazwa, której nie znajdziesz w podręczniku. Pacjenci używają jej dla co najmniej trzech różnych rzeczy: białawej narośli na skórze, białej brodawkowatej grudki w jamie ustnej i białej plamy na błonie śluzowej. Każda z nich ma inną przyczynę, inne rokowanie i innego lekarza, który się nią zajmuje. Podobnie jest z „brodawczakiem czarnym” lub „ciemnym”: zwykle to łagodna zmiana, ale wśród ciemnych narośli zdarza się też czerniak.

W tym artykule porządkujemy, co może oznaczać biały, cielisty, ciemny lub czarny brodawczak, jak odróżnić zmiany skórne od zmian w jamie ustnej, kiedy nie warto czekać i kto usuwa taką zmianę. Ogólne informacje o tym, czym jest brodawczak i jak się go usuwa, znajdziesz w artykule brodawczaki — usuwanie laserem i chirurgicznie.

Brodawczak biały w skrócie

• Na skórze biała lub cielista narośl to najczęściej kurzajka [AAD — Warts: Signs and symptoms], włókniak miękki [DermNet — Skin tag], rogowacenie stiukowe na podudziach [DermNet — Stucco keratosis] albo mięczak zakaźny [DermNet — Molluscum contagiosum]. Takie zmiany usuwamy po ocenie lekarza.
• W jamie ustnej biała brodawkowata grudka to zwykle brodawczak płaskonabłonkowy, najczęstsza łagodna zmiana nabłonka jamy ustnej, związana z HPV 6 i 11 [Betz 2019]. Ocenia ją i usuwa dentysta lub chirurg stomatologiczny.
• Płaska biała plama w jamie ustnej, której nie da się zetrzeć, może być leukoplakią, czyli zmianą, która z czasem może przejść w raka [NHS — Leukoplakia]. Wymaga oceny dentysty.
• Ciemny lub czarny brodawczak to najczęściej brodawka łojotokowa [DermNet — Seborrhoeic keratosis], ale ciemny guzek, który szybko rośnie, może być czerniakiem guzkowym [DermNet — Nodular melanoma].
• Kolor nie wystarcza do rozpoznania. O tym, czym jest zmiana, decyduje badanie lekarza, a przy wątpliwościach badanie histopatologiczne.

Co oznacza „brodawczak biały”? Trzy różne sytuacje

Słowo „brodawczak” (łac. papilloma) opisuje zmianę o brodawkowatej, „palczastej” budowie. DermNet używa go jako jednej z nazw włókniaka miękkiego [DermNet — Skin tag], a także jako innej nazwy kurzajki [DermNet — Viral warts]. W jamie ustnej brodawczak płaskonabłonkowy to osobna, dobrze opisana jednostka [Betz 2019]. Stąd zamieszanie.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Biały brodawczak na skórze — co to może być?

Kurzajka (brodawka wirusowa)

Kurzajkę wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV). Ma twardą, zrogowaciałą powierzchnię, często kalafiorowatą, i wielkość od 1 mm do ponad 1 cm [DermNet — Viral warts]. Według AAD kurzajka może mieć kolor skóry albo być brązowa, szara, czarna, bladożółta, biała lub różowa [AAD — Warts: Signs and symptoms].

Typowe cechy, które pomagają ją rozpoznać [DermNet — Viral warts]:

• drobne czerwone lub czarne kropki w środku, czyli naczynia włosowate,
• lokalizacja na palcach, dłoniach, kolanach i stopach,
• na twarzy postać nitkowata: pęczek cienkich wypustek na wąskiej podstawie,
• brodawki płaskie: drobne, płaskie grudki w kolorze skóry na twarzy, dłoniach i goleniach.

Kurzajki opisujemy szerzej w artykule brodawki wirusowe, a brodawki nitkowate w tekście brodawki nitkowate — jak je usunąć.

Włókniak miękki — „brodawczak” na szyi i pod pachą

Włókniak miękki to miękka, niegroźna zmiana, która jakby zwisa ze skóry, często na cienkiej szypułce. Ma kolor skóry lub jest nieco ciemniejszy, mierzy od 1 mm do 5 cm i pojawia się najczęściej w fałdach skóry: na szyi, pod pachami i w pachwinach [DermNet — Skin tag]. NHS dodaje powieki i okolice pod piersiami [NHS — Skin tags]. Biały kolor nie jest dla niego typowy, więc biaława narośl w fałdzie skóry częściej okazuje się kurzajką lub mięczakiem, co ocenia lekarz.

Włókniak zwykle nie boli. NHS zaleca wizytę, gdy rośnie, zaczyna boleć, krwawi lub pojawia się ich wiele [NHS — Skin tags]. Więcej w artykułach akrochordon — włókniak miękki i brodawczak płaskonabłonkowy na szyi.

Rogowacenie stiukowe — białe grudki na podudziach

Mało kto zna tę nazwę, a to dobre wyjaśnienie dla wielu „białych brodawczaków” u starszych osób. Rogowacenie stiukowe (stucco keratosis, nazywane też keratosis alba) to łagodne, płaskie na szczycie grudki o średnicy 1–4 mm, szorstkie i suche, w kolorze białym, kremowym lub szarym, czasem różowym lub brązowym. Wyglądają jak „przyklejone” do skóry, podobnie jak rozpryśnięty tynk [DermNet — Stucco keratosis].

Pojawiają się symetrycznie na podudziach, kostkach i grzbietach stóp, rzadziej na przedramionach i grzbietach dłoni. Dotyczą głównie osób o jasnej skórze po 40. roku życia, mężczyzn około czterokrotnie częściej niż kobiet. Łuskę można łatwo zdrapać, ale grudka odrasta w ciągu kilku dni. Rogowacenie stiukowe nie jest zmianą przedrakową i nie wiąże się z chorobami ogólnymi [DermNet — Stucco keratosis]. Trwa dyskusja, czy jest odmianą brodawki łojotokowej [DermNet — Stucco keratosis]; o brodawkach łojotokowych piszemy w artykule łagodne zmiany skórne — włókniak, keratoza.

Mięczak zakaźny — perłowe grudki z dołeczkiem

Mięczak zakaźny to wirusowe zakażenie skóry, najczęstsze u dzieci poniżej 10. roku życia. Tworzy skupiska okrągłych grudek o średnicy 1–6 mm, białych, różowych lub brązowych, o woskowym połysku i z małym zagłębieniem pośrodku. Każda grudka zawiera biały, serowaty materiał [DermNet — Molluscum contagiosum]. Grudki pojawiają się zwłaszcza w ciepłych, wilgotnych miejscach, a u dorosłych także w okolicach intymnych. Więcej w artykule mięczak zakaźny.

Prosaki — białe kropki, które nie są brodawczakiem

Prosak to drobna torbiel wypełniona keratyną, widoczna jako perłowobiała kuleczka tuż pod powierzchnią skóry. Prosaki pojawiają się najczęściej na twarzy, zwłaszcza na powiekach i policzkach [DermNet — Milium]. Nie są brodawkowate i nie mają związku z HPV, ale często trafiają do wyszukiwarki jako „biały brodawczak na twarzy”. Opisujemy je w artykule prosak.

Kłykciny kończyste — białawe grudki w okolicach intymnych

Kłykciny to brodawki narządów płciowych wywołane przez HPV, zakażenie przenoszone drogą płciową. Pojawiają się wokół pochwy, na prąciu, wokół odbytu i na kroczu. Mogą być miękkie lub twarde, a ich kolor bywa biały, czerwony, cielisty lub ciemniejszy od skóry. Skupione razem przypominają kalafior [NHS — Genital warts]. Zmiany na skórze pachwin, okolicy łonowej i zewnętrznych narządów płciowych lekarz może ocenić i zakwalifikować do usunięcia. Zmiany na błonie śluzowej narządów płciowych i w kanale odbytu ocenia ginekolog, urolog lub proktolog.

Biały brodawczak w jamie ustnej — brodawczak płaskonabłonkowy

Brodawczak płaskonabłonkowy (squamous papilloma) to najczęstsza łagodna zmiana nabłonka jamy ustnej, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Najczęściej pojawia się na podniebieniu i języku, ale może wystąpić w każdym miejscu jamy ustnej [Betz 2019]. Jego cechy według przeglądu z 2019 roku [Betz 2019]:

• palczaste wypustki, powierzchnia opisywana jako kalafiorowata lub brodawkowata,
• zwykle osadzony na szypułce,
• kolor od białego do różowego lub czerwonego,
• rzadko większy niż 5 mm,
• zwykle pojedynczy: w serii 205 brodawczaków tylko 4 osoby miały dwie zmiany jednocześnie,
• wiąże się z zakażeniem HPV typu 6 i 11, czyli typami nisko onkogennymi. Dlaczego nie wystarczy obserwacja? Brodawkowaty wygląd w jamie ustnej mają też zmiany złośliwe, na przykład brodawkowaty rak płaskonabłonkowy i rak brodawkujący (verrucous carcinoma) [Betz 2019]. W chińskim badaniu porównującym 141 chorych z brodawczakiem i 56 z brodawkowatym rakiem płaskonabłonkowym jamy ustnej rak częściej dotyczył osób od 60. roku życia i zmian na dziąśle. Autorzy podkreślają, że każdą podejrzaną zmianę brodawkowatą trzeba potwierdzić badaniem histopatologicznym [Bao i wsp. 2012].

Leczeniem jest wycięcie zmiany z badaniem histopatologicznym. Według przeglądu Betz takie wycięcie jest zwykle wyleczeniem, a nawroty są rzadkie. Usuwanie laserem, elektrochirurgią lub wymrażaniem często powoduje zmiany artefaktowe w tkance, które utrudniają ocenę patomorfologowi [Betz 2019].

Kto się tym zajmuje? Brodawczakiem w jamie ustnej zajmuje się dentysta, chirurg stomatologiczny lub chirurg szczękowo-twarzowy, a zmianą w gardle lub krtani laryngolog. Do dentysty w ramach NFZ nie potrzeba skierowania [Pacjent.gov.pl]. Jeśli przyjdziesz z taką zmianą do nas, lekarz ją obejrzy i może skierować Cię do dentysty lub laryngologa. Zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej zwykle kierujemy do dentysty lub chirurga stomatologicznego, dlatego nie podajemy dla nich ceny. Więcej o zmianach wokół ust w artykule zmiany skórne na wardze i wokół ust.

Biała plama w jamie ustnej to nie brodawczak — leukoplakia i pleśniawki

Część osób szukających „białego brodawczaka” ma w jamie ustnej nie grudkę, lecz płaską białą plamę. Wtedy chodzi zwykle o jedną z dwóch rzeczy.

Leukoplakia to biała plama na błonie śluzowej, zwykle niebolesna, o nieregularnym kształcie, czasem lekko uniesiona, niekiedy z czerwonymi polami. Pojawia się na języku i pod nim, na wewnętrznej stronie policzków, dziąsłach, dnie lub podniebieniu jamy ustnej. Charakterystyczne jest to, że nie da się jej zetrzeć ani zeskrobać [NHS — Leukoplakia]. Leukoplakia jest sześć razy częstsza u palaczy, wiąże się też z alkoholem [DermNet — Oral leukoplakia]. Istnieje niewielkie ryzyko, że z czasem przejdzie w raka jamy ustnej [NHS — Leukoplakia], dlatego DermNet uznaje biopsję podejrzanej leukoplakii za obowiązkową [DermNet — Oral leukoplakia].

Pleśniawki, czyli grzybica jamy ustnej, to białe naloty na dziąsłach, języku i błonie śluzowej, które dają się zdrapać, odsłaniając zaczerwienioną powierzchnię [DermNet — Oral candidiasis]. Tak zachowującą się zmianę ocenia dentysta lub lekarz rodzinny.

Brodawkowaty wygląd mogą mieć też rozrost brodawkujący i rak brodawkujący (verrucous carcinoma) jamy ustnej. Przegląd Betz wiąże je m.in. z rzadką postacią leukoplakii o brodawkowatym wyglądzie (proliferative verrucous leukoplakia), opisywaną głównie u starszych kobiet. Te zmiany nie są związane z HPV, bywają większe i gorzej odgraniczone niż brodawczak, a pod mikroskopem mogą wyglądać zwodniczo łagodnie [Betz 2019]. Dlatego białej, brodawkowatej zmiany w jamie ustnej nie warto oceniać samodzielnie; zgłoś się z nią do dentysty.

NHS zaleca wizytę u dentysty lub lekarza rodzinnego, gdy biała plama w jamie ustnej nie znika, a także przy białej plamie na języku u osoby z osłabioną odpornością [NHS — Leukoplakia]. Szerzej o leukoplakii piszemy w wymienionym wyżej artykule o zmianach skórnych na wardze i wokół ust.

Brodawczak czarny i ciemny — co oznacza ciemny kolor?

Ciemny kolor narośli niepokoi najbardziej, i słusznie trzeba go ocenić, choć w większości przypadków chodzi o zmianę łagodną.

• Brodawka łojotokowa to najczęstsza ciemna „brodawka” u dorosłych. Ma od 1 mm do kilku centymetrów, kolor od cielistego, żółtego i szarego po ciemnobrązowy i czarny, powierzchnię gładką, woskową lub brodawkowatą i wygląda, jakby była przyklejona do skóry. Ma ją ponad 90% osób po 60. roku życia [DermNet — Seborrhoeic keratosis]. Opisujemy ją w artykule brodawki łojotokowe — czym są i jak je usunąć.
• Kurzajka z czarnymi kropkami — czarne punkciki to naczynia włosowate, typowy objaw kurzajki [DermNet — Viral warts]. AAD wymienia też kurzajki brązowe, szare i czarne [AAD — Warts: Signs and symptoms].
• Ciemny włókniak — włókniak miękki bywa ciemniejszy od skóry [DermNet — Skin tag]. Włókniak, który nagle ściemniał i zaczął boleć, powinien obejrzeć lekarz. W literaturze opisano pojedynczy przypadek olbrzymiego włókniaka z zawałem, czyli martwicą z niedokrwienia [López-Jiménez i wsp. 2019]; to opis przypadku, a nie dane o częstości. AAD wymienia ból, zwłaszcza nagły, jako powód do usunięcia włókniaka [AAD — Skin tags]. Więcej w artykule czy brodawczak boli.
• Drobne ciemne grudki na twarzy u osób o ciemnej karnacji to często dermatosis papulosa nigra: liczne gładkie, czarne lub ciemnobrązowe grudki o średnicy 1–5 mm na policzkach i czole, odpowiadające małym brodawkom łojotokowym [DermNet — Dermatosis papulosa nigra].
• Czerniak guzkowy — tu kolor ma największe znaczenie. To kopulasty, twardy guzek, często większy niż 6 mm, który rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy. Bywa czarny, czerwony lub w kolorze skóry, a jego powierzchnia może być gładka, szorstka, pokryta strupem lub brodawkowata. Może krwawić, swędzieć lub piec. Jedna trzecia czerniaków guzkowych nie ma barwnika i nie spełnia typowych kryteriów ABCDE [DermNet — Nodular melanoma]. Więcej w artykule czerniak guzkowy — objawy i rozwój.

AAD ostrzega, że jako kurzajka może wyglądać brodawka łojotokowa, ale też rak skóry, a leczenie raka domowymi środkami na kurzajki daje mu czas na wzrost [AAD — Warts: Signs and symptoms]. Ta sama organizacja przypomina, że za włókniaka można wziąć kurzajkę, a nawet raka skóry [AAD — Skin tags]. Gołym okiem nie widać wszystkiego, dlatego ciemną, wypukłą zmianę, która jest nowa lub rośnie, pokaż lekarzowi.

Od czego robi się brodawczak?

Przyczyna zależy od tego, o jakiej zmianie mowa:

• kurzajki wywołuje HPV, najczęściej typy 1, 2, 3, 4, 10, 27, 29 i 57. Wirus szerzy się przez bezpośredni kontakt skóry ze skórą i przez przenoszenie na inne miejsca własnego ciała, np. przy drapaniu. Od zakażenia do pojawienia się kurzajki może minąć nawet 12 miesięcy [DermNet — Viral warts],
• kłykciny wywołuje HPV przenoszony głównie drogą płciową; wirus może przechodzić na partnera nawet wtedy, gdy brodawek nie widać [NHS — Genital warts],
• brodawczaki jamy ustnej wiążą się z HPV 6 i 11 [Betz 2019],
• włókniaki miękkie mają niejasną przyczynę. Rolę mogą odgrywać ocieranie się skóry, czynniki wzrostu (np. w ciąży), insulinooporność i HPV [DermNet — Skin tag]. Częściej mają je osoby z otyłością i cukrzycą typu 2 [NHS — Skin tags],
• mięczak zakaźny to zakażenie wirusem z grupy pokswirusów, nie HPV [DermNet — Molluscum contagiosum],
• rogowacenie stiukowe ma nieznaną przyczynę; rozważa się związek ze słońcem, suchą skórą i HPV [DermNet — Stucco keratosis].

Czy brodawczak może być złośliwy?

Włókniaki miękkie są niegroźne [DermNet — Skin tag]. Kurzajki są łagodne. DermNet opisuje przemianę w raka płaskonabłonkowego skóry przy rzadkiej chorobie genetycznej (epidermodysplasia verruciformis), w której skóra jest szczególnie podatna na określone typy HPV [DermNet — Viral warts]. Brodawczak płaskonabłonkowy jamy ustnej jest zmianą łagodną, ale podobnie mogą wyglądać nowotwory złośliwe, dlatego potwierdza się go badaniem histopatologicznym [Betz 2019; Bao i wsp. 2012].

Osobną sprawą są wysokoonkogenne typy HPV. Przetrwałe zakażenie nimi jest przyczyną raka szyjki macicy i wiąże się z rakami sromu, pochwy, jamy ustnej i gardła, prącia i odbytu. Najlepszą ochroną jest szczepienie [WHO — HPV and cancer]. Kurzajki na skórze wywołują inne typy wirusa, najczęściej 1, 2, 3, 4, 10, 27, 29 i 57 [DermNet — Viral warts]. O cenie szczepienia piszemy w artykule usuwanie brodawczaków — cena.

Czy brodawczak może sam zniknąć?

• Kurzajka — często tak. U dzieci połowa kurzajek znika w ciągu sześciu miesięcy, a 90% w ciągu dwóch lat, także bez leczenia. U dorosłych utrzymują się dłużej, ale z czasem też ustępują [DermNet — Viral warts].
• Kłykciny — czasem znikają same w ciągu sześciu miesięcy, ale mogą też nawracać po leczeniu [NHS — Genital warts].
• Mięczak zakaźny — u dzieci połowa przypadków ustępuje w ciągu 12 miesięcy, a dwie trzecie w ciągu 18 miesięcy [DermNet — Molluscum contagiosum].
• Włókniak miękki — zwykle się utrzymuje. Usunięty zazwyczaj nie odrasta [NHS — Skin tags].
• Rogowacenie stiukowe — łuska daje się zdrapać, ale grudka wraca w ciągu kilku dni [DermNet — Stucco keratosis].
• Brodawczak w jamie ustnej — nie czekaj na samoistne ustąpienie. Ostateczne rozpoznanie daje dopiero badanie wyciętej zmiany [Bao i wsp. 2012].

Kiedy z białym lub ciemnym brodawczakiem do lekarza?

Zgłoś się, gdy zmiana:

• rośnie, zmienia kolor lub kształt [NHS — Skin tags; NHS — Warts and verrucas],
• krwawi lub boli, zwłaszcza gdy ból pojawił się nagle [NHS — Skin tags; AAD — Skin tags],
• jest ciemna, twarda i wypukła i powiększa się od kilku tygodni lub miesięcy [DermNet — Nodular melanoma],
• jest na twarzy lub narządach płciowych [NHS — Warts and verrucas],
• jest białą plamą w jamie ustnej, która nie znika [NHS — Leukoplakia],
• jest brodawkowatą grudką w jamie ustnej, zwłaszcza na dziąśle i u osoby po 60. roku życia [Bao i wsp. 2012],
• wraca mimo leczenia albo zmian szybko przybywa.

Nie usuwaj brodawczaka samodzielnie. NHS ostrzega przed zakażeniem, krwawieniem i bliznami [NHS — Skin tags], a AAD przypomina, że preparaty na kurzajki nie działają na włókniaki i mogą uszkodzić skórę [AAD — Skin tags].

Jak lekarz rozpoznaje brodawczaka?

Lekarz ogląda zmianę gołym okiem i w dermatoskopie. Dermatoskopia uwidacznia naczynia włosowate kurzajki i pomaga odróżnić ją od innych zmian brodawkowatych, takich jak brodawka łojotokowa [DermNet — Viral warts], a także od czerniaka guzkowego [DermNet — Nodular melanoma]. Przy wielu znamionach i zmianach na skórze warto rozważyć wideodermatoskopię, która zapisuje obraz zmian do porównania przy kolejnej wizycie. Badanie kosztuje 480 zł u dorosłych i 380 zł u dzieci.

Gdy obraz jest niejednoznaczny, lekarz usuwa zmianę w całości i wysyła ją do badania histopatologicznego. W naszych ośrodkach wynik jest zwykle gotowy po 14–21 dniach. Gdy wynik potwierdzi nowotwór złośliwy, lekarz omawia dalsze kroki zgodnie z wytycznymi, a w razie potrzeby organizujemy konsultację onkologiczną. Nie zostajesz sam z dalszymi krokami. Zmiany w jamie ustnej diagnozuje dentysta lub chirurg stomatologiczny, zwykle pobierając wycinek.

Usuwanie białego lub ciemnego brodawczaka ze skóry

Łagodne zmiany skórne, takie jak włókniaki, kurzajki czy brodawki łojotokowe, usuwamy po ocenie lekarza, który zawsze dobiera metodę do rodzaju i miejsca zmiany. W większości naszych ośrodków stosujemy laser CO2, a we wszystkich wykonujemy chirurgiczne usuwanie zmian z badaniem histopatologicznym. Krioterapii ani elektrokoagulacji nie wykonujemy.

Ceny nie różnią się między miastami (zabiegi laserem wykonujemy w ośrodkach, które mają laser):

Lokalizacja szczególna przy laserze to twarz, szyja, dekolt, dłonie, stopy i okolice intymne, a przy chirurgii twarz, głowa, dłonie, stopy i okolice intymne. Cena zabiegu obejmuje konsultację w dniu zabiegu, a po wycięciu chirurgicznym wizyta kontrolna ze zdjęciem szwów jest bezpłatna. Zabiegi wykonujemy u pacjentów od 6. roku życia. Dokładną wycenę lekarz podaje przed zabiegiem, a aktualne stawki są w cenniku. Przykładowe wyliczenia znajdziesz w artykule o cenie usuwania brodawczaków, a o usuwaniu zmian z twarzy piszemy w tekście brodawczak na twarzy.

Zmiany, które budzą wątpliwości, na przykład ciemny guzek, który szybko urósł, lekarz usuwa chirurgicznie w całości, tak aby można było je ocenić pod mikroskopem.

Najczęściej zadawane pytania

Co to jest biały brodawczak?

To potoczna nazwa, pod którą kryją się różne zmiany. Na skórze biaława lub cielista narośl to najczęściej kurzajka, włókniak miękki, rogowacenie stiukowe na podudziach albo mięczak zakaźny. W jamie ustnej biały brodawczak to zwykle brodawczak płaskonabłonkowy, łagodna zmiana związana z HPV. Płaska biała plama w jamie ustnej, której nie da się zetrzeć, może być leukoplakią i wymaga oceny dentysty.

Czy brodawczak może sam zniknąć?

Zależy, co to jest. Kurzajki często znikają same: u dzieci połowa w ciągu pół roku, a 90% w ciągu dwóch lat. Mięczak zakaźny u dzieci ustępuje w ciągu roku w połowie przypadków, a w ciągu 18 miesięcy w dwóch trzecich. Kłykciny czasem cofają się w ciągu sześciu miesięcy. Włókniaki miękkie zwykle się utrzymują. Brodawczaka w jamie ustnej nie warto obserwować na własną rękę, bo rozpoznanie potwierdza się po jego wycięciu.

Jak wygląda brodawczak HPV?

Na skórze to kurzajka: twarda, szorstka grudka o kalafiorowatej powierzchni, w kolorze skóry, biaława, szara, różowa lub brązowa, często z drobnymi czarnymi kropkami, czyli naczyniami krwionośnymi. Na twarzy bywa cienka i nitkowata. W jamie ustnej brodawczak płaskonabłonkowy ma palczaste wypustki, kolor od białego do różowego i zwykle nie przekracza 5 mm.

Od czego robi się brodawczak?

Kurzajki, kłykciny i brodawczaki jamy ustnej wywołuje wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), przenoszony przez kontakt skóry ze skórą, a kłykciny głównie drogą płciową. Włókniaki miękkie, które też nazywa się brodawczakami, mają niejasną przyczynę: sprzyjają im tarcie skóry, nadwaga, insulinooporność, cukrzyca typu 2 i ciąża. Mięczak zakaźny to zakażenie innym wirusem, z grupy pokswirusów.

Czy brodawczak może być złośliwy?

Włókniaki miękkie, zwykłe kurzajki i brodawczaki płaskonabłonkowe jamy ustnej są łagodne. Niektóre nowotwory złośliwe mogą jednak wyglądać jak brodawka, na przykład czerniak guzkowy na skórze albo rak brodawkowaty w jamie ustnej. Dlatego zmianę, która szybko rośnie, krwawi, ciemnieje albo wygląda inaczej niż pozostałe, powinien ocenić lekarz. Wysokoonkogenne typy HPV wywołują raka szyjki macicy i wiążą się z rakami gardła, jamy ustnej, odbytu, prącia, sromu i pochwy, ale nie są tymi typami, które dają zwykłe kurzajki.

Co oznacza czarny brodawczak?

Ciemna lub czarna narośl to najczęściej brodawka łojotokowa. Czarne kropki w kurzajce to naczynia włosowate. Włókniak, który nagle ściemniał i boli, może mieć zaburzone ukrwienie i powinien obejrzeć lekarz. Ciemny, wypukły, twardy guzek, który rośnie od kilku tygodni lub miesięcy, może jednak być czerniakiem guzkowym. Taką zmianę pokaż lekarzowi szybko, a nie usuwaj jej samodzielnie.

Do jakiego lekarza z białym brodawczakiem w jamie ustnej?

Do dentysty, który w razie potrzeby skieruje Cię do chirurga stomatologicznego lub szczękowo-twarzowego. Zmiany w gardle i krtani ocenia laryngolog. Do dentysty w ramach NFZ nie potrzeba skierowania. Jeśli przyjdziesz z taką zmianą do nas, lekarz ją obejrzy i wskaże, gdzie ją dalej diagnozować; zmiany na błonie śluzowej jamy ustnej zwykle kierujemy do dentysty lub chirurga stomatologicznego.

Podsumowanie

„Brodawczak biały” to nie jedna choroba. Na skórze biaława lub cielista narośl to zwykle kurzajka, włókniak miękki, rogowacenie stiukowe albo mięczak zakaźny; takie zmiany lekarz może ocenić i usunąć laserem CO2 w większości naszych ośrodków lub chirurgicznie. W jamie ustnej biała brodawkowata grudka to najczęściej łagodny brodawczak płaskonabłonkowy związany z HPV 6 i 11, ale ponieważ podobnie mogą wyglądać nowotwory, ocenia go i usuwa dentysta lub chirurg stomatologiczny. Płaska biała plama w jamie ustnej, której nie da się zetrzeć, może być leukoplakią i wymaga kontroli u dentysty. Ciemny lub czarny brodawczak to zwykle brodawka łojotokowa, ale ciemny, twardy guzek, który rośnie, trzeba szybko pokazać lekarzowi.

Zobacz również

• Brodawczak na głowie — co to może być, kiedy niepokoi i jak go usunąć
• Brodawki łojotokowe vs kurzajki — jak je odróżnić?
• Czy kurzajki są groźne?
• Włókniak miękki — czy to rak?
• Kurzajka na ustach i na wardze
• Brodawki płaskie — jak wyglądają i jak je usunąć