Oparzenie słoneczne u dziecka — objawy, pierwsza pomoc, czym smarować i kiedy do lekarza

Wystarczy jedno dłuższe popołudnie na plaży, w ogrodzie albo na basenie, żeby wieczorem skóra dziecka zrobiła się czerwona, gorąca i bolesna. Oparzenie słoneczne u dziecka to częsta sytuacja: w amerykańskim badaniu, w którym obserwowano białe dzieci od 5.–6. roku życia, według relacji rodziców 69% z nich w ciągu dwóch lat przeszło co najmniej jedno oparzenie [Dodd i wsp. 2007]. Łagodne oparzenie starszego dziecka można zwykle bezpiecznie leczyć w domu, a przy niemowlęciu lub małym dziecku zalecana jest pilna porada lekarza. Ważne, żeby wiedzieć, jak pomóc dziecku, czego nie robić i po czym poznać, że oparzenie wymaga lekarza.

W tym poradniku opisujemy objawy oparzenia u dzieci i niemowląt, pierwszą pomoc krok po kroku, to, czym smarować oparzoną skórę, co zrobić z pęcherzami, kiedy jechać do lekarza, ile trwa gojenie i dlaczego warto chronić dziecko przed kolejnymi oparzeniami. Ogólne zasady postępowania przy oparzeniu, także u dorosłych, opisujemy w artykule oparzenie słoneczne — co robić.

Oparzenie słoneczne u dziecka w skrócie

• Zabierz dziecko ze słońca i schłódź skórę letnią wodą lub wilgotnym ręcznikiem. Nie przykładaj lodu i pilnuj, żeby małe dziecko się nie wychłodziło [NHS — Sunburn].
• Podawaj dużo płynów: wodę lub mleko [AAP — Sun Safety].
• Nałóż lekki, bezzapachowy balsam lub preparat z aloesem [NHS — Sunburn; AAD — How to treat sunburn].
• Na ból — paracetamol lub ibuprofen w postaci dla dzieci, zgodnie z ulotką. Dziecku poniżej 16. roku życia nie podawaj aspiryny [NHS — Sunburn; NHS — Aspirin].
• Nie przekłuwaj pęcherzy [NHS — Sunburn].
• Niemowlę poniżej 1. roku życia z oparzeniem — od razu skontaktuj się z lekarzem [AAP — Sun Safety].
• Pilnie do lekarza, gdy są pęcherze, obrzęk, gorączka, dreszcze, wymioty, senność lub objawy odwodnienia [NHS — Sunburn; NHS — Dehydration].
• Chroń skórę przed słońcem do pełnego wygojenia i zapobiegaj kolejnym oparzeniom [NHS — Sunburn].

Dlaczego dzieci tak łatwo się oparzają?

NHS przypomina, że skóra dzieci jest znacznie bardziej wrażliwa niż skóra dorosłych, a szkody wywołane powtarzanym nadmiernym słońcem mogą w późniejszym życiu prowadzić do nowotworów skóry [NHS — Sunscreen and sun safety]. Światowa Organizacja Zdrowia również podkreśla, że dzieci są szczególnie wrażliwe na promieniowanie UV, a oparzenia w dzieciństwie zwiększają ryzyko raka skóry w dorosłości [WHO — Ultraviolet radiation]. Do tego dzieci spędzają latem dużo czasu na dworze, często w środku dnia. Amerykańska Akademia Pediatrii podaje, że około jednej czwartej całego życiowego „zasobu” słońca przypada na dzieciństwo i wiek nastoletni [AAP — Sun Safety].

Na oparzenie wpływa kilka rzeczy, o których łatwo zapomnieć:

• pora dnia — promieniowanie UV jest najsilniejsze w środku dnia; NHS zaleca cień w godzinach 11–15 od marca do października [NHS — Sunscreen and sun safety],
• chmury — przepuszczają nawet do 80% promieniowania UV, więc dziecko może się oparzyć w pochmurny dzień [AAP — Sun Safety],
• woda, piasek, śnieg i beton — odbijają promienie UV, przez co dawka rośnie [AAP — Sun Safety],
• karnacja — przy jasnej skórze do oparzenia może wystarczyć kwadrans w południowym słońcu [DermNet — Sunburn],
• zabawa w wodzie — woda zmywa krem z filtrem, a chłodzi skórę, więc dziecko nie czuje, że się przypieka [NHS — Sunscreen and sun safety].

Niemowlęta mają jeszcze jedną cechę: nie pocą się tak sprawnie jak dorośli, więc łatwiej się przegrzewają i odwadniają [FDA — Sunscreen on infants].

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Jak rozpoznać oparzenie słoneczne u dziecka? Objawy

Oparzona skóra [NHS — Sunburn; DermNet — Sunburn]:

• jest czerwona lub różowa — u dzieci o ciemniejszej karnacji zmiana koloru może być słabo widoczna,
• jest gorąca w dotyku i boli, a dziecko reaguje płaczem na dotyk, ubieranie czy kąpiel,
• bywa obrzęknięta i swędzi,
• po kilku dniach łuszczy się,
• przy silnym oparzeniu pokrywa się pęcherzami.

Małe dziecko nie powie, że coś je piecze. U niemowląt sygnałem oparzenia lub odwodnienia mogą być marudność, zaczerwienienie skóry i nadmierny płacz [FDA — Sunscreen on infants].

Kiedy pojawiają się objawy?

Oparzenie słoneczne ma dość przewidywalny przebieg [DermNet — Sunburn]:

Dlatego na plaży często „nic nie widać”, a wieczorem skóra jest już mocno spalona. Brak zaczerwienienia w trakcie zabawy nie oznacza, że dawka słońca była bezpieczna.

Stopnie oparzenia słonecznego u dziecka

• Oparzenie pierwszego stopnia — zaczerwienienie, ból, ciepło i obrzęk skóry. To łagodniejsza postać [DermNet — Sunburn].
• Oparzenie drugiego stopnia — pojawiają się pęcherze. AAD podkreśla, że pęcherze oznaczają właśnie oparzenie drugiego stopnia [AAD — How to treat sunburn].
• Ciężkie oparzenie — rozległe pęcherze i objawy ogólne: nudności, wymioty, ból głowy, gorączka i dreszcze. Może prowadzić do odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, a czasem wymaga leczenia w szpitalu [DermNet — Sunburn].

Oparzenie czy coś innego?

Nie każda czerwona wysypka po słońcu to oparzenie:

• Potówki to drobne, swędzące, kłujące grudki w miejscach, gdzie dziecko się poci. Pomaga przede wszystkim ochłodzenie skóry [NHS — Heat rash].
• Wielopostaciowe osutki świetlne, potocznie „uczulenie na słońce”, to swędząca wysypka z grudkami lub pęcherzykami, która pojawia się kilka godzin lub dni po słońcu, często na rękach, nogach i klatce piersiowej [NHS — Polymorphic light eruption]. Więcej w artykule uczulenie na słońce.
• Oparzenie od roślin i soku z limonki wygląda jak oparzenie w kształcie smug, kropel lub pasków i pojawia się 24–48 godzin po kontakcie skóry z sokiem rośliny i słońcem. Często tworzą się pęcherze, a potem brązowe przebarwienia, które mogą utrzymywać się latami. Wywołują je m.in. sok barszczu Mantegazziego i innych roślin baldaszkowatych oraz sok z limonki; dzieci bywają narażone na przykład przy zabawie łodygami roślin [DermNet — Phytophotodermatitis].

Jeśli dziecko oprócz zaczerwienienia skóry ma gorączkę, wymiotuje, jest senne lub rozdrażnione, myśl także o przegrzaniu, które opisujemy w artykule udar słoneczny.

Oparzenie słoneczne u dziecka — pierwsza pomoc krok po kroku

1. Zabierz dziecko ze słońca

Najlepiej do domu albo w chłodny cień. Im szybciej zaczniesz, tym lepiej [AAD — How to treat sunburn].

2. Schłódź skórę — ale nie wychładzaj dziecka

Weź z dzieckiem chłodny prysznic, przygotuj kąpiel albo przyłóż wilgotny ręcznik. U niemowląt i małych dzieci woda ma być letnia, przyjemna w dotyku, a chłodzenie krótkie, bo maluchy łatwo się wychładzają [NHS — Sunburn]. Kąpiel lub prysznic można powtarzać, gdy skóra znów zaczyna piec. Po kąpieli osusz skórę przez delikatne przykładanie ręcznika, bez pocierania [AAD — How to treat sunburn].

Nie przykładaj lodu ani zimnych okładów z zamrażarki bezpośrednio do skóry [NHS — Sunburn].

3. Podawaj płyny

Oparzenie „ściąga” wodę do skóry, więc łatwiej o odwodnienie [AAD — How to treat sunburn]. Podawaj dziecku wodę lub mleko [AAP — Sun Safety]. Niemowlę karmione piersią może w upał chcieć ssać częściej niż zwykle [NHS — Keeping your baby safe in the sun].

Obserwuj objawy odwodnienia. U dziecka to między innymi senność, suchość w ustach, ciemny mocz lub rzadsze siusianie, mało łez przy płaczu, a u niemowlęcia mniej mokrych pieluch i zapadnięte ciemiączko [NHS — Dehydration].

4. Nałóż lekki balsam

Po schłodzeniu nałóż balsam lub spray po opalaniu albo bezzapachowy krem nawilżający [NHS — Sunburn]. AAD poleca preparaty z aloesem, nakładane na jeszcze lekko wilgotną skórę i powtarzane, gdy pojawia się dyskomfort [AAD — How to treat sunburn]. Szczegółowo opisujemy to niżej.

5. Złagodź ból

Na ból NHS zaleca paracetamol lub ibuprofen, zgodnie z ulotką [NHS — Sunburn]. Amerykańska Akademia Pediatrii wskazuje, że u dziecka do 6. miesiąca życia stosuje się paracetamol, a u starszego paracetamol lub ibuprofen [AAP — Sun Safety]. Pamiętaj o trzech zasadach:

• podawaj lek w postaci przeznaczonej dla dzieci i w dawce dobranej do masy ciała i wieku, zgodnie z ulotką albo zaleceniem farmaceuty lub lekarza,
• u niemowlęcia z oparzeniem i tak najpierw skontaktuj się z lekarzem [AAP — Sun Safety],
• nie podawaj aspiryny dzieciom do 15. roku życia włącznie, bo w rzadkich przypadkach może wywołać groźny zespół Reye’a [NHS — Aspirin]. Uwaga: część zagranicznych poradników dla dorosłych wymienia aspirynę jako lek na oparzenie [AAD — How to treat sunburn] — to nie dotyczy dzieci.

6. Ubierz dziecko luźno i trzymaj je z dala od słońca

Luźne, przewiewne, bawełniane ubranie mniej drażni skórę niż obcisłe [NHS — Sunburn]. Oparzone miejsca chroń przed słońcem, dopóki skóra całkowicie się nie wygoi [NHS — Sunburn; AAP — Sun Safety].

7. Zadbaj o spokojną noc

Wieczór i noc po oparzeniu bywają najtrudniejsze, bo ból jest największy po 12–24 godzinach [DermNet — Sunburn]. Pomaga chłodny, zaciemniony pokój, lekka piżama i cienka pościel, a przed snem letnia kąpiel [NHS — Keeping your baby safe in the sun].

Czym smarować oparzenie słoneczne u dziecka?

Popularne w Polsce preparaty z pantenolem to kosmetyki nawilżające. Mogą przynieść ulgę, ale nie oczekuj, że przyspieszą gojenie. W starszym przeglądzie z 2004 r. (obejmującym badania do 2001 r.) przeanalizowano 40 prac o oparzeniach słonecznych, z których 14 dotyczyło leczenia oparzenia, które już powstało. Większość z tych 14 prac nie wykazała, by kremy ze sterydem, leki przeciwzapalne, antyoksydanty, leki przeciwhistaminowe czy emolienty skracały czas powrotu do zdrowia, a pozostałe pokazywały niewielką poprawę w badaniach o słabej metodologii. Autorzy uznali, że najrozsądniejsze jest leczenie objawów: zaczerwienienia, bólu i świądu [Han i Maibach 2004].

Prosta zasada: na oparzoną skórę dziecka nakładaj tylko to, co ją chłodzi i nawilża i jest przeznaczone do stosowania na skórę.

Pęcherze u dziecka, czyli oparzenie słoneczne 2 stopnia

Pęcherze to sposób, w jaki skóra chroni się przed zakażeniem i goi [AAD — How to treat sunburn]. Dlatego:

• nie przekłuwaj pęcherzy [NHS — Sunburn; AAD — How to treat sunburn],
• utrzymuj je w czystości, myjąc delikatnie wodą z łagodnym mydłem [DermNet — Sunburn],
• jeśli pęcherz pękł sam, nie zrywaj jego pokrywy, a ranę osłoń jałowym, wilgotnym opatrunkiem [DermNet — Sunburn],
• AAD dopuszcza zabezpieczenie gojących się pęcherzy cienką warstwą wazeliny [AAD — How to treat sunburn].

Pozorna sprzeczność z zaleceniem NHS, by nie smarować oparzonej skóry wazeliną [NHS — Sunburn], wynika z czasu: w pierwszych godzinach po oparzeniu postaw na chłodzenie i lekkie preparaty, a nie na tłuste maści.

Najważniejsze: pęcherze u dziecka to powód do konsultacji z lekarzem. NHS zaleca pilną wizytę, gdy skóra jest pokryta pęcherzami lub obrzęknięta [NHS — Sunburn], a Amerykańska Akademia Pediatrii — kontakt z lekarzem, gdy u starszego dziecka pojawiają się pęcherze, ból lub gorączka [AAP — Sun Safety].

Kiedy z oparzonym dzieckiem do lekarza?

Większość oparzeń słonecznych można leczyć w domu, a w razie wątpliwości pomoże farmaceuta [NHS — Sunburn]. Są jednak sytuacje, w których nie warto czekać.

Skontaktuj się z lekarzem od razu, gdy:

• oparzenie ma niemowlę poniżej 1. roku życia [AAP — Sun Safety],
• oparzone jest małe dziecko [NHS — Sunburn],
• skóra jest pokryta pęcherzami lub obrzęknięta [NHS — Sunburn],
• dziecko ma wysoką gorączkę, jest mu na przemian gorąco i zimno albo ma dreszcze [NHS — Sunburn],
• jest bardzo zmęczone, ma zawroty głowy, nudności lub wymiotuje [NHS — Sunburn],
• boli je głowa albo ma skurcze mięśni [NHS — Sunburn],
• ma objawy odwodnienia: jest senne, oddycha szybko, ma szybkie tętno, mało łez przy płaczu, rzadko siusia, a niemowlę ma zapadnięte ciemiączko [NHS — Dehydration].

W dzień zadzwoń do przychodni lekarza rodzinnego lub pediatry, a po godzinach skorzystaj z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej.

Wezwij pogotowie (112 lub 999), gdy:

Ciężkie oparzenie może iść w parze z przegrzaniem organizmu, czyli wyczerpaniem cieplnym albo udarem cieplnym [NHS — Sunburn]. Dziecko z objawami wyczerpania cieplnego (zmęczenie, zawroty i ból głowy, nudności, nadmierne pocenie, skurcze, silne pragnienie, rozdrażnienie) przenieś w chłodne miejsce, zdejmij zbędne ubrania, podawaj do picia wodę, zraszaj skórę chłodną wodą i wachluj. Powinno poczuć się lepiej w ciągu 30 minut [NHS — Heat exhaustion and heatstroke].

Pogotowie wezwij, jeśli [NHS — Heat exhaustion and heatstroke]:

• mimo 30 minut chłodzenia i picia dziecko nadal źle się czuje,
• ma bardzo wysoką temperaturę,
• ma gorącą skórę, która przestała się pocić,
• szybko oddycha lub ma szybkie tętno,
• jest splątane, ma drgawki albo traci przytomność.

Do czasu przyjazdu karetki owiń dziecko chłodnym, mokrym prześcieradłem albo zraszaj je chłodną wodą i wachluj [NHS — Heat exhaustion and heatstroke].

Wróć do lekarza, gdy oparzenie wygląda na zakażone

Zakażenie to jedno z możliwych powikłań ciężkiego oparzenia [DermNet — Sunburn]. Niepokojące są: ból, który narasta zamiast słabnąć, ropa w pęcherzach lub na skórze, szerzące się zaczerwienienie albo gorączka, która pojawia się kilka dni po oparzeniu.

Oparzenie słoneczne u niemowlęcia i rocznego dziecka

Najmłodsze dzieci wymagają szczególnej ostrożności. Amerykańska Akademia Pediatrii zaleca, by przy oparzeniu u dziecka poniżej 1. roku życia od razu skontaktować się z lekarzem [AAP — Sun Safety]. Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) dodaje, by dziecko natychmiast zabrać ze słońca, przyłożyć chłodne okłady na zaczerwienione miejsca i zadzwonić do pediatry [FDA — Sunscreen on infants]. Roczne dziecko z oparzeniem także warto pokazać lekarzowi, bo NHS zaleca pilną poradę przy każdym oparzeniu małego dziecka [NHS — Sunburn].

Zalecenia dotyczące kremu z filtrem u niemowląt nie są identyczne:

• NHS nie zaleca filtrów u dzieci poniżej 6. miesiąca życia i radzi trzymać je z dala od bezpośredniego słońca [NHS — Keeping your baby safe in the sun],
• Amerykańska Akademia Pediatrii dopuszcza u niemowląt poniżej 6. miesiąca niewielką ilość kremu na małe powierzchnie, na przykład na twarz, jeśli nie ma cienia i odpowiedniego ubrania [AAP — Sun Safety],
• FDA zaleca, by przed użyciem filtra u dziecka poniżej 6. miesiąca porozmawiać z pediatrą [FDA — Sunscreen on infants].

We wszystkich zaleceniach podstawą jest to samo: cień, przewiewne ubranie zakrywające skórę i kapelusz z rondem. Więcej w artykule niemowlę na słońcu.

Ile trwa oparzenie słoneczne u dziecka?

Zaczerwienienie ustępuje zwykle w ciągu 3–7 dni, łuszczenie zaczyna się po 4–7 dniach, a pęcherze goją się w ciągu 7–10 dni [DermNet — Sunburn]. Łuszczącej się skóry nie zdzieraj i nie pozwalaj dziecku jej drapać [NHS — Sunburn]. O tym etapie piszemy w artykule schodząca skóra po opalaniu.

Po złuszczeniu skóra jeszcze przez kilka tygodni łatwiej reaguje na słońce [DermNet — Sunburn]. To dobry moment, by szczególnie pilnować kapelusza, koszulki z rękawem i kremu z filtrem.

Jak szybko wyleczyć oparzenie słoneczne?

Uczciwie: nie da się tego istotnie przyspieszyć. Starszy przegląd z 2004 r. wskazuje, że uszkodzenie komórek naskórka powstaje już w chwili oparzenia, a dostępne metody łagodzą objawy, ale nie skracają wyraźnie gojenia [Han i Maibach 2004]. Chłodzenie, nawilżanie, płyny i lek przeciwbólowy sprawiają, że dziecko lepiej przechodzi te kilka dni. Najskuteczniejsze „leczenie” to zapobieganie kolejnym oparzeniom.

Dlaczego warto chronić dziecko przed oparzeniami?

Jedno oparzenie u dziecka nie przesądza o niczym i nie ma powodu do paniki. Warto jednak wiedzieć, dlaczego lekarze tak mocno podkreślają ochronę przed słońcem w dzieciństwie:

• Oparzenia zwiększają ryzyko czerniaka. W metaanalizie 51 badań ryzyko u osób, które kiedykolwiek się oparzyły, było około 1,6 raza większe (iloraz szans 1,6; dla oparzeń w dzieciństwie 1,9) [Dennis i wsp. 2008]. DermNet podaje, że nawet jedno oparzenie z pęcherzami co najmniej podwaja ryzyko czerniaka [DermNet — Sunburn], ale to szacunek wyższy niż w cytowanej metaanalizie, w której dla oparzeń z pęcherzami w dzieciństwie iloraz szans wynosił 1,7.
• Liczy się każde oparzenie, w każdym wieku. Ta sama metaanaliza (51 populacji badawczych) wykazała, że ryzyko czerniaka rośnie wraz z liczbą oparzeń w dzieciństwie, w wieku nastoletnim i w dorosłości, a nie tylko w dzieciństwie. Autorzy zalecają zapobieganie oparzeniom na każdym etapie życia [Dennis i wsp. 2008].
• Oparzenia wiążą się z większą liczbą znamion. W badaniu ponad 700 dzieci liczba oparzeń wiązała się z większą liczbą znamion, a oparzenia pleców z liczbą znamion na plecach [Dodd i wsp. 2007]. Duża liczba znamion to jeden z czynników ryzyka czerniaka.
• Ochrona działa. W kanadyjskim badaniu z losowaniem dzieci, które dostawały krem z filtrem SPF 30, miały w ciągu trzech lat mniej nowych znamion niż dzieci bez kremu (mediana 24 wobec 28), a efekt był najsilniejszy u dzieci z piegami [Gallagher i wsp. 2000].
• Ślady na skórze. Na jasnej skórze po oparzeniu mogą zostać trwałe brązowe plamki [DermNet — Sunburn].

O tym, jak oparzenia wpływają na ryzyko czerniaka, piszemy szerzej w artykule oparzenia słoneczne a czerniak.

Czy po oparzeniu sprawdzić znamiona dziecka?

Jedno oparzenie nie wymaga pilnej wizyty „z powodu znamion”. Na zaczerwienionej, obrzękniętej skórze znamiona mogą wyglądać inaczej niż zwykle, więc oceniaj je dopiero po wygojeniu. Jeśli po kilku tygodniach któreś znamię nadal wygląda inaczej, szybko rośnie, zmienia kolor, krwawi lub swędzi, pokaż je lekarzowi.

Kontrolę znamion u dziecka warto zaplanować, gdy dziecko ma dużo znamion, ma znamię wrodzone, w rodzinie był czerniak albo pojawiło się znamię, które wyróżnia się na tle pozostałych. Kiedy i jak kontrolować pieprzyki u najmłodszych, wyjaśniamy w artykułach pieprzyki u dzieci — kiedy kontrola i dermatoskopia u dzieci.

W naszych ośrodkach badanie wideodermatoskopowe dziecka kosztuje 380 zł. Badanie jest bezbolesne: lekarz ogląda znamiona w powiększeniu, a zdjęcia zmian wymagających obserwacji zapisuje, by porównać je podczas kolejnej wizyty.

Jak zapobiec kolejnemu oparzeniu?

• Cień w środku dnia — w godzinach 11–15 od marca do października [NHS — Sunscreen and sun safety]; WHO zaleca ochronę przed słońcem zawsze, gdy indeks UV wynosi 3 lub więcej [WHO — Ultraviolet radiation]. Jak czytać indeks UV, wyjaśniamy w artykule indeks UV.
• Ubranie — lekka koszulka z rękawem i spodenki z gęstej tkaniny, kapelusz z szerokim rondem lub osłoną karku i okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV [NHS — Sunscreen and sun safety; AAP — Sun Safety]. Więcej w artykule odzież z filtrem UV.
• Krem z filtrem — NHS zaleca dzieciom SPF co najmniej 30 i wysoką ochronę UVA, nakładany na wszystkie nieosłonięte miejsca, w tym twarz, uszy, stopy i grzbiety dłoni [NHS — Sunscreen and sun safety]. Ponawiaj go co 2 godziny oraz zawsze po kąpieli, wytarciu ręcznikiem i spoceniu się [NHS — Sunscreen and sun safety; AAP — Sun Safety]. Jak dobrać krem, piszemy w artykule krem z filtrem dla dzieci.
• Niemowlęta poniżej 6. miesiąca — z dala od bezpośredniego słońca [NHS — Keeping your baby safe in the sun; AAP — Sun Safety].
• Krem to nie wszystko — nie traktuj filtra jako powodu, by dziecko dłużej przebywało na słońcu [AAP — Sun Safety].

Pełny poradnik dla rodziców znajdziesz w artykule ochrona dzieci przed słońcem.

Najczęściej zadawane pytania

Czym smarować oparzenie słoneczne u dziecka?

Po schłodzeniu skóry letnią wodą nałóż lekki, bezzapachowy balsam nawilżający, preparat po opalaniu albo żel z aloesem, najlepiej na jeszcze lekko wilgotną skórę, i powtarzaj, gdy dziecko czuje pieczenie. Nie smaruj świeżego oparzenia wazeliną, masłem, olejem, jogurtem ani pastą do zębów. Kremów z lekami, w tym ze sterydem, nie stosuj u dziecka bez porady lekarza.

Co pomaga na oparzenia słoneczne u dziecka?

Najbardziej pomagają: zabranie dziecka ze słońca, chłodzenie skóry letnią wodą lub wilgotnym ręcznikiem, częste picie, lekki balsam lub żel z aloesem, luźne bawełniane ubranie i lek przeciwbólowy w postaci dla dzieci podany zgodnie z ulotką. Dziecku poniżej 16. roku życia nie podaje się aspiryny. Oparzoną skórę trzeba chronić przed słońcem do pełnego wygojenia.

Jak szybko wyleczyć oparzenie słoneczne?

Nie da się istotnie przyspieszyć gojenia. Starszy przegląd badań (z 2004 r.) nad leczeniem oparzeń słonecznych nie wykazał, by kremy ze sterydem, leki przeciwzapalne, antyoksydanty, leki przeciwhistaminowe czy emolienty wyraźnie skracały czas powrotu do zdrowia. Leczenie łagodzi objawy: ból, pieczenie i świąd. Dlatego tak ważne jest, by nie dopuszczać do kolejnych oparzeń.

Ile dni trwa oparzenie słoneczne?

Zaczerwienienie pojawia się po 2–6 godzinach, jest najsilniejsze po 12–24 godzinach i ustępuje w ciągu 3–7 dni. Po 4–7 dniach skóra zaczyna się łuszczyć, a pęcherze goją się zwykle w ciągu 7–10 dni. Po złuszczeniu skóra jeszcze przez kilka tygodni łatwiej się oparza.

Kiedy z oparzeniem słonecznym dziecka do lekarza?

Od razu, gdy oparzone jest niemowlę poniżej 1. roku życia. U starszego dziecka pilnie, gdy pojawiają się pęcherze lub obrzęk, gorączka, dreszcze, silny ból, wymioty, ból głowy, senność, zawroty głowy, skurcze mięśni albo objawy odwodnienia. Przy objawach udaru cieplnego, takich jak bardzo wysoka temperatura, gorąca sucha skóra, splątanie, drgawki lub utrata przytomności, wezwij pogotowie: 112 lub 999.

Czy przy oparzeniu słonecznym dziecko może mieć gorączkę?

Tak, ciężkie oparzenie słoneczne może dawać gorączkę, dreszcze, nudności, wymioty i ból głowy. To sygnał, że oparzenie jest rozległe albo dołączyło się przegrzanie organizmu, dlatego dziecko z gorączką po pobycie na słońcu powinien pilnie zobaczyć lekarz.

Czy można kąpać dziecko z oparzeniem słonecznym?

Tak. Chłodna, a u małych dzieci letnia kąpiel lub prysznic to jeden z najlepszych sposobów łagodzenia pieczenia. Pilnuj, by dziecko się nie wychłodziło, nie trzyj skóry, tylko delikatnie ją osusz przez przyłożenie ręcznika, i od razu nałóż lekki balsam. Nie przekłuwaj pęcherzy.

Kiedy dziecko po oparzeniu może wrócić na słońce?

Oparzoną skórę trzeba chronić przed słońcem, dopóki całkowicie się nie wygoi. Dziecko może bawić się na dworze, ale w cieniu, w ubraniu zakrywającym oparzone miejsca i w kapeluszu. Po złuszczeniu skóra przez kilka tygodni łatwiej się oparza, więc ochrona przed słońcem jest wtedy szczególnie ważna.

Podsumowanie

Łagodne oparzenie słoneczne u starszego dziecka zwykle da się leczyć w domu: zabierz dziecko ze słońca, schłódź skórę letnią wodą, podawaj płyny, nałóż lekki balsam lub żel z aloesem i w razie bólu podaj lek przeciwbólowy w postaci dla dzieci, nigdy aspirynę. Nie przekłuwaj pęcherzy i nie smaruj skóry tłuszczem ani domowymi miksturami. Niemowlę z oparzeniem, pęcherze, obrzęk, gorączka, wymioty, senność czy objawy odwodnienia to powody do pilnej wizyty, a objawy udaru cieplnego — do wezwania pogotowia. Gojenie trwa zwykle od kilku dni do dwóch tygodni i nie da się go istotnie przyspieszyć. Oparzenia słoneczne zwiększają ryzyko czerniaka w przyszłości, dlatego najważniejsze jest zapobieganie kolejnym: cień, ubranie, kapelusz i krem z filtrem.

Zobacz również

• Oparzenie słoneczne — co robić
• Ochrona dzieci przed słońcem
• Niemowlę na słońcu
• Krem z filtrem dla dzieci
• Oparzenia słoneczne a czerniak