Krem z filtrem dla dzieci — od jakiego wieku, jaki SPF, mineralny czy chemiczny i ile nakładać

Skóra dziecka łatwo się spala, a dziecko spędza na dworze więcej czasu niż większość dorosłych, często w wodzie i w środku dnia. WHO podkreśla, że dzieci są bardziej wrażliwe na promieniowanie UV niż dorośli, a oparzenia, zwłaszcza w dzieciństwie, zwiększają ryzyko czerniaka w późniejszym życiu [WHO, Protecting against skin cancer]. Dobrze dobrany krem z filtrem jest jednym z filarów ochrony, choć nie jedynym.

W tym artykule wyjaśniamy, od jakiego wieku stosować krem z filtrem, jaki SPF wybrać, czy filtry mineralne są lepsze dla dzieci, ile kremu potrzeba i jak go nakładać w przedszkolu, na plaży i podczas zabawy. Nie podajemy nazw produktów. Pokazujemy, jak samodzielnie ocenić etykietę.

Dziecku pojawiają się nowe znamiona?

To u dzieci normalne, ale zmiana, która szybko rośnie, krwawi lub wyróżnia się wyglądem, wymaga oceny lekarza.

Umów się

Krem z filtrem dla dzieci — w skrócie

• Do 6. miesiąca życia: cień, lekkie ubranie zakrywające ręce i nogi, kapelusz. Krem tylko wyjątkowo, w małej ilości [NHS; AAD].
• Od 6. miesiąca: krem z filtrem SPF 30 lub wyższym, z ochroną UVA; rozsądny wybór to SPF 50 lub 50+ [NHS; AAD].
• Rodzaj filtra: przy wrażliwej skórze najlepiej mineralny (tlenek cynku, dwutlenek tytanu) [AAD].
• Ilość: gruba warstwa, najlepiej nałożona dwukrotnie.
• Odnawianie: co około dwie godziny i zawsze po kąpieli, spoceniu się i wytarciu ręcznikiem [NHS].
• Krem to dodatek do cienia, kapelusza, odzieży i okularów, a nie ich zastępstwo [WHO].

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii

65 000+usuniętych zmian

100+lekarzy w zespole

8miast w Polsce

Umów badanie znamion

Od jakiego wieku krem z filtrem?

Niemowlęta do 6. miesiąca życia

NHS zaleca, by niemowląt do 6. miesiąca życia nie wystawiać na bezpośrednie słońce i nie stosować u nich kremu z filtrem [NHS, Keeping your baby safe in the sun]. Amerykańska Akademia Dermatologii (AAD) również stawia na cień: parasol, daszek wózka, lekkie ubranie z długim rękawem, kapelusz z szerokim rondem. Jeśli cienia i odpowiedniego ubrania nie da się zapewnić, AAD dopuszcza nałożenie niewielkiej ilości kremu SPF 30 lub wyższego o szerokim spektrum, najlepiej z tlenkiem cynku lub dwutlenkiem tytanu, które rzadziej podrażniają skórę niemowlęcia [AAD, How to protect your baby from the sun].

WHO idzie dalej i zaleca, by dzieci do 12. miesiąca życia przebywały w cieniu, a małe dzieci nigdy nie spały na słońcu [WHO, Protecting against skin cancer].

Praktyczna uwaga od NHS: nie przykrywaj wózka kocem dla ochrony przed słońcem, bo grozi to przegrzaniem. Zamiast tego użyj parasolki lub osłony przeciwsłonecznej przypinanej do wózka [NHS].

Od 6. miesiąca życia

Od tego wieku krem z filtrem jest normalną częścią ochrony. NHS zaleca SPF co najmniej 30 z ochroną UVA i UVB, nakładany obficie i odnawiany co dwie godziny oraz zaraz po kąpieli lub spoceniu się [NHS, Keeping your baby safe in the sun]. Krem nakładaj na skórę, której nie zakrywa ubranie: twarz, uszy, stopy, grzbiety dłoni [NHS, Sunscreen and sun safety].

Jaki SPF dla dziecka?

NHS i AAD podają jako minimum SPF 30 z ochroną UVA [NHS; AAD]. My zalecamy dzieciom SPF 50 lub 50+, z kilku powodów:

• dziecko spędza na słońcu długie godziny, często w środku dnia,
• rodzice zwykle nakładają za mało kremu, a przy cienkiej warstwie realna ochrona jest dużo niższa od tej z etykiety,
• krem ściera się podczas zabawy w piasku i zmywa w wodzie.

Wyższy SPF daje zapas na te błędy. O tym, czym różnią się SPF 30, 50 i 50+, piszemy w artykule „Jaki filtr SPF wybrać?”

Na etykiecie sprawdź też:

• symbol „UVA” w kółku, który oznacza, że ochrona przed UVA wynosi co najmniej 1/3 SPF [Zalecenie Komisji 2006/647/WE],
• odporność na wodę, jeśli dziecko będzie się kąpać,
• termin ważności i symbol otwartego słoiczka z liczbą miesięcy po otwarciu [NHS].

Filtr mineralny czy chemiczny dla dziecka?

AAD zauważa, że większość kremów dla dzieci zawiera tlenek cynku i dwutlenek tytanu, czyli filtry mineralne [AAD, How to choose the right sunscreen]. Rzadziej podrażniają skórę, dlatego AAD poleca je dla niemowląt i przy skórze wrażliwej. NHS dodaje, że produkty dla dzieci zawierają zwykle mniej dodatków, które mogą drażnić skórę [NHS, Keeping your baby safe in the sun].

Filtry chemiczne też są w Unii Europejskiej dopuszczone do stosowania i podlegają ocenie bezpieczeństwa. U starszego dziecka, które dobrze je toleruje, nie ma powodu, by z nich rezygnować. Najważniejsze, by krem miał wysoki SPF, ochronę UVA i był nakładany hojnie. Pytania o bezpieczeństwo filtrów, w tym nanocząstek, omawiamy w artykule „Czy filtry przeciwsłoneczne są szkodliwe?”

Krem, mleczko, sztyft czy spray?

AAD radzi przy sprayu trzymać dyszę blisko skóry, spryskać tak, by skóra lśniła, i dokładnie rozetrzeć. Nigdy nie rozpylaj sprayu w okolicy twarzy i ust ani na wietrze. Na twarz najpierw spryskaj własne dłonie [AAD, How to use stick and spray sunscreens].

Ostrożność przy sprayach wynika też z ocen bezpieczeństwa. Unijny komitet naukowy SCCS uznał, że dane o nanocząstkach dwutlenku tytanu w produktach rozpylanych nie wystarczają, by ocenić bezpieczeństwo wdychania ich do płuc [SCCS/1583/17]. Przy małych dzieciach na twarz wybieraj więc krem lub sztyft.

Ile kremu z filtrem nałożyć dziecku?

SPF na opakowaniu mierzy się przy warstwie 2 mg na centymetr kwadratowy skóry, co dla dorosłego oznacza około sześciu łyżeczek kremu na całe ciało [Zalecenie Komisji 2006/647/WE]. Dziecko ma mniejszą powierzchnię skóry, więc potrzebuje mniej kremu w sumie, ale warstwa musi być równie gruba.

W praktyce:

• nakładaj tyle, by skóra przez chwilę wyglądała na wyraźnie pokrytą kremem, a potem go rozsmaruj,
• nakładaj krem dwa razy: w japońskim badaniu podwójna aplikacja pozwoliła zbliżyć się do ilości zalecanej w testach [Teramura i wsp., Clin Exp Dermatol 2012],
• NHS zaleca podobnie: przed dłuższym pobytem na słońcu nałóż krem dwa razy, około 30 minut przed wyjściem i tuż przed wyjściem [NHS, Sunscreen and sun safety].

Jak nakładać krem z filtrem u dziecka

1. Przed wyjściem, na suchą skórę, najlepiej jeszcze w domu, zanim dziecko zacznie biegać.
2. Nie pomijaj uszu, karku, ramion, grzbietów stóp i dłoni, kolan oraz skóry pod brzegami ubrania. WHO wymienia jako szczególnie narażone twarz, szyję, ramiona, plecy, kolana i grzbiety stóp [WHO, Protecting against skin cancer].
3. Usta chroń pomadką z filtrem, a okolice oczu sztyftem, który nie spływa do oczu.
4. Odnawiaj krem co około dwie godziny oraz zaraz po kąpieli, spoceniu się i wytarciu ręcznikiem, także gdy jest „wodoodporny” [NHS].

Przedszkole, szkoła, obóz

• Posmaruj dziecko rano przed wyjściem.
• Daj mu krem lub sztyft do plecaka i podpisz go.
• Zapytaj w placówce, czy opiekunowie pomagają w nakładaniu kremu przed zabawą na dworze.
• Ucz dziecko samodzielnego nakładania. WHO zaleca, by dzieci od najmłodszych lat przyzwyczajały się do kremu z filtrem [WHO].

Czy to naprawdę działa? Co mówią badania

W kanadyjskim badaniu z losowym przydziałem dzieci w wieku szkolnym rodzice z jednej grupy otrzymali krem SPF 30 o szerokim spektrum i instrukcję, by smarować nim dziecko przed każdym pobytem na słońcu dłuższym niż pół godziny. Po trzech latach dzieci z tej grupy miały mniej nowych znamion niż dzieci z grupy kontrolnej. Efekt był najwyraźniejszy u dzieci z piegami: według modelu autorów mogły mieć one o 30–40% mniej nowych znamion [Gallagher i wsp., JAMA 2000]. Duża liczba znamion to jeden z najsilniejszych czynników ryzyka czerniaka.

Metaanaliza ponad 50 badań wykazała, że ryzyko czerniaka rośnie wraz z liczbą oparzeń słonecznych w każdym okresie życia, nie tylko w dzieciństwie [Dennis i wsp., Ann Epidemiol 2008]. Ochrona dziecka to więc nie tylko inwestycja w jego przyszłość, ale też dobry moment, by cała rodzina wyrobiła sobie te same nawyki. Więcej o oparzeniach piszemy w artykule Oparzenia słoneczne a czerniak.

Krem to nie wszystko

WHO uważa cień i odzież za skuteczniejszą ochronę niż sam krem [WHO]. Dla dzieci NHS i WHO zalecają:

• cień, szczególnie w godzinach najsilniejszego słońca; w Wielkiej Brytanii NHS wskazuje porę między 11:00 a 15:00 [NHS],
• luźne ubranie z rękawami,
• kapelusz z szerokim rondem lub z długą klapą z tyłu, osłaniający głowę, uszy i kark [NHS],
• okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV [NHS; WHO],
• picie płynów i obserwowanie, czy dziecko się nie przegrzewa [AAD].

AAD radzi natychmiast zabrać dziecko w chłodne miejsce, jeśli staje się marudne, płacze albo jego skóra jest gorąca w dotyku [AAD, How to protect your baby from the sun].

Gdy krem podrażnia skórę

Zaczerwienienie, pieczenie lub wysypka po kremie mogą oznaczać podrażnienie lub uczulenie. AAD radzi w takiej sytuacji wybrać krem wyłącznie z filtrami mineralnymi i bez substancji zapachowych [AAD, How to choose the right sunscreen]. Przy atopowym zapaleniu skóry, nawracających wysypkach lub wątpliwościach, czy to reakcja na krem czy na słońce, porozmawiaj z lekarzem.

A co z witaminą D?

Polskie wytyczne z 2023 roku zalecają u dzieci w wieku 1–3 lat suplementację witaminy D przez cały rok. U zdrowych dzieci w wieku 4–10 lat, które od maja do końca września przebywają na słońcu 15–30 minut między 10:00 a 15:00 z odsłoniętymi przedramionami i nogami, bez kremu z filtrem, suplementacja nie jest konieczna, choć nadal jest bezpieczna i zalecana. Jeśli ten warunek nie jest spełniony, wytyczne zalecają suplementację przez cały rok [Płudowski i wsp., Nutrients 2023]. Taki krótki pobyt na słońcu nie oznacza opalania: kończ go dużo wcześniej, niż skóra dziecka zacznie się różowić, a przy dłuższej zabawie nałóż krem. O związku kremu z filtrem z witaminą D piszemy w artykule Czy przez filtr powstaje witamina D?

Znamiona u dziecka

U dzieci nowe znamiona pojawiają się naturalnie, zwłaszcza w wieku szkolnym. Zwykle nie są powodem do niepokoju. Warto jednak pokazać lekarzowi znamię, które szybko rośnie, ma nierówny kolor, krwawi, swędzi lub wyraźnie różni się od pozostałych. Więcej na ten temat piszemy w artykule Pieprzyki u dzieci — kiedy kontrola.

Najczęstsze pytania

Od jakiego wieku można stosować krem z filtrem u dziecka?

Zalecenia brytyjskiej NHS i Amerykańskiej Akademii Dermatologii mówią, by u niemowląt do 6. miesiąca życia polegać na cieniu i odzieży, a nie na kremie. Jeśli nie da się zapewnić cienia, AAD dopuszcza niewielką ilość kremu z filtrem (najlepiej mineralnym) na odsłonięte miejsca. Od 6. miesiąca życia krem z filtrem stosuje się normalnie, obok cienia, kapelusza i ubrania.

Jaki SPF dla dziecka?

Minimum to SPF 30 z ochroną UVA, tak zalecają NHS i AAD. Ponieważ dzieci spędzają na dworze dużo czasu, często w wodzie, i rzadko są smarowane wystarczająco grubo, rozsądnym wyborem jest SPF 50 lub 50+, odporny na wodę.

Filtr mineralny czy chemiczny dla dziecka?

Oba rodzaje są w Unii Europejskiej dopuszczone do stosowania w kosmetykach i podlegają ocenie bezpieczeństwa. Filtry mineralne, czyli tlenek cynku i dwutlenek tytanu, rzadziej podrażniają skórę, dlatego AAD poleca je dla niemowląt i dzieci z wrażliwą skórą. Najważniejsze, by krem miał wysoki SPF, ochronę UVA i był nakładany hojnie.

Czy dziecko może używać kremu z filtrem dla dorosłych?

Starsze dziecko może, jeśli krem ma odpowiedni SPF, ochronę UVA i nie podrażnia skóry. Produkty dla dzieci mają jednak zwykle prostszy skład, z mniejszą liczbą dodatków, które mogą drażnić skórę, dlatego u małych dzieci i przy skórze wrażliwej lepiej wybrać krem przeznaczony dla nich.

Czy spray z filtrem jest dobry dla dziecka?

Spray ułatwia smarowanie ruchliwego dziecka, ale trzeba go użyć dużo i rozetrzeć. Nie rozpylaj go w okolicy twarzy ani na wietrze, by dziecko go nie wdychało. Na twarz nałóż produkt najpierw na swoje dłonie albo użyj kremu lub sztyftu.

Podsumowanie

Niemowlęta do 6. miesiąca życia chroni się przede wszystkim cieniem i odzieżą. Od 6. miesiąca dziecko potrzebuje kremu z filtrem SPF co najmniej 30, a najlepiej 50 lub 50+, z ochroną UVA, odpornego na wodę, przy wrażliwej skórze z filtrami mineralnymi. Nakładaj go grubo, najlepiej dwa razy, i odnawiaj co dwie godziny oraz po każdej kąpieli. Spray rozcieraj i nie stosuj go przy twarzy. Krem to tylko część ochrony: równie ważne są cień, kapelusz, ubranie i okulary.

Zobacz również:

Chronisz dziecko przed słońcem? Zadbaj też o kontrolę znamion

Umów się

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

WarszawaPoznańKrakówGdańskWrocławSzczecinKatowiceLublin

Umów badanie znamion

Zobacz również

• Pieprzyki u dzieci — kiedy kontrola
• Usuwanie znamion u dziecka
• Krem z filtrem — jak wybrać
• Oparzenia słoneczne a czerniak
• Ochrona dzieci przed słońcem — poradnik dla rodziców
• Jak chronić niemowlę przed słońcem
• Ile kremu z filtrem nałożyć na twarz i ciało
• Reaplikacja SPF w ciągu dnia
• Różnice między filtrem mineralnym a chemicznym
• SPF w sztyfcie do poprawek w ciągu dnia
• Ubrania z filtrem UV
• Krem z filtrem w ciąży