Zmiany skórne — zdjęcia i opisy: atlas najczęstszych zmian łagodnych, przedrakowych i złośliwych

Większość plamek, grudek i guzków na skórze to zmiany łagodne, które lekarz widuje codziennie. Problem polega na tym, że gołym okiem różnią się od siebie mniej, niż sugerują podręczniki: brodawka łojotokowa potrafi udawać czerniaka, czerniak bezbarwnikowy wygląda jak zwykła różowa grudka, a rak podstawnokomórkowy przez miesiące uchodzi za niegojący się pryszcz. Ten atlas ma pomóc nazwać to, co widzisz na własnej skórze, i zdecydować, czy wystarczy obserwacja, czy potrzebne jest badanie.

Każda zmiana ma tu jedno zdjęcie, krótki opis cech, po których lekarz ją rozpoznaje, i link do pełnego artykułu. Zdjęcia pochodzą z naszych gabinetów i z otwartych zbiorów Wikimedia Commons; przy każdym podpisujemy, co naprawdę na nim widać. Szczegółowo o tym, jak wyglądają raki skóry i czerniak, piszemy w osobnym artykule rak skóry — zdjęcia i objawy; tutaj nowotwory są tylko jedną z grup, pokazaną obok zmian, z którymi bywają mylone. Jeśli chcesz najpierw opisać swoją zmianę słowami, pomoże w tym poradnik co to za zmiana na skórze.

Jak korzystać z atlasu zmian skórnych

• Jedno zdjęcie to jeden przykład. Ta sama zmiana na jasnej i ciemnej skórze, na twarzy i na plecach, po roku i po dziesięciu latach wygląda inaczej.
• Porównuj cechy, nie wrażenie. Pytaj: czy zmiana leży na skórze, czy pod nią; czy jest jednobarwna; czy ma równy brzeg; czy się zmienia.
• Atlas nie służy do samodiagnozy. Jego celem jest to, by odróżnić zmianę, którą można obserwować, od takiej, którą trzeba pokazać lekarzowi. O tym, czym jest, rozstrzyga badanie dermatoskopowe, a w razie wątpliwości histopatologia.

Łagodne zmiany barwnikowe: brązowe i czarne plamki

Znamię barwnikowe (pieprzyk)

Znamię barwnikowe o równym brzegu: wypukła, ciemna, czerwonobrązowa grudka o zrazikowej powierzchni z jaśniejszymi plamkami. Fot. National Cancer Institute (NCI), USA, Wikimedia Commons, Public domain

Zwykłe znamię to skupisko komórek barwnikowych. Typowy pieprzyk jest symetryczny, ma równy brzeg i jeden kolor, od jasnobrązowego po czarny, i przez lata wygląda tak samo. Może być płaski lub wypukły, czasem z włosem. Znamion najwięcej jest w młodości, a w późniejszym życiu ich liczba maleje, bo część z czasem blednie i zanika; nowe znamię po 40. roku życia warto pokazać lekarzowi. Skąd się biorą i ile ich można mieć, wyjaśniamy w artykule dlaczego powstają znamiona.

Znamię atypowe (dysplastyczne)

Znamię atypowe: płaska, nieregularna plama o niejednolitym, brązowo-różowym zabarwieniu i rozmytym brzegu. Fot. National Cancer Institute (NCI), USA, Wikimedia Commons, Public domain

Znamię atypowe jest większe, mniej regularne i bardziej wielobarwne niż zwykły pieprzyk, przez co przypomina wczesnego czerniaka. Samo w sobie jest łagodne, a ryzyko, że pojedyncze znamię atypowe przekształci się w czerniaka, jest niskie. Liczne znamiona atypowe są jednak markerem podwyższonego ryzyka czerniaka, rosnącego z ich liczbą. Takie znamiona wymagają regularnej kontroli dermatoskopowej; o tym, kiedy je usuwać, piszemy w artykule znamiona atypowe — usuwanie.

Piegi

Drobne, równomiernie rozsiane piegi na skórze ramienia. Fot. Stiller Beobachter from Ansbach, Germany, Wikimedia Commons, CC BY 2.0

Piegi to płaskie, jasno- lub ciemnobrązowe plamki o średnicy 3–10 mm, często okrągłe i zlewające się w większe pola. Są typowe dla osób o jasnej karnacji i rudych włosach, wyraźniejsze latem i bledsze zimą. Nie są zmianą chorobową, ale sygnalizują skórę wrażliwą na słońce. Więcej w artykule piegi na nosie.

Plamy soczewicowate (plamy starcze, słoneczne)

Liczne plamy soczewicowate słoneczne („plamy starcze”) na grzbiecie dłoni. Fot. Alain Gérard, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Płaskie, brązowe plamy na grzbietach dłoni, przedramionach, twarzy i dekolcie, które nie bledną zimą. Powstają w wyniku wieloletniego działania promieniowania UV ze słońca lub solarium i są najczęstsze u osób w średnim i starszym wieku. Są łagodne, ale na tej samej, uszkodzonej słońcem skórze rozwija się czerniak typu lentigo, dlatego plama, która ciemnieje, rośnie lub ma nierówny kolor, wymaga oceny. Zobacz plamy soczewicowate i plamy starcze na twarzy.

Brodawka łojotokowa

Brodawka łojotokowa: owalna, jasnobrązowa, lekko wyniosła zmiana o szorstkiej, matowej powierzchni, wyraźnie odgraniczona od otoczenia.

Najczęstsza łagodna narośl u osób po 40. roku życia; szacuje się, że ponad 90% ludzi po 60. roku życia ma co najmniej jedną. Wygląda jak brązowa, woskowa lub szorstka zmiana „przyklejona” do skóry, może pojawić się wszędzie poza dłońmi i podeszwami. Ciemna, nierówna brodawka łojotokowa bywa mylona z czerniakiem i odwrotnie, dlatego nową, szybko rosnącą zmianę tego typu ogląda się w dermatoskopie. Pełny opis: brodawki łojotokowe — czym są i jak je usunąć.

Znamię Beckera

Znamię Beckera na barku: nieregularna, brązowa plama porośnięta ciemnymi włosami. Fot. Jmarchn, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Duża brązowa plama, często z nadmiernym owłosieniem, która ujawnia się w okresie dojrzewania, zwykle na barku lub klatce piersiowej, głównie u chłopców i mężczyzn. To nie znamię barwnikowe, lecz nadmierny rozrost naskórka, komórek barwnikowych i mieszków włosowych. Zmiana jest łagodna i nie wymaga usuwania. Więcej w artykule znamię Beckera.

Zdjęcia w internecie nie zastąpią badania

U nas znamię ogląda lekarz — wideodermatoskopem, podczas jednej wizyty.

Umów się

Łagodne guzki i narośle w kolorze skóry

Włókniak miękki (brodawka nitkowata)

Włókniak miękki w zbliżeniu: drobna, wypukła, czerwonobrązowa narośl wyraźnie odgraniczona od otaczającej skóry. Fot. Davidwidlund, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Miękka, uszypułowana narośl w kolorze skóry lub ciemniejsza, od 1 mm do kilku centymetrów, najczęściej w fałdach: na szyi, pod pachami i w pachwinach. Włókniaków przybywa z wiekiem, przy otyłości i cukrzycy typu 2, a sprzyja im tarcie skóry o skórę. Są łagodne; usuwa się je, gdy przeszkadzają lub zahaczają o ubranie. Zobacz włókniaki na ciele — zdjęcia i akrochordon.

Włókniak twardy (dermatofibroma)

Włókniak twardy: niewielka zmiana o szarobrązowo-fioletowym, lekko błyszczącym środku i różowobrązowej obwódce, otoczona włosami. Fot. Jmarchn, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Twardy, zwykle pojedynczy guzek w skórze, najczęściej na podudziu, częściej u kobiet. Bywa wiązany z drobnym urazem, na przykład ukąszeniem owada, choć nie zawsze. Charakterystyczne jest to, że przy ściśnięciu skóry po bokach guzek zapada się, tworząc dołek. Jest łagodny i zwykle nie wymaga usuwania; szczegóły w artykule włókniak twardy.

Kaszak (torbiel naskórkowa)

Kaszak (torbiel naskórkowa) na łydce: gładkie, lekko zaczerwienione uwypuklenie skóry bez wyraźnego brzegu. Fot. Ianchai, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Sprężysta kulka w skórze o średnicy 1–3 cm, zrośnięta ze skórą, często z ciemnym punktem na szczycie, najczęściej na tułowiu i twarzy. Powstaje z zatkanego mieszka włosowego i jest wypełniona keratyną, nie łojem. Może pęknąć i się zapalić; na stałe usuwa ją tylko wycięcie z torebką. Pełny opis: kaszak. Miękki, głębszy guz pod skórą, nad którym skóra przesuwa się swobodnie, to raczej tłuszczak.

Kurzajka (brodawka wirusowa)

Dwie kurzajki, czyli brodawki wirusowe, na skórze stopy: jasne, szorstkie, zrogowaciałe grudki o nierównej powierzchni, wyraźnie odcinające się od otoczenia. Zdjęcie kliniczne.

Szorstka, zrogowaciała grudka wywołana wirusem HPV, najczęściej na dłoniach i stopach, szczególnie u dzieci. Po zeskrobaniu wierzchniej warstwy widać w niej drobne czarne lub czerwone kropki, czyli naczynia włosowate, których nie ma odcisk. Kurzajki są zakaźne i łagodne; u dzieci większość znika sama. Zobacz kurzajki — co to jest.

Prosaki (milia)

Prosaki na powiece: kilka drobnych, białych lub żółtawych kropek tuż pod powierzchnią skóry. Fot. Original uploader was Silver442n at en.wikipedia, Wikimedia Commons, Public domain

Drobne, perłowobiałe grudki tuż pod powierzchnią skóry, najczęściej wokół oczu i na policzkach, u osób w każdym wieku. To miniaturowe torbiele wypełnione keratyną, zupełnie nieszkodliwe. Nie da się ich wycisnąć jak zaskórnika; lekarz usuwa je przez nakłucie sterylną igłą, a w większości naszych ośrodków także laserem CO2. Więcej w artykule prosak.

Kępki żółte (xanthelasma)

Kępki żółte na powiekach: żółtawe, lekko wyniosłe grudki w wewnętrznych kącikach obu oczu. Fot. Oleg Tymofii, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Żółtawe, miękkie płytki w wewnętrznych kącikach powiek, zbudowane ze złogów cholesterolu. Zaczynają się jako mała grudka i powiększają się powoli przez miesiące. Kępki żółte są najczęstszą postacią żółtaków i uznaje się je za niezależny wskaźnik ryzyka choroby niedokrwiennej serca, dlatego warto sprawdzić lipidogram. Zobacz kępki żółte na powiekach.

Mięczak zakaźny

Mięczak zakaźny: trzy różowe, lśniące, kopulaste grudki z zagłębieniem na szczycie. Fot. E van Herk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Lśniące, różowe lub perłowe grudki z charakterystycznym zagłębieniem w środku, wywołane przez wirusa z grupy pokswirusów. Dotyczą głównie niemowląt i dzieci do 10. roku życia, łatwiej szerzą się w wodzie, na przykład przy wspólnych kąpielach, i trwają dłużej u dzieci z atopowym zapaleniem skóry. Więcej w artykule mięczak zakaźny.

Czerwone zmiany naczyniowe

Naczyniak rubinowy

Kilka naczyniaków rubinowych różnej wielkości na skórze klatki piersiowej i ramienia. Czerwone, wypukłe kropki wyraźnie różnią się od płaskich, brązowych plamek obok.

Jaskrawoczerwone, gładkie kropki i grudki na tułowiu i ramionach. Ich liczba wyraźnie rośnie po 40. roku życia; szacuje się, że ma je 75% osób po 75. roku życia. Są łagodne i nie wymagają leczenia, chyba że krwawią po otarciu lub przeszkadzają. Zobacz naczyniak rubinowy i czerwona kropka na skórze.

Ziarniniak naczyniowy

Ziarniniak naczyniowy na palcu: intensywnie czerwona grudka z obwódką naskórka tuż przy paznokciu. Fot. Sceekr, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Czerwona, krucha grudka, która wyrasta w ciągu kilku tygodni, często po drobnym urazie, i łatwo krwawi. Występuje u dzieci, nastolatków i młodych dorosłych, a także w ciąży. Jest łagodna, ale ponieważ czerwona, krwawiąca grudka może być też czerniakiem bezbarwnikowym, zmianę usuwa się z badaniem histopatologicznym. Więcej w artykule ziarniniak naczyniowy.

Naczyniak płaski (plama typu port-wine)

Naczyniak płaski na podudziu: rozległa, różowoczerwona, nieregularna plama sięgająca na stopę. Fot. Dr. Wonko, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Płaska, różowa lub czerwona plama obecna od urodzenia, która rośnie proporcjonalnie z dzieckiem i nie znika sama. To malformacja naczyń włosowatych; jej łagodną odmianą jest „uszczypnięcie bociana” na karku, które u połowy osób pozostaje do dorosłości. Zobacz naczyniak płaski — zdjęcia.

Naczyniak niemowlęcy

Naczyniak niemowlęcy na ręce dziecka: płaska, czerwona plama o nierównym, miejscami bledszym zabarwieniu. Fot. Gstk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

W odróżnieniu od naczyniaka płaskiego pojawia się w pierwszych tygodniach życia, szybko rośnie, a potem powoli zanika. Najczęstszym powikłaniem jest bolesne owrzodzenie, dotyczące około 15% naczyniaków w okolicy 4. miesiąca życia; gdy leczenie jest potrzebne, lekiem pierwszego wyboru jest doustny propranolol. Więcej w artykule naczyniak u niemowlęcia.

Zmiany przedrakowe: te, które warto leczyć wcześnie

Rogowacenie słoneczne

Rogowacenie słoneczne na czole: liczne drobne, różowe plamki wśród brązowych przebarwień na skórze uszkodzonej przez słońce. Fot. Future FamDoc, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Szorstkie, łuszczące się, różowe lub w kolorze skóry plamki, które bardziej czuć palcem niż widać, na czole, nosie, uszach, łysiejącej głowie i grzbietach dłoni. Uznaje się je za wczesną postać raka kolczystokomórkowego, a w badaniach z Irlandii i północno-zachodniej Anglii miało je nawet 25% osób po 60. roku życia. Wymagają leczenia i ochrony przed słońcem; szczegóły w artykule rogowacenie słoneczne.

Choroba Bowena

Choroba Bowena: czerwona, złuszczająca się plama z drobnymi strupkami na owłosionej skórze. Fot. John Campbell, Wikimedia Commons, CC0

Rak kolczystokomórkowy ograniczony do naskórka: nieregularna, czerwona, łuszcząca się plama do kilku centymetrów, najczęściej na uszach, twarzy, dłoniach i podudziach, przypominająca łuszczycę lub wyprysk, który nie reaguje na maści. W około 5% przypadków przechodzi w raka naciekającego. Więcej w artykule choroba Bowena.

Róg skórny

Róg skórny na małżowinie usznej: duża, ciemna, zakrzywiona, rogowa narośl. Fot. Jojo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Twarda, stożkowata narośl z keratyny, która sama w sobie jest tylko objawem. Liczy się to, co jest u jej podstawy: w około połowie przypadków zmiana łagodna, w drugiej połowie przedrakowa lub złośliwa, najczęściej rogowacenie słoneczne lub rak kolczystokomórkowy. Dlatego róg usuwa się razem z podstawą i bada histopatologicznie. Zobacz róg skórny.

Zmiany złośliwe: krótko, z odesłaniem do pełnych opisów

Ta grupa jest w atlasie po to, by pokazać, z czym bywają mylone zmiany łagodne. Pełne galerie zdjęć, objawy i leczenie znajdziesz w artykule rak skóry — zdjęcia i objawy.

Rak podstawnokomórkowy

Rak podstawnokomórkowy w okolicy brwi: niewielka, brązowo-różowa zmiana z nierówną, strupiastą powierzchnią na pomarszczonej skórze.

Najczęstszy nowotwór skóry. Wolno rosnący guzek lub płytka w kolorze skóry, różowa albo przebarwiona, od kilku milimetrów do kilku centymetrów, która potrafi samoistnie krwawić lub owrzodzieć. Tylko znikomy odsetek daje przerzuty, ale nieleczony niszczy tkanki wokół. Zobacz rak podstawnokomórkowy — zdjęcia.

Rak kolczystokomórkowy

Rak kolczystokomórkowy na ramieniu: niewielka, różowo-pomarańczowa grudka ze strupiastą powierzchnią na skórze z licznymi drobnymi plamkami. Fot. Kelly Nelson, Wikimedia Commons, domena publiczna

Powiększający się, łuszczący się lub pokryty strupem guzek, który rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy, może owrzodzieć i często jest tkliwy. Pojawia się na skórze eksponowanej na słońce: twarzy, wargach, uszach, dłoniach, przedramionach i podudziach. W odróżnieniu od raka podstawnokomórkowego może dawać przerzuty. Więcej w artykule rak kolczystokomórkowy — zdjęcia i objawy.

Czerniak

Czerniak: asymetryczna zmiana o nieregularnym kształcie, z czarno-szarą, wyniosłą częścią i płaską, różowo-brązową częścią obok.

Najgroźniejszy nowotwór skóry, wywodzący się z komórek barwnikowych. Typowy czerniak to plama lub guzek, który łamie regułę ABCDE: jest asymetryczny, ma nierówny brzeg, kilka kolorów, zwykle ponad 6 mm średnicy, a przede wszystkim się zmienia. Może powstać w istniejącym znamieniu lub, częściej, jako nowa zmiana na zdrowej skórze. Zobacz jak wygląda czerniak — zdjęcia i pieprzyk czy czerniak.

Czerniak guzkowy i czerniak bezbarwnikowy

Czerniak guzkowy: wypukły, czerwony guzek z błyszczącą, miejscami strupiastą powierzchnią, otoczony ciemnymi, nieregularnymi fragmentami barwnika.

Czerniak bezbarwnikowy: lśniący, różowoczerwony, kopulasty guzek z drobnymi naczyniami na jasnej skórze; sam guzek nie ma ciemnego barwnika, niewielki ciemniejszy fragment widać tylko przy jego podstawie. Fot. Dr. Thomas Brinkmeier, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Czerniak guzkowy nie pasuje do reguły ABCDE: to symetryczny, twardy, kopulasty guzek, który szybko rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy, bywa czarny, czerwony albo w kolorze skóry, może krwawić lub swędzieć. Jedna trzecia czerniaków guzkowych nie ma barwnika i wygląda jak różowa grudka. To właśnie te zmiany najczęściej mylone są z naczyniakiem, ziarniniakiem naczyniowym czy pryszczem. Zobacz czerniak guzkowy.

Ciemny pasek na paznokciu

Melanonychia podłużna: wąski, ciemnobrązowy pasek biegnący wzdłuż płytki paznokcia kciuka. Fot. Seungjun Lee & Seokchan Eun, Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Podłużne, brązowe lub czarne pasmo w płytce paznokcia powstaje, gdy komórki barwnikowe macierzy paznokcia zaczynają wytwarzać melaninę. Przyczyn jest wiele: znamię, uraz, leki, choroby ogólne, a także guz miejscowy, w tym czerniak. Pojedyncze, poszerzające się lub ciemniejące pasmo, zwłaszcza z barwnikiem przechodzącym na skórę wału, wymaga pilnej oceny. Więcej w artykułach czarna kreska na paznokciu i czerniak akralny.

Okrągłe plamy na skórze — co to może być?

Okrągły kształt sam w sobie niewiele mówi, bo wiele zmian rośnie równomiernie we wszystkie strony. Pomaga pytanie, czy plama jest płaska i gładka, czy łuszcząca się, i czy swędzi.

Okrągłą plamę, która rośnie, łuszczy się, krwawi albo nie znika po kilku tygodniach, warto pokazać lekarzowi niezależnie od tego, do którego wiersza tabeli pasuje.

Jakie zmiany skórne powinny zaniepokoić?

Niezależnie od tego, jak zmiana nazywa się w atlasie, do lekarza powinna trafić każda, która:

• zmienia się: rośnie, zmienia kształt, kolor lub wysokość w ciągu tygodni lub miesięcy,
• odstaje od pozostałych znamion na ciele, czyli wygląda inaczej niż reszta,
• ma kilka kolorów lub nierówny, postrzępiony brzeg,
• swędzi, krwawi, sączy się lub pokrywa strupem bez urazu,
• nie goi się jako ranka lub owrzodzenie przez kilka tygodni,
• jest nowa po 40. roku życia i szybko rośnie, zwłaszcza jako twardy guzek.

Lekcja z tego atlasu nie brzmi „naucz się rozpoznawać czerniaka”, tylko: gołym okiem nie widać wszystkiego.

Co zrobić ze zmianą, której nie ma w atlasie?

Atlas obejmuje zmiany najczęstsze, ale lista możliwych rozpoznań jest dużo dłuższa. Jeśli nie znajdujesz swojej zmiany albo pasuje do kilku opisów naraz, najprostszą drogą jest badanie dermatoskopowe. Dermatoskop pokazuje struktury barwnika i naczyń niewidoczne gołym okiem i pozwala odróżnić na przykład brodawkę łojotokową od czerniaka czy kurzajkę od odcisku. W naszych ośrodkach wykonujemy wideodermatoskopię całego ciała z zapisem obrazów, dzięki czemu na kolejnej wizycie lekarz porównuje zmianę z jej wcześniejszym wyglądem. Zmianę, która budzi niepokój, można od razu usunąć i zbadać histopatologicznie; jak to wygląda, opisujemy na stronie o czerniaku.

W oczekiwaniu na wizytę zdjęcie zmiany możesz przesłać do Analizy AI. To wstępna ocena, która wspiera samoobserwację i pomaga uporządkować, co pokazać lekarzowi, ale nie zastępuje badania. Przegląd wyłącznie łagodnych zmian, z naciskiem na włókniaki i keratozy, znajdziesz w artykule łagodne zmiany skórne — włókniak, keratoza.

Najczęstsze pytania

Jakie zmiany skórne powinny zaniepokoić?

Te, które się zmieniają i te, które odstają od reszty. Przy zmianach barwnikowych lekarze używają reguły ABCDE: asymetria, nieregularny brzeg, kilka kolorów, średnica powyżej 6 mm i ewolucja, czyli zmiana wielkości, kształtu lub koloru. Niepokoi też nowa plamka lub guzek, który wygląda inaczej niż pozostałe znamiona, zmiana, która swędzi, krwawi lub pokrywa się strupem, oraz ranka, która nie goi się przez kilka tygodni. Takie zmiany powinien obejrzeć lekarz w dermatoskopie.

Czy po zdjęciu da się rozpoznać, czy zmiana skórna jest groźna?

Tylko w przybliżeniu. Zdjęcie w atlasie pokazuje jeden, typowy przykład, a ta sama zmiana u różnych osób wygląda inaczej. Czerniak może być różowy zamiast czarnego, rak podstawnokomórkowy może udawać pryszcz, a brodawka łojotokowa potrafi przypominać czerniaka. Rozstrzyga badanie dermatoskopowe, które pokazuje struktury niewidoczne gołym okiem, a w razie wątpliwości badanie histopatologiczne po usunięciu zmiany.

Co to mogą być okrągłe plamy na skórze?

Okrągłe, płaskie plamy to najczęściej plamy soczewicowate po słońcu, płaskie brodawki łojotokowe albo znamiona. Różowa, łuszcząca się plama, która nie znika przez tygodnie, może być chorobą Bowena lub powierzchowną odmianą raka podstawnokomórkowego, a znamię otoczone białą obwódką to znamię Suttona. Okrągłe, swędzące, łuszczące się ogniska bywają też grzybicą lub wypryskiem, którymi zajmują się lekarze naszej siostrzanej placówki. Plamę, która rośnie, łuszczy się lub krwawi, warto pokazać lekarzowi.

Jakie zmiany skórne są najczęstsze u dorosłych?

Znamiona barwnikowe, brodawki łojotokowe, których po 60. roku życia ma ponad 90% ludzi, naczyniaki rubinowe, obecne u około trzech czwartych osób po 75. roku życia, włókniaki miękkie w fałdach skóry, plamy soczewicowate na dłoniach i twarzy oraz torbiele, które ma co najmniej co piąty dorosły. Wszystkie są łagodne, ale każda nowa lub zmieniająca się zmiana wymaga sprawdzenia, czy rzeczywiście należy do tej grupy.

Jak wyglądają zmiany skórne rakowe?

Rak podstawnokomórkowy to zwykle wolno rosnący, perłowy lub różowy guzek z naczynkami, który może krwawić albo przechodzić w niegojącą się rankę. Rak kolczystokomórkowy to szorstki, łuszczący się lub pokryty strupem guzek, który rośnie w ciągu tygodni lub miesięcy i bywa bolesny. Czerniak najczęściej jest asymetryczną, wielobarwną plamą lub guzkiem, który się zmienia, ale jedna trzecia czerniaków guzkowych nie ma ciemnego barwnika. Szczegółowe zdjęcia i objawy opisujemy w osobnym artykule o raku skóry.

Gdzie sprawdzić zmianę skórną, której nie ma w atlasie?

U lekarza podczas badania dermatoskopowego, które pozwala obejrzeć strukturę zmiany w powiększeniu i porównać ją z pozostałymi znamionami. W naszych ośrodkach wykonujemy wideodermatoskopię całego ciała z zapisem obrazów do porównania na kolejnych wizytach. W oczekiwaniu na wizytę zdjęcie zmiany możesz przesłać do Analizy AI, która daje wstępną ocenę i wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.

Podsumowanie

Większość zmian skórnych z tego atlasu, od znamion i piegów przez brodawki łojotokowe, włókniaki i naczyniaki po kaszaki i kurzajki, jest łagodna i wymaga co najwyżej obserwacji. Osobną grupę tworzą zmiany przedrakowe, które warto leczyć wcześnie, oraz nowotwory skóry, które na wczesnym etapie potrafią wyglądać niewinnie. Zdjęcia pomagają nazwać zmianę, ale nie rozstrzygają, czym jest; rozstrzyga badanie dermatoskopowe, a w razie wątpliwości histopatologia. Zmianę, która się zmienia, odstaje od pozostałych, krwawi lub nie goi się przez kilka tygodni, pokaż lekarzowi. Jeśli chcesz zobaczyć więcej zdjęć raków skóry i czerniaka, przejdź do artykułu rak skóry — zdjęcia i objawy.