Przejdź do treści głównej

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii
100+lekarzy w zespole
4,9
Umów badanie

Synteza witaminy D w skórze: jak powstaje, ile trwa, co ją hamuje

Witamina D3 powstaje w skórze pod wpływem promieniowania UVB. To jedyna witamina, którą organizm może w znacznej ilości wytworzyć sam, ale tylko wtedy, gdy słońce stoi wystarczająco wysoko. W Polsce przez mniej więcej pół roku UVB docierające do ziemi spada niemal do zera.

W tym artykule opisujemy, co dokładnie dzieje się w skórze krok po kroku, ile to trwa, dlaczego słońcem nie da się przedawkować witaminy D i od czego zależy wydajność syntezy: od pory roku, wieku, karnacji, kremu z filtrem i szyby. Odpowiadamy też na pytanie, czy niedobór daje objawy skórne. O tym, ile minut na słońcu potrzeba w praktyce, piszemy osobno w artykule Indeks UV a witamina D.

Słońce: wróg skóry i jednocześnie jej dostawca witaminy D

Ten sam zakres promieniowania, który uruchamia syntezę witaminy D, uszkadza DNA komórek skóry. Brytyjskie badanie z udziałem osób o wszystkich fototypach pokazało, że już 0,2 dawki wywołującej zaczerwienienie jednocześnie podnosi poziom witaminy D i powoduje uszkodzenia DNA w naskórku. U osób o jasnej skórze uszkodzenia sięgały aż do warstwy podstawnej naskórka, w której dzielą się komórki.

Nie znaczy to, że słońca trzeba unikać. Znaczy, że do syntezy witaminy D wystarczają krótkie, umiarkowane dawki, a opalanie i oparzenie nie dają żadnej dodatkowej korzyści. Wynika to z biochemii, którą opisujemy poniżej.

Centrum Badania Znamion

Nie zgaduj ze zdjęć — zbadaj swoje znamiona

72 000+wideodermatoskopii
65 000+usuniętych zmian
100+lekarzy w zespole
8miast w Polsce
Umów badanie znamion

Jak powstaje witamina D3 w skórze — krok po kroku

  1. Prekursor w naskórku. W komórkach skóry znajduje się 7-dehydrocholesterol, nazywany prowitaminą D3. Ponad 80% prewitaminy D3 powstaje w naskórku, a nie w głębszej skórze właściwej.
  2. Działanie UVB. Promieniowanie o długości fali 290–315 nm rozbija pierścień w cząsteczce 7-dehydrocholesterolu i powstaje prewitamina D3.
  3. Przemiana pod wpływem ciepła. Prewitamina D3 stopniowo, w ciągu kilku dni, przekształca się w witaminę D3 dzięki ciepłu ciała.
  4. Wątroba. Witamina D3 trafia do krwi, a w wątrobie powstaje z niej 25-hydroksywitamina D, czyli 25(OH)D. To ją oznacza się w badaniu krwi. Jej okres półtrwania wynosi około 13–15 dni.
  5. Nerki. W nerkach powstaje aktywna forma hormonalna, 1,25-dihydroksywitamina D, która reguluje gospodarkę wapniem i fosforanami.

Ta sama droga, od etapu wątroby, dotyczy witaminy D3 z ryb, tranu i suplementów.

Ile trwa synteza witaminy D?

Odpowiedź ma dwie części. Prewitamina D3 powstaje już w trakcie ekspozycji na UVB, czyli w ciągu minut. Jej przemiana w witaminę D3 trwa kilka dni, a potem witamina musi jeszcze przejść przemiany w wątrobie. Dlatego efekt słonecznego tygodnia widać w wynikach krwi z opóźnieniem.

W niewielkim eksperymencie (dwie osoby o jasnej skórze) jednorazowa dawka wywołująca ledwie widoczne zaczerwienienie podniosła stężenie witaminy D we krwi nawet 60-krotnie po 24–48 godzinach.

Bezpiecznik w skórze: dlaczego słońcem nie przedawkujesz witaminy D

Skóra chroni się przed nadmiarem witaminy D na dwa sposoby:

  • Plateau prewitaminy. Przy dłuższym naświetlaniu ilość prewitaminy D3 przestaje rosnąć, gdy przekształci się około 10–15% zapasu 7-dehydrocholesterolu. Nadmiar zamienia się w biologicznie nieaktywne związki, lumisterol i tachysterol.
  • Rozkład witaminy D3. Gotowa witamina D3 w skórze jest bardzo wrażliwa na światło i przy dalszej ekspozycji szybko rozkłada się do nieaktywnych produktów.

NHS potwierdza, że słońcem nie da się przedawkować witaminy D, i od razu dodaje, by przy dłuższym pobycie na słońcu chronić skórę przed uszkodzeniem i rakiem. Z tego wynika praktyczny wniosek: godzina na plaży nie daje proporcjonalnie więcej witaminy D niż krótki spacer, a ryzyko oparzenia rośnie z każdą minutą.

Co utrudnia syntezę witaminy D w skórze?

Pora roku i szerokość geograficzna

Im niżej słońce nad horyzontem, tym dłuższą drogę przez atmosferę pokonuje światło i tym więcej UVB zostaje pochłonięte. W klasycznym badaniu skóra wystawiona na słońce w Bostonie (42° N) od listopada do lutego nie wytwarzała prewitaminy D3 wcale, a w kanadyjskim Edmonton (52° N) okres ten trwał od października do marca. Polska leży między 49° a 55° N, czyli bliżej Edmonton.

Polskie zalecenia ujmują to praktycznie: witamina D powstaje w skórze tylko wtedy, gdy Twój cień jest krótszy niż Ty, niezależnie od tego, czy chodzi o porę roku, czy porę dnia. Zimą stężenie 25(OH)D spada zwykle do 50–70% letniego maksimum. Więcej o tym okresie w artykule Witamina D zimą.

Pora dnia

Z tego samego powodu rano i późnym popołudniem synteza jest słabsza niż w okolicach południa. Polskie zalecenia dotyczące ekspozycji odnoszą się do godzin 10:00–15:00. To jednocześnie godziny, w których najłatwiej o oparzenie, więc liczy się krótki czas, a nie długie leżenie.

Wiek

Z wiekiem w skórze ubywa 7-dehydrocholesterolu. Porównanie skóry osób w wieku 8 i 18 lat ze skórą osób w wieku 77 i 82 lat wykazało ponad dwukrotnie mniejszą zdolność wytwarzania prewitaminy D3 w starszym wieku. Dlatego polskie zalecenia przewidują u seniorów suplementację przez cały rok, bez względu na ekspozycję na słońce: po 65. roku życia 1000–2000 j.m. dziennie, a po 75. roku życia 2000–4000 j.m..

Karnacja i fototyp skóry

Melanina pochłania UVB, więc konkuruje z 7-dehydrocholesterolem o to samo promieniowanie. Co dokładnie z tego wynika, badania opisują różnie:

  • osoby o ciemniejszej skórze potrzebowały dłuższej ekspozycji, by osiągnąć maksymalną ilość prewitaminy D3, ale maksimum było takie samo,
  • w bardzo małym badaniu (pięć osób) jednorazowa dawka UV, która u osób o jasnej skórze silnie podniosła poziom witaminy D, u osób o bardzo ciemnej skórze go nie zmieniła; podobny efekt dała dopiero dawka sześć razy większa, podana jednej osobie,
  • w duńskim badaniu przy identycznej dawce UVB wzrost 25(OH)D zależał od wyjściowego poziomu witaminy D i cholesterolu, a nie od karnacji,
  • przy dawkach dopasowanych do progu oparzenia danej osoby wzrost witaminy D był podobny we wszystkich fototypach, ale uszkodzenia DNA w głębszych warstwach naskórka występowały głównie u osób o jasnej skórze.

W praktyce osoby o ciemnej karnacji potrzebują więcej słońca na tę samą ilość witaminy D, a brytyjskie zalecenia radzą im rozważyć suplementację przez cały rok. Osoby o bardzo jasnej skórze wytwarzają witaminę D szybko, ale też szybko się spalają. Jaki masz fototyp, sprawdzisz w artykule Skala Fitzpatricka.

Odsłonięta powierzchnia skóry

Ilość witaminy D zależy od tego, jak dużą powierzchnię skóry wystawiamy na słońce. W badaniu z Manchesteru osoby o jasnej skórze otrzymywały zimą w krótkiej koszulce i spodenkach dawki UV odpowiadające letniemu słońcu, trzy razy w tygodniu przez 6 tygodni. Autorzy obliczyli, że latem na tej szerokości geograficznej krótka, około 13-minutowa ekspozycja w południe przy odsłonięciu około 35% skóry pozwala osiągnąć wystarczający poziom witaminy D, ale nie poziom uznawany przez część ekspertów za optymalny.

Krem z filtrem

Teoretycznie krem z filtrem ogranicza syntezę, bo zatrzymuje UVB. W praktyce w badaniu z polskimi ochotnikami na Teneryfie prawidłowo nałożony krem SPF 15 zapobiegł oparzeniom, a mimo to poziom 25(OH)D wyraźnie wzrósł. Szczegóły w artykule Czy przez filtr powstaje witamina D. Polskie zalecenia wymieniają jednak aktywną ochronę przed słońcem wśród czynników, które mogą sprzyjać niedoborowi.

Szyba i przebywanie w pomieszczeniach

Zwykłe szkło okienne zatrzymuje UVB, a przepuszcza UVA i światło widzialne. Przy oknie, w samochodzie czy w biurze skóra nie wytwarza więc witaminy D. Praca i odpoczynek głównie w pomieszczeniach, życie w mieście z zanieczyszczonym powietrzem i ubiór zakrywający niemal całe ciało to według polskich zaleceń kolejne czynniki ryzyka niedoboru.

Solarium

Solarium nie jest sposobem na witaminę D. Cancer Research UK odpowiada na to pytanie wprost: ewentualna witamina D z solarium jest niewspółmierna do szkód, jakie wyrządza, a używanie solarium nie jest zalecanym sposobem jej wytwarzania. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) zaliczyła urządzenia opalające do czynników rakotwórczych dla człowieka, a WHO zaleca ograniczanie ich stosowania. Dlaczego solarium zwiększa ryzyko czerniaka i innych raków skóry, wyjaśniamy w artykule solarium a nowotwory skóry.

Chmury, cień i mgła

Chmury osłabiają promieniowanie UV, ale go nie zatrzymują — WHO ostrzega, by nie lekceważyć ilości promieniowania UV przechodzącego przez chmury, a wiele powierzchni odbija je i dokłada do dawki: śnieg do 80%, piana morska około 25%, suchy piasek około 15%. W cieniu skóra nadal otrzymuje promieniowanie rozproszone i odbite. Dla syntezy witaminy D ważniejsza od pogody jest więc wysokość słońca: latem w południe synteza zachodzi także przy zachmurzeniu, a zimą w Polsce nie zachodzi nawet w bezchmurny dzień. Ta sama zasada działa w drugą stronę — w pochmurny letni dzień można się poparzyć. Szczegóły w artykule promieniowanie UV w pochmurny dzień.

Masa ciała i inne czynniki

Polskie zalecenia podają, że osoby z nadwagą i otyłością potrzebują zwykle podwójnej dawki witaminy D w porównaniu z rówieśnikami o prawidłowej masie ciała. Wśród czynników sprzyjających niedoborowi wymieniają też m.in. choroby upośledzające wchłanianie, przewlekłe choroby nerek i wątroby oraz długotrwałe stosowanie niektórych leków, na przykład przeciwpadaczkowych i glikokortykosteroidów.

Kiedy najlepiej korzystać ze słońca, by wytworzyć witaminę D?

Według polskich zaleceń zdrowi dorośli i nastolatki o jasnej skórze, którzy od maja do końca września przebywają na słońcu z odsłoniętymi przedramionami i nogami (około 18% powierzchni ciała) przez 30–45 minut dziennie między 10:00 a 15:00, bez kremu z filtrem, nie muszą w tym okresie suplementować witaminy D, choć suplementacja pozostaje bezpieczna. U dzieci w wieku 4–10 lat jest to 15–30 minut. Autorzy wyraźnie zaznaczają, że nie wolno dopuszczać do zaczerwienienia skóry, a dzieci do 4. roku życia nie powinny przebywać w bezpośrednim słońcu.

Jak czytać to zalecenie w kontekście ochrony skóry:

  • to górna granica, a nie cel. Osoba o bardzo jasnej skórze w lipcowe południe może zaczerwienić się wcześniej, a wtedy trzeba przerwać ekspozycję albo się osłonić,
  • twarz i dłonie można chronić kremem, bo witaminę D wytwarzają też przedramiona i nogi,
  • osoby po przebytym czerniaku, z dużą liczbą znamion lub przyjmujące leki uwrażliwiające na słońce nie muszą szukać słońca dla witaminy D, mogą ją suplementować po rozmowie z lekarzem,
  • od października do kwietnia w Polsce skóra praktycznie nie wytwarza witaminy D, więc zaleca się wtedy suplement.

Ile minut potrzeba w zależności od indeksu UV i karnacji, wyjaśniamy w artykule Witamina D ze słońca — ile minut.

Synteza witaminy D w skórze w liczbach

Najważniejsze liczby z badań i zaleceń cytowanych w tym artykule — w jednym miejscu:

CoIleŹródło
zakres UVB uruchamiający syntezę290–315 nmWebb i wsp., 1988
udział naskórka w wytwarzaniu prewitaminy D3ponad 80%MacLaughlin i Holick, 1985
część zapasu 7-dehydrocholesterolu, po której synteza osiąga plateauokoło 10–15%Holick i wsp., 1981
przemiana prewitaminy D3 w witaminę D3kilka dniWebb i wsp., 1989
okres półtrwania 25(OH)D we krwiokoło 13–15 dniPłudowski i wsp., 2023
okres bez syntezy w skórze na szerokości Edmonton (52° N)październik–marzecWebb i wsp., 1988
zimowy spadek stężenia 25(OH)Ddo 50–70% letniego maksimumPłudowski i wsp., 2023
zapasy tkankowe, na których organizm może polegać zimą30–60 dniDermNet — Vitamin D
zalecana letnia ekspozycja dorosłych (przedramiona i nogi, bez filtra)30–45 min dziennie, 10:00–15:00Płudowski i wsp., 2023
orientacyjny czas na twarz, dłonie i przedramiona według fototypu5 min (fototyp 1–2) do 20 min (fototyp 5–6)DermNet — Vitamin D
spadek zdolności syntezy w starszym wiekuponad dwukrotnyMacLaughlin i Holick, 1985
stężenie 25(OH)D uznawane za optymalne30–50 ng/mlPłudowski i wsp., 2023

Liczby z pojedynczych badań dotyczą warunków tych badań, a nie każdej osoby. Praktyczny wniosek jest jednak wspólny: krótka ekspozycja w sezonie wystarcza, dłuższa nie daje więcej witaminy D, a zimą w Polsce słońce nie zastąpi suplementu.

Czy niedobór witaminy D daje objawy skórne?

Nie ma typowych objawów skórnych niedoboru witaminy D. Klasyczne skutki niedoboru dotyczą kości i mięśni. NHS wymienia krzywicę u dzieci i bóle kości związane z osteomalacją u dorosłych. Polskie zalecenia wśród możliwych objawów i stanów związanych z niedoborem wymieniają bóle kości i mięśni, osłabienie mięśni i nawracające złamania.

Ta sama praca zalicza atopowe zapalenie skóry i łuszczycę do chorób, przy których niedobór witaminy D występuje częściej. To jednak związek, a nie objaw: suchość skóry, wypadanie włosów czy trądzik mają zwykle inne przyczyny. W leczeniu łuszczycy stosuje się miejscowo preparaty z pochodnymi witaminy D, ale to leki działające na skórę, a nie sposób na uzupełnienie niedoboru.

Jeśli podejrzewasz niedobór, lekarz może zlecić oznaczenie 25(OH)D. Według polskich zaleceń stężenie do 20 ng/ml oznacza niedobór, 20–30 ng/ml stężenie suboptymalne, a 30–50 ng/ml optymalne.

Suchość skóry, wypadanie włosów, trądzik — czy to niedobór witaminy D?

W internecie te dolegliwości często przypisuje się niedoborowi witaminy D. Źródła, na które się powołujemy, tego nie potwierdzają: ani NHS, ani polskie zalecenia nie wymieniają suchości skóry, wypadania włosów czy trądziku wśród objawów niedoboru. DermNet również opisuje skutki niedoboru jako choroby kości i mięśni — krzywicę i osteomalację. Związek niskiego poziomu witaminy D z atopowym zapaleniem skóry i łuszczycą, o którym piszemy wyżej, to współwystępowanie, a nie dowód, że suplement wyleczy skórę. Jeśli dokucza Ci przewlekła suchość skóry, wypadanie włosów czy trądzik, przyczyny szuka się gdzie indziej — tymi problemami zajmuje się nasz siostrzany serwis Twoja Dermatologia.

Czy warto badać poziom witaminy D?

Nie każdemu. Polskie zalecenia przewidują oznaczenie 25(OH)D u osób z grup ryzyka niedoboru i z objawami, a u zdrowych osób bez czynników ryzyka wystarcza profilaktyczna suplementacja zgodna z zaleceniami. DermNet dodaje, że wynik zależy od pory roku i że badanie zwykle nie jest zalecane, chyba że podejrzewa się ciężki niedobór. Stężenie pod koniec zimy jest najniższe, a pod koniec lata najwyższe, więc wynik z marca i z września nie mówią tego samego. O badaniu i dawce decyduje lekarz, który zna Twoje czynniki ryzyka: wiek, masę ciała, choroby i leki.

Co, jeśli słońce nie wystarcza?

Dla zdrowych dorosłych, którzy nie spełniają warunków ekspozycji, polskie zalecenia przewidują witaminę D3 w dawce 1000–2000 j.m. dziennie przez cały rok, w zależności od masy ciała i diety. Pokarmy, takie jak tłuste ryby, tran, mięso i produkty wzbogacane, pomagają, ale zimą nie wystarczą, by utrzymać letni poziom witaminy D. Dawkę przy niedoborze, chorobach przewlekłych i przyjmowanych lekach ustala lekarz.

Rezygnacja z ochrony przed słońcem „dla witaminy D” nie ma uzasadnienia: synteza i tak osiąga plateau po krótkiej ekspozycji, a suplement uzupełnia witaminę bez dodatkowego UV. Jeśli spędzasz dużo czasu na słońcu, pamiętaj o regularnej kontroli znamion. Umów wideodermatoskopię.

Najczęstsze pytania

Jak powstaje witamina D3 w skórze?

W naskórku znajduje się 7-dehydrocholesterol, pochodna cholesterolu. Promieniowanie UVB zamienia go w prewitaminę D3, która pod wpływem ciepła ciała w ciągu kilku dni przechodzi w witaminę D3. Ta trafia z krwią do wątroby, gdzie powstaje 25(OH)D, a następnie w nerkach aktywna forma hormonalna.

Czy duża ilość melaniny w skórze ogranicza syntezę witaminy D?

Melanina pochłania UVB, więc ciemniejsza skóra potrzebuje dłuższej ekspozycji, by wytworzyć tyle samo prewitaminy D3. Nie zmienia to jednak maksymalnej ilości, jaką skóra może wytworzyć, a w niektórych badaniach przy tej samej dawce UVB różnic nie było. Brytyjskie zalecenia wskazują, że osoby o ciemnej karnacji powinny rozważyć suplementację przez cały rok.

Ile trwa synteza witaminy D?

Prewitamina D3 powstaje w ciągu minut ekspozycji na UVB, ale jej przemiana w witaminę D3 zajmuje kilka dni. Potem witamina musi przejść przemiany w wątrobie, więc wzrost stężenia 25(OH)D we krwi widać z opóźnieniem. Krótka ekspozycja wystarcza, bo po przekroczeniu pewnej dawki skóra przestaje zwiększać ilość prewitaminy.

Jakie są objawy skórne niedoboru witaminy D?

Niedobór witaminy D nie daje typowych, charakterystycznych objawów skórnych. Jego klasyczne skutki dotyczą kości i mięśni: bóle kości, osłabienie mięśni, u dzieci krzywica, u dorosłych osteomalacja. Niski poziom witaminy D częściej stwierdza się u osób z atopowym zapaleniem skóry czy łuszczycą, ale to związek, a nie objaw. Jeśli podejrzewasz niedobór, lekarz może zlecić oznaczenie 25(OH)D.

Czy przez szybę powstaje witamina D?

Nie. Zwykłe szkło okienne zatrzymuje UVB, które jest potrzebne do syntezy witaminy D, a przepuszcza UVA i światło widzialne. Przy oknie skóra dostaje UVA, ale witaminy D nie wytwarza.

Czy w solarium powstaje witamina D?

Solarium nie jest zalecanym sposobem na witaminę D. Według Cancer Research UK ewentualna witamina D z solarium jest niewspółmierna do szkód, jakie wyrządza, a Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem zalicza urządzenia opalające do czynników rakotwórczych. Witaminę D bezpieczniej uzupełnić krótką ekspozycją na słońce w sezonie albo suplementem.

Czy witamina D powstaje w pochmurny dzień i w cieniu?

Tak, choć wolniej. Chmury osłabiają promieniowanie UV, ale WHO ostrzega, by nie lekceważyć jego ilości przechodzącej przez chmury, a w cieniu skóra nadal otrzymuje promieniowanie odbite i rozproszone. O syntezie decyduje przede wszystkim wysokość słońca nad horyzontem: latem w południe zachodzi także przy zachmurzeniu, a zimą w Polsce nie zachodzi nawet w bezchmurny dzień.

Czy suchość skóry, wypadanie włosów lub trądzik to objawy niedoboru witaminy D?

Nie są to typowe objawy niedoboru. Klasyczne skutki niedoboru dotyczą kości i mięśni. Niski poziom witaminy D częściej stwierdza się u osób z atopowym zapaleniem skóry czy łuszczycą, ale to współwystępowanie, a nie objaw, a suchość skóry, wypadanie włosów i trądzik mają zwykle inne przyczyny. Jeśli podejrzewasz niedobór, lekarz może zlecić oznaczenie 25(OH)D, zamiast zgadywać po stanie skóry.

Czy warto badać poziom witaminy D?

Nie każdemu. Polskie zalecenia wskazują oznaczenie 25(OH)D u osób z grup ryzyka niedoboru i z objawami, a u zdrowych osób bez czynników ryzyka wystarcza profilaktyczna suplementacja zgodnie z zaleceniami. Wynik zależy od pory roku: pod koniec zimy jest najniższy, a latem najwyższy. O badaniu i dawce decyduje lekarz.

Podsumowanie

Synteza witaminy D w skórze zaczyna się od 7-dehydrocholesterolu, który pod wpływem UVB zamienia się w prewitaminę D3, a ta w ciągu kilku dni w witaminę D3. Skóra ma wbudowany bezpiecznik: po krótkiej ekspozycji produkcja osiąga plateau, a nadmiar się rozkłada. Wydajność syntezy zależy od pory roku i dnia, wieku, karnacji, odsłoniętej powierzchni skóry i szyby, a w mniejszym stopniu od kremu z filtrem. W Polsce od jesieni do wiosny skóra praktycznie nie wytwarza witaminy D, a seniorzy wytwarzają jej mniej przez cały rok. Krótko na słońcu bez zaczerwienienia, suplement wtedy, gdy słońce nie wystarcza, i żadnego opalania „dla witaminy D”.

Centrum Badania Znamion

Zbadaj znamiona w swoim mieście

Umów badanie znamion

Masz zdjęcie zmiany i czekasz na wizytę? Wstępna ocena AI wspiera samoobserwację, ale nie zastępuje badania.

Zobacz również

Dużo słońca latem? Sprawdź znamiona w wideodermatoskopie

Zobacz również:

Dużo słońca latem? Sprawdź znamiona w wideodermatoskopie
Umów się

Ostatnia aktualizacja medyczna: 27.10.2026 · Treści mają charakter informacyjny i nie zastępują konsultacji lekarskiej.

Źródła

  1. Płudowski P. i wsp. — Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland — Nutrients 2023
  2. Holick M.F. i wsp. — Regulation of cutaneous previtamin D3 photosynthesis in man: skin pigment is not an essential regulator — Science 1981
  3. Webb A.R. i wsp. — Sunlight regulates the cutaneous production of vitamin D3 by causing its photodegradation — Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 1989
  4. Webb A.R. i wsp. — Influence of season and latitude on the cutaneous synthesis of vitamin D3 — Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 1988
  5. MacLaughlin J., Holick M.F. — Aging decreases the capacity of human skin to produce vitamin D3 — Journal of Clinical Investigation 1985
  6. Clemens T.L. i wsp. — Increased skin pigment reduces the capacity of skin to synthesise vitamin D3 — Lancet 1982
  7. Bogh M.K. i wsp. — Vitamin D production after UVB exposure depends on baseline vitamin D and total cholesterol but not on skin pigmentation — Journal of Investigative Dermatology 2010
  8. Shih B.B. i wsp. — Fractional sunburn threshold UVR doses generate equivalent vitamin D and DNA damage in skin types I–VI — Journal of Investigative Dermatology 2018
  9. Rhodes L.E. i wsp. — Recommended summer sunlight exposure levels can produce sufficient but not the proposed optimal 25(OH)D levels at UK latitudes — Journal of Investigative Dermatology 2010
  10. Young A.R. i wsp. — Optimal sunscreen use, during a sun holiday with a very high ultraviolet index, allows vitamin D synthesis without sunburn — British Journal of Dermatology 2019
  11. Tuchinda C. i wsp. — Photoprotection by window glass, automobile glass, and sunglasses — Journal of the American Academy of Dermatology 2006
  12. NHS — Vitamin D
  13. DermNet — Vitamin D
  14. Cancer Research UK — Sunbeds and cancer
  15. WHO — Artificial tanning devices: public health interventions to manage sunbeds, 2017
  16. WHO — Radiation: Ultraviolet (UV) radiation (pytania i odpowiedzi)
  17. NHS — Psoriasis: treatment

Zbadaj swoje znamiona

72 000+ badań · 8 miast